Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						VÍSiR
DAGBLAÐ
Útgefandi:
BLAÐAÚTGÁFAN VÍSIR H/F.
Ritstjóri: Kristján Guðlaugsson
Skrifst.: Félagsprentsmiðjunni.
Afgreiðsla: Hveifisgötu 12
(GengiíS inn frá Ingólfsstræti)
Símar: 2834, 3400, 4578 og 5377.
Verð kr. 2.50 á mánuði.
Lausasala 10 og 20 aurar.
FélagsprentsmiSjan h/f.
Samúð með
Finnum.
RAUÐI Kross íslands og
Norræna félagið leita í
dag til þjóðarinnar með þeim
tilmælum, að hver einstakling-
ur láti eitthvað af hendi rakna
til styrktar hinni finsku þjóð
í hörmungum þeim, sem hún
á nú við að stríða.
Þótt segja megi með fullum
rétti, að við höfum í mörg
horn að líta hér heima fyrir,
má fullyrða hitt, að aldrei hafi
íslenska þjóðin fylst innilegri
samúð, en þeirri, er hún ber i
brjósli til Finna, — bræðra-
þjóðarinnar, sem öðlaðist sjálf-
stæði sitt um sama leyti og við,
eftir að hafa þolað ömurleg-
ustu áþján og nauðir undir
hinu rússneska keisaraveldi.,
Þrátt fyrir allar raunir, sem
mætt hafa Finnum, hefir ekk-
ert getað bugað sjálfstæðis- og
menningarþrá þeirra, og nú á
hinum síðustu árum, eftir að
þjóðin öðlaðist sjálfstæði sitt,
hefir henni ekki aðeins tekist
að sýna, að hún átti rétt sinn
til sjálfstæðis, heldur hefir
hún skipað sér á bekk meðal
hinna merkustu menningar-
þjóða á öllum sviðuni.
Finska þjóðin er útvörðnr
norrænnar menningar i austri,
og menning hennar er öll önn-
ur en árásarþjóðarinnar, sem
nú leitast við að brjóta hani
undir vald sitt og harðstjórn.
Finnar hafa lifað i friði og
vinfengi við allar nágranna-
þjóðir sinar og ekkert það
unnið til saka, sem réttlætt get-
ur þau hermdarverk, sem nú
hefir verið gripið til, enda hef-
ir allur heimurinn andstygð á
slíku framferði.
En Finnar eru fátæk þjóð og
fámenn, og þótt þeim hafi tek-
ist að afkasta miklu uppbygg-
ingarstarfi í landinu, á þeim
skamma tíma, sem þeir hafa
sjálfstæðis notið, eru þeir að
engu leyti undir það búnir, að
verja land sitt gegn ágengni
jafnvoldugs ríkis og Rússlands,
sem varið hefir óhemju fjár-
magni til hervæðingar um
mörg undanfarin ár. Hér er
einhver hinn ójafnasti leikur
háður, sem dæmi eru til, og f á-
tækt finsku þjóðarinnar veld-
ur því, að hörmungar alls al-
mennings verða enn tilfinnan-
legri en þyrfti að vera, ef alt
væri vel i haginn búið og fjár-
magn nægjanlegt fyrir hendi.
Gamalmenni, börn og kon-
ur hafa nú orðið að hrekjast
frá heimilum sínum, hafa ver-
ið sett á guð og gaddinn, í
þess orðtækis fylstu merkingu,
og þessu fólki getur ekkert
bjargað annað en skjót hjálp
og snör úrræði. Sjúkir og særð-
ir geta heldur ekki orðið þeirr-
ar aðbúðar aðnjótandi, sem
nauðsynleg er, miðað við
mannúð og siðgæði, nema þvi
aðeins að hjálp sé veitt, enda
hafa nú allar hinar mestu
menningarþjóðir hafið fjár-
söfnun i þvi skyni að greiða
úr vandræðum finsku þjóðar-
innar að þessu leyti.
Frændþjóðir Finna — Norð- '
urlandaþjóðirnar, hafa riðið á '
vaðið og safnað hver hjá sér
álitlegum fjárupphæðum og
margskonar munum, er mega
hinni ofsóttu þjóð að haldi
koma, og í dag ætlum við Is-
lendingar að feta i fótspor
þeirra, en þótt framlag okkar
verði að sjálfsögðu ekki eins
ríkulegt, má ganga út frá því
sem gefnu, að gjafir okkar
verði jafn þakksamlega þegn-
ar, með því að þær eru gefn-
ar af heilum hug og gera sitt
gagn svo langt sem það nær.
