Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						CLEMENTINE
KONA CHURCHILLS
vilja lýsa yfir einlægu þakklæti
sínu og senda yður beztu óskir
um velfarnað og farsæld brezku
þjóðinni  til handa."
Lafði Limerick,' sem var vara-
formaður Sameiginlegrar Nefnd-
ar Reglu heilags Jóns og brezka
Rauða Krossins sagði: „Frú Chure
hill leysti af hendi mikið verk fyr
ir Rauða krossinn. Stórkostlegur
persónuleiki hennar ruddi öllum
hindrunum úr vegi. Ellefu mánuð
um eftir að hafizt var handa um
hjálpina til Rússlands hafði verið
greitt úr sjóðnum 1850.000 pund
og 18 farmar sendir til Sovétríkj-
anna, þar á meðal færanleg gegn-
umlýsingartæki, vélar og værðar
voðir, 50.000 barnafrakkar, 40.000
stuttbuxur á börn ásamt peysum,
klútum, vettlingum, hönzkum, sokk
um, öryggishjálmum . . . storkost
legur listi, birgðamálaráðuneytið
lýstj yfir opinberlega að væri
„næstum ótrúlegur, hvað snerti
magn og gæði." Öll föt, sem send
voru, voru splunkuný og var safn
að og búið um af Sjálfboðaliðs-
sveitum kvenna.
Ákafi frú Churehill særir alla
aðra til hjálpar. Hún leit ekki
á „nei" sem svar, og töfrar hennar
opnuðu margra dyr. Hún var eins
og býflugnadrottning í búi sinu —
full vinnugleði og iSjusemi. Það
sem einnig hjálpaSi mikið til, var
að fjölmargir aðilar vildu af ýms-
um ástæðum aðstoða við að safna
fé til aðstoðar Rússlandi. Starf
hennar  samræmdi   aðgerðir þess-
ara aðila og beindi vilja þeirra
í einn farveg og þannig sparaðist
mikiS fé, sem ella hefði verig eytt
og einnig sparaðist vinna.
Margir aðilar komust að því að
þeir höfðu yfirboðið hver annan
á frjálsum markaðj til að fá vör
ur, en frú Churchiil og meðnefnd
hennar komu í veg fyrir þá óþarf a
eyðslu.
Eg hafði náið samband við hana
og kom oft til hennar í Downing
Street, en hún kom reglulega í
aðalstöðvarnar okkar á fundi, þár
sem rædd voru ýmis atriði og
teknar ákvarðanir um áframhald-
andi starf. Hún hafði einnig gott
samband við maddömu Maisky,
konu rússneska ambassadorsins,
en það kom henni í dálitla klípu,
þar sem maddama Maisky kom
venjulega með lista yfir ýmsar
vörur, sem var ekki minnzt á í
opinberum listum og skrám frá
Rússlandí!!
Enginn vissi, hvaðan hún hafði
þær upplýsingar, að nauðþurftir
þessar og vðrur þyrfti, en hún
sagði oft: Þetta verðum við að
og fá, og þetta og þetta . . . og
samt var ekki minnzt einu orði
á þetta í listunum frá Moskvu.
Svo að Clementine hafði þó nokk-
uð að gera við að reyna að tjónka
við maddömu Maisky. Og sér-
staklega vegna þess að sovézki
ambassadorinn hafði sagt, að hann
vildi að kona hans hefði afskipti
af öllum Rauða Kross málum.
Clementine kom fram af skarp
skyggni og diplómatískt gagnvart
maddömu Maisky og framkoma
hennar var þaulhugsuð og vel und
irbúin eins og Um hernaðaráætlun
væri að ræða. Hún fór ekki að
hitta hana, nema hún hefði áður
velt því gaumgæfilega fyrir sér
hvað segja ætti og gera og hver
væru hugsanleg viðbrögð hennar
við því.
Stundum ráðfærði hún sig við
Winston um starfið í þágu Rúss-
landshjálparinnar. Eitt sinn hrip-
aði hún upp símskeyti, sem hún
hugðist senda Eden, sem þá var
í sendiför í Rússlandi. Hún þurfti
að fá vitneskju um, hvort nauð-
syn bæri til að hafa fastan full-
trúa Rauða Krossins þar. Hún
sýndi Winston uppkastið að sím-
skeytinu til þess að ganga úr
skugga um, að það væri réttilega
samið samkvæmt venjum utan-
ríkisþjónustunnar. Næsta morgun
sagði hún:
,,Hvað viðkemur símskeytinu —
ég vildi fá að líta yfir það og
umsemja það ef þú ert því sam-
þykkur að meginefni."
