Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						BÆNDUR
Framhald af 1. sfðu.
miðað. Hagstofa fslands hafði
reiknað út verðlagshækkanir, sem
sýndu, að miðað við óbreyttan
verðlagsgrundvöll höfðu rekstrar-
gjöld hækkað um rúmlega 8%
frá fyrra ári. Hins vegar hafði
kaupgjald hækkað um tæplega
17,2%. Jafnframt lá fyrir, að tekj-
ur viðrniðunarstéttanna, verka-
Miarma, sjómanna og iðnaðar-
manna, höfðu orðið allmiklu meiri
árið 1962, en sem nam taxtahækk-
un tímakaups, og gerði sá munur
10—11%. Bændur kröfðust þess,
að þessi liður yrði einnig tekinn
með, en neytendur komu með
gagntillögur, sem földu í sér 10—
11% hækkun og stóðu fastir. á
þeim, svo málið fór til yfirnefndar
en þar fengu bændur afurðaverð-
ið hækkað um 20,8%. Það sem
einkenndi úrskurð yfirnefndar
í heild var, að dregið var úr ná-
lega öllum gjaldaliðum, að því er
virðist af handahófi, en sumir
tekjuliðir teygðir upp án rökstuðn
ings. Gunnar nefndi síðan sem
dæmi úrskurðinn um magn fóður-
bætis og áburðar, viðhald girð-
inga, og vaxtaliðinn. Síðan kom
hann inn á launaliðinn og sagði
m. a.:
„Launaliðurinn hækkaði á s.l.
hausti um 24,5%, en hann er
fundinn eftir tekjuúrtaki, sem
Hagstofan lætur vinna árlega úr
skattframtölum iðnaðarmanna, sjó
manna og verkamanna á næsta
umliðnu ári og síðan bætt við það
meðaltali,sem fæst af taxtahækkun
um, sem verða á tímakaupi verka-
manna fyrri hluta árs til þess
tíma að nýtt verðlag landbúnaðar-
vara tekur gildi. Þetta gildir fyrir
kaup bóndans. í skýrslu, sem Hag-
stofan birti um tekjur atvinnu-
stéttanna árið 1962, og sem sýndi,
að bændur eru tekjulægsta stétt
þjóðarinnar, kom fram að meðal-
tekjur allra stétta á íslandi voru
131.000.00 kr., meðaltekjur allra
viðmiðunarstéttanna 126,100.00,
en tefcjur bænda 99 þús. kf. Þá var
efti'r að draga frá tekjum þeirra
alla vexti af skuldum vegna stofn-
lána, tryggingagjöld vegna búrekst
urs og viðhald og fyrningu úti-
húsa. Þessir liðir eru samkv.
grundvellinum 1962 26.000.00.
Eftir því hafa meðaltekjur bænda
orðið 73 þúsund, eða 53 þúsund
lægri en viðmiðunarstéttanna, en|
áttu samkv. grundvellinum að^
vera 88.000.00. Tekjur bænda eru
því alltaf 20% neðan við það, sem |
þeim er ætlað að yera þetta ár, þó
að konum og börnum hænda séu
ekki ætluð nein laun fyrir sína'
vinnu, og að bændur fái ekkert
fyrir bústjórn né áhættu við bú-
rekstur. Þetta kemur til af því, að
SJÓMANNADAGURINN
Framhald af 8. síðu.
tvær kvennasveitir og tvær ungl-
ingasveitir. Um kvöldið var sjó-
mannahóf í Hótel Sögu, en einnig
voru mannfagnaðir á öðrum
skemmtistöðum  bæjarins.
í þetta skipti hlutu fimm sjó-
menn heiðursmerki Sjómanna-
dagsins, og þar af hlaut einn
þeirra gullmerki Sjómannadags-
ins, Þoivarður Björnsson, yfir-
hafnsögumaður, Þetta guilmerki
hafa aðeins tveir hlotið áður.
Á VlDAVANGI
Framhaln a< bls 3
mikili, að þeir þegja yfir ósóm
anum og látast ekki sjá hann.
