Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						Miðvikudagur   19.   jan.   1955
HLI»?ÐUBLAÐI&
Handritin
(Frh. af 5. síðu.)
Út af þessu vísar sendjherr-
ann til álits hinnar dönsku
handritanefndar og bendir á,
að innan nefndarinnar, sem
skipuð var 11 mönnum, hafi
komið fram sjö raismunandji
álit á málinu. Sýnir þetta, að
réttúr Dana muni síður en svo
vera ótvíræður, sem blaðið
hafi talið fcann. Rekur sendi-
herran siðan konungssavoand
íslands og Danmerkur í 500
ár, en um langan tíma réði
konungur ríkjum sam einvald
ur. Hafi konungsvaldið því,
þegar handritasöínunm var
hafin, haft í hendi sér mögu-
leika til að þvinga þegnana til
að láta ýmisleg handrit af
hendi. í skjóli þessa mikla
valds hafi Árni Magnússon
stundað handritasöfnun sína
og arfleitt háskólabókasafnið
að handritum, sem hann 'hafði
raunar vafasaman eignarétt á,
þar á meðal ýmis handrit, sem
hann hafði að láni. Þrátt fyrir
bann konung.s við flutningi
handritanna úr landi, barst
margt þeirra til Siaþjóðar, þá
á. m. handritakassi/ sem seld-
ur var lokaður á uppboði eftir
danskan lærdómsmann fyrir
200 ríkisdali. Það voru þessi
handrit, sem Magnús de la
Gardie gaf og eru nú stofninrj
í hinu dýrmæta safni íslenzkra
handrita í háskólafoókasafninu
Carolina Rediviva i Uppsölum.
Grein sendiherra lýkur á
þessa leið:
„íslendingar viðurkenna, að
þessi handrit í sænskum bóka-
söfnum hafsj verið keypt, enda
hafa þeir aldrei kraíizt afhend
ingar þeirra. Annað mál er
það, að þeir eiga bágt með að
skilja, að einvaldskonungar
íslands og Danmerkur geti ráð
stafað eígnum þegnanna þann
ig, að þær falli sjálfkrafa Dön
um í skaut . . . Það er því
ekki rétt að tala um, að hand
rit þessi hafi nokkurn tíma
verið ,.eign" sameiginlegs kon
ungs íslands og Dannierkur
og að konunpur hafi varðveitt
þau í sínu konuno]ega bóka-
safni í Kaupmannahöfn . . . "
Mótmælir rendiherra því að
lokum, að hiaðið hafi skýrt
rangt frá sta^reyndum og tel-
ur það ósamrvmanlegt vináttu
hugsjón Norðurlanda.
25. marz 1954.
Jazzinn og eiíurlyfjanautnin
Framhald af 4. síðu-
og   nú  hófst  það   tímabil,   er
hann var þaf stöðugt með ann
an fótinn, bæði að sekju og ó-
sekju.     En     eituriyíianautnin j
hafði  svipt hann öllum þrótti
til mótstöðu, og þegar hann fór
frjáls ferða  sinna,  hélzt hann!
hvergi við nema í ópíumkjöll-1
urunum.    Hann    hefur    leikið
inn á -margar hljómplötur, en
ekki eru menn á eitt sáttir um j
snilld hans  sem   klarinettleik- |
ara.    Hann    virðist    láta    sér
nægja  a"ð  dveljast  í  skuggan-
um   af   meisturunum,   —   en
hann á hinsvegar virðingu og
þakkir   skyldar   fyrir   það,   að
hafa varið beztu árum æfi s:nn
ar til að kenna hvííum mönn-
um   að   meta   tónlist   blökku
manna og skapa þannig tengsl
milli   hvítra   og   svartra.   Og
hann   varð   til  þess   að   ryðja
jazzinum braut í því umhverfi,
þar  sem  tónlist  blökkumanna
var að heifa mátti gleymd og
grafin.                                          I
¦MAEffiUANA-HEILDSALI. '
Um leið og jazzinn hafði
tekið á s'.g „hvítan svip", barst
hann skjótt til New York. Nú
hófst blómaskeið hans í Har-
lem, og Mezzrow fluttist þang
að. A samkomustöðum hvítra
manna varð þeita tónlistarfyr
irbæri einskonár auglýst verzl
unarvara. Þar var jazzinn
íluttur af stórum hljómsveit-
um, gagnstætt því sem tíðkað
ist í Chicago, en í Harlem var
erfðavenjan haldin í heiðri og
sem betur fór hélt jazzinn þar
sínum upprjmalegu einkenn-
um í flutningi kvartetta og
kvintetta. Því miður fylgdi
honum þar líka það andrúms
loft,   sem hann  virðist þrífast
ofdrykkjan og lauslætið.
