Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						VISIR
í bananalundi við Reykjavík
Þessi mynd er tekin í vermireit Eiriks Hjartarsonar.í Laugar-
dal. Til vinstri er Hlín Eiriksdóttir og milli stúlknanna er hluti
bananaplöntunnar. — Bonesteel hershöfðingi lét taka þessa
mynd fyrir sig, áður en hann fór af landi burt.
Bananarækt á fram-
tíð f yrir sér a IslandL
Hægt að nota hita frá rafmagni eða
hveravatni.
Fyrir skemmstu var sagt frá því í blöðum hér, að
ungur Islendingur, sem er í Bandaríkjunum,
sé að kynna sér þar bananarækt. Hefir hann i
hyggju að stofna til bananaræktar hér, þegar hann hef-
ir kynnt sér hana rækilega vestan hafs.
En hér i Reykjavík hefir farið fram bananarækt undanfarin
fimm ár, þótt það sé fæstum bæjarbúum kunnugt. Það er Eirík-
ur Hjartarson, sem hefir reynt þessa ræktun og gefizt vel. —
Þeir sem leggja eða hafa lagt
leið sína um Suðurlandsbraut
hafa tekið eftir því, að þegar
komið er inn að Múla, sér mað-
ur tvö hvit hús standa niðri i
lægðinni. Innra húsið er tölu-
vert stærra og umhverfis það
er stór trjágarður. Spölkorn frá
þvi standa gróðurhús. Hús þetta
er Laugalækur við Engjaveg, og
býr þar Eiríkur Hjartarson raf-
magnsfræðingur.
Tíðindamaður Visis hefir
farið inn i Laugardal og átt
stutt viðtal við Eirík.
„Hvenær datt yður i hug að
byggja gróðurhús sem hituð
væru upp með rafmagni?"
spyr tíðindamaður.
„Strax og eg kom hingað inn-
eftir eða árið 1929, en fyrstu
tvö húsin voru byggð árið 1937
og hin 1938. Er eitt þeirra hitað
upp með rafmagni, en fyrir það
þarf eg 50 kw eða 50.000 wött.
Til hitunar nota eg geislaofna
sem komið er fyrir innan á þaki
hússins.-Ofna þessa nota eg þó
ekki að staðaldri en mest á vet-
,urna. Auk þess hefi eg aðrar
gerðir ofna, sem hggja á jörð-
unni og eru hreyfanlegir. Á
þeim logar að staðaldri.
Þá eru í húsinu 24 lampar
og i hverjum þeirra er 1000
watta pera af venjulegri gerð,
en að fengnum upplýsingum
bæði frá Sviþjóð og Ameríku
hafa þær reynzt beztar. Á lömp-
unum læt eg loga kvölds og
morgna, vor, haust og vetur."
„Þarf ekki að vera mismun-
andi hiti í húsunum eftir þvi
hvað ræktað er i hverju
þeirra?"
„Jú, við skulum lita inn í þau
og þá getið þér fundið það
sjálfur."
Við göngum inn i innsta hús-
ið. Þar verður fyrir manni um
það bil raannhæðar hár bauna-
blóms-„veggur". Mér verður
fljótlega full-heitt og fyrstu
svitadroparpir koma þegar
fram.
„Hér er hitinn um það bil 25
stig," segir Eiríkur, „en eins og
þér sjáið hefi eg mest af blóm-
um í þessum hluta hússins, en í
hinum hluta þess hefi eg ban-
anajurt og þar þarf hitinn að
vera að jafnaði 25—40 stig."
„Hvað getið þér sagt mér af
bananaræktinni ?"
Við göngum í hinn enda húss-
ins, sem þiljaður er af, en þar
ber að líta tröllvaxna jurt með
stórum bananaklösum.             ,
„Plöntu þess fékk eg frá Eng-
landi árið 1938. Hún er í sjálfu
sér mjög merkileg, því að hún
er afkomandi plöntu, sem
ræktuð hefir verið undir gleri
á annað hundrað ára, og má
nærri þvi segja, að hún hafi
aldrei komið undir bert loft.
