Zeiss- Ikon Nýjar birgðir. Laskkað verS. Sportvðruhús Reykjavíkur. (Einar Björnsson). KSOQQQClOQOQCKXXSOOCKSQOCaCKKX alt veriS sigrar, stórsigrar og glæsilegir sigrar! Leikhússtjóri \.,æSsta leikhúss landsins" hefir hann í hávegum og öll blöSin dá- sama leikforustu hans segir hann sjálfur. Er mönnum nú ekki vorkunn, þó aS þeim veríSi á aS spyrja, hvernig geti staSiS á því, aS Kamban skuli vera atvinnu- laús" í þessari grein? Hann bend- ír raunar á þaS, aS besti leikstjóri Dana", Henri Nathansen, sé líka íítvinnulaus í þessari grein. En ef til vill er Henri Nathansen betri rithöfundur en Kamban, og kýs því heldur aS gefa sig allan viS ritstörfunum. Hins vegar er þess atS gæta, aS samkvæmt skýrslu Kambans sjálfs, þolir H. N. bvergi nærri samanburS vitS hann að leikforustuhæfileikum. Kamb- an hefir veriS tekinn fram yfir hann, hvaS eftir annaS, og er al- «ient viðurkendur, ekki aS eins af jjdönskum leikhúsmönnum" held- ur líka af öllum dagblöSum Kaupmannahafnar"! ÞaS er eitthvaS bogiS viS þetta! Og sannleikurinn er líka sá, aS jþessi æfiferilsskýrsla" Kambans cr allmjög lituS honum í vil. Hon- «m hefir veriS hleypt að" leik- forystu í kgl. leikhúsinu og Dag- tnarleikhúsinu, nær eingöngu í sínum eigin sjónleikum, og þaS liefSi veriS bein ókurteisi aB gera þaö ekki. Hins vegar hafa dóm- arnir um f'rammistöSu hans veriS miklu misjafnari en hann vill vera íáfa. BæSi leikritaskáldskapur hans og leikforusta hefir sætt mjög misjöfnum dómum. Kamb- an treystir því ' bersýnilega, aS ;tnenn hafi ekki hér viS höndina dönsk blöS frá árunum 191422! En þaS vill svo til, aS sá, sem þetta ritar, minnist þess aS hafa lesiS lítt loflega dóma um leikfor- ustu Kambans í einhverju merk- asta blaSi Kaupmannahafnar, og leikrit hans sum háfa veriS höfö aS háSi og spotti, svo sem t. d. . Hin arabisku tjöldin", sem Kamban svo kallar án þess aS vita aS nafniS er tilgerSarleg vit- leysa. Af öllu grobbi Kambans er þaS skoplegast, sem hann segir um baS afrek sitt, aS sýna sjónleikinn Livet i Vold", eftir Hamsun. Þaö þrekvirki segir hann aö aö eins tveir menn aSrir hafi leyst af hendi, þeir Stanislavski í Moskva og Reinhardt í Berlín! Og svo befir hr. Árni Pálsson dásamaS þrekvirkiS óséS í MorgunblaS- inu"! Mönnum er kunnugt um þaS, aS Kamban telur sig ekki sambærilegan viS neinn annan en Max Reinhardt! Því miSur eiga fáir menn hér kost á því, aS gera þann samanburS. En varla mun Reinhardt hafa talið þaS krafta- verk, aS sýna á leiksviSinu kópra- slöngu, tilbúna af öSrum, líkt og ýmislegt barnaglingur, sem fæst hér í verslunura Og hláleg eru forlögin! MeSan Kamban er aS reyna aS troSa snild sinni upp á fávísa menn hér í Reykjavík, er Reinhardt aS sýna leik meS 600 leikendum í Ameríku viS meiri oröstír en dæmi eru til áSur. En Kamban ætlar nú líka til Ame- ríku. ESa hefir honum orSiS þaS á aS fara mannavilt? Var þaö ckki hann heldur Reinhardt, sem ætlaSi aS fara þangaS? ÞaS er þá ef til vill erindi Kambans, ef hann fer til Þýskalands, aS taka þar viS af Reinhardt! I. O. O. F. 1083118% O. Dánarfregn. 