Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |



Ašlaga hęš


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Vķsir

						VISIR

í bananalundi við Reykjavík

Þessi mynd er tekin í vermireit Eiriks Hjartarsonar.í Laugar-

dal. Til vinstri er Hlín Eiriksdóttir og milli stúlknanna er hluti

bananaplöntunnar. — Bonesteel hershöfðingi lét taka þessa

mynd fyrir sig, áður en hann fór af landi burt.

Bananarækt á fram-

tíð f yrir sér a IslandL

Hægt að nota hita frá rafmagni eða

hveravatni.

Fyrir skemmstu var sagt frá því í blöðum hér, að

ungur Islendingur, sem er í Bandaríkjunum,

sé að kynna sér þar bananarækt. Hefir hann i

hyggju að stofna til bananaræktar hér, þegar hann hef-

ir kynnt sér hana rækilega vestan hafs.

En hér i Reykjavík hefir farið fram bananarækt undanfarin

fimm ár, þótt það sé fæstum bæjarbúum kunnugt. Það er Eirík-

ur Hjartarson, sem hefir reynt þessa ræktun og gefizt vel. —

Þeir sem leggja eða hafa lagt

leið sína um Suðurlandsbraut

hafa tekið eftir því, að þegar

komið er inn að Múla, sér mað-

ur tvö hvit hús standa niðri i

lægðinni. Innra húsið er tölu-

vert stærra og umhverfis það

er stór trjágarður. Spölkorn frá

þvi standa gróðurhús. Hús þetta

er Laugalækur við Engjaveg, og

býr þar Eiríkur Hjartarson raf-

magnsfræðingur.

Tíðindamaður Visis hefir

farið inn i Laugardal og átt

stutt viðtal við Eirík.

„Hvenær datt yður i hug að

byggja gróðurhús sem hituð

væru upp með rafmagni?"

spyr tíðindamaður.

„Strax og eg kom hingað inn-

eftir eða árið 1929, en fyrstu

tvö húsin voru byggð árið 1937

og hin 1938. Er eitt þeirra hitað

upp með rafmagni, en fyrir það

þarf eg 50 kw eða 50.000 wött.

Til hitunar nota eg geislaofna

sem komið er fyrir innan á þaki

hússins.-Ofna þessa nota eg þó

ekki að staðaldri en mest á vet-

,urna. Auk þess hefi eg aðrar

gerðir ofna, sem hggja á jörð-

unni og eru hreyfanlegir. Á

þeim logar að staðaldri.

Þá eru í húsinu 24 lampar

og i hverjum þeirra er 1000

watta pera af venjulegri gerð,

en að fengnum upplýsingum

bæði frá Sviþjóð og Ameríku

hafa þær reynzt beztar. Á lömp-

unum læt eg loga kvölds og

morgna, vor, haust og vetur."

„Þarf ekki að vera mismun-

andi hiti í húsunum eftir þvi

hvað ræktað er i hverju

þeirra?"

„Jú, við skulum lita inn í þau

og þá getið þér fundið það

sjálfur."

Við göngum inn i innsta hús-

ið. Þar verður fyrir manni um

það bil raannhæðar hár bauna-

blóms-„veggur". Mér verður

fljótlega full-heitt og fyrstu

svitadroparpir koma þegar

fram.

„Hér er hitinn um það bil 25

stig," segir Eiríkur, „en eins og

þér sjáið hefi eg mest af blóm-

um í þessum hluta hússins, en í

hinum hluta þess hefi eg ban-

anajurt og þar þarf hitinn að

vera að jafnaði 25—40 stig."

„Hvað getið þér sagt mér af

bananaræktinni ?"

Við göngum í hinn enda húss-

ins, sem þiljaður er af, en þar

ber að líta tröllvaxna jurt með

stórum bananaklösum.             ,

„Plöntu þess fékk eg frá Eng-

landi árið 1938. Hún er í sjálfu

sér mjög merkileg, því að hún

er afkomandi plöntu, sem

ræktuð hefir verið undir gleri

á annað hundrað ára, og má

nærri þvi segja, að hún hafi

aldrei komið undir bert loft.