Áður fyrr ræktuðu Englending-
ai* banana i heimalandi sínu
með góðum árangri, en þegar
komizt var að því, að hægt var
að höggva fullvaxna banana frá
jurtinni og láta þá þroskast
með því að vera í nægilegum
hita, þá tóku menn að flytja
banana í „hita"-skipum frá
hitabeltislöndunum, en það
reyndist svo miklu ódýrara, að
bananaræktin lagðist ; niður í
Bretlandi. Planta þessi þarf
mjög litla umhyggju, en hún
verður að vera í röku og heitu
lofti. Eins og eg sagði áðan
verður hitinn að vera 25—40
stig að jaf naði og með þeim hita
ætti að vera hægt að fá eina
uppskeru á ári. Strax og plantan
hefir borið ávöxt, deyr hún og
er þá skorin af niður við rót,
en af sömu rótum sprettur svo
hin næsta. Eg hefi fengið 3
„uppskerur" og voru banan-
arnir þetta milh ,100—200
stykki og fannst mér þeir vera
öllu bragðbetri en bananar þeir,
sem látnir eru þroskast i „hita-
geymslum".
„Hafa ekki gróðurhúsaeigend-
ur fengið hjá yður plöntur?"
„Jú það hafa ýmsir menn
fengið hjá mér plöntur."
Að lokum spyr tíðindamaður:
„Haldið þér að bananarækt
eigi sér framtíð hér?"
„Eg er viss um það, svo fram-
arlega að hitinn sé nægur."
Þegar hitaveitan kemur ætti
það að geta farið svo, að við
hvert hús stæði vermirötur
með einni eða fleiri banana-
plöntum, og upp til sveita, þar
sem ekki væri heitt vatn að fá,
gæti rafmagnið komið i stað-
inn, þvi eins og menn vita
stendur fyrir dyrum að virkja
ýms vatnsföll landsins.
írétttr
Messur á morgun:
Dómkirkjan. Kl. n f.h. sr. Bjarni
Jonsson. Að Elliheimilinu kr. 2.30
(altarisgaríga), sr. Sigurbjörn Á.
Gíslason.
Hallgrhnssókn. Engin messa
vegna viÖgertSa á Austurbæjarskól-
anum.
.     Fríkirkjan.  Kl.  5  e.  h.  sr.  Árni
Sigurðsson.
Kaþólska kirkja. í Rvík kl. 10
og í HafnarfirÖi kl. 9.
LágafeNskirkja. Kl. 12.30', sr.
Hálfdán Helgason.
Viöeyjarkirkja. Kl. 3.30, sr. Hálf-
dán Helgason.
Útvarpið.
/ kvöld: 19.25 Samsöngur af plöt-
um. • 20.30 Útvarpstríóið. 20.50
„Temjúdín snýr aftur" (TJr „Sjö
töframönnum — H. K. Laxness
les). 21.25 Klassiskir dansar af
plötum. 22.00 Danslög til miðnættis.
Á morgun. 11.00 Messa í dóm-
kirkjunni (Bjarni Jónsson). 15.30
—16.00 Daríssýningarlög. . 19.25
Ensk tónverk (Bax og Coates).
20.20 Eggert Gilfer leikur gamalt
danslag eftir Bach og brúðarmarz
eftir Reissiger á harmóníum. 20.35
„Á landamærum lífs og dauða",
erindi eftir Guðmund Friðjónsson.
Jakob Kristinsson les. 21.00 Schu-
bertslög. 21.15 Smásaga eftir Arn-
'ulf Överland (Sig. Magnússon
kennari). 21.35 Danslög til 23.00.
Ameríska 'útvarpið.
/ dag ca. 13.40 Symphonie fan-
tastique eftir Hector Berlioz. Sym-
fóníusveitin í Cleveland leikur und-
ir stjórn Arthur Rodzinski. .
Á morgun. 10.00 Guðsþjónusta.
13.00—14.00 Jascha Heifetz leik-
ur á fiðlu, 1812 forleikurinn eftir
Tsjaikovski. Lög eftir Victor Her-
bert.
Fertugs-afmæli
á í dag Magnús Valdimarsson
rakarameistari.
Lúðraspil   á   morgun.
Stjórn ameríska setuliðsins hef-
ir sýnt þá vinsemd, að bjóða að
láta lúðrasveit frá setuliðinu leika
á lúðra fyrir almenning öðru hvoru.
Hefir orðið að samkomulagi, að
lúðrasveitin leiki fyrst um sinn
annan hvern sunnudag kl. 3—4 síð-
degis, og verða fyrstu hljómleik-
ar sunnudaginn 11. þ. m. Bæjarráð
hefir fyrir sitt leyti fallizt á, að
hljómleikarnir fari fram á Austur-
velli.   .