Á þvi leikur lítill vafi, að
hörmungarnar í Finnlandi eru
nú að hefjast, en ekki að enda,
og kostur mæðra og munaðar-
leysingja mun þrengjast enn
frá því, sem nú er. Þessu fólki
öllu verður að bjarga, og þar
getum við einnig lagt lóð okk-
ar á metaskálarnar.
1 dag sýnum við samúð okk-
ar hinni finsku frændþjóð
vorri, samáð, sem fær litlu um
þokað, en sannar þó að við Is-
lendingar teljumst til menn-
ingarþjóða, sem látum hlut
okkar ekki eftir liggja, þrátt
fyrir litla getu.
Síldveiði og sam-
komuhússbygging
á Þingeyri.
Frá Þingeyri er blaðinu
skrifað, að árgæska hafi verið
óvenjuleg, en það happ hafi
einnig komið í hlut manna, að
síld hafi veiðst þar fyrir 7—
8 þúsund krónur, og hafi henni
verið mokað upp úr sjónum
við laudsteina í nóvembermán-
uði. H.f. Dofri hefir keypt síld-
ina og ýmist saltað hana eða
fryst til beitu.
Þorskafli hefir einnig verið
mikill, og gæftir« sæmilegar.
Frá árinu 1920 hafa Þingeyr-
ingar verið að safna fé til þess
að koma sér upp samkomu-
húsi, og er nú hús þetta full-
gert pg verður vígt 20. þ. m.
Húsið er stórt og vandað og
með nútíðar sniði, og í því er
einhver ágætasti hljómleika-
salur hér á landi, að dómi Sig-
urðar Birkis söngkennara. Eru
Þingeyringar mjög ánægðir
með hús þetta, ekki síst af því,
að lítil skuld hvilir á þvi. Enn
«r eftir að ganga frá húsinu að
utan, en fjársöfnun er haldið
áfram, og er þess vænst, að
ekki líði á löngu þar til verk-
inu er einnig lokið að þessu
leyti.
íslensk áhrif?
M. b. Jóni Guömunds-
syni náð út
Eins og Vísir skýrði frá í
gær var dráttarbátur hafnar-
innar hér, Magni, fenginn til
þess að fara suður að Gerð-
um, þar sem M.b. Jón Þor-
steinsson strandaði í fyrra-
kvöld.
Magni fór héðan í gærmorg-
un um kl. 5V2- Var fjara fyrri
hluta dags, svo að beðið var
flóðs og tókst Magna þá strax
— um kl. 4 í gær — að ná
bátnum út. Lagði hann síðan
strax af stað með hann til
Keflavíkur.
Vísir átti tal við hafnar-
skrifstofuna hér síðdegis í gær
og hafði hún átt tal við síma-
stöðina í Gerðum um kl. 4%
í gær. Var talið þarna syðra,
að báturinn myndi lítið brot-
inn.
Bátverjar voru allan tímann
um borð i bátnum, því að þeir
voru ekki i neinni hættu, en
hefði hins vegar auðveldlega
getað komist í land, ef þeir
hefði viljað.
I.
í Lundúnablaðinu Light
(Ljósið) 2. nóv. s. 1., s. 665, má
lesa setningu þá er eg býði
þannig: „Á þeirri öld mann-
legrar framsóknar (eða fram-
vindu) sem nú er hafin, mun
heilagur andi birtast mannkyn-
inu í gervi vísindanna."
Höfundur greinarinnar sem
þetta stendur í, dr. B. van
Tricht, segir að svo hafi farist
orð í viðræðu við sig, vísinda-
manni sem jafnframt sé vel
fróður um dulræn efni. Mér
virðist þetta einkar eftirtektar-
vert, af því að þarna er látin
í ljós sú skoðun, að aldaskifti
liafi átt sér stað, nýtt tímabil
mannkynssögunnar sé þegar
liafið, og að einkenni þessarar
nýju aldar verði það, að náð
verði fram til vísinda þar sem
áður hefir einungis verið trú.
Eða, með öðrum orðum, þetta
sama sem eg hef i verið að halda
fram nú uni allmörg ár, og
sýna fram á hvernig orðið geti.
