Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ
Fyrsta flokks bifreiðar
ávalt til leiga.
Sí, Einarsson.   Gr. Sigurðsson.
Sltni 127.                Simi 581,
Jaínvei mentaðir menn í öllnm
lðndum héldn að Noregur væri hluti
af Svíþjóð. Og hinn sama skilning
fær ísland að heyra.
En þó er danska utanrikisstjórn-
íq ekki hið versta.
Hið versta er: fæðingjaréttur
Dana á íslandi. Dyrnar hafa verið
opnaðai á gátt í einum svip. Því
aS Danir íá borgararétt á íslandi
ondir eins og þeir flytjast þangað.
Eg er hræddur um, að íslending-
ar séu svo óðfúsir til þess að heita
sjálfstæð þjóð — að peir gefi landið
sitt.
Það hefir vitanlega litla þýðingu,
þé að íslendingar hafi sama rétt í
Danmörku. ísland er stórt land og
sttjálbygt, Danmörk lítið land og
þéttbylt. A Islandi eru fjöll, stórir
íossar með íramleiðsluafli, heitar
Isugar o. s frv.
ísland er framtiðarland; þvi að
rafmagnið er gull framtíðarinnar.
Þjóðin gæti aukist og stækkað sjálf-
krafa og orðið stór. En nú streyma
Danir sjálfsagt þangað, svo að þeir
verði nógu snemma i meiri hluta,
Og þá er það að eins timaspursmál,
hversu lengi fornmálið heizt þar;
dönsk tunga fær yfirhðndina.
Þegar nógu margir Danir hafa
Suzt þangað, heimta þeir danska
skóia fyrir bðrn sín; danskan verð-
tir mál hinna finu, og aiþýða sogast
rneð, eins og fór í Noregi forðum
og gerist enn í dag. Þannig fer
iils staðar.
Og glatist islenzk tunga, þá er
það stórtjón, eigi að eins fyrir ís-
iand, heldur fyrir allan heim, þvíað
islenzk tunga og menning eru ein-
hverjir dypstu tónarnir í samhljómi
heimsins.
Eg hefi verið á Islandi og dansk-
aa hljómaði illa í munni íslendinga.
Hiín hæfði þeim alls eigí. Með
danskri tungu hleypur þjóðin í bak-
lis, og getur eigi lengur notið and-
ans auðæfa sinna.
Já, fæðingjarétturinn er það versta.
Það er stór hætta fyrir íslenzka
menningu.
Betra hefði verið að status quo
faefði haldist enn nokkra hríð. Þvi
að það er meira en Iitið hættulegt
að opna þannig allar dyr á gáttfyr-
stærri þjóð, og verða syo ef til vill
sjálfur útundan og geta hvergi kom-
íð nærri.
Oss hefir virst rétt að skýra mönn-
cm frá því helzta, sem sagt er um
sambandslögin nýju út um heim —
eins frá því, sem þeim er fundið til
foráttu. Þess vegna birtum vér fyrir
skemstu greinar tvær úr   >Gula Ti-
dend< fog   þess   vegna   birtutn vér
nú þessa grein.
Hitt þurfum vér eigi að taka
fram — það munu allir lesendur
Morgunblaðsins vita — að vér erum
eigi sammála því, er sagt er i grein-
um þessum. En vér viljum eigi
að andstæðingar sambandslaganna
geti haldið þvi fram, að þjóðin hafi
verið dulin þess, sem lögunum er
fundið til foráttu út í frá.
Eigi er það nema hálfur
sannleikur, að Danir séu ánægðir
með lögin. Þeir menn meðal Dana,
sem fjandsamlegastir hafa jafnan yer-
ið í vorn garð, svo sem próf. Knud
Berlin, hamast gegn lögunum, og
ætti það eitt að vera næg meðmæli
með þeim frá voru sjónarmiði, þótt
eigi sé tekið tillit til þess, að marg-
ir ágætustu íslandsvinir erlendis
telja oss mikið happ að þessari
samningagerð, og stórmikill meiri
hluti blaðanna i Noregi og Sviþjóð
telja hiklaust, að samkvæmt þessum
lögum komist ísland á bekk með
öðrum fullvalda þjóðum.
„Fátt er of vandlega hngað".
¦
í Morgunblaðinu 29. ágúst i sum-
ar er grein, sem vakti alhygli mína,
sökum þess að fyrirsögnin er »Lit-
ið dr jurtum*. Eg kann vel við
þessi orð, og þau þyrftu að hljóma
fjðllunum hærra um alt land, þvi
að það er hverju orði sannara, að
við ættum og gætum litað úr íslenzk-
um jurtum, en frægastur er núekki
njóialiturinn. Það er minst minst
haft fyrir honum, en það sem eg
tel frægasta litinn, er sortuliturinn
með sortulyngi og birkilaufum, eink-
um vegna þess, að nú faest hvergi
mér vitanlega svartur né dökkblár
litur á landinu að sagt er, og veld-
ur það miklum baga, en hvi [>A
ekki að leggja mest kapp á að lita
hann?
Satt er það, að gult verðnr grænt,
sé það látið í »indigó«, en tilhvers
er að benda á það, ef það er satt,
að að hann fáist hvergi i landinu?
En annað mál er það, að við get-
um fengið bláan lit ef við tökum
bláklukku og sjóðum hana vel með
ögn af koparvitrióli og litlu af vín-
steinsdufti. Þá kemur mosaliturinn,
og ekki siztur greyið, Ekki er rétt
að sjóða hann i eintómu vatni, nema
menn vilji hafa hann gulleitan, en
eigi hann að verða brúnn, þá þarf
hanrj að liggja í keitu náttlangt, og
þvo hann áður úr vatni, svo að
steinar og mold losni við hann.
