Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBL A».'»
JftorgtutMaMft
ttstít.: H.f.  Árvakur, ReykJaTlk.
Kltatjörar: Jðn Kjartanaaon.
Valtýr Stefaneaoo.
iiitatjðrn og afKrelBala:
Austurstrætl 8. — Bimi 1(100.
tutlfnlng-astjðri:   13.  Hafber*.
Au*;lý»lng-a»krIÍ»tofa:
Austurstrœti ] 7. — Stml »700
Heiaaaafniar:
Jðn  KJartansson  nr.  Í742.
Valtýr   Stefánsson   nr.   4220.
E.   Hafberg   nr.   Í770.
Áakrlftaglald:
Innanland* kr. 2.00 a manuBi.
Utanlands kr. 2.C0 a aaanuSL,
t lausaaölu 10 aura eintakiO.
20 aura metJ Leabok.
Ferðasýningín.
• Ferðafjelag íslands er fjelags
-skapur, sem á sjer mikið og þarft
verkefni  fyrir   höndum.
Að opna augu landsmanna fyrir
fegurð- landsins,  hóllustu  áhrifum
•og mentun sem ferðalögum fylgir,
og kenna mönnum að útbúa sig
í ferðalög, hvort heldur er á sumri
eða vetri.
Orðtak formanns Ferðafjelags
íslands, að alt veður sje gott, að
•eins mismunandi gott', ætti að
vera öllum í minni, sem um land-
ið ferðast, en einkum þó þeim,
sem leggja í skemtiferðalög sjer
til hressingar og uppbyggingar.
Ef menn ætla að láta veðráttuna
hafa fullkomin  áhrif á ferðalagið
*o'g vera henni háður, þá er hætt
við,   að  lítið   verði  fir   ánægjunni
oft og tíðum.
En þá er að'læra að litbúa sig
.-almennilega. Á það jafnt við um
alla senTum  landið  ferðast.  Það
•er t. d. hastarlegt, eins og nú er,
að sveitamenn skuli senda verð-
litla eða því nær verðlausa skinna
vöru út úr landinu, en vera. svo
illa fataðir heima fyrir, að menn
«iga *það á, hættu að krókna \vc
kulda við nauðsynlega útivist og
ferðalög.
Á sýningu Ferðafjelags fslands
«sem nú er í Sundhöllinni ófull-
gerðu, sjá menn ýmislegt gott og
-gagnlegt, er að ferðaútbúnaði
lýtur — og iafnframt er þar
f.jölbreýtt safn l.iósiriynda er gef-
ur sýningargestum hugmynd um
margvíslegar          endurminningar
ferðamanna og jafnframt lýsa
fjölda fagurra og merkilegra
¦staða "i bygðum og* óbygðum latods
"ins.
Landfrægilegan fróðleik sækja
meim á sýníngu þessa með því
að virða fyrír sjer hina miklu
•og nákvæmu uppdrætti herfor-
ingjaráðsins, sem settir eru þar
-sí^mstæðir   á   ve^g.
Bæjarbviar gera sjer gagn og
ánægju með því að skoða sýningu
íþessa.
Kreppan og krónnfallið
i Danmðrkii*
„Danska þjóðin  er stö'dd í hin-   atvinnuleysingj'a var h.u.b. .187.000
Afvopmmarráðstefnan
í . London 23. febrúar. FÚ
í Genf hefir hlaupið snurða á
^bandið á afvopnunarraðstefnunni
út af tiUögu frá Bretum um það,
að- þjóðum þeim, sem í Þjóða-
Tiandalaginu eru skyldi óheimilt
að grípa til vopna til þess að
jafna deilur sínar. — Þjóðverjar
lýstu því yfir að þeir vildu í
þessum maium ekki fara út fyrir
Kellogg sáttmálann eða Loearno
•samningana. Ekki befir enn tekist
að koma  á  sarakoinulagi.
um alvarlegasta vanda, sem nokk-
urn tíma hefir borið að höndum í
Danmörku", sagði Stauning, þeg-
ar hann lagði fyrir þingið laga-
frumvarpnm að bánna verkföll og
vörkbönn! Svímir líta svó á, að
Stauning hafi gert of mikið úr
vandræðunum. En enginn getur þó
neitað, að kreppan hefir skapað
mikil og alvarleg vandræði í Dan-
mörku. Hwrðast hefir hún bitnað
ú landbúnaðinum, aðalatvinnuvegi
Dana. Eúmlega 80% af útflutn-
ingsvörum Dana eru landbrinaðr
arafurðir. Velmegun þjóðarinnar
er því að miklu leyti undir'/ af-
komu landbiinaðarins komin.- En
innflutningshöft óg vöruverðfall
hefir gert það að verkum. að land-
búnaður Dana er nú rekinn með
tapi. Aðgangurinn að enska mark-
aðinum, aðalmarkaðinum fyrir
danskar landbúnaðarafurðir, verð
urstöðugt erfiðari, vegna vaxandi
viðskiftahafta'í Englandi. Þar við
bætast síhækkandi tollar í Þýska-
landi, þar sem Danir hafa næst-
stærsta markaðinn fyrir yörur sín-
ar. Vöruútflutningúr Dana til
Þýskalands hefir minkað stórkost-
leiga að undanförnu og minkar
ennþá meira eftir að tollahækkun-
in á lifandi nautgripum, nauta-
kjöti og feiti gekk í gildi h. 15. þ.
