Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						i8. marz 134 tbl.

MORGUNBLAÐIÐ

«Ftf©THE> A€> Ei

Þar sern   Suíilight  sáp&rs  er

fullkomlega hrein Æ

og ómenguÖ, þá

er htín sú esna

s á p a,    á e rn

éhœtt er  a5    (J-5k,l(U

þvo   úr fitta    ^^^i

knípplinga °"£^^^p

annao lín.       11 *

rrnW'

¦ :: rs

-   e- :•'i. j   :- ..V". -•'.\-

iili s § f^) '¦ ¦ . ::.

/¦¦'..      ¦),      I1.-    '.'. ")¦>       1 .'                   ..      ¦             -    4  ¦*•.     ^ V» '¦

¦4i£;> É' a v.ýv.-.:. -.• ';:.i;.'.j'

15.87

Rafmagiismálið.

Frá fundí bæjarsfjórnar 15. marz.

Umræður um það mál hófnst kl. 9

og stóðu fram yfir miðnætti. Tóku

þar til mals Þorvarður Þorvarðsson,

borgarstjóri, }ón Þorláksson, Sig.

íónsson, Jörundur Brynjúlfsson,

Kristján Guðmundsson og Thor

Jensen. V

Þorvarður mintist fyrst á tildrög-

" in til þess að hingað var fenginn

útlendur verkfræðingur. Kvaðst fyrir

sitt leyti ekki taka útlendinga fram

yfar íslendinga, en þegar skoðanir

manna hér, þeirra er verkfróðir væru,

hefðu verið skiftar og sitt hefði sýnzt

hverjum, þá væri ekki gott fyrir aðra

að dæma þar i milli. Það hefði líka

verið hverjum manni augljóst að út-

lendingur hefði getað litið á málið

hlutdrægnislaust. En því miður hefði

það nu komið á daginn að áætlun

verkfræðinganna nor»ku væri ekki

nýtandi og hefði þó verið mælt með

i þeim við bæjarstjórn eða borgar-

stjóra.

Um það að koma upp þessari

liltu rafmagnstöð, sem nefndin vildi

helzt, sagði hann það, að það sýndi

sig hér sem oftar að menn litu ekki

langt fram í tímann. Það væri venj-

an hér að hafa alt of lítið í fyrstu

og entist ekkert hálfan þann tima,

er því væri ætlað að endast. Svo

-væri um gasstöðina. Henni hefði

verið ætlað að nægja til 20 ára, en

nú væri hún orðin alt of lítil.

Sama máli væri að gegna með vatns-

veituna. Henni hefði verið ætlað að

nægja til 20 ára, en hún væri þeg-

ar orðin of litil.

Menn yrðu að hafa það hugfast

hvað nú væri erfitt um allar fram-

kvæmdir og alt dýrara venju. Raf-

Qiagnsstöð, sem nú væri bygð,

öiundi kosta alt að því þrefalt við

það, sem áður hefði verið. En ef

ÍPað yrði hægt að koma hér upp lít-

*Ui rafmagnsstöð fyrir næsta haust

~— þótt dýr yrði — þá væri rétt að

a& athuga það og gæti þá verið rétt

aÖ leggja það til. En enga ástæðu

<v*Vaðst hann sjá til þess að það væri

hægt og þess vegna væri það tæp-

lega rétt, að sínu áliti, að kasta út

stórfé fyrir það.

Hann kvað sér þykja vænt um

það, að þessi rannsókn hefði þó

leitt i ljós að ótti bæjarstjórnar í

fyrra hefði verið á rökum bygður.

Það væti nii komið í ljós að vatns-

magn Elliðaánna væri ekki nóg.

Norsku verkfræðingarnir gerðu ráð

fyrir að það væri 2,5 m8 á sekúndu.

Færu þeir þar eftir óaákvæmum

mælingum, sem gerðar hefðu verið,

enda segðu þeir það, að þetta væri

að eins ágizkun — gæti verið minna.

Þá væri hraunið. Norsku verkfræð-

ingarnir héldu það ekki trygt til

vatnsgeymslunnar. Og það hefðu

þeir bæjarfuikrúar óttast, sem vildu

fá nákvæma rannsókn í fyrra.

Hann kveðst eigi vilja samþykkja

fyrri tillðgu rafmagnsnefndar, en

viðaukatillögu vildi hann koma með

við þá síðari, um það að bæjarstjórn

reyndi að ná samvinnu við Arnes-

sýslu, Gullbringu- og Kjósarsýslu

og Hafnarfjörð um það, að koma

á rafmagnsstöð hjá Soginu.

Að síðustu lagði hann sex spurn-

ingar fyrir rafmagnsnefnd:

1.   Hve mikið vatn rennur í Elliða-

árnar auk þess, sem kemur úr

Gvendarbrunnum ?