1 gær andaðist hér tbænum ekkjan Rannveig Kristjana por- kelsdóttir, Laugaveg 40 B. Hún var komin hátt á sjötugs aldur og hafði lengi verið heilsubiluð. Hún var móðir Jóns Egilssonar, starfsmanns í Gasstöðinni og þeirra systkina. Slys. Aðfaranótt 9. þ. m. varð það sorglega slys á vélbátnum Gull- fossi úr Keflavík, að maður fell fyrir borð og druknaði. Hann hét Bragi Jónsson og var ættað- ur að norðan, efnilegur maður um tvítugt.Hann var einbirni og bjó með móður sinni, sem var ekkja. Hann hafði trygt lif sitt skömmu fyrir andlát sitt. Veðrið í morgun. Frost á þessum stöðvum: Beykjavík 0, ísafirði 1, Akur- eyri 2, Seyðisfirði 1, Grims- stöðum 9, en hiti í Vestmanna- eyjum 1, Stykkishólmi 1, (eng- in skeyti frá Grindavík, Rauf- arhöfn, Hólum i Hornafirði og Hjaltlandi), Færeyjum -=- 1, Angmagsalik -^- 11, Kaup- mannahöfn 4, Utsira 3, Tyne- mouth 4, Jan Mayen ~ 11 st. Mestur hiti hér í gær 2 st., minnstur ~- 1 st. Lægð fyrir súðvestan land á austurleið. Stilt veður i Norðursjó. Horf- ur: Suðvesturlandi og Faxaflói: 1 dag vaxandi austan vindur. 1 nótt sennilega allhvass austan. Breiðafjörður og Vestfirðir: í dag hægviðri. 1 nótt sennilega vaxandi austanvindur. Norður- land, norðausturland og Aust- firðir: 1 dag og nótt: Stilt og gott veður. Suðausturland: í dag hægviðri. 1 nótt austlæg átt. Frú Guðrún Brynjólfsdóttir, kona Árna Sveinssonar fyrr- um kaupm. á Isafirði, á sex- tugsafmæli á morgun. 85 ára afmæli á í dag Guðjón Knútsson fisk- sali, Lindargötu 23, gamall og góður borgari þessa bæjar. Hjónaefni, Nýlega hafa opinberað trú- lofun sína ungfrú Anna Hall- mundsdóttir og ]?órður Brynj- ólfsson sjómaður, Bergstaða- stræti 40. 1 gær opinberuðu trúlofun sína ungfrú Ragnheiður Run- V*S1R______________________ ólfsdóttir frá Hóhni og porlák- ur Sveinsson frá Vik i Land- broti. Félagtsblað íþróttafélags Reykjavikur er nýkomið út og fjallar um 20 ara starfsemi fþróttafélagsins. Það er mjög vandað að öllum frá- gangi og skreytt f jölda mynda. Baðstofa Iðnaðarmannafélagsins verð- ur framvegis opin fyrir félags- menn á laugardagskveldum eft- ir kl. 8. íslensku gaffalbitarnii? frá Viking Canning Go. bljóta einróma lof allra, cem reynt hafa. Jgjjr eru Ijúffengir, lystaukandi og nringarmiklir. peir fáat i ðllum matarversl- unum, i síórum og smáum dós- um, sem lita þannig út, myndin sýnir. SmiðJDstíf 10 TJÍrksm Talsimi 1094 Jíeikjapik Háskólafræðsla. í kveld heldur Dr. Kort K. Kortsen, æfingar i dönsku kl. 67. Ókeypis aðgangur. Helgi Helgason, Lau^aveg 11, Sími 93. Lyra Allskonar iananhús listar fyrir- fór héðan í gærkveldi. Meðal ligRÍaBdi-. farpega til útlanda vóru Bene- dikt Jónasson verkfr. og Jón Árnason framkvstj. Flatningsvélin, sem frá var skýrt í Vísi nýlega, er nú komin til Gísla J. Johnsen konsúls í Vestmannaeyjum og kom þýskur verkfræðingur me5 hana þangað. Búist er vií aíS hún taki til starfa næstu daga. Hannom'kuleuiarúui Gotthard Eriksen lék í fyrsta skifti í Nýja Bíó i gærkveldi viö mikla aíSsókn. Á skránni voru mest danslög sem fara vel á har- moniku og var helmingúr þeirra eftir Eriksen sjálfan. AuSheyrt var aS honum tókst eins og bróö- ur hans, Henry Eriksen, aö snerta hjartastrengi fólksins, sem eru eins og kunnugt er, mjög næmir fyrir tónum harmonikunnar, því aö eftir hvert lag gall viS mjög ákaft lófaklapp, sem náði hámarki eftir Kristjaníu-valsinn", sem var lokalagiíS, og varS þá Eriksen a8 leysa sig af hólmi meS auka- lagi. Kt Verslunarmaonafélag Rvikur heldur fund í kveld kl.. Sx/2 í Kaupþingssalnum. Hr. Brynjólfur Þorsteinsson bankaritari flytur þar erindi. Einnig fleira á dag- skrá. Af veiðum komu í morgun: Hafstein og FróSi línuveiðari. Kolaskip kom i nótt. Gyllir kom frá Englandi í gærkveldi. Gjafir i| ' til drengsins á SauíSárkróki, af- bentar Vísi: 2 kr. frá Jöbbu og Stubb, 1 kr. frá Bjarna litla, 2 kr. frá Kid. GEKGI ERL. MYHTAR. Sterlingspund ........ kr. 22.15 100 kr. danskar___.. 121-57 100 kr. sænskar...... 122.06 100 norskar ......1 118.65 Dollar ..........____ 4-56J4 100 frankar franskir .. 18.05 100 svissn. ... 88.08 100 lirur............ 20.61 100 pesetar........... 