„Þetta var ágætt skeyti" svar
aði hann. „Eg er búinn að senda
það."
„Að þessu leyti lét hún hann
fylgjast með, ef hún vann eitt
hvert opinbert verk" sagði lafði
Limmerick, ,,en venjulega hugsaði
hún sem svo, að hann hefði þeg
ar nóg á sinni könnu og hún vildi
ekki bæta á hann fleiri störfum
eða áhyggjum. Hún tók sínar eig
91
in ákvarðanlr.
Hún kom á nefndarfundina með
fjödann allan af nýjum hugmynd-
uoa í kollinum. Og þeim kastaði
hún fram til að sjá hvernig við
tökur þær hlytu. Hún gerði ekkert
veður út af því, þótt þær hlytu
ekki allar góðar móttökur, en hún
fékk miklu framgengt engu að síð
ur. Hugmyndir hennar voru kveiki
aflið. Hún vann í grundvallarat-
riðum á sama hátt og Winston
en hann hafði gaman af því einnig
að láta rigna yfir menn nýjum hug
myndum til að athuga viðtökurnar
Ef ekki var fallizt á tillögur
hennar í fyrstu atrennu, reyndi
hún aftur. Þannig var það, þegar
hún skrifaði sir Stafford Cripps,
sem þá var ambassador okkar í
Rússlandi, um að senda þangað
fulltrúa Rauða Krossins. Sir Staf
ford var mjög andvígur því í
fyrstu. Loks var þó einhver send
ur, sem braut ísinn og það gerði
öðrum fært að fara og afla upp-
lýsinga, enda krafðist hún þess
að brezka þjóðin fengi ag vita
hvernig fé Rússlandshjálparinnarj
var varið, því að að öðrum kosti!
var hætta á, að fólk missti áhug
ann á að styrkja hjálparsjóðinn. j
Hún gerði það sem hún gat til
að afla þessara upplýsinga og að
lokum fór hún sjálf af stað."
Winston segir svo frá: „í næstu
fjögur ár kastaði hún sér út í
þetta starf af lifi og sál. Samtals
söfnuðust nálega 8 milljónir pund
með samskotum ríkra og fátækra.
Margir auðugir aðilar létu af hendi
rakna háar upphæðir, en obbinn
af fénu barst með vikulegum undj
irskriftasöfnunum frá mönnum'
ýmissar stéttar og af ýmsu tagi.  j
Á þennan hátt tókst að    koma;
alls  kyns   hjúkrunargögnum     ogi
(nauðþurftum um hættuleg ísahöfi
til hinnar hraustu rússnesku þjóð-
ar og herjanna, og allt fyrir öflugt
starf Sambands Rauða Krossins
og reglu heilags Jóns, og þrátt fyr
ir miklar búsifjar er skipalestir
norðurhafanna urðu fyrir."
Clementine dró ekki af sér og
gerði hvað hún gat til að fá fé í
sjóðinn. Hún kom eigin skrifstofu
á fót í Downing Street 10 og það-
an streymdu þakkarbréfin þúsund
um saman til gjafaranna, undirrit-
uð ,,Clementine S.  Churchill."
Winston sagði: „Fólkið beið
þess ákaft að fá að láta í ljós það,
það í hjarta þeirra bjó." Svo að
Clementine var bæði glöð og þótti
heiður að, þegar boð kom frá Sta-
lín marskálki um að hún heim-
sækti Rússland. Hún gladdist ekki
að eins yfir að fá tækifæri til að
heimsækja ýmsa staði, er mikið
komu við sögu í styrjöldinni, svo
sem Leníngrad, Rostof, Stalíngrad
Sevastópól og Ódessa, heldur einn
ig vegna þess, að nú mundi hún
persónulega geta séð um útbúnað
tveggja sjúkrahúsa í Rostof við
Don, en þeir áttu að vera ævar-
andi minnismerki um hinn mikla
hjálparsjóð hennar.
Winston gladdist einnig yfir því,
hve Rússarnir voru ákafir í að fá
að þakka eiginkonu hans persónu
lega þetta margra ára erfiða starf
Clementine mælti: „Það mundi
gleðja mig mjög að geta séð á-
framhaldandi samvinnu þróast
milli rússnezka og brezka Rauða
krossins er friður ríkir á ný. Það
verður mikið verk að lækna þau
sár, sem Rússland hefur hlotið
vegna styrjaldarinnar. Fyrir utan
þessar nauðþurftarsendingar væri
stórkostleg hugmynd að taka
höndum saman í þessu eilrfa striði
gegn þjáningum, sársauka, sjúk-
dómum og dauða.