Áður fyrr ræktuðu Englending-

ai* banana i heimalandi sínu

með góðum árangri, en þegar

komizt var að því, að hægt var

að höggva fullvaxna banana frá

jurtinni og láta þá þroskast

með því að vera í nægilegum

hita, þá tóku menn að flytja

banana í „hita"-skipum frá

hitabeltislöndunum, en það

reyndist svo miklu ódýrara, að

bananaræktin lagðist ; niður í

Bretlandi. Planta þessi þarf

mjög litla umhyggju, en hún

verður að vera í röku og heitu

lofti. Eins og eg sagði áðan

verður hitinn að vera 25—40

stig að jaf naði og með þeim hita

ætti að vera hægt að fá eina

uppskeru á ári. Strax og plantan

hefir borið ávöxt, deyr hún og

er þá skorin af niður við rót,

en af sömu rótum sprettur svo

hin næsta. Eg hefi fengið 3

„uppskerur" og voru banan-

arnir þetta milh ,100—200

stykki og fannst mér þeir vera

öllu bragðbetri en bananar þeir,

sem látnir eru þroskast i „hita-

geymslum".

„Hafa ekki gróðurhúsaeigend-

ur fengið hjá yður plöntur?"

„Jú það hafa ýmsir menn

fengið hjá mér plöntur."

Að lokum spyr tíðindamaður:

„Haldið þér að bananarækt

eigi sér framtíð hér?"

„Eg er viss um það, svo fram-

arlega að hitinn sé nægur."

Þegar hitaveitan kemur ætti

það að geta farið svo, að við

hvert hús stæði vermirötur

með einni eða fleiri banana-

plöntum, og upp til sveita, þar

sem ekki væri heitt vatn að fá,

gæti rafmagnið komið i stað-

inn, þvi eins og menn vita

stendur fyrir dyrum að virkja

ýms vatnsföll landsins.

írétttr

Messur á morgun:

Dómkirkjan. Kl. n f.h. sr. Bjarni

Jonsson. Að Elliheimilinu kr. 2.30

(altarisgaríga), sr. Sigurbjörn Á.

Gíslason.

Hallgrhnssókn. Engin messa

vegna viÖgertSa á Austurbæjarskól-

anum.

.     Fríkirkjan.  Kl.  5  e.  h.  sr.  Árni

Sigurðsson.

Kaþólska kirkja. í Rvík kl. 10

og í HafnarfirÖi kl. 9.

LágafeNskirkja. Kl. 12.30', sr.

Hálfdán Helgason.

Viöeyjarkirkja. Kl. 3.30, sr. Hálf-

dán Helgason.

Útvarpið.

/ kvöld: 19.25 Samsöngur af plöt-

um. • 20.30 Útvarpstríóið. 20.50

„Temjúdín snýr aftur" (TJr „Sjö

töframönnum — H. K. Laxness

les). 21.25 Klassiskir dansar af

plötum. 22.00 Danslög til miðnættis.

Á morgun. 11.00 Messa í dóm-

kirkjunni (Bjarni Jónsson). 15.30

—16.00 Daríssýningarlög. . 19.25

Ensk tónverk (Bax og Coates).

20.20 Eggert Gilfer leikur gamalt

danslag eftir Bach og brúðarmarz

eftir Reissiger á harmóníum. 20.35

„Á landamærum lífs og dauða",

erindi eftir Guðmund Friðjónsson.

Jakob Kristinsson les. 21.00 Schu-

bertslög. 21.15 Smásaga eftir Arn-

'ulf Överland (Sig. Magnússon

kennari). 21.35 Danslög til 23.00.

Ameríska 'útvarpið.

/ dag ca. 13.40 Symphonie fan-

tastique eftir Hector Berlioz. Sym-

fóníusveitin í Cleveland leikur und-

ir stjórn Arthur Rodzinski. .

Á morgun. 10.00 Guðsþjónusta.

13.00—14.00 Jascha Heifetz leik-

ur á fiðlu, 1812 forleikurinn eftir

Tsjaikovski. Lög eftir Victor Her-

bert.

Fertugs-afmæli

á í dag Magnús Valdimarsson

rakarameistari.

Lúðraspil   á   morgun.

Stjórn ameríska setuliðsins hef-

ir sýnt þá vinsemd, að bjóða að

láta lúðrasveit frá setuliðinu leika

á lúðra fyrir almenning öðru hvoru.

Hefir orðið að samkomulagi, að

lúðrasveitin leiki fyrst um sinn

annan hvern sunnudag kl. 3—4 síð-

degis, og verða fyrstu hljómleik-

ar sunnudaginn 11. þ. m. Bæjarráð

hefir fyrir sitt leyti fallizt á, að

hljómleikarnir fari fram á Austur-

velli.   .