78.66 IOO gyllini ..____.... 183.21 100 mörk þýsk (gull) 108.32 100 belga ...___.... «-r- 63.70 unnar í Bjarnaborg," frá þeim sem gefur henni þessa upphæö mánaö- arlega. Þetta er besta skósvertan. Dósin 40 aura. Gjöf til Vísi: lærbrotna drengsins, 1 kr. frá G. Þ. afh. Aheit á Strandarkirkju, afh. Vísi: 5 kr. frá gamalli konu á Akranesi, 2 kr. frá gain- slli konu, 5 kr. frá G. Þ., 10 kr. frá N. N. lífsis-kal oerír iila ilala. Gjöf afh. VJsi: 10 kr. til gömlu kon- Frá Noregi Nýjustu kröfur norskra mál- manna. Noregs mállag" hélt ársfund sinn í Sandefjord 5. janúar. For- maSur þess er nú prófessor Hann- ás, sem kosinn var í fyrra í staíS' Knut Liestöl prófessors. Hannás var endurkosinn formaíSur til næsta árs, en varaformaSur Voss rektor á Hamri. Á ársfundinum samþykti félag- iS svolátandi stefnuskrá: Norska málið (landsmáliS) skal endur- reist og verSa hiS eina mál í rík- inu. Þess vegna r krefjumst vér þessa: Rétturinn til þess aS nota norskt mál á opihberum skrifstofum, verSur aS ákveSast meS lögum, þannig aS hverju héraSi sé í sjálfsvald sett, hvort þaS vill nota máliS eSa eigi. í þeim héruSum, sem samþykkja aS nota landsmál, skulu allir embættis- og sýslunar- menn skyldir til aS nota þaS. Eng- an stjórnarembættismann má skipa eSa hækka í embætti nema hann sé fullnuma i norskú. Ný lög skal aS öllum jafnaSi gefa á norskiu. Skólamálum skal skipaS þannig, aS í öllum skólum sé veitt full- komin kensla í norsku. Stjórnar- völdin veiti styrk til þess, aS skól- arnir geti eignast kenslubækur þær og fræSirit, sem nauSsynleg eru til norskukenslunnar. Ríkisstyrk til mentaskólanna sé skift þannig niSur, aS tækifæri verSi til aS fá venjulegan styrk handa mentaskólum, sem nota landsmál, í þeim fylkijum, sern ekki hafa opinberan lands-mentaskóla. Ennfremur sje komiS upp nor- rænudeild viS mentaskólana-" Ennfremur er þess krafist, aS Iandsmál sé notaS í hernum. ÞaS, sem telja má eftirtektar- verSast viS þessa nýju stefnuskrá landsmálsmanna, er krafan um sér- staka norrænudeild viS mentaskól- ana. AS vísu er hún ekki ný. Fyrir aldaniótin var stungiS upp á, að* komiS skyldi upp deildum viö mentaskólana, þar sem kent skyldi sem aSalnámsgreinar saga> móSur- máliS og norræna. En þetta komst ekki í framkvæmd, og í staö þess fengu skólarnir enskijdeild, þar sem sögunni er ætlaS mei'ra rúm, en í hinum tveimur deildununa, fornmáladeildinni og náttúru- fræSisdeildinni. En undirbúningi þessa máls hef- ir eigi aS síSur veriS haldiS áfram, aSallega af Leiv Heggstad lektor á Voss og próf. Liestöl. ÞaS, sem mest áhersla verður lögS á í þessari deild.ef hún kemst í framkvæmd, er norska forn og' ný, saga, alþýSukveSskapur og norrænar bókmentir og listir yfir- leitt. Svo og íslenska og færeyska. FormaSur skólanefndarinnar, Ræder rektor, hefir skýrt frá, a8 þetta mál hafi veriS haft til meö- ferSar í nefndinni, en muni ekkí .verSa útjcljáð þar fyr en í vor. Ef tillögurnar komast í fram- kvæmd, verSur allmikil þörf á ís- lenskufróSum mönnum í Noregi. Má telja þaS víst, aS þetta verSSi til þess aS norskir stúdentar, sem ætla sér aS gerast, norrænukenn- arar leiti til háskólans hér til náms. Því hvaS sem um norrænu- kenslu háskólans í Osló annars má segja, þá munu málfræðingar þaSan mjög ófróSir í íslensku og þekkja hana ekki sem lifandi mál. Háskólinn hér á aS verSa besti norrænuháskólinn í heimi, hann hefir best skilyrSin til þess, og landiS ætti aS sjá sóma sinn í þvi, aS efla sem best þá deild hans, sem best hefir skilyrSin til þesa aS halda uppi vísindaorSstír ls» lendinga meSal annara þjóSa.