Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						Föstudagur     11.     marz     195??.

ALÞÝÐUBLAÐIÐ

Stórmerkileg nýjung á sviði læknavísindanna

AÐ SJÁLFSÖGDU eru marg  verið kjánalegur. og hún væri

ir   sjúklingar   innan   um   allan

bann fjölda,  sem dvelst í jafn legt gæti talizt

hætt að þvo sér oítar en eðl>

stóru hæli og Mantend, sem

þjást af einhverjum öðrum

sjúkdómi auk geðsýkinnar. Dr.

William J. Gallagher hefur oft

haift miklar áhyggjur af þess-

irai sjúklingum, og (.hlorproma

zinið kom, að honum þótti, sem

svar við» ibænum hans. Óróleg-

ir sjúklingar, sem sífellt varð

að gefa deyfilyf, njóta nú eðli-

legrar hvíldar, og veita því

ekki neina mótspyrnu, að þeim

séu gefin nauðsynleg lyf. Þeir

ganga mótþróalaust undir

skurðaðgerðir, og tæta ekki af

sér umbúðirnar að þe'm lokn-

um, eins og áður.

En bæði þessi lyf hafa marg-

vísleg og víðtæk áhrif önnur.

Þau hafa til dæmis reynst vel

gegn ýmsum geðsjúkdómum,

sem eru afleiðingar langvar-

andi kynsjúkdóma. Sjúklingur

nokkur þjáðist af þe.rri skyn-

villu, að þúsund konur sæklu

að honum á hverri nóttu. Eít-

ír að honum hafði verið gefið

reserpine um skeið, hlaut hann

99.9% bata, — eftir það.var

það aðeins ein kona, sem að

honum sótti!

Þá hefur reserpine furðuleg

bataáhrif á geðsjúkdóma af

völdum langvarandi áfengis-

nautnar, (delerium tremens).

Sjúklingarnir læknast brátt af

allri skynvillu og ótta, tHringi

og taugaveiklun; og ielja lækn

ar óhætt að fullyrða. að lyf

betta flýti batanum að minnsta

kosti um helming.

Iiseknarnir fullyrrja og, að

ohldropiromazjinlð hafi svipuð

bataáhr.if á þunglyndi og geð-

veilu, sem alltaf kemur fram,

þegar sjúklingar eru vandir af

eiturlyfjanautn og ofnautn

deyfilyfja. Einkum hefur lyfið

komið að góðu haldi, þegar j geðveikralæknar treysta mest

sjúklingarnir hafa orðið að a heilaskurð sumir beita raf-

hætta þeirri nautn skyndilega, jlosti í sífellu, eða insulinlosti.

til dæmis ef þeim hefur ver- Fylgjendur hinna nýju lyfja

ið varpað í fangelsi, eða dæmd-' benda   hinsvegar  á,   að   ahrdf

Þá hafa lyf þessi rsynst

lækna hiksta, einnig hafa þau

veitt mikinn bata við ógieði

og uppsölum barnshafandi

kvenna. Þá draga þau og úr

ýmsum fylgisjúkdómum krabba

meins, enda þótt þau hafi ekki

nein áhrif á meinið sjálft.

OFNOTKUN   HÆTTULEG.

Því miður eru lyf þessi

hættuleg, einkum ef þau eru

ofnotuð, eins og mörgum íítt

reyndum hættir við. Fyrst í

stað var það of hár blóðþrýst-

ingur, sem einkum bar á í því

sambandi. Sjúklingar, sem gef

ið var lyfið, hætti við yfirliði,

ef þeir risu snöggiega á fæt-

ur. Fleiri áhrifasjúkdóma hef-

ur orðið vart, og verður því að

nota lyf þessi varlega, og und-

ir handleiðslu þjálfaðra sérfræð

inga. Flestir þessir sjúkdóm-

ar hverfa þó forátt af sjálfu

.sér, þegar sjúklingurinn hætt-

ir notkun lyfsins.

Enn stendur deila okkur á

milli geðveikralækna varðandi

nolkun þessara nýju lyfja.

