Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						i8. marz 134 tbl.
MORGUNBLAÐIÐ
«Ftf©THE> A€> Ei
Þar sern   Suíilight  sáp&rs  er
fullkomlega hrein Æ
og ómenguÖ, þá
er htín sú esna
s á p a,    á e rn
éhœtt er  a5    (J-5k,l(U
þvo   úr fitta    ^^^i
knípplinga °"£^^^p
annao lín.       11 *
rrnW'
¦ :: rs
-   e- :•'i. j   :- ..V". -•'.\-
iili s § f^) '¦ ¦ . ::.
/¦¦'..      ¦),      I1.-    '.'. ")¦>       1 .'                   ..      ¦             -    4  ¦*•.     ^ V» '¦
¦4i£;> É' a v.ýv.-.:. -.• ';:.i;.'.j'
15.87
Rafmagiismálið.
Frá fundí bæjarsfjórnar 15. marz.
Umræður um það mál hófnst kl. 9
og stóðu fram yfir miðnætti. Tóku
þar til mals Þorvarður Þorvarðsson,
borgarstjóri, }ón Þorláksson, Sig.
íónsson, Jörundur Brynjúlfsson,
Kristján Guðmundsson og Thor
Jensen. V
Þorvarður mintist fyrst á tildrög-
" in til þess að hingað var fenginn
útlendur verkfræðingur. Kvaðst fyrir
sitt leyti ekki taka útlendinga fram
yfar íslendinga, en þegar skoðanir
manna hér, þeirra er verkfróðir væru,
hefðu verið skiftar og sitt hefði sýnzt
hverjum, þá væri ekki gott fyrir aðra
að dæma þar i milli. Það hefði líka
verið hverjum manni augljóst að út-
lendingur hefði getað litið á málið
hlutdrægnislaust. En því miður hefði
það nu komið á daginn að áætlun
verkfræðinganna nor»ku væri ekki
nýtandi og hefði þó verið mælt með
i þeim við bæjarstjórn eða borgar-
stjóra.
Um það að koma upp þessari
liltu rafmagnstöð, sem nefndin vildi
helzt, sagði hann það, að það sýndi
sig hér sem oftar að menn litu ekki
langt fram í tímann. Það væri venj-
an hér að hafa alt of lítið í fyrstu
og entist ekkert hálfan þann tima,
er því væri ætlað að endast. Svo
-væri um gasstöðina. Henni hefði
verið ætlað að nægja til 20 ára, en
nú væri hún orðin alt of lítil.
Sama máli væri að gegna með vatns-
veituna. Henni hefði verið ætlað að
nægja til 20 ára, en hún væri þeg-
ar orðin of litil.
Menn yrðu að hafa það hugfast
hvað nú væri erfitt um allar fram-
kvæmdir og alt dýrara venju. Raf-
Qiagnsstöð, sem nú væri bygð,
öiundi kosta alt að því þrefalt við
það, sem áður hefði verið. En ef
ÍPað yrði hægt að koma hér upp lít-
*Ui rafmagnsstöð fyrir næsta haust
~— þótt dýr yrði — þá væri rétt að
a& athuga það og gæti þá verið rétt
aÖ leggja það til. En enga ástæðu
<v*Vaðst hann sjá til þess að það væri
hægt og þess vegna væri það tæp-
lega rétt, að sínu áliti, að kasta út
stórfé fyrir það.
Hann kvað sér þykja vænt um
það, að þessi rannsókn hefði þó
leitt i ljós að ótti bæjarstjórnar í
fyrra hefði verið á rökum bygður.
Það væti nii komið í ljós að vatns-
magn Elliðaánna væri ekki nóg.
Norsku verkfræðingarnir gerðu ráð
fyrir að það væri 2,5 m8 á sekúndu.
Færu þeir þar eftir óaákvæmum
mælingum, sem gerðar hefðu verið,
enda segðu þeir það, að þetta væri
að eins ágizkun — gæti verið minna.
Þá væri hraunið. Norsku verkfræð-
ingarnir héldu það ekki trygt til
vatnsgeymslunnar. Og það hefðu
þeir bæjarfuikrúar óttast, sem vildu
fá nákvæma rannsókn í fyrra.
Hann kveðst eigi vilja samþykkja
fyrri tillðgu rafmagnsnefndar, en
viðaukatillögu vildi hann koma með
við þá síðari, um það að bæjarstjórn
reyndi að ná samvinnu við Arnes-
sýslu, Gullbringu- og Kjósarsýslu
og Hafnarfjörð um það, að koma
á rafmagnsstöð hjá Soginu.
Að síðustu lagði hann sex spurn-
ingar fyrir rafmagnsnefnd:
1.   Hve mikið vatn rennur í Elliða-
árnar auk þess, sem kemur úr
Gvendarbrunnum ?
