Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Alžżšublašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Alžżšublašiš

						Föstudagur     11.     marz     195??.
ALÞÝÐUBLAÐIÐ
Stórmerkileg nýjung á sviði læknavísindanna
AÐ SJÁLFSÖGDU eru marg  verið kjánalegur. og hún væri
ir   sjúklingar   innan   um   allan
bann fjölda,  sem dvelst í jafn legt gæti talizt
hætt að þvo sér oítar en eðl>
stóru hæli og Mantend, sem
þjást af einhverjum öðrum
sjúkdómi auk geðsýkinnar. Dr.
William J. Gallagher hefur oft
haift miklar áhyggjur af þess-
irai sjúklingum, og (.hlorproma
zinið kom, að honum þótti, sem
svar við» ibænum hans. Óróleg-
ir sjúklingar, sem sífellt varð
að gefa deyfilyf, njóta nú eðli-
legrar hvíldar, og veita því
ekki neina mótspyrnu, að þeim
séu gefin nauðsynleg lyf. Þeir
ganga mótþróalaust undir
skurðaðgerðir, og tæta ekki af
sér umbúðirnar að þe'm lokn-
um, eins og áður.
En bæði þessi lyf hafa marg-
vísleg og víðtæk áhrif önnur.
Þau hafa til dæmis reynst vel
gegn ýmsum geðsjúkdómum,
sem eru afleiðingar langvar-
andi kynsjúkdóma. Sjúklingur
nokkur þjáðist af þe.rri skyn-
villu, að þúsund konur sæklu
að honum á hverri nóttu. Eít-
ír að honum hafði verið gefið
reserpine um skeið, hlaut hann
99.9% bata, — eftir það.var
það aðeins ein kona, sem að
honum sótti!
Þá hefur reserpine furðuleg
bataáhrif á geðsjúkdóma af
völdum langvarandi áfengis-
nautnar, (delerium tremens).
Sjúklingarnir læknast brátt af
allri skynvillu og ótta, tHringi
og taugaveiklun; og ielja lækn
ar óhætt að fullyrða. að lyf
betta flýti batanum að minnsta
kosti um helming.
Iiseknarnir fullyrrja og, að
ohldropiromazjinlð hafi svipuð
bataáhr.if á þunglyndi og geð-
veilu, sem alltaf kemur fram,
þegar sjúklingar eru vandir af
eiturlyfjanautn og ofnautn
deyfilyfja. Einkum hefur lyfið
komið að góðu haldi, þegar j geðveikralæknar treysta mest
sjúklingarnir hafa orðið að a heilaskurð sumir beita raf-
hætta þeirri nautn skyndilega, jlosti í sífellu, eða insulinlosti.
til dæmis ef þeim hefur ver- Fylgjendur hinna nýju lyfja
ið varpað í fangelsi, eða dæmd-' benda   hinsvegar  á,   að   ahrdf
Þá hafa lyf þessi rsynst
lækna hiksta, einnig hafa þau
veitt mikinn bata við ógieði
og uppsölum barnshafandi
kvenna. Þá draga þau og úr
ýmsum fylgisjúkdómum krabba
meins, enda þótt þau hafi ekki
nein áhrif á meinið sjálft.
OFNOTKUN   HÆTTULEG.
Því miður eru lyf þessi
hættuleg, einkum ef þau eru
ofnotuð, eins og mörgum íítt
reyndum hættir við. Fyrst í
stað var það of hár blóðþrýst-
ingur, sem einkum bar á í því
sambandi. Sjúklingar, sem gef
ið var lyfið, hætti við yfirliði,
ef þeir risu snöggiega á fæt-
ur. Fleiri áhrifasjúkdóma hef-
ur orðið vart, og verður því að
nota lyf þessi varlega, og und-
ir handleiðslu þjálfaðra sérfræð
inga. Flestir þessir sjúkdóm-
ar hverfa þó forátt af sjálfu
.sér, þegar sjúklingurinn hætt-
ir notkun lyfsins.
Enn stendur deila okkur á
milli geðveikralækna varðandi
nolkun þessara nýju lyfja.
