Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						VISIR
Miðvikudaginn 18. júlí 1945
STRIÐID XIII:
sneski björninn snýst
og snyr soKn sians i unoanna
' Um haustið 1942 hafði
stríðsgæfan, sem snéri baki
við Adolf Hitler hjá El Ala-
mein, einnig snúið við hon-
nm bakinu á vígstöðvunum
í Rússlandi.
Það mátti ekki seinna
-verða, Rússland var í yfirvof-
Æindi hættu. í annarri sumar-
sókn Hitlers sóttu nokkurar
Jiarðvítugustu hersveitir hans
-alla leið að hökkum Volgu og
nærri því einangruðu Stalin-
igrad. Aðrar hersveitir sóttu
langt suður í Kákasus og tóku
þar þýðngarmiklar oliu-
stöðvar og voru ennfremur
vel á veg komrar með að
Jhrjótast yfir torfærur fjall-
.anna að auðlindum hinsveg-
sir þeirra.
Það sem nú gerðist kom
öllum að óvörum og jafnvel
liin glæsilega vetrargagnsókn
Sovjetherjanna árið áður,
jafnaðist ekkert á við það.
Nýr, geysiöflugur rauður
her, sem enginn átt von á að
væri til, réði tíl atlögú yið
innrásarherinn og gerði síð-
an stórkostlega tilraun til
þess að einangra liann með
tangarsókn.          Meginkjarni
l>essa hers voru varaliðssveit-
ir, æfðar austur í Síheríu og
vopnaðar vopnum frá her-
.gagnaverksmiðjum sem reist-
ar höfðu verið austur í Úral-
fjöllum. Allt í einu var und-
anhaldsliðið húið að hefja
stórkostlega sókn.
Hersveitir Rauða Hersins
sóttu að Stalingrad bæði úr
suðri og norðri til þess að
timkringja 6. herinn þýzka,
sem hélt til i borginni og
rfyrir utan hana. Síðan sveigðu
þær aftur í austur og mynd-
uðu órjúfanlegan hring um
22 herfylki þess hers, serii
hafði ætlað sér sigurinn.
Þýzk víglína
hrynur.
í Kákasus snerust endur-
skipulagðar rússneskar her-
sveitir gegn innrásarherjvm-
um, sem sóttu yfir snævi
þakin gnæfandi fjöll Kákasus
og hrakti þá til baka norður
á bóginn. í janúar höfðu þær
sundrað allri víglínu Þjóð-
verja. .         Riddaraliðssveitir
Kósakka tóku aftur olíulind-
irnar hjá Maikop þann 20.
jan. og héldu siðan lengra
áfram til þess að ná líinni
mikilvægu járnbraut norður
til Rostov, einustu undan-
komuleiðinni.           Markmið
Rússa var að hrekja Þjóð-
verja niður að ströndum
Svartahafs og gersigra þá
þar, en fjandmönnunum
tókst að koma sér í tíma upp
varnarlínu í hoga yfir Tam-
.anskagann. Síðan lóku aðrar
hersveitir Rússa nokkuru
norðar Rostov og tókst þar
með að loka seinustu undan-
haldsleið nazista.
Við Stalingrad var um
sama leyti aðstaða hins um-
Jukta 6. þýzka hers orðin
sýnilega vonlaus. Svo hafði
gengið af hernum við látlaus-
ar og miskunnarlausar árásir
frá öllum hliðum og að ofan
Mka, að her sem áður hafði
verið 100 þúsund manns yar
nú tæplega eitt herfylki. Rúss-
ar hófu lokaárásina þann 20.
jan. og fimm dögum síðar
gafst hinn vonlausi her upp
og með honum von Paulus
marskálkur og 16 þýzkir
hexshöfðingjar að auki. í
Rerlín fyrirskipaði Hitler
þjóðinni þriggja daga sorg.
Aðrir lierir Rússa hófu
samtímis sókn á ýmsum öðr-
um stöðum. Mikill her sótti
frá Voronezh, 650 km. fyrir
norðan Rostov, og gerði hann
ákafar árásir á víglínu óvin-
anna fyrir vestan Don. Þús-
undir rússneskra skriðdreka
og fallbyssna rufu víglínu
Þjóðverja á 60 km. breiðu
svæði, umkringdu Kursk og
náðu um skamma stund
Kharkov í sínar hendur, sem
þá var orðin bækistöð her-
stjórnar nazista á suður-
vígstöðvunum.
Norðar, á Moskva-vígstöðv-
unum, tóku aðrir sóknarherir
Rússa borgirnar Rezhev og
Veliki Luki aftur, en þær
höfðu alltaf verið bækistöðv-
ar og bakhjaDar þeirra sókn-
arherja nazista sem sátu af
þrautseigju um höfuðborg
Rússlands.
Hláka stöðvar sóknina.