Varnir Italíu.

Eftir    MORLEY    RICHARDS,

stríðsfréttar.   „Daily   Express".

SIKILET.

Frh af 1. síðu.

húsa, virkja og grafhúsa. Nú er

þarna veigamikil höfn  til við-

skipta við Norður-Affiku.

Borgin Messina fórst í jarð-

skjálftanum og flóðinu 1908, og

var ný borg reist á rústunum.

Sú borg hefir nú aftur orðið

fyrir miklum loftárásum. Milli

Messinu á Sikiley og San

Giovanni og Reggiq (á Kala-

briuskaga) ganga járnbraut-

arferjurnar, en járnbraut-

arsamgöngur eru við Neapel,

Róm og Pódalinn á Norður-

Italíu. Annars eru fáar járn-

brautarlínur um eyna, mest

með sjó fram og kring um Etnu

og milli Palermo og Agrigentó.

Línurnar eru einfaldar og hafa

kostað mikið verk i byggingu.

Það hefir einnig verið dýrt að

leggja bilvegi um hraun og fúa-

mýlferj enda eru vegir viða

slæmir.

Fólkið er fátækt. Fáir land-

eigendur eiga mestan hluta eyj-

arinnar, og það er talið að þrátt

fyrir hina miklu frjósemi, sé

aðeins um það bil tíundi partur

landsins í góðri rækt.

Sikileyjarbúar bera merki

um langa og gamla kynblönd-

un. Þeir eru mjðg dökkir é hár

og olívulitir á hörund. Þeir eru

taldir slægvitrir, hefnigjarnir

og grimmir við skepnur. Fyrir

nokkrum árum var Sikiley

heimkynni hins alræmda Mafía-

leynifélags. Það eru hentug skil-

yrði á eynni fyrir launsát og

skæruhernað, en telja má vist

að möndulveldin hafi þar nú

öflugan her og lögreglu.

Þrátt fyrir hið víðtæka eftir-

lit, sem Þjóðverjar hafa með

Itölum, her þeirra, flugher og

flota, lögreglu, dómsmálum og

öllum innanríkisviðskiptum,

verður þess ekki vart að þeir

hafi gert viðtækar ráðstafanir

til verndar landinu ef til innrás-

ar skyldi koma. Þetta verður

því furðulegra, sem nú virðist

draga nær því með hverjum

deginum, sem líður, að banda-

menn geri innrás í Italíu.

Tvennt er aðallega hugsanlegt

til skýringar. Annað að Hitler

hafi nú i svo mörg horn að líta,

að hann neyðist til að fela

Mussolini varnir ítalíu að mestu

leyti einum, hitt að þýzka her-

foringjaráðið telji það sennileg-

ast, að bandamenn muni ekki

ráðast gegn ítalíu.

Við skulum fyrst athuga stað-

reyndirnar. Þjóðverjar hafa nú

meir   en   nokkuru   sinni   áður

yfirráð  yfir  ítalska  flotanum,

sem ennþá er voldugur aðili i

stríðinu.   Flugfloti   Kesselrings ¦

marskálks,   um   700  flugvélar,

hefir    bækistöðvar    á    Suður-

Italíu   og   Sikiley.   Þjóðverjar

hafa   aukið  loftvarnir  þessara

landshluta  með  loftvarnabyss-

um frá Þýzkalandi. Þýzka ríkis- '

lögreglan    hefir    ráð    ítölsku i

leynilögreglunnar i hendi sér, og

sækja ítalir til Þjóðverja öll ráð .

um   hvernig   halda   skuli   al-

menningi i skef jum.

Aðstoðarforingjar halda uppi

sambandi milli ítalska hersins

og hins þýzka, en samt sem áð-

ur er ekki nema hverfandi litill

þýzkur her i Italíu.

Styrkleiki Mussolini.