Læknar af ,,eldri skólanum"
taka lyfjunum með nokkurri
tortryggrji, og telja eldri og
reyndari lækningaaðferðir ör-
uggari. Reynslan hefur þó sýnt
&¦&*¦&¦&¦&•&*¦-&*¦& tt'Jit * •{? ¦&
Seinni grein
að þær aðferðir eru svo hæg-
virkar, að enda þótt allur geð
veikralæknaskari Bandaríkj-
anna beindi starfi sínu ein-
göngu að lækningu á hugklofa
sjúklingunum ehium saman,
gætu þeir ekki orðið nema til-
tölulega   fáum   að   liði.   Aðrir
notkun hinna nýju lyfja, hafi
fjöldamargir sjúkljngar, sem
taldir voru ólæknandi, hlotið
á skömmum tíma þann bata, að
þeir geti lifað frjálsu og eðli-
legu lífi meðal heilbrigðra
manna. Búast megi við því. að
bati margra þessara sjúklinga
reynist ekki varanlegur, — en
þá muni hagur nærri að lækna
sjúklinginn aftur á sama hátt
og fyrr.
MEÐALVEGURINN.
Dr. Lehmann telur því væn-
legast að leitast við að þræða
meðalveginn. Aðferðir þær,
sem fram að þessu hafi verið
beitt við geðlækningar, aðrar
en skurðaðgerðir, hafi reynst
haldlitlar og seinyirkar, en
heilaskurðirnir séu aldrei
hættulausir, — og á stundum
allvafasöm aðgerð. Enn viti
enginn með vissu með hvaða
hælti hin nýju tyf verki líf-
fræðilega. en hitf sé víst, að
þau svipti. sjúklinginn ótta-
kend og örvænfingu og veiti
honum 'þá ró, er flýti bata
hans.
Margir geðlæknar eru að
miklu leyti hættir að beita
þeirri heilaskurðaðgerð, sem
um skeið var mjög í tízku, þ.
e. bortexskurði, og sömuleiðis
er raflosti nú yfirleitt mun
minna beitt. Þá er hætt að
beita fjötrum eða deyfilyfjum
við óða sjúklinga, séu önnur
ráð fær, og reynt er að róa þá
við ýmissa dægrastyitingu eða
starfa. En hvað um það, — hin
nýju lyf hafa skapað ný við-
horf á sviði geðlækninga. og
aukið stórum vonir um það, að
veita megi mörgum geðsjúk-
lingum, ef ekki varanlegan, þá
að minnsta kosti tínmbilsbund
inn bata.
ir í vörzlu. Segja bæði réttar-
læknar og sjúkrahússlæknar
að notkun lyfsins komi í veg
fyrir grátköst sjúklinganna.
iaugatitring   og   þunglyndi.
Geðbilun af völdum tauga-
veiklunar er venjuiega álitin
meinlausari sjukdómur en eig
inlegir sálsjúkdómar, en þeir
geta þó engu að síður reynst
illlæknandi. Við þeim hafa
þessi lyf reynst mjög árangurs
rík. Dr. Goldman, yfirlæknir
við ríkissjúkrahúsið í Ohio,
segir til dæmis frá konu einni,
sem þjáðist af áráttugeðveilu.
Árum saman hafði hún laugað
hendur sínar þrjálíu til fjöru-
tíu sinnum á dag, en þess vánn
gat hún ekki eiiiu sinni snert
hurðarhún berhent af ótta við
að óhreinkast. Þegar henni
hafði verið gefið chloroproma
sine í mánuð, sagði hún lækn-
inum: að nú finndi hún að ólti
alíbyssur eða smjör
„IMRE Nagy borinn þung   um vakti, að nazisminn legði
um sökum" segir Þjóðviljinn
í gær til að ffæða lesend-
ur sína um deilumálin í
ungverska         kommúnista-
flokknum. Fráscignin er góð,
undir sig heiminn. Komm-
tmistar fordæmdu þessa
kenningu nazisíaforingjans
að vonum og stimpluðu hana
sem    v.llimennsku.    En    nú
ir i Moskvu taka upp sömu
stefnu og Hermann heitinn
Göring barðist i'yrir, með-
an hann var og hét. Henni
er   framfylgt   svo   miskunn-
svo langt sem hún nær. Sak  bregður svo við,  að páfarn-
argiftirnar   eru   raktar  með
þessum   orðum:   ., í   ályktun
miðstjórnarinnar    er    Nagy
sakaður  um að hafa  haldið
fram    andmarxískum    skoð-
unum í ræðu og rili og gert   arlausl,  að fyrri  átrúnaðar-
lítið   úr   afrekum   flokksins.   goðum eins og Malenkov og
Stefna   sú    sem    rikisstjórn  Na.gy er fórnað vegna henn
hans hafi  fylgt  í  efnahags-   ar  —  búinn   staður   í   glat-
málum hafi verið hægrisinn  kistunni, þó að enr'. hafi þeir
uð og hafi  valdið alvarleg-   ekki_ Veriið  gerðir   höfð'inu
um truflunum í efnahagslífi  styttri.   Staðreyndirnar   lala
landsins."   Að  þessu  athug-  skýru   máli   og   verða   ekki
uðu  telur Þjóðviljinn mjög  misskildar.