Loksins, þegar Þjóðverjum
hafði verið snúið til undan-
halds á þvi nær 1600 kíló-
metra víglinu, var það vor-
hlákan rússneska sem stöðv-
aði alla bardaga enn einu
sinni. I þrjá mánuði var að-
eins um kyrrstöðuhernað að
ræða á vígstöðvunum. Rúss-
ar bjuggu sig undir fyrstu
allsherjar sumarsóknina.
Þjóðverjar rufu fyrstir
kyrrðina og hófu 5. júli sókn
með öflugu liði gegn fleyg
sovétherjanna hjá Kursk, en í
þetta skipti voru Rússar við-
húnir og eftir viku höfðu þeir
með hinni frægu varnarað-
ferð sinni stöðvað framsókn-
ina.
, Því næst hóf u Rússar sókn
og 800 klíómetra víglína log-
aði i bardögum. Þessi hern-
aðaraðgerð varð æ umfangs-
meiri og ákafari eftir því er
leið á sumarið.
Aðal sóknin hófst á Kursk-
svæðinu í skjóli stórskota-
hriðar sem Rússar sögðu að
hefði ekki átt sinn líka í stríð-
inu.
Eftir mánuð höfðu hrað-
sveitir Rauða hersins hertek-
ið virkisborgirnar Orel og
Bielgorod. önnur borgin er
80 km. fyrir sunnan en hin
80 km. fyrir norðan upp-
runalegu takmörk svæðisins.
Frá Belgorod hélt sóknin
síðan áfram suður til Khar-
kov og beygði þar til vesturs
yfir Ukraniu í áttina til
Dnieper og volduga vígisins
Kiev. Yfir Dnieper fóru her-
irnir seint i september, en
þar hafðiHitler sagt aðsóknin
sóknin yrði að stöðvast hvað
sem það kostaði, og brát.t var
Kiev aftur í höndum Rússa.
Stöðvarnar við
Don teknar.
Sunnar á vígstöðvunum
moluðu hersveitir Rússar
var-nir-Þjóðverja við ána Don
og varð það til þess að brátt
var allt landsvæðið í Don-
bugðunni á valdi þeirra.
Hraðsveitir rús'srieskra skrið-
dreka og riddaralið tóku
Taganrog skammt fyrir vest-
an; Rostov, og héldu síðan
rakleitt til Stalino tóku þá
borg og hafnarborgina
Mariupol   við   Svartahaf   og
köiriust áð lokiím að Dnéþr-
petrovsk við Dnjeper.    -~
^Suðvéstih* af $1 oskva tóku
Rússar Briansk með áhiaupi
og nokkur herfylki sóttu á-
fram.i áttina til Smolensk,
sem var þýzkt vígi. og taka
hennar var þýðingarmeiri en
nokkuð annað síðan að sig-
urinn við Stalingrad var unn-
nin. Borgin stendur við Dnje-
per ofanverða og vegna þess
að allt samgöngukerfi Vit-
ebsk og Mogilev liggur um
haria var hún kjarni varna
láglendisins fyrir vestan
hana alla leið til gömlu
landamæra Póllands.
Þannig endaði sumarsókn-
in 1943. Meðan að andvari
frelsisins lék aftur um stepp-
urnar bjó vongóður rauður
her sig undir enn eina vetr-
arsóknina. í þessari sókn hélt
hann þungur og óhifanlegur
í áttina til Berlínar.
Sóknin hófst í fyrstu viku
janúar með ótrúlegri fram-
sókn Sovétherjanna fyrir
vestan Kiev. Rauði herinn
hrauzt með ógurlegum
þunga gegnum varnir naz-
ista á 250 kílómetra breiðu
belti, sem náði bæði langt
norður og suður fyrir liöfuð-
borg Ukrainu.
Rússar
sækja áfram.
Sóknin náði hámarki sínu
þegar Piússar ráku leifar 22
þýzkra herfylkja á undan sér
fram hjá Zhitomir, sem stóð
á seinustu járbrautarlínunni
sem tengdi saman heri Þjóð-
verja í Rússlandi.
Þaðan sótti ein álma suð-
ur fyrir Pripetmýrarnár yfir
landamæri PólLands eins og
þau voru fyrir 1939 og komst
i augsýn 'við borgirnar Rov-
no, Lublin og Varsjá. Annar
sóknarhér sótti • í suður frái
Zhitofnir og fór fram hjá
járnbrautarbæjunum Vinn-
itsa og Zhmerinka yfir
Dnjester inn í Bessarabíu og
Rúmeníu. Meðan þessi her
nálgaðist fjallaskörð Karp-
atafjalla, flýttu skelkaðir
nazistaherir sér að hernema
Ungverjaland og Rúmeníu til
þess að tryggja þátttöku
þeirra í stríðinu.