Við fölendingar aðrir skulum'
mlinnast þess, að það var slíkur
undirlægjuháttur við ósómann,
sem gerði Hitler kleift að
byggja gasklefama og kynda
mannbrennsluofnana. Leggjum
fram okkar skerf, ísleudingar,
til að sú saga verði ekki end.
urtekin. (Þjóðólfur, blað Fram-
sóknarmanna á Selfossi).
reksturskostnaðuririn er alltof
lágt reiknaður. Bændur verða að
nota2/5 kaups síns til að greiða
rekstrarvörurnar. Bændastéttin
getur ekki unað því, að ákvæði
framleiðsluráðslaganna um kaup-
gjaldsmál bænda séu haldlaus í
reynd. Leiðrétta verður útreikning
framleiðslukostnaðarins. í þessu
skyni verður aflað sérstakra upp-
lýsinga frá bændum til að styðjast
við í sumar. Enn fremur er unnið
að, að fá bændur til að færa rekst-
ursreikninga.
Stjórmn hefur unnið að mörg-
um máVum á árinu, og m.a. lagt
mikla vinnu í að útvega landbún-
aðinum aukið rekstursfé, en ár-
angurinn hefur orðið of lítill.
Bændur verða að láta verulegan
hluta teKna sinna sem rekstursfé
til þeirra aðila, sem vinna og selja
vexti  af því fé. Þetta verður að
breytast á þessu ári.
Afkoma bænda var með lakasta
móti s.l. ár, eftir þeim upplýs-
ingum, sem þegar eru komnar
fram, en skattskýrslur eru ekki
endanlega uppgerðar. Skuldasöfn-
un er taisvert mikil. Heildarskuld-
ir bænda í Stofnlánadeildum Bún-
aðarbankans voru við áramót um
605 millj. kr., en lausaskulda-
söfnunin í kaupfélögunum jókst
um 50—60 millj. og er nú um
250 millj. Stafar þetta af mjög ört
hækkandi verðlagi og óvenju-
miklum  vélakaupum.
Misræmi eykst á milli bænda,
eftir því, hvort þeir voru búnir
að rækta og byggja áður en verð-
lagið rauk upp, eða hafa staðið í
uppbyggingunni nú á verðbólgutfm
unum síðustu. Þetta misræmi er
nú farið að ógna sveitabyggð í
sumum landshlutum, sérstaklega
á Austur- og Norðurlandi.
Gera þarf sérstakar ráðstafanir
til að jafna aðstöðu bændanna og
hjálpa frumbýlingunum. Þarf að
fá aðstoð ríkisins í því efni líkt og
við fátæka húsbyggjendur í bæj-
unum samkvænit.ni£exJiS.um_samn:,
ingum Aiþýðusambandsins og rífc
isstjórnavinnar Mun stjórn sam-
bandsins leggja fram ýmsar tillög-
ur fyrir fundinn varðandi þetta
efni.
Framieiðsla landbúnaðarins hef-
ur þrátt fyrir allt þetta aukizt
mjög mikið að undanförnu, þó að
sauðfjárframleiðslan hafi dregizt
saman um 8.6% á s.l. ári. Það sem
af er þessu ári hefur hún aukizt
um 9.8%.
Landbúnaðurinn hefur skilað
mikilli framleiðni. Útflutningur
vex mjö'g ört á mjólkurvörum.
Heildarverðmæti framleiðslunnar
þetta verðlagsár er áætlað kr.
1600 millj.. Útflutningsáætlunin
er það há, að hann tekur allan
rétt okkar til útflutningsbóta, og
ekki víst, að þær dugi til. Mjólk-
in tekur þannig um 100—105
millj. kr. í útflutningsbætur.
Nautgripaafurðir þurfa um eða
yfir 70% af heildsöluverði í út-
flutningsbætur en sauðfjárafurðir
ekki nema 27—30%. Því er nauð-
synlegt, að framleiðsluauki bænda
komi í .sauðfjárafurðum.