Þarna dafnaðli Mezzrow eins
og fífill í túni, hann gerðist
Marhuanaheildsali, hafði á að
skipa fjölda umboðsmanna og
smásala^ sem önnaðust dreyf
ingu, seldi aðe.ns „príma
vöru", og naut svo mikillar
frægðar og viðurkenningar,
að þeirri tegund var ekki að-
eins gefið nafn hans, heldur
var nafn hans gert ódauðlegt
í negrasöngvum. Hvort hinir
frægu menn, Cab Calloway,
Teddy Wilson, Eddie Condon,
Coleman Hawkins og Fats
Waller, hafa verið viðskipta-
vinir hans skal látið ósagt, en
þeir voru að minnsta kosti
einkavinir hans, einkum,- þó
hinn mikli söngvari og slag-
hörpuleikari, Fats Waller. Fats
var prýðis drengur, síkátur
og fjörugur og gat leik'.ð á
slaghörpuna og drukkið gin
hvíldarlaust svo dægrum
skipti. „Við röðuðum flöskum
með heimabrugguðn gin allt
allt í kringum hann. Eina sett
um við á slaghörpuna til
vinstri, svo að hann gæti náð
til hennar með vinstri hend-
inni og fengið sér hressingu, á
meðan hann lék á dískantnót
urnar með þeirri hægri, og
aðra á gólfið hægra megin,
sem hann gat gripið með
hægri hendinni þótt hann
hamraði á ibassanótarnar með
þeirri vinstri". Það er því sízt
að undra, þótt Fats andaðist
úr hjartaslagi, aðe ns 39 ára
að aldri.
SVART OG HVÍTT.
Mezz Mezzrow er enn í fullu
fjöri og foýr oftast í Frakk-
landi, og veldur þar ef til vill
mestu um4 að hann og franski
jazzsérfræðingurinn Hugoes
Panassie, eru góðkunningjar.
Skömmu fyrir síðustu heims-
styrjöld tókst honum að gera
að veruleika þann draum sinn,
að koma á fót jazzhljómsvei't.
sem skipuð væri jafnt svört-
um og hvítum. Þessi hljóm-
sveit, sem skipuð var 7 hvít
um og 7 svörtum hljóðfæra-
leikurum, hlaut fádæma góðar
viðtökur, og meðal áheyrend-
anna voru þeir Benny Good-
man, Gene Krupa, Teddy Wil-
son, Lionel Hampton og Tommy
Dorsey. Blöðin birtu fréttir af
a'tburðinum undir stórum fyr
irsögnum, en svo fór, að fólk
undi ekki lengi slíku hleypi-
dómaleysi. Hljómleikarnir voru
brátt stöðvaðir með fógeta-
valdi, enda þótt annað en kyn
þáttahalur væri haít að yfir-
skyni, og hljóðfæraieikendurn
ir fóru sinn í hverja áttina.
Sjálfsæfisaga Mezz Mezz-
rows er ekki aðeins skemmti
leg aflestrar, ¦—¦ einnig . fyrir
þá, sem ekki eni jazzunnend-
ur, — heldur er hún um leið
þáttur úr bandarískri menning
arsögu. "Sá kafli er að vísu
e'kki sérlega fegrandi vitnis-
burður fyrir þá, sem búa í
bjarmanum af kyndli frelsis-
gyðjunnar.
ndur
Farfugladeildar Reykjavíkur
verður haldinn að Café Höll þriðjudaginn
25. janúar klukkan 8,30 síðdegis.
1.    Venjuleg aðalfundarstörf.
2.    Lagabreytingar.
3.    Önnur mál.
____________________________Stjórnin.
HraMrystihusið
Framhald af 1.  síðu.
vertíðinni. Gert er ráð fyr'r að
salta og herða talsvert af afl-
anum.                              .   .