2.   A hvaða mælingum byggir
nefndin það, að daglegt rennsli
ánna sé 2,5 m2 á sek. ?
3.   Treystir nefndin sér tii að mæla
með rafmagnsstöð hjá ánum, áður
en mælingar hafa farið fram á hverj-
um sólarhring ?
4.    Hvaðan hafa árnar upptök
sin?
5.  Hvað á að gera þegar bráða-
birgðastöðin er orðin of lítil?
6.   Er rétt að treysta Gvendar-
brunnum til hvorutveggja í senn, að
sjá bænum fyrir neyzluvatni og til
raf magnsframleiðsu ?
Borqarstjóri kvaðst furða sig á
ræðu Þ. Þ. Hann hefði.verið kosin
í rafmagpsnefnd á síðasta fundi í
stað Magnúsar Helgasonar. Kvaðst
borgarstjóri hafa átt tal við hann
rétt eftir fund og spurt hvott hann
vildi eigi að haldinn yrði fundur í
rafmagnsnefndinni til þess að hann
gæti be^tur áttað sig á því hvað gert
hefði verið og hvað í ráði væri að
gera. Hefði hann sagt það óþarft.
En nú á bæjarstjórnarfundi kæmi
hann fram með fyrirspurnir til nefnd-
arinnar.
Borgarstjóri kVaðst verða að telja
ummæli Þ. Þ. um vatnsveituna og
gasið algerlega rakalaus. Gasstöð-
inni hefði verið ætlað að nægja þang-
að til Ibúar bæjarins væru 14 þiis.
Væri henni ætlað að framleiða 40^0
þiis. m8 af gasi á sólarhring, en
hún hefði eigi að eins gert það, held-
ur framleiddi hún nú 500 þúf. m8
á sólarhring eða meira. Auk þess
hefði verið gert ráð fyrir því að stækka
mætti stöðina, bæta við einum ofni
stærri en þeim. sem fyrir væru og
stækka. einn ofninn um þriðjung. I
gasstöðinni væru um 10 »retorter«,
en þeim mætti fjölga upp i ié. Auk
þess   hefði  verið   gert  ráð fyrir að
smiða mætti nýjan gasgeyaii við hlið
hins. Það væri þvi hin mesta fjar-
stæða að halda því fram að hiin hefði
eigi fullnægt þeim kröfum sem gerð-
ar voru til hennar i fyrstu. Um hitt
hefði aldrei verið talað að hiin entist
í 20 ár. Slíkar áætlanir væri eigi
hægt að gera um þess háttar fyrir-
tæki.
Um vatnsveituna er srma máli að
gegna. Henni var ætlað að fullnægja
14 þiis. ibtium og þafr hefir hún
gert, enda þótt vatnseyðsla hafi auk-
ist stórkostlega fram yfir það sem
nokkur maður gat gert s*ér i hugar-
lund, þegar áætlunin um hana var
gerð. Þegar í upphafi var ætlast til '
þess að gerður yrði vatnsgeymir í
Rauðarárholtinu og með því móti að
leggja frá honum sérstakar pípur til
hæstu staða i bænum t. d. Skóla-
vörðustígsins, hefði vatnsveitunni ver-
ið ætlað að nægja handa 20 þiis.
manns.
Um vatnsmagn Elliðaánna hefðu
útlendu verkfræðingarnir stuðst við
mælingar þær, sem hér hefðu farið
fram í 3—4 ár og þær sýndu með-
alvatnsmagn" um 6 m3 á sek. En
auk fess hefðu þeir reiknað eftir
regnfleti ánna og miðað við meðal-
úrkomu í Reykjavík, samkvæmt at-
hngunum sem gerðar hefðu verið
hér um 30 ára bil. Nii væri regn-
flötur áana alt það svæði er flytti
vatn til þeirra eða með öðrum orð-
um, alt svæðið hérnamegin viðReykja-
nesfjallgarð alla leið upp að Kolvið-
arhóli. Með þessum reikningi hefðu
verkfræðingarnir fundið það að vatns-
magnið væri 4,3 m8 á sek. En þess
bæri að gæta að lirkomur væru miklu
meiri þegar upp til fjalla dragi, held-
ur en hér i Reykjavik. Það væri
því eigi ófyrirsynju, að verkfræðing-
arnir teldu sig vera örugga um það
að vatnsmagn Elliðaánna væri ekki
minna en 2,5 m8 á sek.
Nefndin gerði nii ráð fytir að taka
800—1000 hestöfl tir ánum. En
hefðu menn gert sér Ijóst hvað hægt
væri að gera með því afli? Með
því má. fá 15—20 þús. 16-kerta
lampa, sem loga samtímis. Hreyfi-
vélar geta fengið 250—^oo hestöfi
samtímis og þó eru enn eftir 50
KW sem nota má tii smáiðnaðar og
lækninga.