Bændastéttin hefur alltaf sýret
hófsemi, þótt á hana hafi verið
hallað dg hófsemin hafi ekki ver-
ið virt sem skyldi. Nú er því kom-
ið svo, að nokkur hluti heninar á
framtíðartilveru sína í hættu, <>¦;
þá er ckki hægt að ætlazt til sér-
stakrar hófsemi af þeim mönnum,
— sagði Gunnar að lokum.
Að lokinni skýrslu formanns
urðu almennar umræður, og stóðu
þær til kvölds. Þessir tóku til
máls: Helgi Símonarson, Þverá,
Hermóðu? Guðmundsson, Árnesi,
Guðjón flallgrímsson, Margarnúpi,
[ngvar Guðjónsson. Dölum, Sveinn
Jónsson, Egilsstöðum, Guðmundur
Ingi Knstjánsson. Kirkjubóli, Sit'
urður J Líndal, Lækjamóti, Inp:
Tryggvason. Kálhóli, Steinþó
Þórðarson. Hala. Einar Halldó -
son, Setbergi, Þorsteinn Sigfússon,
Sandbrekku, Ólafur Bjarnason,
Brautarholti, Grímur Jónsson, Ær-
lækjaseíi, Gunnar Guðbjartsson,
Hjarðarfelli, Benedikt Líndal,
Efranúpi, Vilhjálmur Hjálmars-
son, Brekku, Garðar Halldórsson,
Hrístoti, og Sigurður Jónsson,
Efralóni.
Fundur hefst að nýju eftir há-
degi á morgun.
LAXNESS
FramhaJd af 9 síðu ">
legt gildi hennar var undir
núlli, í þeirri útgáfu eru Eddu
kvæðin ort upp og þetta er ekki
lengur sú Edda, sem fund-
in verður á fornum bókum.
Önnur útgáfa, jafnvesöl að út-
liti en þó vonandi nær vís-
indalegum hugmyndum um út-
gáfur fornrita, hefur verið gef
in út, að því er virðist í þvi
einu sfcyni að leiðrétta ögn
versta misskilninginn frá 1905.
Hinsvegar hefur íslendingum,
þrátt fyrir menntun og ríki-
dæmi seinni ára aldrei hug-
kvæmzt að gefa út Eddu, sem í
senn væri vandað íslenzkt lær
dómsverk og forláta útgáfa um
leið. Eg telst ekki til bókasafn
ara eða bókamanna, en ég hef
ekki komizt hjá því að eignast
viðhafnarútgáfur af Eddu á
málum eins og þýzku og tékk-
nesku. Og þar seim íslending-
ar hafa aldrei gefið þetta höf-
uðrit sitt út í frambærilegu
formi, þá neyðist ég til að taka
þessar þýzku og tékknesku út-
gáfur ofan úr hilluim, þegar
útlendingar biðja mig að sýna
sér Eddu. Ýmis nafnkunnustu
verk fslendinga frá gullaldar-
tímabili tungunnar hafa aldrei
verið gefin út á fslandi, auk
heldur þeirra, sem sjaldan heyr
ast nefnd, og enginn hefur
kvartað. Mér vitanlega hefur t.
d. fslenzka Hómilíubókin aldrei
komið hér út, en hún er samt
einn af vitaðsgjöfum þeirrar
tungu, sem við erum svo fúsir
að gíalda ' varajátningu. ís-
lénzk íuiðaldakvæði eru' ekki
aðeins óhemjuleg að vöxtum,
heldur verða þar fundnir nokkr
ir gimsteinar bókmennta vorra,
en þau kvæði hafa ekki átt upp
á pallborðið hjá fslendingum
fremur en Edda, og reyndar
aldrei komið hér á prent. „All-
ir vildu Lilju kveðið hafa" var
sagt um Lilju áður fyrri. En
það er ekki einu sinni til ís-
lenzk útgáfa af Lilju, sem hægt
sé að nafna. Af Flateyjarbók
var Kristjaníuútgáfan frá 1860
—'68 prentuð upp hér í stríð-
inu af svo mikilli nákvæmni,
að í miklum hluta b6karinnar
var haldið þeim villum og mis-
lestrum, sem fyrir fundust í
þessari gömlu norsku útgáfu.
