Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						ILaugardag
rmarz   1919
6. argangr
tölufolað
Ritstjómarsími nr. 500
Ritstjórí:  Vilhjálmiur Finji«a
l***olá&rpr«nt*3ii8jfi
Aí(fs«l*»lis«&»l nr, S©t

ErL simfregnir,
(Frá fréttaritara Morgunblaðsins).
Khöfn, 20. marz.
Alt rólegt í Berlín.
Bíiist er við því í Berlín og Wien,
að Bolzhewikkar í Rússlandi muni
hef ja sókn til styrktar Spartakist-
«m í Þýzkalandi.
Frá Helsingfors er símað, að floti
Rússa hafi verið vígbúinn.
Frá London er símað, að Lettar
hafi hrakið Bolzhewikka frá Mitau.
Þjóðverjar eru ánægðir með mat-
vaílasamninginn við bandamenn,
þar sem þeir hafa fengið loforð
fyrir að minsta kosti % af mat-
vælainnflutniugi fyrir stn'ðið og
hafa leyfi til þess að kaupa vörur
hvar'sem þeir vilja. .
í nokkru af upplaginu í gær
hafði misprentast í skeytinu frá
Khöfn, að Zahle-ráðuneytið ætti að
vera breytt — en átti að standa
óbreytt.
Mannerheím
Pyrir ári voru það fæstir, sem
köimuðust við nafnið Mannerheim.
Bn nú er það meðal þeirra nafna,
«r sagan mun aldrei gleyma. Nafn
Mamierheims er jafn nátengt end-
urreisu Finnlands eins og nafn
Svinhufvuds.
ITm þetta leyti í fyrra faldist
Svinhufvud í kjallara í Helsing-
fors, en rauða hersveitin fór eins
og logi yfir akur yfir Finnland og
naut til þess styrks hinna riiss-
nesku Bolzhewikka.
Um þetta leyti í fyrra var Maun-
er heim norður í nyrztu snæmörk-
um Finnlands með nokkur hundr-
uð finska bædnasyni, sem söfnuð-
ust undir merki hans. Vopn höfðu
þeir ekki önnur en marghleypur,
gamla rifla og gaddakylfur. Af
matvælum og öðrum nauðsynjum
höfðu þeir ekki annað en það, sem
foændur 0g búalið lét af hendi
rakna af frjálsum vilja. Þeir nutu
einskis  styrks  frá  hinum  öðrum
K&upirCu gððan hlut,
Sþí   mundu  hvar  þú  fékst  hann
Sigurjön Pétursson.
lefkféfag neykfúvíkur.
Skuggar
leikrit í 4 þáttuœ, eftlr Pál Steingrímsson,
verður   leisið sunnudaginn   23.  marz  kl. 8   síðtlegis
/ siðasfa sititi*
Aðgöngumiðar  seldir i Iðnó á laugardag frá k1. 4—7 með hækkuðu
verði og á sunnudag frá kl. 10—12 og eftir 2 með venjulegu verði.
Norðurlondum. Þeim var jafnvel
neitað um vopn og skotfæri. En í
móti sér höfðu þeir á annað hundr-
að þúsuud vel vopnaðra Bolzhe-
wikka-hermenn frá Rússlandi, og
þeir höfðu á sínu valdi öll vígi
Finnlands. Þar að auki höfðu um
200,000 Finnar smittast af Bolzhe-
wismnanum og ætluðu sér að út-
breiða kenningar Lenins og Trot-
zky um alt Finnland.
Það varð ekki betur séð, en von-
laust væri um framtíð Fimilancls
og að það mundi sökkva niður í hið
botnlausa fen Bolzhewismaus.
En 2Y2 mánuði eftir að stríðið
hófst hafði Mannerheim og bænda-
lið hans hrakið alla innlenda og út-
lenda BoJzhewikka fourtu úr norð-
urhluta og miðhluta Finnlands.
Finskir bændur og borgarar höfðu
verið kvaddir til yopna og hafði
Mannerheim írá á að skipa vel víg-
færum her. Rifla, fallbyssur og
skotfæri hafði Mannerheim sjálf-
ur iitvegað með því að taka það af
óvinum sínum, jafnharðan sem
hann náði hergagnafoúrum Rússa.
Víglínan var nú bein milli Björne-
borg og Wiborgs-vígjaima. Þegar
Þjóðverjar komu til sögunnar, var
Maunerheim kominn vel á veg m'eð
að sigra. Með sigrinum hjá Tamm-
arfors var sýnt, hvernig fara mundi
og hinir rússnesku Bolzhewikkar
fóru því að hraða sér á burtu úr
Finnlandi. Þó voru enn miklar or-
ustur eftir. Þjóðverjar björguðu
Helsingfors og forðuðu þar mörg-
um þúsundum-íbúa frá því blóð-
baði, sem rauði óaldarlýðurinn
ætlaði að hleypa þar á stað. En
Mannerheim hefði getað bjargað
Finnlandi einn með hvíta hernum
sínum. Hann hefir sjálfur sagt það,
og hann hefir sýnt það, því aS síð-
an Þjóðverjar fóru heim, hefir tann
barið af sér allar árásir Bolzhe-
wikka. Og Finnar hafa jafnvel get-
að sent herlið til Eistlands til þess
KaupirSu góðan hlut,
þ& mundu hvar þú tékst hana
Sigurjón Péíursson.
að styrkja Eistur í bar-áttunni gegn
Bolzhewikkum.