Ef gengið er út frá þvi að

bandamenn hyggi á innrás,

vaknar sú spurning, hvaða varn-

ir ítalir hafi gegn henni. Strand-

lína meginlands ítalíu er 4000

kilómetrar, Sikileyjar 1100 km.,

Sardiníu 1300 km., Elbu og

smáeyjanna samtals um 1800

km. Til umráða hefir Musso-

lini 40 lierfylki heima fyrir, 34

á Balkanskaga og 6 í Suður-

Frakklandi. Þau eru mismun-

andi að stærð, frá 8000 til 13000

manns hvert. Útbúnaður er fé-

tæklegur. ítalía skarst i ófrið-

inn, þótt hún ætti ekki nema

þrjú vélaherfylki, og þeim hef-

ir enn ekki fjölgað. Þetta er

framleiðsluörðugleikum         að

kenna, samfara hinu hroðalega

tjóni á mönnum og hergögnum

í Afríku. I stuttu mali lítur

dæmið þannig út, að Mussolini

bauð út 1.500.000 manna her,

jók hann á tveim árum um

300.000, en missti 300.000 af

bezt æfðu hersveitum sínum í

Afríku. Núverandi styrkur it-

alska hersins er þvi um 1%

millj. manna, ásamt V2 milljón

manna i heimavarnarsveitum,

sem teljast mega hálfdrættings-

lið. Þeir eru sæmilega þjálfaðir,

en þá vantar algerlega hergögn.

Lið þetta ef mjög dreift, og

telja má, að aðeins um helming-

ur þess sé fyrir hendi heima

fyrir, til þess að verja meira en

8000 kílómetra strandlengju.

Kjarkur ítala.

Næsta spurningin er sú, hvort

Italir myndu berjast. Það er

engin ástæða til að draga slíkt i

efa. ltalir munu berjast af

hreysti fyrir heimalandi sínu,

enda hafa þeir viða varizt veL

eins og til dæmis i Marethlín-

unni og í Eritreu. Aðal-van,di

ítölsku herstjórnarinnar hefir

verið sá, að ítölsku hermenn-

irnir hafa ekki haft nægan á-

huga fyrir hernaðinum i Afriku.

Auk þess hafa fasistar oft verið

lélegir liðsforingjar, betur að

sér i stjórnmálaþrefi en hern-

aði, auk þess sem - ítölum er

meinilla við hrokann i Þjóð-

verjum, sem þeir hafa orðið að

berjast með. Dæmið litur allt

öðruvisi út, þegar italski her-

maðurinn á fóslurland sitt að

verja.

Það er luigsanlegt að Hitler

hyggist að fela Itölum einum

varnir Jands síns, og að hann

muni láta sér nægja að láta

þeim í té vopn og kalla heim. ít-

alska herinn á Balkan,- en senda

þeim nægilegan þýzkan flug-

styrk. Þetta væri töluverð á-

hætta, þvi að svo mikið er und-

ir stjórnmálalífi landsins kom-

ið og afstöðu almennings tíl

fasistastjórnarinnar, en að pessu

er miög erfitt að leiða getum,

sökum þess hve lítið þeir þekkja

til, sem utan landsins eru.

ítalir byrði

fyrir Hitler.

Þá er að athuga, hvaða leið

aðra Hitler myndi kjósa. Trú-

anlegt er, að hann hugsi sem

svo, að ítalir sé Þjóðverjum

hvort sem er ekki til annars en

trafala. Hann. gæti hugsað sér

að verja norðurhluta landsíns,

strandlengju Suður-Frakklands

og Balkanskaga með þýzkum

hersveitum og herjum fylgi-

fiska möndulsirrs. En í þessu

myndu enn meiri hættuf vera

fólgnar. Ef ítalia yrði neydd til

að gefast upp, myndi það hafa

ófyrirsjáanlegar afleiðingar

fyrir kjark og mótstöðukraft

allra annara Evrópuríkja, sem

Hitler fylgja að málum, jafnvel

fyrir Þjóðverja lika. Slík upp-

gjöf myndi opna Bretum Mið-

jarðarhafið endanlega og jafn-

vel Adriahaf (mare nostrum)

einnig. Jafnvel þótt „Evrópu-

vigið" væri eins öruggt og

nokkru sinni áður, gætu þessar

auknu*kipaleiðir skapað banda-r

mönnum möguleika til land-

setningar hers viðar.

Það er þvi óliklegt að Hitler

telji sig hafa efni á að fórna

ítalíu, og liklegra má telja, að

bezt muni borga sig fyrir hann

að berjast þar um hvern þuml-

ung lands.