ótrúlegt,     að    Nagy    muni      Kommúnistar         þykjast
gegna  embætti  forsætisráð-  vera   hinir   einu   og   sönnu
herra áfram!
Þessar upplýsiagar Þjóð-
viljans eru óvenjuiega nærri
lagi, en samt er ekki allur
sannleikurinn   sagður,   enda
friðarsinnar. En hvað kem-
ur þá til þess, að þeir skuli
telja matvælaframleiðsluna
andmarxíska? Er kannski
orðinn      glæpur      gagnvart
væri   það  furðuleg   framför  Karli heitnum Aíarx að vilja
á skö'mmum tíma. Þjóðvilj-
anum láist að skýra frá því,
að   Nagy   hefur   Mlið   í   þá
andmarxísku   freistingu   að
leggja aðaláherzluna á mat-
vælaframleiðsluna,         enda
veitti   víst   ekki   af.   En   nú
er   sú    kenning   ofan   á    í
Moskvu,   að   þungaiðnaður-
inn   eigi    að   ganga   fyrir.
Kommúnistar      telja      með
borða mat? Orsökin liggur
líka í augum uppi. Komm-
únistar eru orðnir sömu
skoðunar og nazistar fyrir
síðari heimsstyrjcildina. Þeir
meta þungaiðnaðinn meira
en matvælaframleiðsluna,
telja sig hafa brýnni þörf
fyrir fallhyssur en smjör.
Þess vegna er nppgjörið við
Malenkov   og   Nagy   ekkert
öðrum   orðum   mikilvægara   fjölskyldumál    kommúnista.
að  framleiða  skriðdreka  en  Það er óveðursblika á himni
mat. Imre Nagy hefur gert   heimsstjómmálanna, því að
sig sekan um sömu yfifsjón   falrbyssuframleiðsla   einræð
og Georgi  Malenkov.              isríkis    endar    jafnan    með
Sú var tíðin; að Hermann   sikotgný   og  'k,úlnahríð.   Og
heitinn Göring taldi Þjóð-
verjum nauðsyi'O.egra að
framleiða failbyssur en
smjör. Hann hafði árásar-
styrjöld  í huga.  Fyrir hon-
enginn þarf að efast um,
hver skotmörk h verða, ef
kommúnistar ráðast í stór-
ræðið,. sem nazistum. mis-
tókst góðu heilli.
Sigurður í Görðunum níræður
þeirra seu yfirleitt þjáninga-
laus, sé rétt með þau farið.
Andstæðingar þeirra segja, að
þau nemi ekki á brott sjúk-
dómsorsökina, og því geti sjúk
dómurinn látið aftur á sér
bera, þegar minnst vari. Þess-
ir læknar telja mest ríða á því
að öðlast yitneskju um hvort
sálsýki sjúklingsins k'unni ekki
að 'stafa af samvizkubiti sök-
um þess, að hann hafj hnuppl-
að úr sparigrís litla bróður. eða
af innra ósamræmi. Þessar deil
ur læknanna minna oft tals-
vert á rökræður mennlamanna
á miðöldum um það, hve marg
ir englar myndu komast fyrir
á nálaroddi. Hinsvegar játa
þeir læknar, sem notað hafa
hin nýju lyf við geðsýki, að
þeir geti ekkert fullyrt um
endanlegan bata; um það verði
ekkert sagt fyrr en að allmörg
um  árum  liðnum.  Þeir benda
hennar   við   óhreinindi    hefði  aðeins á 'þá staðreynd, að fyrir
Teiknisfofur okkar
eru fluttar að Smiðjustíg 4.          77
(Verklegar framkvæmdir h.f.) — Sími 80161.