Varnir Italíu.
Eftir    MORLEY    RICHARDS,
stríðsfréttar.   „Daily   Express".
SIKILET.
Frh af 1. síðu.
húsa, virkja og grafhúsa. Nú er
þarna veigamikil höfn  til við-
skipta við Norður-Affiku.
Borgin Messina fórst í jarð-
skjálftanum og flóðinu 1908, og
var ný borg reist á rústunum.
Sú borg hefir nú aftur orðið
fyrir miklum loftárásum. Milli
Messinu á Sikiley og San
Giovanni og Reggiq (á Kala-
briuskaga) ganga járnbraut-
arferjurnar, en járnbraut-
arsamgöngur eru við Neapel,
Róm og Pódalinn á Norður-
Italíu. Annars eru fáar járn-
brautarlínur um eyna, mest
með sjó fram og kring um Etnu
og milli Palermo og Agrigentó.
Línurnar eru einfaldar og hafa
kostað mikið verk i byggingu.
Það hefir einnig verið dýrt að
leggja bilvegi um hraun og fúa-
mýlferj enda eru vegir viða
slæmir.
Fólkið er fátækt. Fáir land-
eigendur eiga mestan hluta eyj-
arinnar, og það er talið að þrátt
fyrir hina miklu frjósemi, sé
aðeins um það bil tíundi partur
landsins í góðri rækt.
Sikileyjarbúar bera merki
um langa og gamla kynblönd-
un. Þeir eru mjðg dökkir é hár
og olívulitir á hörund. Þeir eru
taldir slægvitrir, hefnigjarnir
og grimmir við skepnur. Fyrir
nokkrum árum var Sikiley
heimkynni hins alræmda Mafía-
leynifélags. Það eru hentug skil-
yrði á eynni fyrir launsát og
skæruhernað, en telja má vist
að möndulveldin hafi þar nú
öflugan her og lögreglu.
Þrátt fyrir hið víðtæka eftir-
lit, sem Þjóðverjar hafa með
Itölum, her þeirra, flugher og
flota, lögreglu, dómsmálum og
öllum innanríkisviðskiptum,
verður þess ekki vart að þeir
hafi gert viðtækar ráðstafanir
til verndar landinu ef til innrás-
ar skyldi koma. Þetta verður
því furðulegra, sem nú virðist
draga nær því með hverjum
deginum, sem líður, að banda-
menn geri innrás í Italíu.
Tvennt er aðallega hugsanlegt
til skýringar. Annað að Hitler
hafi nú i svo mörg horn að líta,
að hann neyðist til að fela
Mussolini varnir ítalíu að mestu
leyti einum, hitt að þýzka her-
foringjaráðið telji það sennileg-
ast, að bandamenn muni ekki
ráðast gegn ítalíu.
Við skulum fyrst athuga stað-
reyndirnar. Þjóðverjar hafa nú
meir   en   nokkuru   sinni   áður
yfirráð  yfir  ítalska  flotanum,
sem ennþá er voldugur aðili i
stríðinu.   Flugfloti   Kesselrings ¦
marskálks,   um   700  flugvélar,
hefir    bækistöðvar    á    Suður-
Italíu   og   Sikiley.   Þjóðverjar
hafa   aukið  loftvarnir  þessara
landshluta  með  loftvarnabyss-
um frá Þýzkalandi. Þýzka ríkis- '
lögreglan    hefir    ráð    ítölsku i
leynilögreglunnar i hendi sér, og
sækja ítalir til Þjóðverja öll ráð .
um   hvernig   halda   skuli   al-
menningi i skef jum.
Aðstoðarforingjar halda uppi
sambandi milli ítalska hersins
og hins þýzka, en samt sem áð-
ur er ekki nema hverfandi litill
þýzkur her i Italíu.
Styrkleiki Mussolini.