Hin spurningin var, hvort

herráð Þjóðverja hefði komízt

að þeirri niðurstöðu, að íand-

setning liðs af hálfu banda-

manna á Italiu væri svo ólikleg,

að ekki þyrftí að gera miklar

ráðstafanir hennar vegna. Her-

ráðinu er fullkunnugt um að

slikt væri tröllaukið verk og

yrði semiilega að vinna Sikil-

ey og Sardiniu fyrst. Það er al-

kunna, að herflutningar banda-

manna fa ekki 6rugga vernd

orustuflugvéla, nema þessar

eyjar hafi náðzt á vald þeirra

fyrst. En hitt er víst, að það

myndi kosta miklar sjóorustur

og Iof tbardaga og margra vikna

áframhald. Það er ekki útilökað

að þýzka herstjórnin hafi kom-

izt að þeirri niðnrstöðu, að slíkt

borgaði sig ekki fyrir handa-

menn Og hagi sér nú i samræmi

við þá skoðun. Hinsvegar benda

hinar ofsalegu loftárásir banda-

manna á Italiu og eyjarnar i

gagnstæða átt.

Varnar-

árás.

En það getur verið um aðrar

röksemdir að ræða, sem liggja

ekki eins í augum uppi. Allir

vita, áð þýzkir hershöfðingjar

treysta meira á sókn en vörn.

Það getur þvi hugsazt að þeir

sendi ekki varnarher til Italíu

af þvi að þeir ætli að nota her-

iun til sóknar annarsstaðar.

1942 réð Hitler yfir 325 her-

fylkjum, en ai' þeim voru 194

þýzk og 34 önnur á Rússlands-

vigstöðvunum. 1 lok marzmán-

aðar i ár hafði hann 70 her-

fylkjum minna úr að spila, og;

allir vita, að hann reyni'r eins

og óður maður að vinna það tap

xxpp. Hann getur sennilega

aldrei bætí sér tapið með jafn-

góðum hersveitum, eii jafn-

mikinn mannafla er ekki ó-

hugsanlegl að hann géti öðlazt.

Ef Þjóðverjar ætla sér nú að

halda styttri víglínu í Rússlandi

i sumar, þá er það auðsætt, a?l

mikill her verður afgangs til

stórræða.

Sóknar-

möguleíkar.

Hvar eru þá m,öguleikar til

sóknar fyrir Þjóðverja, annars-

staðar en j Rússlandi? Bersýni-

iega aðeins á Pýreneaskaga, tií

Gíbraltar, i því skyni að loka

Miðjarðarhafihu áftur, og una

Tyrkland, ný sókn.til Miðjarð-

arhafsbotns. Nú hefir Hitler

mikinn herafla i-suðvesturhluta

Evrópu, 50—60 herfylki undir

stjórn List marskálks. Eins og

stendur hefir her þessi ekkí

nægilega flugvernd til sóknar-

aðgerða, en; slíkt mætti á

skömiinum p tíiná; ílaga. Sóknin

um Balkan er erfiðari, ekki sizfe

vegna fjahdsk^par Balkanbúa

og skæruherjanna þar. Hins-

vegar má gefa rá?$fyrir að hægft

sé fyrir hann að hafa. Spánverja

góSa.

Nú er mjög líklegt, að ÞjóS-

verjar geri alvöru úr sókn sinni

í Rússlandi og þá um leið úr-

slitatilraun til að gersigra Rússa,

áður en það vérður of seint. En

hitt er hugsanlégt lika, að sókn

þeirra hjá Kursk sé yfirvarp

eitt, gert í'því skýní að felaliinn

rauUverulega tílgang Þjöðverja,

sem sé þann að rugla áformum

bandamanna með nýrri og ó-

væntri sókn ffá Evrópu, til

austurs eða vesturs, þvi að það

er ástæðulaust að ætla að þeir

sitji rólegir hjá, meðan banda-

menn bollaleggja um innrás

sína í Evröpu.

Útgexðaxmenn!

Lítil holbauja «g DwBgnöt

til sölu á Kárastíg IS„

í íjarveru

minni tíl 12. ágöst gegnir hr.

læknír Karl Sig. Jónasson

læknisstörfum fyrir mag: á

lækníngastofu minni.

Ófeignr J. Ofeigsson.


V

9Iaður

sem é nýja folksflutnings-

bifreið ásamt útflutnings-

Iwfi þar og flutningsleyfi,

pl] komast i samband við

mann, 6em á innflutnings-

leyfi hér, méð viðskipti fyrir

augum.    Uppl. i sima 4888.

Ford

5 manna, til sölu og sýnis á

Mimisveg 2, eftir ki 2^ i

dag.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4