Eg hefi lengi, bæði á islensku
og öðrum málum, og þó eink-
um með því að rita við og við
i Light síðan 1925, verið að
reyna að hjálpa spiritistum, og
þá einnig náttúrufræðingunum,
með því að sýna fram á að ekki
sé sigurs að vænta, nema spiri-
tisminn sé gerður að náttúru-
fræði. En það verður þegar
menn átta sig á þvi, að það sem
hefir verið kalíað lifið hinu-
megin, líf í öðrum heimi og
andaheimi, er i raun réttri líf í
þessuín   sama  lieimi   sólna   og
jarðstjarna, líf sem er alveg
eins likamlegt, náttúrlegt og
náttúrufræðilegt og lífið hér á
jörðu.
II.
Þessi tilraun mín til að gera
spíritista að náttúrufræðingum
og færa jafnframt út takmörk
náttúrufræðinnar, hefir. ekki
Iiaft mikinn framgang ennþá,
og er þó mikið undir því kom-
ið að hún takist. Því að vér hér
á jörðu — ásamt mjög mörg-
um miijónum öðrum sem likt
stendur á fyrir - erum á útjaðri
lífheims, þar sem ekki hefir
lekist að lifna enn, svo líf geti
heitið, heldur mistekst sífelt til-
raunin til lífs. Og réttri fram-
sóknarátt verður ekki náð, um
sigursælt líf getur hér ekki orð-
ið að ræða, fyr en samband
bygt á þekkingu, vísindalegt
samband, hefir tekist við full-
komnari lífstöðvar. Það er í
þessum einfalda sannleik sem
eiga rót 'sína allar hugmyndir
umaðmannkyni þurfi að bjarga
og geti orðið bjargað, að horfið
geti orðið af Helvegi, Lifstefna
komið í Helstefnu stað. Og gott
væri að mega líta á fyrgreind
orð hins ónefnda visinda-
manns, sem fyrirboða þess að
menn fari nú að taka betur en
áður á greindinni gagnvart hin-
um bjargandi sannleika, sem
er svo nátengdur hinu sérstaka
ætlunarverki íslenskn þjóðar-
innar.
4. dec.
Helgi Pjeturss.
Verkfall
hárgreiðslukvenna:
13» Oð
Éiiwi írá ierí
Reykjavik, 7. des. 1939.
Herra ritstjóri.
Vegna ummæla hr. hrm.
Eggerts Claessen framkvæmda-
stjóra Vinnuveitendafélags Is-
lands um deilu liárgreiðslu-
kvenna, vil eg biðja yður fyrir
eftirfarandi greinargerð:
Á fundi i Sveinafélagi hár-
greiðslukvenna 20. nóv. s. 1.,
var samþykt að veita stjórn fé-
lagsins umboð til samninga og
var stjórninni jafnframt heim-
ilað að fela Alþýðusambandi
fslands fult umboð til samn-
inga. Þessa heimild notaði
stjórn Sveinafélagsins 24. s. m.
og fól Alþýðusambandi íslands
Umboðið.
Samdægurs átti eg sem fram-
kvæmdastjóri          Alþýðusam-
bandsins simtal við frú Kr.
Kragh, sem mun vera formað-
ur Meistarafélags hárgreiðslu-
kvenna, og óskaði ef tir viðtali
við frúna, svo samningar gætu
hafist.
27. nóv. kom frú Kr. Kragh
á skrifstofu Alþýðusambands-
ins og ræddi við mig um vænt-
anlega samninga á grundvelli
uppkasts sem eg lagði fram og
afhenti frúnni til athugunar.
Jafnframt óskaði eg eftir að fé-
lag hennar kæmi fram með til-
lögur um kaUphæð sem ekki
var tilfært í frumvarpinu svo
og aðrar þær athugasemdir sem
eigendur           hárgreiðslustofa
kynnu að hafa fram að færa.
Lofaði frúin að skila þessum
tillögum, eins og hún sjálf tók
fram, ef mögulegt væri fimtu-
daginn 30. nóv., en ef það ynn-
ist ekki tími til þess svo fljótt,
þá í síðasta lagi laugardaginn 2.
des. árdegis.
Hvorugt þetta loforð efndi
frúin og hefir til þessa ekkert
látið frá sér heyra.
Hinsvegar er það rétt að
Eggert Claessen talaði við mig
í síma 30. nóvember og tjáði
mér að hann hefði fengið til-
mæli um að taka Meistarafélag
hárgreiðslukvenna inn í Vinnu-
veitendafélagið. Við þetta hafði
eg auðvitað ekkert að athuga.