Teikningar annaðist Gísli
Hermannsson verkfræðingur
hjá Sölumiðstöð hraðfrvstihús
anna. Smiðir voru Húnbogi
Þorleifsson og Trattsti Jóns-
sonj báðir úr Sandgerði, múr-
arar Jónas Guðmundsson og
Ársæll Svembjörnsscn, báðir
úr Gerðahreppi. Raflögn ann-
aðist Aðalsteinn Gíslason,
Sandgerði, hitalögn Vélsmiðja
Innri-Njarðv., fænbönd Vél
smiðjan Hamar, Rvik, borð o.
fl. Nýja blikksmiðian. Rvík.
Einnig hefur H.f. Miðnes
byggt upp fiskhús, er fauk
hinn 9. okt. s.L, C0X14 mtr.
Húsið var áður að nokkru úr,
timbri, en hefur nú allt verið
byggt úr steinsteypu. Sú ný-
lunda ér, að á því eru engir
gluggar á, vesgium, en birta
fæs't um plastplötur í þaki, en
að þessu eru miku þægindi,
sérstaklega í sambandi við upp
söltun og gevmslu á fiski. Eng-
ar stoðir eru í húsinu.
61. VUhj.
Áburðar- og útsæðispantanir fyrir næsta vor
afhendast skrifstofu bæjarverkfræðings, Ingólfs-
stræti 5, fyrir 15. febr. næstk.
Ræktunarráðunautur Reykjavíkurbæjar.
,______________E. B. Malmquist.____
Tökumfram
NÝJAR KÁPUR i dag.
Allt mjög góð efni.
ATH. Útsölukápurnar fást sendar í póstkröfu.
Skólavörðustíg 8 — Sími 1035
nmgin i mm
Framhald aí 5. sí5u
eins og þessir menn munu vafa
laust hafa treyst, þar sem þá
hafði ekkert komið fram opin
berlega um deilur félaganna.
Um val manna í sýningar-
nefndina er ástæðulaust að
vera langorður, þar sem Þor-
valdur Skúlason, Gunnlaugur
Scheving ög iSvavar Guðnason
eru allir þekktir málarar, og
sem eins og réttilega er bent
á í greinargerð Félags ísl.
myndlistarmanna, að við höf-
um oft leitað til sjálfir til að
aðstoða okkur Við myndaval
og annað. Hitt er jafnótvírætjt,
að tveir þeirra af þremur og
tveir af fjórum, ef undirritað-
ur hefði tekið þátt i nefndinni
eins og ráð var fyrir gert, eru
fulltrúar „abstraktmálara", og
viljum við alls ekki fallast á,
að yfirlitssýning síðustu fimm
tíu ára eigi að minnsta kosti
helmingur myndanna að túlka
þá stefnu í myndkst okkar,
eins og val nefndarmannanna
gefur ákveðið til kynna.
Á það er bent óþarflega há-
tíðlega, að Félag ísl. lista-
manna hafi kostað sýjjingu
þeirra Jóns Stefánssonar, Jó-
hannesar 'Kjarvals og Ásgríms
Jónssonar á sínum tími til
Stokkhólms. Þetta boð frá Sví
þjóð um að sænska deildin sæi
um sýningu verka þessara þre
menninga er í fullu samræmi
við lög bandalagsins, og mun
Félag ísl. myndlistarmanna
ekki hafa átt frumkvæði um
þá sýningu heldur Svíar sjálf-
ir. Er næsta óviðfelldið a5
minna elzta málara landsins,
brautryðjandann í íslenzkri
málaralist og um félagsmál ís-
lenzkra málara, á, að félag
það, er hann hefur öðrum frem
ur komið á öruggan fjárhags
grundvöll, telji eftir að greiða
kostnað við 'sendingu á mynd-
um hans ti.l Svíþjóðar, kostn-
að, sem felaginu mistókst að
fá greiddan af opinberu fé,
eins og eðlilegast hefði verið.