Daginn eftir sé potturinn settur upp
yfir eld, litarefnið látið i hann, og
sé nú látið krauma drjdgum, ekki
minna en 3—4 stundir. En vilji
menn hafa hann enn dekkri, skal
láta matskeið af salmíaksspiritus, og
gjarnan dálítið af vinsteini. Við
þetta dökknar hann ótrúlega, og
verður nærri svartur. Það má gera
mosalitinn með   ótal  litbreytingum, |
NÝJ A   BÍÓ
Á heimleið
Stórfengl. sjónl. i 3 þáttum, 50 atr.    Samið hefir Marius Wulff.
Aðalhlutverkin leika:
Vald. Psilander og Ebba Thomseo.
e
láta njóla, mikið nokkuð, út í pott-
inn, og þegar hann hefir soðið !/a
tíma, má svo bæta út i dálitlu af
mosa og láta sjóða Iengur. Randir
af þessum lit hefi eg haft i hvítan
trefil, og þykir furðu fagui. í vefn-
er hann fagur, satt er það; en hvað
er nii að tala um glit ? Líklega út-
dautt.
Með burknablöðum má grænt lita,
með álúni og birkiblöðum, einnig
barka skinn með sama haetti og
birkiberki. Cr burknarót má einnig
gera sápu. Rótin er fyrst brend til
ösku. Það gerðu Englendingar fyrr-
um. Þetta reyndi undirrituð 5 nng-
dæmi sinu einu sinni ásamt annari
stúlku, en þvi var enginn gaumur
gefinn. Við hituðnm vatn og létum
öskuna út i, og það fundum við,
að sáputegund var í henni, þó að
ekki gengi vel úr þvottinum, sem
að eins voru svuntur. Þetta var
litið sem við tókum.
Eg gæti ritað vænan »pésa< um
ýmsar litargerðir, sem eg hefireynt,
en hér mun nú staðar numið að
sinni. Og eg er ekki viss um að
þess konar pistlar gengju út, sizt að
sinni, því að sumum er meinilla við
íslenzka liti, þó ekki sé trúlegt. Vel
lika mér niðurlagsorð konunnar i
Morgunblaðinu: >að enga muni iðra
að gera tilraunirc, og hún bætir við
þessum orðum, sem lýsa áhuga
hennar á málinu: »Manni þykir
ótrúlega vænt um það, sem heimilið
framleiðir, hvað sem það er«. Hafi
hún blessuð sagt þessi uppörfunar-
orð, hver sem hiin er.
Stykkishólmi, í September 1918.
Jlnna Thorlacius.
€.
dagbok
»
Kveikingartfmi á ljóskerum bifreiða
og reiðhjóla er kl. 7J/j BÍðd.'
Gryíjan á Lækjartorgi er enn op-
in og ber eigi á öðru en að húneigí
að vera opin þangað til einhver hef-
ir vilzt ofan í hana í myrkri og
slasast til óbóta.
Kirkjugaroar eru friðhalgir stað-
ir — eða eiga að vera það. En svo
er eigiumkirkjugarðinnhér. Til dæm-
ia um það, má geta þoss, að á
sunnudaginn var fjöldi sauðfjár þar
á beit og auk þesa voru þar bvær
geitur í t j ó ð r i á leiðuuum nyrBt
á   garðinum.     Finst   mönnum  það
annars eigi óviðkunnanlegt að hafa
kirkjugarðinn fyrir beitiland — Iáta
kindur og geitfé troða niður leiðin
og uppræta blóm og hrislur sem
ræktareamir vandameun hafa gróður-
sett á leiðum framliðinna vina og
nánustu æbtingja? Hver heíir IeyC
til þess að gera kirkjugarðinn að
bithaga?
Sterling fór héðan laust eftir há-
degi í gær. Margir farþegar aow
ætluðu með skipinu fóru, Iaudveg
héðan suður í Hafnarfjörð sfðdegÍB
og tóku skipið þar.
Gæftaleysí heíir verið hér undan-
farna daga og þess vegua fisklítið i
bænum.
Skallagrímur hefir selt afla sinn
í Englandi fyrir 7500 pund Sterling.
Tvær aögur eftir Huldu hefir Ar-
inbjörn Sveinbjarnarsou bókaali gefið
út. Bókar þessarar verður síðar
minst í Morganblaðinn.
Síminn til Siglufjarðar slitnaði i
ofsaveðrinu á mánudaginn, en komst
i lag aftur snemma í gær.
Alt hækkar Fyrir að sviða eic
kindarsvið verða menn uú að greiðs
50 aura.
Bókmentir.
Kvæði   og leikir handa
börnum.    Saínað   hefir
Halldóra Bjarnadóttir.
Veturinn fer að ganga i garð og
menn fara að svipast eftir bókum
handa börnum sinum. Það er óliku
meira til af isl. barnabókum nú held-
ur var i uppvexti þeirra, sem komn-
ir eru á fullorðins ár.
Þó mun þeirri bók ekki ofaukið,,
sem nefnd er hér að ofan.
í henni eru visur og kvæði margrs
skálda, kunnra og ókunnra, og lýs-
ingar á nokkrum .skemtunum, sem
eru við barna hæfi.
Enn fremur eru þar nótur, til
leiðbeiningar við sönginn. Eru þær
handhægar, þar sem hljóðfæri eru til.
Mér virðist bók þessi vel fallin ttt
notkunar við kenslu, hvort sem ef
í skólum eða heimahúsum.
Það verður aldrei nógsamlega brýo1
fyrir foreldrum og kennurum að far*
með visur   og tlltkvæðiAfyririibörnuni.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4