2.   A hvaða mælingum byggir

nefndin það, að daglegt rennsli

ánna sé 2,5 m2 á sek. ?

3.   Treystir nefndin sér tii að mæla

með rafmagnsstöð hjá ánum, áður

en mælingar hafa farið fram á hverj-

um sólarhring ?

4.    Hvaðan hafa árnar upptök

sin?

5.  Hvað á að gera þegar bráða-

birgðastöðin er orðin of lítil?

6.   Er rétt að treysta Gvendar-

brunnum til hvorutveggja í senn, að

sjá bænum fyrir neyzluvatni og til

raf magnsframleiðsu ?

Borqarstjóri kvaðst furða sig á

ræðu Þ. Þ. Hann hefði.verið kosin

í rafmagpsnefnd á síðasta fundi í

stað Magnúsar Helgasonar. Kvaðst

borgarstjóri hafa átt tal við hann

rétt eftir fund og spurt hvott hann

vildi eigi að haldinn yrði fundur í

rafmagnsnefndinni til þess að hann

gæti be^tur áttað sig á því hvað gert

hefði verið og hvað í ráði væri að

gera. Hefði hann sagt það óþarft.

En nú á bæjarstjórnarfundi kæmi

hann fram með fyrirspurnir til nefnd-

arinnar.

Borgarstjóri kVaðst verða að telja

ummæli Þ. Þ. um vatnsveituna og

gasið algerlega rakalaus. Gasstöð-

inni hefði verið ætlað að nægja þang-

að til Ibúar bæjarins væru 14 þiis.

Væri henni ætlað að framleiða 40^0

þiis. m8 af gasi á sólarhring, en

hún hefði eigi að eins gert það, held-

ur framleiddi hún nú 500 þúf. m8

á sólarhring eða meira. Auk þess

hefði verið gert ráð fyrir því að stækka

mætti stöðina, bæta við einum ofni

stærri en þeim. sem fyrir væru og

stækka. einn ofninn um þriðjung. I

gasstöðinni væru um 10 »retorter«,

en þeim mætti fjölga upp i ié. Auk

þess   hefði  verið   gert  ráð fyrir að

smiða mætti nýjan gasgeyaii við hlið

hins. Það væri þvi hin mesta fjar-

stæða að halda því fram að hiin hefði

eigi fullnægt þeim kröfum sem gerð-

ar voru til hennar i fyrstu. Um hitt

hefði aldrei verið talað að hiin entist

í 20 ár. Slíkar áætlanir væri eigi

hægt að gera um þess háttar fyrir-

tæki.

Um vatnsveituna er srma máli að

gegna. Henni var ætlað að fullnægja

14 þiis. ibtium og þafr hefir hún

gert, enda þótt vatnseyðsla hafi auk-

ist stórkostlega fram yfir það sem

nokkur maður gat gert s*ér i hugar-

lund, þegar áætlunin um hana var

gerð. Þegar í upphafi var ætlast til '

þess að gerður yrði vatnsgeymir í

Rauðarárholtinu og með því móti að

leggja frá honum sérstakar pípur til

hæstu staða i bænum t. d. Skóla-

vörðustígsins, hefði vatnsveitunni ver-

ið ætlað að nægja handa 20 þiis.

manns.

Um vatnsmagn Elliðaánna hefðu

útlendu verkfræðingarnir stuðst við

mælingar þær, sem hér hefðu farið

fram í 3—4 ár og þær sýndu með-

alvatnsmagn" um 6 m3 á sek. En

auk fess hefðu þeir reiknað eftir

regnfleti ánna og miðað við meðal-

úrkomu í Reykjavík, samkvæmt at-

hngunum sem gerðar hefðu verið

hér um 30 ára bil. Nii væri regn-

flötur áana alt það svæði er flytti

vatn til þeirra eða með öðrum orð-

um, alt svæðið hérnamegin viðReykja-

nesfjallgarð alla leið upp að Kolvið-

arhóli. Með þessum reikningi hefðu

verkfræðingarnir fundið það að vatns-

magnið væri 4,3 m8 á sek. En þess

bæri að gæta að lirkomur væru miklu

meiri þegar upp til fjalla dragi, held-

ur en hér i Reykjavik. Það væri

því eigi ófyrirsynju, að verkfræðing-

arnir teldu sig vera örugga um það

að vatnsmagn Elliðaánna væri ekki

minna en 2,5 m8 á sek.

Nefndin gerði nii ráð fytir að taka

800—1000 hestöfl tir ánum. En

hefðu menn gert sér Ijóst hvað hægt

væri að gera með því afli? Með

því má. fá 15—20 þús. 16-kerta

lampa, sem loga samtímis. Hreyfi-

vélar geta fengið 250—^oo hestöfi

samtímis og þó eru enn eftir 50

KW sem nota má tii smáiðnaðar og

lækninga.