Ef gengið er út frá þvi að
bandamenn hyggi á innrás,
vaknar sú spurning, hvaða varn-
ir ítalir hafi gegn henni. Strand-
lína meginlands ítalíu er 4000
kilómetrar, Sikileyjar 1100 km.,
Sardiníu 1300 km., Elbu og
smáeyjanna samtals um 1800
km. Til umráða hefir Musso-
lini 40 lierfylki heima fyrir, 34
á Balkanskaga og 6 í Suður-
Frakklandi. Þau eru mismun-
andi að stærð, frá 8000 til 13000
manns hvert. Útbúnaður er fé-
tæklegur. ítalía skarst i ófrið-
inn, þótt hún ætti ekki nema
þrjú vélaherfylki, og þeim hef-
ir enn ekki fjölgað. Þetta er
framleiðsluörðugleikum         að
kenna, samfara hinu hroðalega
tjóni á mönnum og hergögnum
í Afríku. I stuttu mali lítur
dæmið þannig út, að Mussolini
bauð út 1.500.000 manna her,
jók hann á tveim árum um
300.000, en missti 300.000 af
bezt æfðu hersveitum sínum í
Afríku. Núverandi styrkur it-
alska hersins er þvi um 1%
millj. manna, ásamt V2 milljón
manna i heimavarnarsveitum,
sem teljast mega hálfdrættings-
lið. Þeir eru sæmilega þjálfaðir,
en þá vantar algerlega hergögn.
Lið þetta ef mjög dreift, og
telja má, að aðeins um helming-
ur þess sé fyrir hendi heima
fyrir, til þess að verja meira en
8000 kílómetra strandlengju.
Kjarkur ítala.
Næsta spurningin er sú, hvort
Italir myndu berjast. Það er
engin ástæða til að draga slíkt i
efa. ltalir munu berjast af
hreysti fyrir heimalandi sínu,
enda hafa þeir viða varizt veL
eins og til dæmis i Marethlín-
unni og í Eritreu. Aðal-van,di
ítölsku herstjórnarinnar hefir
verið sá, að ítölsku hermenn-
irnir hafa ekki haft nægan á-
huga fyrir hernaðinum i Afriku.
Auk þess hafa fasistar oft verið
lélegir liðsforingjar, betur að
sér i stjórnmálaþrefi en hern-
aði, auk þess sem - ítölum er
meinilla við hrokann i Þjóð-
verjum, sem þeir hafa orðið að
berjast með. Dæmið litur allt
öðruvisi út, þegar italski her-
maðurinn á fóslurland sitt að
verja.
Það er luigsanlegt að Hitler
hyggist að fela Itölum einum
varnir Jands síns, og að hann
muni láta sér nægja að láta
þeim í té vopn og kalla heim. ít-
alska herinn á Balkan,- en senda
þeim nægilegan þýzkan flug-
styrk. Þetta væri töluverð á-
hætta, þvi að svo mikið er und-
ir stjórnmálalífi landsins kom-
ið og afstöðu almennings tíl
fasistastjórnarinnar, en að pessu
er miög erfitt að leiða getum,
sökum þess hve lítið þeir þekkja
til, sem utan landsins eru.
ítalir byrði
fyrir Hitler.
Þá er að athuga, hvaða leið
aðra Hitler myndi kjósa. Trú-
anlegt er, að hann hugsi sem
svo, að ítalir sé Þjóðverjum
hvort sem er ekki til annars en
trafala. Hann. gæti hugsað sér
að verja norðurhluta landsíns,
strandlengju Suður-Frakklands
og Balkanskaga með þýzkum
hersveitum og herjum fylgi-
fiska möndulsirrs. En í þessu
myndu enn meiri hættuf vera
fólgnar. Ef ítalia yrði neydd til
að gefast upp, myndi það hafa
ófyrirsjáanlegar afleiðingar
fyrir kjark og mótstöðukraft
allra annara Evrópuríkja, sem
Hitler fylgja að málum, jafnvel
fyrir Þjóðverja lika. Slík upp-
gjöf myndi opna Bretum Mið-
jarðarhafið endanlega og jafn-
vel Adriahaf (mare nostrum)
einnig. Jafnvel þótt „Evrópu-
vigið" væri eins öruggt og
nokkru sinni áður, gætu þessar
auknu*kipaleiðir skapað banda-r
mönnum möguleika til land-
setningar hers viðar.
Það er þvi óliklegt að Hitler
telji sig hafa efni á að fórna
ítalíu, og liklegra má telja, að
bezt muni borga sig fyrir hann
að berjast þar um hvern þuml-
ung lands.