Nú eru hér um 4484 gasljós og
samsvara þau um 15 þús. 16-kerta
lömpum, með öðrum orðum einn
lampi handa hverjum ibúa. Líti mað-
ur á ljósþörf annars staðar, eftir
reynslu og áætlunum, þá er talið
hæfilegt að ætla sinn 16-kerta lampa
á nef hvert. Með þessu móti, að
koma hér upp slfkri rafmagnsstöð,
sem þeirri er nefndin leggur til að
komið verði upp, má því ásamt gas-
stöðinni fá tvo 16-kerta lampa handa
hverjum manni og verður þó eftir
mikið afl til iðnreksturs og lækninga.
Elliðaárnar má nota á ýmsan hátt
til aflframleiðslu. Það er hægt að
koma þar á fullkomnum renslisjöfn-
uði og fá tir þeim 4800 hestöfl. En
það er svo mikill kraftur að nægja
mundi 20 þiis. ibúum hér. Rann-
sóknir hafa verið gerðar erlendis, t.
d. i Noregi fyrir nokkrum árum, unr
það hve mikið rafmagn þyrfti á hvern
ibúa og varð niðurstaðan sii, að ef
það fengist ljh úr hestafli handa
hverjum íbiia, þá fullnægði það öll-
um kröfum til ljóss og iðnaðar. Hafa '
þó síðan verið gerðar breytingar á
rnfmagnsnotkun, sem spara rafmagn-
ið að miklum mun. Elliðaárnar ætta
því að fullnægja þessum kröfum.
En ef það á að fara að nota rafmagn
til suðu og hitunar í hiisum, þá fuil-
nægja þær ekki þörfinni. Þá veitir
ekki af 1V2—2 hestöflum handa
hverjum manni. Og þess vegna hefir
rafmagnsnefndin lagt það til að bæn-
um yrði trygt afl í Sogfossunum,
þegar þar að kæmi.
Nti kallar að bráð nauðsyn að
bæta úr ljósþörfinni. Það eru ekki
minni erfiðleikar á því að stækka
gastöðina heldur en koma upp raf-
magnsstöð. Og líklega verður það
tiltölulega dýrara að stækka gasstöð-
ina. En þótt það yrði gert, þá er
ekki bætt úr aflþörf og þörf á raf-
magni til lækninga. Ef ekki verður
komið upp rafmagnsstöð hér bráð-
lega, þá stöðvum við alla framþró-
un Reykjavíkur um óákveðinn tíma.
Allur smá-iðnaður fer i kaldakol.
Höfnin okkar, sem á að verða lyfti-
stöng bæjarins kemur eigi að nein-
um notum ef hún fær eigi kraft.
Og hvað verður um fiskþurkun,
skipasmiðastöðvar o. s. frv. ef
ekki fæst krafturinn ? Framtíð Reykja-
víkur stendur og fellur með þvi,
sem gert er i þessu máli.
Ef það ætti að leita þess ráðs, að
reisa rafmagns<töðina hjá Soginu,
þá mundi smíði hennar taka 3—5
ár og hún kostaði líklega alt að 11
miljónum króna. Þar er þó eigi
meðtalinn sá kostnaður, sem geng-
ur til járnbrautarlagningar þangað
austur og leiðslukostnaður þaðan.
Fyrst þarf auðvitað að fara fram
rannsókn og svo verður bærinn að
fjalla um málið og því ekki óliklegt
að það taki um 10 ár þangað til
stöðin væri komin upp. Litla stöð
hjá Eliiðaánum má reisa á einu ári
enda þótt stríðstimar séu.
Jón Þorláksson gerði fyrst grein
fyrir þvi, að það hefði verið hann
sem gaf borgarstjóra meðmæli með
«Forenede Ingeniörkontorerc íKristi-
ania. Hann kvaðst hafa farið til út-
landa rétt eftir að það hefði verið
samþykt í bæjarstjórninni að fá hingað
útlendan verkfræðing til þess að ,
rannsaka Elliðaárnar, og hefði borgar-
stjóri þá beðið sig að reyna að út-
vega tiiboð. Hann kvaðst hafa snúið
sér til »Vasdragsvæsenet€ í Kristi-
ania, sem hefir með öll rafmagns-
mál að gera fyrir stjórnarinnar hönd,
og farið þess á leit, að það sendi
hingað verkfræðing. Það hefði gefið
sér þau svör degi síðar, að það
mætti engan mann missa, en í sam-
ráði við þann ráðherra, er hefði um
rafmagnsmálin að fjalla og líka væri
verkfræðingur, hefði það athugað
hvert liklegast væri fyrir hann að
snúa sér, og hefði þá bent á »For-
enede Ingeniörkontorer*. Kvaðst
hann   þess  vegna  hafa  mælt  með
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8