Nú eru hér um 4484 gasljós og

samsvara þau um 15 þús. 16-kerta

lömpum, með öðrum orðum einn

lampi handa hverjum ibúa. Líti mað-

ur á ljósþörf annars staðar, eftir

reynslu og áætlunum, þá er talið

hæfilegt að ætla sinn 16-kerta lampa

á nef hvert. Með þessu móti, að

koma hér upp slfkri rafmagnsstöð,

sem þeirri er nefndin leggur til að

komið verði upp, má því ásamt gas-

stöðinni fá tvo 16-kerta lampa handa

hverjum manni og verður þó eftir

mikið afl til iðnreksturs og lækninga.

Elliðaárnar má nota á ýmsan hátt

til aflframleiðslu. Það er hægt að

koma þar á fullkomnum renslisjöfn-

uði og fá tir þeim 4800 hestöfl. En

það er svo mikill kraftur að nægja

mundi 20 þiis. ibúum hér. Rann-

sóknir hafa verið gerðar erlendis, t.

d. i Noregi fyrir nokkrum árum, unr

það hve mikið rafmagn þyrfti á hvern

ibúa og varð niðurstaðan sii, að ef

það fengist ljh úr hestafli handa

hverjum íbiia, þá fullnægði það öll-

um kröfum til ljóss og iðnaðar. Hafa '

þó síðan verið gerðar breytingar á

rnfmagnsnotkun, sem spara rafmagn-

ið að miklum mun. Elliðaárnar ætta

því að fullnægja þessum kröfum.

En ef það á að fara að nota rafmagn

til suðu og hitunar í hiisum, þá fuil-

nægja þær ekki þörfinni. Þá veitir

ekki af 1V2—2 hestöflum handa

hverjum manni. Og þess vegna hefir

rafmagnsnefndin lagt það til að bæn-

um yrði trygt afl í Sogfossunum,

þegar þar að kæmi.

Nti kallar að bráð nauðsyn að

bæta úr ljósþörfinni. Það eru ekki

minni erfiðleikar á því að stækka

gastöðina heldur en koma upp raf-

magnsstöð. Og líklega verður það

tiltölulega dýrara að stækka gasstöð-

ina. En þótt það yrði gert, þá er

ekki bætt úr aflþörf og þörf á raf-

magni til lækninga. Ef ekki verður

komið upp rafmagnsstöð hér bráð-

lega, þá stöðvum við alla framþró-

un Reykjavíkur um óákveðinn tíma.

Allur smá-iðnaður fer i kaldakol.

Höfnin okkar, sem á að verða lyfti-

stöng bæjarins kemur eigi að nein-

um notum ef hún fær eigi kraft.

Og hvað verður um fiskþurkun,

skipasmiðastöðvar o. s. frv. ef

ekki fæst krafturinn ? Framtíð Reykja-

víkur stendur og fellur með þvi,

sem gert er i þessu máli.

Ef það ætti að leita þess ráðs, að

reisa rafmagns<töðina hjá Soginu,

þá mundi smíði hennar taka 3—5

ár og hún kostaði líklega alt að 11

miljónum króna. Þar er þó eigi

meðtalinn sá kostnaður, sem geng-

ur til járnbrautarlagningar þangað

austur og leiðslukostnaður þaðan.

Fyrst þarf auðvitað að fara fram

rannsókn og svo verður bærinn að

fjalla um málið og því ekki óliklegt

að það taki um 10 ár þangað til

stöðin væri komin upp. Litla stöð

hjá Eliiðaánum má reisa á einu ári

enda þótt stríðstimar séu.

Jón Þorláksson gerði fyrst grein

fyrir þvi, að það hefði verið hann

sem gaf borgarstjóra meðmæli með

«Forenede Ingeniörkontorerc íKristi-

ania. Hann kvaðst hafa farið til út-

landa rétt eftir að það hefði verið

samþykt í bæjarstjórninni að fá hingað

útlendan verkfræðing til þess að ,

rannsaka Elliðaárnar, og hefði borgar-

stjóri þá beðið sig að reyna að út-

vega tiiboð. Hann kvaðst hafa snúið

sér til »Vasdragsvæsenet€ í Kristi-

ania, sem hefir með öll rafmagns-

mál að gera fyrir stjórnarinnar hönd,

og farið þess á leit, að það sendi

hingað verkfræðing. Það hefði gefið

sér þau svör degi síðar, að það

mætti engan mann missa, en í sam-

ráði við þann ráðherra, er hefði um

rafmagnsmálin að fjalla og líka væri

verkfræðingur, hefði það athugað

hvert liklegast væri fyrir hann að

snúa sér, og hefði þá bent á »For-

enede Ingeniörkontorer*. Kvaðst

hann   þess  vegna  hafa  mælt  með

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8