<%»
*- ' --vft* ¦
Ólafur Jensson,
Rögnvaldur Þorláksson
verkfræðingar.
SIGURÐTJR   JÓNSSON   út-
vegsbóndi í Görðunum er níræð
ur í  dag. Hann fæddist þenn-
an dag árið 1865 í Austurbæn-
um í Skildingánesi, sonur hjón
anna  Ástu   Sigurðardóttur   og
Jóns Einarssonar.  Og þar ólst
hann upp og hóf störf á sjón-
um.  Árið  1893  kvæniist  hann
Ólöfu      Guðmundsdóttur     f rá
Skildinganesi og setti  upp bú
í Görðunuim en áður hafði hann
tekið þá á leigu. Þau Ólöf eign
uðust  þrjú  börn,   einn   dreng,
sem enn lifir, og tvær dætur,
sem báðar dóu ungar. En árið
1901 missti Sigurður konu sína
mjög snögglega. Var hann þá
skipstjóri    á    skúlu    og    fékk
fregn um veikindi konunnar út
í sjó og það með4 að hann væri
beðinn,   að   koma   heim.   Hélt
hann þá  þegar til hafnar.   en
er   hann   steig   upp   á   Síein-
bryggjuna, var honum sagt lát
konu sinnar, og ennfremur, að
faðir   hans   hefði   þann   sama
dag drukknað á Skerjafirði á-
samt öðrum manni. Tveim ár-
um    síðar   kvæntist    Sigurður
bróðurdóttur fyrri  konu. sinn-
ar, Guðrúnu Pétursdóttur. Lif
•r hún enn. ög hafa þau hjón-
\n eignazt ellefu böm, en þar
af hafa tveir synir látizt.
Þetta er heimilissaga Sigurð
ar í Görðunum, en ekki meir.
Hann lét rita eftiv sér endur-
honum fyrir góðgæti. Upp frá
því stofnaði Sigurður í Görð-
unum sjaldan til skulda.
Hann fór að róa kornungur
¦— og þá fyrsta róðurmn úr
Garðinum. Hann hljóp alla leið'
ina til Skildinganess yfir ísa
og var snemma afburða hraust
ur og harðger. Síðan réðist
hann „'tll sjós", en í þá daga
var ekki talið, að maður færi
,,til sjós" nema hann væri á
þilskipi. En það fór ekki vel
með fyrstu sjóferðina á þi'skip
inu, en allar hinar síðari tók-
ust vel og varð hann brátt
stýrimaður og skipstjórl á
skútum. Hann stofnaði fisk-
verkunarstöð. í Görðunum og
keypti kúttera og gerði út. Sá
hann sjálfur um verkun afl-
ans heima og hafði margt starfs
minningar sínar fyrir þremur! fólk og allt, sem hann tók sér
árum og komu þær út í bókar-, fyrir hendur, var rekið af frá-
formi hjá Norðra. Þar segir^bærri reglusemi og dugnaði.
hann sína ytri sögu allt frá^Hann græddi aldrei stórfé og
barnæsku, þegar hann lék sér.tapaði heldur ekki stórfé, en
á Klapparhjalla, sat yfir fé i.byggði upp efnahag sinn hægt
Öskjuhlíð, sigldi á skautumjog bítandi og vissi alltaf, hvar
með seglum allt úr Skildinga- hann stóð. Skömmu eftir aldv-
'mótin    hælti    hann    þó    sjó-
Sigurður Jónsson.
nesi og á Reykjavíkurtjörn og
fékk til láns, „sem aldrei skyldi
verið hafa", rúsínur og rövl
hjá dönskum faktor í búð í
Hafharstræti og rak í roga-
stans, þegar faklor.nn sagði að
hann stæði í bók hjá sér, en
það  þýddi,   að  hann   skuldaði
n
mennskunni, en sneri sér al-
gerlega að fiskverltuninni og
búskap og átti allmargt kúa
um skeið og seldi mjólk í bæ-
inn. En túnið í Görðunum var
ekki stórt 'og lítið um slægjur
Framhald  á  7.  síðuu
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8