Hin spurningin var, hvort
herráð Þjóðverja hefði komízt
að þeirri niðurstöðu, að íand-
setning liðs af hálfu banda-
manna á Italiu væri svo ólikleg,
að ekki þyrftí að gera miklar
ráðstafanir hennar vegna. Her-
ráðinu er fullkunnugt um að
slikt væri tröllaukið verk og
yrði semiilega að vinna Sikil-
ey og Sardiniu fyrst. Það er al-
kunna, að herflutningar banda-
manna fa ekki 6rugga vernd
orustuflugvéla, nema þessar
eyjar hafi náðzt á vald þeirra
fyrst. En hitt er víst, að það
myndi kosta miklar sjóorustur
og Iof tbardaga og margra vikna
áframhald. Það er ekki útilökað
að þýzka herstjórnin hafi kom-
izt að þeirri niðnrstöðu, að slíkt
borgaði sig ekki fyrir handa-
menn Og hagi sér nú i samræmi
við þá skoðun. Hinsvegar benda
hinar ofsalegu loftárásir banda-
manna á Italiu og eyjarnar i
gagnstæða átt.
Varnar-
árás.
En það getur verið um aðrar
röksemdir að ræða, sem liggja
ekki eins í augum uppi. Allir
vita, áð þýzkir hershöfðingjar
treysta meira á sókn en vörn.
Það getur þvi hugsazt að þeir
sendi ekki varnarher til Italíu
af þvi að þeir ætli að nota her-
iun til sóknar annarsstaðar.
1942 réð Hitler yfir 325 her-
fylkjum, en ai' þeim voru 194
þýzk og 34 önnur á Rússlands-
vigstöðvunum. 1 lok marzmán-
aðar i ár hafði hann 70 her-
fylkjum minna úr að spila, og;
allir vita, að hann reyni'r eins
og óður maður að vinna það tap
xxpp. Hann getur sennilega
aldrei bætí sér tapið með jafn-
góðum hersveitum, eii jafn-
mikinn mannafla er ekki ó-
hugsanlegl að hann géti öðlazt.
Ef Þjóðverjar ætla sér nú að
halda styttri víglínu í Rússlandi
i sumar, þá er það auðsætt, a?l
mikill her verður afgangs til
stórræða.
Sóknar-
möguleíkar.
Hvar eru þá m,öguleikar til
sóknar fyrir Þjóðverja, annars-
staðar en j Rússlandi? Bersýni-
iega aðeins á Pýreneaskaga, tií
Gíbraltar, i því skyni að loka
Miðjarðarhafihu áftur, og una
Tyrkland, ný sókn.til Miðjarð-
arhafsbotns. Nú hefir Hitler
mikinn herafla i-suðvesturhluta
Evrópu, 50—60 herfylki undir
stjórn List marskálks. Eins og
stendur hefir her þessi ekkí
nægilega flugvernd til sóknar-
aðgerða, en; slíkt mætti á
skömiinum p tíiná; ílaga. Sóknin
um Balkan er erfiðari, ekki sizfe
vegna fjahdsk^par Balkanbúa
og skæruherjanna þar. Hins-
vegar má gefa rá?$fyrir að hægft
sé fyrir hann að hafa. Spánverja
góSa.
Nú er mjög líklegt, að ÞjóS-
verjar geri alvöru úr sókn sinni
í Rússlandi og þá um leið úr-
slitatilraun til að gersigra Rússa,
áður en það vérður of seint. En
hitt er hugsanlégt lika, að sókn
þeirra hjá Kursk sé yfirvarp
eitt, gert í'því skýní að felaliinn
rauUverulega tílgang Þjöðverja,
sem sé þann að rugla áformum
bandamanna með nýrri og ó-
væntri sókn ffá Evrópu, til
austurs eða vesturs, þvi að það
er ástæðulaust að ætla að þeir
sitji rólegir hjá, meðan banda-
menn bollaleggja um innrás
sína í Evröpu.
Útgexðaxmenn!
Lítil holbauja «g DwBgnöt
til sölu á Kárastíg IS„
í íjarveru
minni tíl 12. ágöst gegnir hr.
læknír Karl Sig. Jónasson
læknisstörfum fyrir mag: á
lækníngastofu minni.
Ófeignr J. Ofeigsson.

V
9Iaður
sem é nýja folksflutnings-
bifreið ásamt útflutnings-
Iwfi þar og flutningsleyfi,
pl] komast i samband við
mann, 6em á innflutnings-
leyfi hér, méð viðskipti fyrir
augum.    Uppl. i sima 4888.
Ford
5 manna, til sölu og sýnis á
Mimisveg 2, eftir ki 2^ i
dag.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4