Þá tjáði hann mér og að til
þess að þetta væri hægt þyrfti
nokkurn tima, þar sem Meist-
arafélagið þyrfti m. a. að breyta
lögum sínum. Svaraði eg þvi
einu að eg mundi láta stjórn
Sveinafélagsins vita um þetta.
Þar sem engin svör komu f rá
Meistarafélaginu hvorki 30.
nóv. eða 2. des., sá Sveinafélag
hárgreiðslukvenna sér ekki
annað fært en að kalla saman
fund siðdegis 2. des. A þeim
fundi var samþykt að láta fara
fram atkvæðagreiðslu um
vinntitöðvun samkv. lögum um
stéttarfélög og vinnudeilur. At-
kvæðagreiðslan hófst þegar að
fundinum loknum, laugardag-
inn 2. des. kl. 22Í/4 og stóð ó-
slitið til 3. des. kl. 23. Á kjör-
skrá voru 28, þar af greiddu 25
atkvæði og sögðu 23 Já og 2
Nei.
Hinn 4. des. var öllum þeim
sem hlut eiga að máli tilkynt
vinnustöðvun frá og með mánu-
degi 11. þ. m. kl. 18 ef samning-
ar ekki tækjust fyrir þann
tíma. Að sú leið var farin að
senda öllum meðlimum Meist-
arafélagsins þessa tilkynningu
kom einungis til af þvi að eg
hafði ástæðu til að ætla að það
væri vafasamt hvenær hver ein-
stök fengi tilkynninguna ef hún
færi að eins til formanns Meisl-
arafélagsins. Hitt að félaginu
hafi ekki verið tilkynt vinnu-
stöðvunin fæ eg ekki skilið,
þegar öllum meðlimum þess er
send sérstök tilkynning þar um.
Eins og framanritað ber með
sér þá er það rangt að Félag
Frh. á 4. síðu.
Theodór Ároasoo
fiðluleikari og zithöfiindur
fimtugur.
í dag, 10. desember, er
Theodór Árnason fiðluleikari
og söngstjóri á Akranesi fimt-
ugur. Mér er það sérstakt gleði-
efni, að nota tækifærið til að
rifja upp gamla viðkynningu
okkar og færa honum innileg-
ustu hamingjuóskir mínar á
þessum minnisstæðu vegamót-
um lífsins! Eigum við þar báð-
ir all margs að minnast, enda
erum við „gamalkunnugir",
eins og sagt er. — Eg hefi þekt
Theodór síðan hann var smá-
drengur og gekk í skóla hjá
mér á Seyðisfirði.
Theódór Árnason var snemma
gáfaður drengur og fjölhæfur,
en einnig það, sem mest er um
vert: góður drengur. Hjálpfús
og greiðvikinn og öllum velvilj-
aður. — Hann var snemma
sqnghneigður eins og faðir hans
og eignaðist brátt fiðlu. Var
hann einn í hóp fjögurra
drengja, sem eg æfði saman í
fiðlukvartett á Seyðisfirði 1904
—06, og mun það hafa verið
hin fyrsta „íslenska hljómsveit"
hér á landi, að því er segir i
„Heimi". Voru piltarnir allir
skóladrengir mínir um þær
mundir (auk Theodórs: Þorst.
Gíslason símstjóri á Seyðisf.,
Gísli sál. Lárusson símritari og
Friðþjófur sál. Steinholt versl-
unarerindreki).
Mjög snemma bar einnig á
ritleikni Theodórs, enda var
hann ritfær í besta lagi, bæði
með hönd-og huga. Hann var
lista-skrifari og drátthagur vel
og mjög hneigður til ritstarfa.
Hann varð kornungur útsölu-
maður Unga íslands og reynd-
ist þar mjög áhugasamur og af-
burða duglegur. Byrjaði hann
snemma að rita í blaðið, og
munu það hafa verið fyrstu
spor hans sem rithöfundar. En
á þeim ve'ttvangi hefir hann af-
kastað all miklu starfi i tóm-
stundum sínum og hjáverkum,
þýtt margt góðra bóka og vin-
sælla, og mun þetta vera hið
helsta af því tagi:
Æska Mozarts, að mestu
frumsamið,
Hlýir straumar, eftir Olferl
Ricard,
Níu myndir úr lífi Meistar-
ans,  eftir sama,
Grimms æfintýri I.—V.,
'Hallai-klukkan, eftir E. von.