Læknar af ,,eldri skólanum"

taka lyfjunum með nokkurri

tortryggrji, og telja eldri og

reyndari lækningaaðferðir ör-

uggari. Reynslan hefur þó sýnt

&¦&*¦&¦&¦&•&*¦-&*¦& tt'Jit * •{? ¦&

Seinni grein

að þær aðferðir eru svo hæg-

virkar, að enda þótt allur geð

veikralæknaskari Bandaríkj-

anna beindi starfi sínu ein-

göngu að lækningu á hugklofa

sjúklingunum ehium saman,

gætu þeir ekki orðið nema til-

tölulega   fáum   að   liði.   Aðrir

notkun hinna nýju lyfja, hafi

fjöldamargir sjúkljngar, sem

taldir voru ólæknandi, hlotið

á skömmum tíma þann bata, að

þeir geti lifað frjálsu og eðli-

legu lífi meðal heilbrigðra

manna. Búast megi við því. að

bati margra þessara sjúklinga

reynist ekki varanlegur, — en

þá muni hagur nærri að lækna

sjúklinginn aftur á sama hátt

og fyrr.

MEÐALVEGURINN.

Dr. Lehmann telur því væn-

legast að leitast við að þræða

meðalveginn. Aðferðir þær,

sem fram að þessu hafi verið

beitt við geðlækningar, aðrar

en skurðaðgerðir, hafi reynst

haldlitlar og seinyirkar, en

heilaskurðirnir séu aldrei

hættulausir, — og á stundum

allvafasöm aðgerð. Enn viti

enginn með vissu með hvaða

hælti hin nýju tyf verki líf-

fræðilega. en hitf sé víst, að

þau svipti. sjúklinginn ótta-

kend og örvænfingu og veiti

honum 'þá ró, er flýti bata

hans.

Margir geðlæknar eru að

miklu leyti hættir að beita

þeirri heilaskurðaðgerð, sem

um skeið var mjög í tízku, þ.

e. bortexskurði, og sömuleiðis

er raflosti nú yfirleitt mun

minna beitt. Þá er hætt að

beita fjötrum eða deyfilyfjum

við óða sjúklinga, séu önnur

ráð fær, og reynt er að róa þá

við ýmissa dægrastyitingu eða

starfa. En hvað um það, — hin

nýju lyf hafa skapað ný við-

horf á sviði geðlækninga. og

aukið stórum vonir um það, að

veita megi mörgum geðsjúk-

lingum, ef ekki varanlegan, þá

að minnsta kosti tínmbilsbund

inn bata.

ir í vörzlu. Segja bæði réttar-

læknar og sjúkrahússlæknar

að notkun lyfsins komi í veg

fyrir grátköst sjúklinganna.

iaugatitring   og   þunglyndi.

Geðbilun af völdum tauga-

veiklunar er venjuiega álitin

meinlausari sjukdómur en eig

inlegir sálsjúkdómar, en þeir

geta þó engu að síður reynst

illlæknandi. Við þeim hafa

þessi lyf reynst mjög árangurs

rík. Dr. Goldman, yfirlæknir

við ríkissjúkrahúsið í Ohio,

segir til dæmis frá konu einni,

sem þjáðist af áráttugeðveilu.