Þegar Þjóðverjar réðust á
Rússa árið 1941, fylltist ég sömu
49
var frú Berg, sem hafði myrt
eiginkonu hans. Það var aðeins
einn, sem það vissi . . . Jaatinen
gjaldkeri. Og eftir því sem hann
sjálfur sagði, var hann ekM einu
sinni viss í sinni sök.
Storm jók hraðann og sveigði
fram hjá vörubifreið,sem tafði fyr
ir umferðinni. Hjúkrunarskólinn
var nú á vinstri hönd. Hann kom-
inn fram til Munkanessbakkans,
Storm hafði reynt að hitta Lat-
vala á skrifstofu hans, en þar
hafði honum vefið sagt, að Lat-
vala hefði farið í reisugildi í út-
hverfi bæjarins. Þangað var nú
förinni heitið. Um leið og hann
gaf umferðinni auga, velti hann
því fyrir sér, hvernig hann ætti
Satt að segja hafði hann ekki
hugmynd um, hvað hann átti að
spyrja Latvala um. Hann gat auð-
vitað spurt hann, hvað hann hefði
vitað um skuggaviðskipti konu
sinnar og frú Berg viðvíkjandi
vélakaupunum. En til hvers væri
það, jafnvel þott svo færi, að Lat-
vala viðurkenndi að hafa vitað
um þau? Ekki til neins.
Um leið og Storm ók í gegnum
Munkanes hrökk hann skyndilega
við. í sama bili uppgötvaði hann,
hvað hafði vakið athygli hans.
Honum á vinstri hönd var raðhús-
ið, sem hann hafði heimsótt fyrr
um daginn. Um leið og hann kom
nær tók hann eftir skuggalegri
veru undir vegg hússins. Það var
enn bjart, en roði aftansólarinn-
ar litaði veggi hússins enri rauS-
ari en þeir í rauninni voru. Þessí
magra og hokna vera, sem stóð
þarna undir veggnum reyndist
vera Jaatinen, sem sýslaði við
blóm sín.
Storm sá að hann hafði klippur
14
• •
í hendi sér. Hann beygði sig níð-
ur og klippti nokkur blóm, síðan
rétti hann úr sér og horfði á þau
íhugull. Storm fannst eitthvað
óhugnanlegt við gamla manninn,
svartklæddan með klippurnar í
hendinui — eins og dauðinn sjálf-
ur, hugsaði Storm. Um leið bölv-
aði hann sjálfum sér fyrir barna
skapinn — ég hegða mér eins
og hjátrúarfull kerling, hugsaði
hann. En það vár eitthvað í huga
hans, sem ónáðaði hann — eitt-
hvað, sem hann gaé ekki fest hend-
ur á. Hann bölvaði enn. Vökurnar
og þreytandi rannsóknir höfðu
gert hann taugaveiklaðan. Hann
reyndi að einbeita sér að akstrin-
um, en það fór enn um hann
hrollur. Hann gat ekki vikið mynd
inni af Jaatinen úr huga sér.
Tært gamalmennið, hokið. og
hrumt, svartklætt með sax í hendi
undir vegg hússins gerði hann óró-
legan.
Storm bölvaði í þriðja sinn og
leit á armbandsúrið. f sama bili
hemlaði hann og lagði bílnum við
gangstéttina.
Hann hallaði sér fram á stýrið
og lokaði augunum. Hugsanir,
sem hðfðu legið einhvers staðar
faldar djúpt í huga hans, fóru að
taka á sig fastari mynd. Hann
reyndi að víkja þeim úr huga sér,
en tókst ekki.
Hann gat ekki fengið samhengi
í hugsanir sínar þegar í stað, en
þegar honum loks fór aS skiljast,
til hvaða niðurstöðu þær leiddu,
hristi hann höfuðið ákaft. Ilann
/
hló og klóraði sér i hnakkanum.
Síðan bölvaði hann enn einu
sinni, en þó meira af undrun en
reiði.
Storm þekkti sjálfan sig og vissi
að hann mundi aldrei fyrirgefa
sér, ef hann léti tækifærið ganga
sér úr greipum. Hann varp önd-
inni þungt og tók ákvörðun.. Hann
ræsti vélina og sneri við.
—  Jahá, svo að þér segið það.