Maltzau,
Pétur litli eftir Th. Markman,
Sjómannasögur, eftir tíu er-
lenda höfunda,
Lífsferill Lausnarans, eftir
Charles Dickens,
Kynjasögur frá ýmsum lönd-
um — í prentun — o. fl.
Auk þess hefir Theodór skrif-
að mesta fjölda blaðagreina í
ýms blöð, m. a. Unga ísland,
Ljósberann,'Vísi, Fálkann (um
tónsnillinga lífs og liðna) og
enn víðar. —
Hljómlistarstarf Theodórs
Árnasonar er all-kunnugt. Mun
hann fyrst hafa stjórnað lítilli
hljómsveit vestan hafs, á kvik-
myndahúsi í Winnipeg, um eins
árs skeið, en síðan að loknu
hljómlistarnámi í Kaupmanna-
höfn settist hann að hér heima.
Mun hann þá hafa átt við hinn
sama skorna skamt að búa sem
aðrir íslenskir tónlistarmenn á
fyrstu tugum þessarar aldar.
Voru hljómleikar á kaffihúsum
einasta atvinna þeirra framan
af. Spilaði Theodór um hríð.á
Hótel Island með Markúsi heitn-
um Kristjánssyni, og síðar með
Emil Thoroddsen við gamla Út-
varpið. —
Síðustu 8 árin hefir Theodór
Theodór Árnason.
af höndum int mikið starf og
merkilegt, er sennilega hefir
enn eigi verið metið og þakk-
að sem skyldi. Mun því farið
sem flestum nýmælum hér á
landi, að furðu langt líði, áður
en virt sé að verðleikum. Frá
þessu starfi sínu hefir Theodór
sjálfur skýrt í skemtilegri
blaðagrein í Vísi í fyrravetur,
og segir hann þar m. a. á þessa
leið:
„-----------En nú iiefi eg reist
mér kot í ríki hinnar göfugu
listar, og hefi eg verið að fást
við „nýrækt". Reitirnir mínir
eru ekki stórir né áberandi, því
að þeir eru sjaldnast „á al-
mannaleið". En það hefir ver-
ið ákaflega skemtilegt að
„brjóta jarðveginn" og sjá ár-
angur af starfi, sem stundum
hefir verið erfitt.-----------"
Þetta starf Theodórs Arna-
sonar að útbreiðslu og eflingu
„söngs í sveitum og afskektum
kauptúnum" er allmerkilegt og
vel þess vert, að því sé fylsti
gaumur gefinn. Er þetta óefað
nýr þáttur í meimingarlífi
sveitanna og ein hinna traustu
tauga, er tengir æskuna a. m.
k. árinu lengur en ella við
„feðranna fold", þótt það taki
tíma, að jafnvel sjálfir bænd-
urnir skilji þetta til fulls.
Á þessum 8 árum hefir þetta
starf Theodórs í raun og veru
náð til „allra landsfjórðunga".
Árin 1932—34 starfaði hann í
Fljótsdal eystra, stjórnaði,
þar söngflokknum „Bænda-
kór Fljótsdæla" og einnig
blönduðum kór og var á
veturna söngkennari við Hús-
inæðraskólann á Hallormsstað,
auk þess, sem hann kendi þar
einnig orgelspil. — Á Ólafsfirði
starfaði hann fjögur timabil, á
árunum 1934—37. Stjórnaði
hann þar tveimur söngkórum
allstórum, blönduðum kór, sem
slofnaður var fyrsta haustið
með um 30 manns, og karla-
kórnum „Kátir piltar", sem
stofnaður var skömmu síðar.
Fóru söngkórar þessir víða um
nærsveitir Ólafsfjarðar og gátu
sér góðan orðstír. — Næst starf-
aði Theodór um hríð á Flateyri
í Önundarfirði, og í fyrravetur
á Akranesi. Stjórnaði hann þar
karlakórnum „Svanir" og auk
þess blönduðum kór. —
Um þessa „nýrækt" Theodórs
mætti margt segja. En eg læt
mér nægja að tilfæra nokkur
orð úr ummælum þess manns,
sem einna kunnugastur er þess-
um málum, en það er Bjarni
héraðslæknir Guðmundsson, er
verið hefir einn helsti áhuga-
maðurinn í þessu starfi Theo-
dórs á þremur áðurnefndum
stöðum, enda hafa þeir fylgst
að. Var Tlieodór sumargestur
Frh. á 3. síðu.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4