Meðfram ströndum Svarta-
hafs ösluðu rússneskar her-
sveitir yfir saltmýrarnar og
tóku Kherson við mynni
Dnjeper í febrúar og með
heljarátaki tókst þeim, áður
en veðráttan breyttist, að
sækja til Odessa, annarar
stærs^tu liafnarborgar Rúss-
lands. Meðan þessu fór fram
gerðu aðrar hersveitir Rússa,
langt fyrir aftan víglinuna,
eldsnara þriggja vikna sókn
í þeim tilgangi að ná aftur
Krímskaga og Sevastopol,
sem vörðust hetjulegri vörn
— í 250 daga — 1941—42.
Á norður-vígstöðvunum
var svo verið að undirbúa
sumarsókn, sem framhald af
þessum nýju sigrum.
Hinn öflugi her fyrir sunn-
an Moskva umkringdi Vit-
ebsk, sem er 80 km. frá
gömlu landamærum Pól-
lands. Þaðan sótti því næst
rússneskar hersyeitir með-
fram nyrðra borði Pripet-
mýrana til landamæraborg-
arinnar Minsk og Póllands.
Annar her sveigði til norðurs
og stefndi til snjóþungu furu-
skóga Lithávíu og höf uðborg-
arinnar Riga við Eystrasalt.
Markmið þess hers var að
einangra heri Þjóðverja i
Eystrasaltslöndum.
Leningrad leyst
úr umsátri.
Hin forna Leningrad, sem
U 18 mánuði hafði varizt si-
eridurteknum árásiím "riaz-
ista var leyst úr umsátri með
hjálp Tiersveítá"' sém sóttu
Tiangað úr austri bg suðrí.
Fyrir sunnan borgina hófu
aðrar hersyeitir Rússa sókn i
vestur og hertóku þær her-
sveitir yirkisbæinn Pskov í
byrjun marz. Sú börg er að-
eilis 15 km. frá landamærum
Eistjands og þar mætast þar
að auki 6 þjóðvegir, sem
Þjóðverjar notuðu til þess að
senda norðurherjum sínum
birgðir.
í aprílbyrjun höfðu a. ni.k.
átta sjálfstæðir sóknarherir
hafið sókn gegn Þýzkalandi
eða Jöndum þeim sem studdu
möndulveldin. Allar varnír
Þjóðverja í Rússlandi virtust
í moJum ef tir Játlausar sókn-
ir Rússa.
Smám saman rýrðist land-
svæði það sem Þjóðverjar
höfðu yfir að ráða í Rúss-
landi og var nú ekki orðið
nema 17 hundraðshlutar af
því sem það hafði verið þeg-
ar sókn þeirra stóð sem hæzt.
Til þess að forðast gjöreyð-
ingu virtust Þjóðverjar ekki
eiga annan kost enn að fara
með allt lið sitt úr Rússlandi.
Þótt þessum árangri væri
náð var hann aðeins forspil
þess sem mátti vænta að vor-
og sumarmánuðirnir myndu
bera í skauti sinu.
Næsta grein:
Bandamenn máttu
heyja margar harð-
ar orustur áður en
þeir komust alla
leið  til  Rómar.  —
J^tiíiku
vantar nú þegar í
eldhúsið á
Elli- og hjúkrunar-
heimilinu Grund.
Upplýsingar
ráðskonan.
gefvir
Beztu úrin
frá
BARTELS, Veltusundi.
Sími 6419.
Fornar bæjarrústir
á Sitæfellsnesi.
Bóndinn að Kötluholti í
Fróðárhreppi gróf fyr- ,
ir nokkuru í gamlar rúst-
ir, sem liggja fyrir ofan bæ-
inn, en þar taldi hann helzt
vera um gamalt f járgerði að
ræða.
Við gröftinn kom í ljós, áo
hér var um aílmikla byggingu
að ræða, er virtist benda til
húsbyggingar, en. ekki garð-
hleðslu. Þegar bóndinn,
Ágúst Kristjánsson, varð
þessa áskynja, hætti hann
greftinum og lét fornminja-
vörð vita um fundinn.
Skammt frá rústum þess-
um er klettaborg, sem kölluð
er Hofborg, og bent gæti til
þess að þar myndi einhverju
sinni hafa verið hof. Ku'nn-
ugir menn hafa þó tjáð Visi,
að þarna muni tæplega hafa
staðið hof til forna, heldur sé
hér um rústir af bæ eða öðr-
um byggingum að ræða.
Símanúmer okkar er
6457.
Litla Blikksmiðjan.
Alm. Fasteignasalan
(Brandur Brynjólfsson
lögfræðingur).
Bankastræti 7.  Simi 6063.
Verndið heilsuna.
MAGNI HJ1.
Sími 1707.
f#
^"11^
&&& ¦>P*
v,éf l*"-" iesV
iðí


«*
<a°:
e^&'
.»*'    cið*
&€*&»-
sið^
A^V



					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8