Það var 14. janúar í fyrra, að
Mannerheim byrjaði á því að draga
saman her, til varnar gegn Bolzhe-
wismanum. Hann fór frá Helsing-
fors í kyrþey og hélt til Österfoott-
en. Daginn eftir átti hann að vera
í heimböði hjá frænda sínum, og
er frúin tilkynti gestunum, að
Maniierheim gæti ekki komið, þótti
öllum súrt í broti og karlmennirnir
tÖluou lengi um það, hvað nú gengi
að Mannerheim, en kvenfólkið fór
að rifja upp æfisögu hans. Hann
Jiafði verið í Japanska stríðinu, en
ættingjar hans höfðu flestir verið
vísindamenn og stjórnmálamenn.
Hann naut mikillar kvenhylli í höf-
uðborg Rússa, því að öllum ung-
um stúlkum leizt vel á hinn stóra
og gjörfulega finska liðsforingja.
Hann komst að hirðmni og Dagmar
keisaraekkja tók hann að sér og
hjálpaði honum til frama í her
Ríissa. Þegar heimsstyrjöldin hófst
var Manuerheim foringi fyrir rúss-
r.esku stórfylki og 'barðist hraust-
lega í Galizíu. Sérstaklega varð
hann frægur fyrir slyngni sína i því
að „organisera". Um langt skeið
var hann hersveitarhöfðingi. En er
marzbyltingin varð og Nikulási
keisara var steypt, var Manner-
heim sagt upp stöðu sinni og fór
hann þá heim til Finnlands sem
uppgjafa-foringi og hafði 5 rúfolur
í eftirlaun á mánuði. — Nú var tal-
að um það í samkvæmiuu, hvort
Mannerheim mundi geta fojargað
Finnlandi og irtvegað þann herafla,
sem til þess þurfti. Húsmóðirin var
viss um það. Hún sagðist ekki
þekkja neinn mann, sem væri fær
um það, ef Mannerheim gæti það
ekki. — En Mannerheim er þó víst
ekki fjölkunnugur, greip einn af
gestunum fram í. Hann þarf ekki
að ímynda sér, að hann geti gert
KaupirtSu g68an hlut,
þá mundu hvar þú fékst hann
Sigurjón Pétursson,
hermenn úr sveitapiltunum í Öster-
botten.-------—
, I Helsingfors var alt með nokk-
urn vegimi kyrrum kjörum fyrstu
dagana á eftir og á meðan starfaði
Mannerheim í Norður-Fimdandi. Á
tæpum hálfum mánuði safnaði
hann saman fyrstu hundruðunum
af þeim þúsundum, sem seinna
fylgdu honum á hinum erfiða og
blóði drifna vegi.
Norski læknirinn Heimfoeck hefir
lýst Mannerheim, eins og hershöfð-
iuginn kom honum fyrir sjónir, er
þeir hittust fyrst þá er hinar blóð-
ugu orustur voru háðar hjá Tamm-
arfors. Hershöfðinginn var ekki 'í
neinum einkennisbúningi. Hann
var að eins í óbreyttum, brúnum
sportsf ötum. En hver maður gat þó
á honum séð hetjusvipinn og að
þar var foringinn. „Augu hans eru
óvenjulega blíð, og hann talar við
mann eins og gamlan vin. Mönnum
verður ósjálfrátt að hugsa, að hers-
höfðingjanum getist mæta vel að
þeim. Annars var hann mjög al-
varlegur á svip. Þó gat hann foros-
að blítt og innilega eins og dreng-
ur." Maður fanu þegar, að hami
var foæði heiðursmaður og höfðingi.
Hann skrafaði við okknr í ró og
næði, segir læknirinn enn fremur,
meðan her hans barðist um Tamm-
arfors, tæpa mílu á burtu. Hann
hafði þegar lagt öll ráðin á. Hann
hafði skapað nýjan her og komið
skipulagi á hann. Hann hafði >:kig-
að fyrir um það, hvernig orustunni
skyldi hagað og skift verkum með
liðsforingjum sínum. Nú var komið
að þeim. Hann þurfti sjálfur ekki
að sjá um annað, en að alt væri
gert eins og hann hafði lagt fyrir.
En til þess þarf stillingu og ]>rek.
Mannerheim lét sér ant um her-
menn sína. Hann var átrúnaðargoð
þeirra og f aðir hinna sjúku og sáru,
sem hann heimsótti alt af reglu-
lega í húium hrörlegu og ófull-
komnu sjúkraskálum. Einu sinni,
þá er hann hafði gengið á milli
allra rúmanna og ætlaði að fara,
var þar inni ungur foóndasouur frá
Österbotten. Hann lá á trébekk og
annar fótur hans var mölbrotinn.
Nú reis haim npp við alnboga, bar
hægri hendina upp að enninu á her-
manna vísu og hrópaði: Lifi hers-
höfðinginn! Og allir hinir særðu
veslingar, sem inni voru, hrój>uðu
húrra, hver sem betur gat.-------
Eins og Mannerheim hershöfð-
iugi var átrúnaðargoð allra her-
manna sínna, svo er hann nú átriin-
aðargoð hinnar finsku þjóðar, sein
hann hefir frelsað undan ánauðar-
oki Rússa og bölvun Bolzhewism-
ans.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4