Árum saman hafði hún laugað

hendur sínar þrjálíu til fjöru-

tíu sinnum á dag, en þess vánn

gat hún ekki eiiiu sinni snert

hurðarhún berhent af ótta við

að óhreinkast. Þegar henni

hafði verið gefið chloroproma

sine í mánuð, sagði hún lækn-

inum: að nú finndi hún að ólti

alíbyssur eða smjör

„IMRE Nagy borinn þung   um vakti, að nazisminn legði

um sökum" segir Þjóðviljinn

í gær til að ffæða lesend-

ur sína um deilumálin í

ungverska         kommúnista-

flokknum. Fráscignin er góð,

undir sig heiminn. Komm-

tmistar fordæmdu þessa

kenningu nazisíaforingjans

að vonum og stimpluðu hana

sem    v.llimennsku.    En    nú

ir i Moskvu taka upp sömu

stefnu og Hermann heitinn

Göring barðist i'yrir, með-

an hann var og hét. Henni

er   framfylgt   svo   miskunn-

svo langt sem hún nær. Sak  bregður svo við,  að páfarn-

argiftirnar   eru   raktar  með

þessum   orðum:   ., í   ályktun

miðstjórnarinnar    er    Nagy

sakaður  um að hafa  haldið

fram    andmarxískum    skoð-

unum í ræðu og rili og gert   arlausl,  að fyrri  átrúnaðar-

lítið   úr   afrekum   flokksins.   goðum eins og Malenkov og

Stefna   sú    sem    rikisstjórn  Na.gy er fórnað vegna henn

hans hafi  fylgt  í  efnahags-   ar  —  búinn   staður   í   glat-

málum hafi verið hægrisinn  kistunni, þó að enr'. hafi þeir

uð og hafi  valdið alvarleg-   ekki_ Veriið  gerðir   höfð'inu

um truflunum í efnahagslífi  styttri.   Staðreyndirnar   lala

landsins."   Að  þessu  athug-  skýru   máli   og   verða   ekki

uðu  telur Þjóðviljinn mjög  misskildar.

ótrúlegt,     að    Nagy    muni      Kommúnistar         þykjast

gegna  embætti  forsætisráð-  vera   hinir   einu   og   sönnu

herra áfram!

Þessar upplýsiagar Þjóð-

viljans eru óvenjuiega nærri

lagi, en samt er ekki allur

sannleikurinn   sagður,   enda

friðarsinnar. En hvað kem-

ur þá til þess, að þeir skuli

telja matvælaframleiðsluna

andmarxíska? Er kannski

orðinn      glæpur      gagnvart

væri   það  furðuleg   framför  Karli heitnum Aíarx að vilja

á skö'mmum tíma. Þjóðvilj-

anum láist að skýra frá því,

að   Nagy   hefur   Mlið   í   þá

andmarxísku   freistingu   að

leggja aðaláherzluna á mat-

vælaframleiðsluna,         enda

veitti   víst   ekki   af.   En   nú

er   sú    kenning   ofan   á    í

Moskvu,   að   þungaiðnaður-

inn   eigi    að   ganga   fyrir.

Kommúnistar      telja      með

borða mat? Orsökin liggur

líka í augum uppi. Komm-

únistar eru orðnir sömu

skoðunar og nazistar fyrir

síðari heimsstyrjcildina. Þeir

meta þungaiðnaðinn meira

en matvælaframleiðsluna,

telja sig hafa brýnni þörf

fyrir fallhyssur en smjör.

Þess vegna er nppgjörið við

Malenkov   og   Nagy   ekkert

öðrum   orðum   mikilvægara   fjölskyldumál    kommúnista.

að  framleiða  skriðdreka  en  Það er óveðursblika á himni

mat. Imre Nagy hefur gert   heimsstjómmálanna, því að

sig sekan um sömu yfifsjón   falrbyssuframleiðsla   einræð

og Georgi  Malenkov.              isríkis    endar    jafnan    með

Sú var tíðin; að Hermann   sikotgný   og  'k,úlnahríð.   Og

heitinn Göring taldi Þjóð-

verjum nauðsyi'O.egra að

framleiða failbyssur en

smjör. Hann hafði árásar-

styrjöld  í huga.  Fyrir hon-

enginn þarf að efast um,

hver skotmörk h verða, ef

kommúnistar ráðast í stór-

ræðið,. sem nazistum. mis-

tókst góðu heilli.

Sigurður í Görðunum níræður

þeirra seu yfirleitt þjáninga-

laus, sé rétt með þau farið.

Andstæðingar þeirra segja, að

þau nemi ekki á brott sjúk-

dómsorsökina, og því geti sjúk

dómurinn látið aftur á sér

bera, þegar minnst vari. Þess-

ir læknar telja mest ríða á því

að öðlast yitneskju um hvort

sálsýki sjúklingsins k'unni ekki

að 'stafa af samvizkubiti sök-

um þess, að hann hafj hnuppl-

að úr sparigrís litla bróður. eða

af innra ósamræmi. Þessar deil

ur læknanna minna oft tals-

vert á rökræður mennlamanna

á miðöldum um það, hve marg

ir englar myndu komast fyrir

á nálaroddi. Hinsvegar játa

þeir læknar, sem notað hafa

hin nýju lyf við geðsýki, að

þeir geti ekkert fullyrt um

endanlegan bata; um það verði

ekkert sagt fyrr en að allmörg

um  árum  liðnum.  Þeir benda

hennar   við   óhreinindi    hefði  aðeins á 'þá staðreynd, að fyrir

Teiknisfofur okkar

eru fluttar að Smiðjustíg 4.          77

(Verklegar framkvæmdir h.f.) — Sími 80161.