Jaatinen gjaldkeri sat í ruggu-
stólnum og horfði á Storm óákveð
inn á svip. Hálfrökkur var inni,
enda hafði Storm setið hjá gjald-
keranum um klukkutíma. Hann
sagði gjaldkeranum, að hann hefði
átt leið fram hjá og vildi rabba við
hann örlitla stund. Síðan hafði
hann sagt honum, hvað Harri
hefði sagt honum og einnig hafði
hann sagt honum frá Jussi Lehti-
nen, bílstjóra. Þetta hvort tveggja
renndi stoðum undir það, sem
Jaatinen hafði áður skýrt Storm
frá um morðið á frú Latvala. Nú
sat Jaatinen og neri hendur sínar.
—  Jahá, svo að þér segið það,
endurtók hann.
—  Þannig er nú málum komið,
sagði Storm alvarlegur í bragði.
— Það kann aS vera, að frú Lat-
vala hafi ekki unnað manni sínum,
en a.m.k. fannst henni hún hafa
skyldur gagnvart honum, og hún
vildi ekki bínda endi á hjúskap
þeirra, sem hafði varað svo lengi.
Ennfremur vildi hún ekki leysa
upp fallegt hcimili sitt né burfa
að slíta kunningsskap við það fólk,
sem hún hafði áður umgengizt.
Hún gerði skyssu, þegar hún hóf
baráttuna gegn frú Berg, án þess
að ráðfæra sig fyrst við mann
sinn. Hún spennti bogann of hátt,
þegar hún hótaði hefndum þegar
í stað. Auk þess var það í raun-
inni óþarft, því að hefði hún fyrst
átt tal^við mann sinn, hefði hann
getað sagt henni, að ástandið væri
fjarri því að vera svo slæmt, að
frú Berg gæti komið honum á kné.
—  Ég skil, sagði Jaatinen. Hon-
um svipaði ekki lengur til gamall-
ar össu, heldur miklu frekar líkt-
ist hann viturri uglu. sem virðir
fyrir sér vaxandi myrkrið ofan
af hárri grein. — Vesalings frú
Latvala var of fljótfær. En hún
reyndi að verja heimili sitt og
lífshamingju hiklaust og ákveðið.
Hún hikaði heldur ekki við að
láta hart mæta hðrðu, eins og
hún sagSi sjálf, með því að nota
sömu aðferðir og andstæðingur
hennan. Venjulega gat frú Berg
komið vilja sínum fram, en nú
virtist það ekki ætla að takast og
þá reiddist hún ....
—  Og ruddi tálmanum úr vegi,
sagði Storm alvarlegur. — Með
sama tillitsleysi og hörku og hún
ruddi öllum þeim úr vegi, er voru
fyrir henni. Hún hunzaði mann
sinn, og Berg verkfræðingur hefði
aldrei þorað að gera uppsteit, ef
Kirsti Hiekka hefði ekki verið
honum til styrktar. Hún hafði
komizt yfir auSæfi Lindkvists og
valdiS því, að faðir hans framdi
SARIOLA
sjálfsmorð og rekið Lindkvist lög-
fræðing, þá ungan að aldri, út á
götuna . . .
Jaatinen kinkaði kolli — Ójá.
Og Latvala hefði hún troðið nið-
ur í svaðið, ef hún bara hefði get-
að. Og mann sinn píndi hún og
plagaði, og stóð í vegi fyrir að
hann gæti fullkomnað uppgötvun
sína ....
Þeirþögnuðu um stund. Það
rökkvaði enn meira í stofunni.
Storm ræskti sig loks og hélt
áfram hugsi:
—  Frú Berg var óneitanlega —
frá mannlegu sjónarmiði séð —
gersamlega rotið Jllkvendi. Hún
var hörð og miskunnarlaus og hag-
aði sér eftir því. Hún hikaði held-
ur ekki við að brjóta lög til að
hagnast á því. Ég verð að segja
eins og er — burtséS frá starfi
mínu sem lögreglumaður — aS ég
get ekki farið að gráta krókódOa-
tárum, þó að hún hafi uppskonð
eins og til var sáð. Örlögin gripu
í taumana og greiddu henni í
sömu mynt. .. Eða .. .
Storm leit á Jaatinen, sem var
nú örlítið hvassari rómi:
myrkrinu.
—  Eða . . . hélt Storm áfram
lágum rómi — einhver annar
tók að sér hlutverk örlaganna.
Einhver, sem vó frú Berg á vog*
"arskélum réttlætis og víðsýni og
fann hana léttvæga. Og þessi ein-
hver hugsaði sem svo, aS koma
þyrfti í veg fyrir frekari óréttlæti
og tók því réttlætiS í eigin hend-
ur og fullnægSi refsidóminum.
T  t M I   N N, föstúdagur, 29.  maf  1964.     —
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16