Að sinni skal ekki um það
rætt hve brýn nauðsyn hafi
verið fyrir núverandi meðlimi
Nýja myndlistafélagsins að
grípa til þess ráðs að hverfa
frá ölium eignum sínum í Fé-
lagi ísl. myndlistarmanna og
aðstöðu í Norræna listbanda-
laginu og stofna nýtt félag. En
er lesin eru niðurlagsorð grein
argerðar Félags ísl. myndlist-
armanna þar sem dróttað er
að aiþingismönnum, að þeir
afgreiði óyfirvegað mál í of-
boði, gæti þau ummæli gefið
til kynna aðdragandann að því,
að félagið klofnaði.
Ég mun ekki draga einka-
bréf eða einkasamtöl inn í
þessar umræður, enda mundi -
slíkt engin áhrif hafa á úrslit
málanna, sem um er deilt. Ó-
viðurkvæmilegt orðbragð um
afgre'ðslu mála á tlþingi telj-
um við ekki heopilegt í þess
um lun.ræðum. Eu sem betur
fer hafa allir menn her ennþá
rétt tii þess að tala sínum mál
um, og gildir það jafnt um
okkur 7 og hina 41 meðlimi
Félags   ísl.   myndlistarmanna.
Mér hefir verið tjáð, að sýn
ingarveggir þeir, sem ætlaðir
eru íslandi á norrænu sýning-
unni í Rómaborg, séu 144
metrar að lengd. Nefndin hef-
ir nú byrjað 'tarf sitt með því
að úthluta Ásgrími Jónssyni,
Jóhannesi Kjarval og Jóni
Stefánssyni veggrými fyrir 5
myndum hverjum, og sýnist
bað í fliótu bragði ekki vera
tiltakanleg rausn; ef vegg-
lensd íslenzku deildarinnar er
eins og mér hefir verið tjáð.
F.h. Nýja myndlistafélagsins
JónÞorleifsson.
- i
Vesfur-íslendsngur
Frh. af 8. síðu.)
Heima fyrir vinnur ráðið aS
útbreiðslu fræðslukv;kmynda í
skólum og félöguro. Er þá
ekki aðeins um heimafferðar
kvikmyndir að ræða, heldur og
erlendar. sem ráðið fær í
skiptum. Meðal annars höfumí
við nú eina íslenzka kvikmynd
til umráða, er sýnir landslag
hér, atvinnuhætti og þióðlíf.
Nú býst ég við, að kanadiskar
fræðslukvikmyndir taki að
flytjast hingað, og meðal'
beirra mun verða ein, sem ég
geri ráð fyrir, að veki hér
mikla athygli, en hún nefnist
„Iceland on the Prerie" og var
tekin árið 1941. Sýnir hún dag
legt líf í byggðum fslendinga
á kanadisku sléttunum."
ÍSI.KNZKAR   KVJKMYNDIR
,.Ég hef fengið tækifæri til
að siá nokkrar íslenzkar lands
I.agkvikmvndir, einstaklega fal
legar. Og nú ætla ég að
skrenpa norður og skoða ættar
stöðvarnar. Ég hef 'þeffar
kvnnzt hér einum náfrænda
mínum, en annars mun ætt
mín enn að mestu þar nyrðra."
Talið berst að vmsum bióð-
háttum vestra. „Á ýmsum svið
um starfa ríkis- og einkafvrir
tæki hlið við^ hlið, við bezta
samkomulag. Ég hef begar gefc
ið kvikmyndaframleiðslunnar.
Helzta útvarpsstö'ðin er ríkis-
fyrirtæki, en nokkrar aðrar
eru  starfandi  sem einkafyrir-
l tæki. Ríkið starfrækir nú sjón
! varpssföð, en á næsta ári verð
ur einkafyrlrtækium veitt
rekstrarleyfi. Stjórnin er
frjálslynd, og hefur tekið upp
ýmis    stefnuatriði    verkalýðs-
| flokkanna. Ekki standa stjórn
málaflokkar hjá okkur að út-
gáfu dagblaða, en blöðin eru
að sjálfsögðu, að minnsta
kosti ftest, að einhverju leyti
flokkspólitísk. Annars hefur
útvarp, fræðslukvikmyndir og
þó einkum sjónvarpið öllu
meir; áhrif en blöðin, og veld-
ur því víðátta landsins; — 'blöð
in ná ekki ákvörðunarstað fyrr
J en fréttirnar eru úreltar."
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8