<%»

*- ' --vft* ¦

Ólafur Jensson,

Rögnvaldur Þorláksson

verkfræðingar.

SIGURÐTJR   JÓNSSON   út-

vegsbóndi í Görðunum er níræð

ur í  dag. Hann fæddist þenn-

an dag árið 1865 í Austurbæn-

um í Skildingánesi, sonur hjón

anna  Ástu   Sigurðardóttur   og

Jóns Einarssonar.  Og þar ólst

hann upp og hóf störf á sjón-

um.  Árið  1893  kvæniist  hann

Ólöfu      Guðmundsdóttur     f rá

Skildinganesi og setti  upp bú

í Görðunuim en áður hafði hann

tekið þá á leigu. Þau Ólöf eign

uðust  þrjú  börn,   einn   dreng,

sem enn lifir, og tvær dætur,

sem báðar dóu ungar. En árið

1901 missti Sigurður konu sína

mjög snögglega. Var hann þá

skipstjóri    á    skúlu    og    fékk

fregn um veikindi konunnar út

í sjó og það með4 að hann væri

beðinn,   að   koma   heim.   Hélt

hann þá  þegar til hafnar.   en

er   hann   steig   upp   á   Síein-

bryggjuna, var honum sagt lát

konu sinnar, og ennfremur, að

faðir   hans   hefði   þann   sama

dag drukknað á Skerjafirði á-

samt öðrum manni. Tveim ár-

um    síðar   kvæntist    Sigurður

bróðurdóttur fyrri  konu. sinn-

ar, Guðrúnu Pétursdóttur. Lif

•r hún enn. ög hafa þau hjón-

\n eignazt ellefu böm, en þar

af hafa tveir synir látizt.

Þetta er heimilissaga Sigurð

ar í Görðunum, en ekki meir.

Hann lét rita eftiv sér endur-

honum fyrir góðgæti. Upp frá

því stofnaði Sigurður í Görð-

unum sjaldan til skulda.

Hann fór að róa kornungur

¦— og þá fyrsta róðurmn úr

Garðinum. Hann hljóp alla leið'

ina til Skildinganess yfir ísa

og var snemma afburða hraust

ur og harðger. Síðan réðist

hann „'tll sjós", en í þá daga

var ekki talið, að maður færi

,,til sjós" nema hann væri á

þilskipi. En það fór ekki vel

með fyrstu sjóferðina á þi'skip

inu, en allar hinar síðari tók-

ust vel og varð hann brátt

stýrimaður og skipstjórl á

skútum. Hann stofnaði fisk-

verkunarstöð. í Görðunum og

keypti kúttera og gerði út. Sá

hann sjálfur um verkun afl-

ans heima og hafði margt starfs

minningar sínar fyrir þremur! fólk og allt, sem hann tók sér

árum og komu þær út í bókar-, fyrir hendur, var rekið af frá-

formi hjá Norðra. Þar segir^bærri reglusemi og dugnaði.

hann sína ytri sögu allt frá^Hann græddi aldrei stórfé og

barnæsku, þegar hann lék sér.tapaði heldur ekki stórfé, en

á Klapparhjalla, sat yfir fé i.byggði upp efnahag sinn hægt

Öskjuhlíð, sigldi á skautumjog bítandi og vissi alltaf, hvar

með seglum allt úr Skildinga- hann stóð. Skömmu eftir aldv-

'mótin    hælti    hann    þó    sjó-

Sigurður Jónsson.

nesi og á Reykjavíkurtjörn og

fékk til láns, „sem aldrei skyldi

verið hafa", rúsínur og rövl

hjá dönskum faktor í búð í

Hafharstræti og rak í roga-

stans, þegar faklor.nn sagði að

hann stæði í bók hjá sér, en

það  þýddi,   að  hann   skuldaði

n

mennskunni, en sneri sér al-

gerlega að fiskverltuninni og

búskap og átti allmargt kúa

um skeið og seldi mjólk í bæ-

inn. En túnið í Görðunum var

ekki stórt 'og lítið um slægjur

Framhald  á  7.  síðuu

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8