Eg hef heldur ekki heyrt þess
getið, að fslendingum hafi dott
ið í hug að gefa út Heilagra
manna sögur, seim eru að vöxt-
um eitthvað svipað og íslend-
ingasögur, samdar á öndvegis-
tíð íslenzkrar málssögu, og
skyldi maður þó ætla, að mörg
um fslendingi þætti tilbreyting
í þess háttar sögum í miðju
sorpbókaflóðinu, sem oft er
verið að tala um hér í blöð-
unum. Og þannig mætti lengi
telja. En sú var tíð, að sérstæð
íslenzk menning birtist í stað-
reyndum en ekki skjall og
skrumi. Á 16. öld, þegar þjóð
kirkja okkar, páfakirkjan, hafði
verið útlæg ger úr landinu af
dönsiku stjórninni, en biblían
var komin í stað kirkju, þá
hefðum við áreiðanlega getað
fengið danska biblíu ókeypis
hingað til lands r>g þar með
danskar prédikanir á sunnudög
um og danskar bænir til guðs,
eins og Norðmenn fengu. Var
það þjóðernismetnaður, sem
kom okkur til að prenta Guð-
brandarbiblíu? Mun ekki sanni
nær, að það verk þætti íslend-
ingum svo einhlítt að vinna, að
annað gat ekki flökrað að þeim
Þó þeir væru fátækir, þá voru
þeir enn ekki komnir á það
stig þróunarinnar, eins og sagt
er nú á dögum, að þeim fynd-
ist íslenzkt mannréttindamál að
taka við danskri Biblíu gefins.
Og þó þeir væru kannski svang
ir, var baunadiskurinn frægi,
sem talað er um í Biblíunni,
ekki orðinn þeim það hjartans
mál, að þeir létu fyrir hann
frumburðarrétt sinn sem bók-
menntaþjóð. Þeir prentuðu
sína Biblíu sjálfir í torfkofa í
einum afskekktasta fjalladal
Norðurlands. Þá bók getur fs-
lendingur enn þann dag í dag
stoltur hafið upp til hvaða út-
lendings sem vera skal.
„Eg hef gerzt fjölorðari um
bókmenntir af því orðsins list
hefur verið mikilvægari þáttur
í lífi þjóðarinnar en aðrar list-
ir. Og í öðru af því að nokfcur
ástæða er til að ugga, að hlut-
ur bókmenntanna fari minnk-
andi um sinn. Ef það skyldi
reynast rétt, þá er svo fyrir að
þakka, að nú er sú öld, að
fleiri íslendingar en áður
stunda aðrar listgreinir en
skáldskap. Af grundvállarlist-
greinum er tónjmíð furðuvel
vel á vegi stöddrog um mynd
ina, einkum í málaralist, má
segja, að nún hafi farið langt
með að taka þann sess, sem
skáldskapurinn átti hér áður
setm þjóðlega list. Við eigum
vísi að séræfðri leikhúslist,
meira að segja atvinnuleifclist,
við höldum uppi sinfónískri
tónlist með því einvalaliði
hljöðfæraleikara, sem þar út-
heimtist, og við höfum eign-
azt lærða húsagerðarlist.
„Eg sagði í upphafi máls
mins, að á listahátíð eins og
þessari leggi íslenzk nútímalist
fram sérstaka skilagrein um
getu sína fyrir almenningi um
leið og þingið hvetur lista-
ménnintf- • 'til- uauðsynlegrar
gagnrýni á stöðu sjálfra sín.
Ekkert ætti að vera til fyrir-
stöðu að við gerura nokkurn
samanburð á afrekum okkar og
þjóðum, sem okkur eru skyld-
ar og við erumv vanir að bera
okkur saman við, og væri þá
vel, ef hann sýndi, hvar við
mættum taka á betur.
„Heimsfrægð nú á dögum er
komin undir þunga auglýsing-
arinnar, enda er auglýsingin
hið eina, sem stórþjóð getur
lagt eftirlætisbörnum sínum til
umfram  smáþjóðir.
„En sá sem er listamaður af
innri köllun, sannfæringu, og
samvizku, fyrir honum er sá
staður beztur, sem forsjónin
hefur sett hann. Hann er óháð-
ur auglýsingu og gæti ekki ver
ið meiri meistari, þó að hann
væri af öðru þjóðerni.
„Þá er vel, ef sú hátíð, sem
hér hefur verið sett , þer þess
nokkuð vitni að hér búi smá-
þjóð, sem er eldri en tvævetur
í menntun sinni og þó einkum
ef þetta listaþing tjáir vilja
okkar til að halda áfram sjálf-
stæðu þjóðlífi við þann hlut,
sem okkur hefir verið kjörinn
hér vestur í hafinu."
LÖNDUNARBIÐ
Framhald af 1. síðu.
af Raufarhöfn. Veður er gott á
miðunum, og mikil síld, en um
kvöldmatarleytið hafði frétzt af
einu skipi, Jörundi III., sem feng-
ið hafði 1900 mál í einu kasti á
þessum slóðum, og var á leið með
farminn til Eyjafiarðarhafna.
Krossanessverkfmiðjan hefur
tekið á móti 6.300 málum, og var
byrjað að bræða þar á föstudags-
morgun. Síðast kom þangað Snæ-
fellið með 950 Jhál, en auk þess
íór nokkuð af aflanum í frystingu.
Síldarverfcsmiðjur ríkisins á
Siglufirði hafa tekið á móti 4000—
5000 málum síldar. Síðast losaði
þar Guðrún 1400—1500 mél, sem
hún hafði fengið í 4 köstum. —
Mjög lítið er ac smásíld í aflan-
um, og feiknmikið af rauðátu f
síldinni.
Þessi skip haf^i komið til Rauf-
arhafnar frá því í laugardag: Guð
rún Jónsdóttir n>eð 2300 mál í
tveim ferðum, ólafur bekkur með
2100 í 2 ferðuas, Snæfell 1050,
Guðmundur Péturs 2300 í 2 ferð-
um, Bjarmi II 2500 í 2 ferðum, —
Jón Kjartansson 1300 í 2 ferðum,
Helga Guðmundsdóttir 2000 í 2
íerðum, Baldur EA 700, Bjarmi
EA 500, Bára KE 700, Hannes
Hafstein 600, Árni Magnússon
1000, Grótta 900, Ólafur Magnús-
son EA 1200, Halldór Jónsson
1100, Gylfi II 450, Heimir SU
1000, Sigurður Bjarnason 1250,
Viðey 1500, Ólaíur Friðbertsson
850, Hugrún ÍS 1250,, Náttfari
1300, Hólmanes 1300 og Stígandi
650 mál.
tíEKK^FH^VÖRP
Innilegustu þakkir færum við öllum þeim, sem á
margvíslegan hátt glöddu okkur á fertugsafmæl-
inu 5. júní og gerðu okkur daginn ógleymanlegan.
Guð blessi ykkur öll.
Elsa D. Pálsdóttir,
Magnús Kjartansson,
Hjallanesi.
Þökkum inniloga vináttu, samúð og alla hjálp við andlát og jaröarför.
Jóns Einarssonar,
Kálfsstöðum, Vestur-Landeyjum.
Guð blessi ykkur öll.
Gróa Brynjólfsdóttir, börn, tengdasynlr og barnabörn.
Faðlr rninn,
Jónas Pálsson
Fífuhvammsvegi 43,
andaðist 5. þ. m. Jarðarförin ákveðlnn frá Fossvogskirkju 11. þ. m.
kl. 10,30. — Jarðarförinni verður útvarpað.
Slgmar  Jónasson.
Eiginmaður mlnn,
Guðmundur Bjarnason
Álftamýrl 48,
andaðist aðfaranótt 6. þ. m. á Borgarspftalanum.
Fyrir hönd barna, tengdabarna  og barnabarna.
Emelfa   Pálsdóttir.
T   í M   1   N   N,  þriðiudagur  9.   |úní  1964      —
15
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16