m. Tnnflutningur þessara vara til
Þýskalands stöðvast svo að segja
með öllu. Engar líkur eru til, að
sölumöguleikarnir muni batna í
náinni framtíð. Dönum er því Ijóst
að landbfinaðurinn verður að færa
saman kvíarnar. Danskir bændur
hafa því nýlega, ákveðið að tak-
marka svínakjötsframleiðsluna,
fyrst um sinn um 20%.
Jafnhliða     vaxandi     viðskifta-
höftum hefir verðið á landbúnað-
arafurðum   Dana fallið    stórkost-
lega.   Skrásett   smjörverð   í  Höfn
fjell úr  2.96 kr.  kg.  í  des.  1929
niður  í  1.82  í  des.  1932,  verð   á
fleski fjell samtímis lir 1.52 niður
í  0,84 kg.  og  verð  á eggjum  úr
2,30 niður í 1.50 kg. Á rekstrar-
árinu   1931—32     var    nettóarður
landbúnaðarins 600 milj. kr. minni
en.á árinu 1928—29. Landbúnað-
urinn   sem   heild   er   rekinn   með
tapi.   Á   rekstrarárinu     1931—32
var tapið 1,2%  af stofnfje land-
biinaðarins.  Nettótekjurnar þurfa
að aukast um 300 milj. kr. á ári,
til   þess   að   landbimaðurinn   gefi
arð, sem nemur 3% áf stofnf jenu.
Iðnaðurinn á líka við mikla erf-
iðleika að stríða. Gjaldeyrisstofn-
anir Dana veita að vísu iðnaðinum
vernd gegn erlendri samkepni. En
minkandi kaupgeta innanlands og
viðskiftahöft   erlendis  hafa  neytt
iðnrekendur    til  þess    að  minka.
framleiðsluna.
Verslunin á ekki síður við erfið
kjör að biia. Á fyrstu fjórum
mánuðum þessa árs má. vöruinn-
flutningur Dana ekki fara fram
úr 340 milj. kr. Það er 140 milj.
kr. minna en á sama tíma í fyrra.
Hið mikía atvinnnleysi í Dan-
mörku er ljósasti votturinn um
erfiðleikana í atvinnulífinu. 45%
af öllum verkamönnum í Dan-
mörku   eru   atvinnulausir.      Tala'
byrjun febr.
Eins og kunnugt er- kröfðust
atvinnurekendur fyrir skömmu, að
kaupgjald verkamanna yrði lækk-
að um 20%. Atvinnurekendur rök-
studdu kröfu sína með því að
atvinnurekstur geti ekki borið sig
ef kaupgjaldið: verði ekki lækk-
að. — Margir . atvinnurekendur
mundu þá neyðast til að færa
saman kvjarnar og hið mikla at-
vinnuleysi mundi þá aukast enn
þá meira. Verkamenn neituðu að
semja um launalækkun, og f.ie-
lag atvinnurekenda boðaði , því
verkbann frá 1. febrúar að telja.
Verkamenn svöruðu með því, að
boða verkfall við ýms fyrirtæki,
sem verkbannið náði ekki til.
Framleiðslan í Danmörku hefði
lamast og 100.000' verkamenn
bættst við í hóp hinna mörgu
atvinnuleysingja, ef ekki hefði
tekist að afstýra verkbanninn og
verkföllunum. Engnm gat dulist,
hve alvarlegar afleiðingar það
hefði háft fyrir þjóðfielagið sem
heild, ef þessi vandræði hefðu
bættst við öll hin kreppuvand-
ræðin. Þar að auki hefði svo
stórfeld vinnustöðvnn getað haft
alvarlegar afleiðingar fyrir Staun
ing. Búast mátti við að atvinnu-
stóðvunin og þar af leiðandi vand
ræði mundi gefa kommrinistum
nýian byr í segl og auka sund-
rungina meðal verkamanna. Þar
við bættist, að ' st.iórnmálaflokk-
arnir voru að semja um ráðstaf-
anir til þess að ráða að einhveriu
leyti bætur á mestu kreppuvand-
ræðunum. Og allar framkomnar
tillögur í kreppumálunum miðuðu
að því að minka kaupmátt krón-
unnar.
Af þessum ástæðum lagði Staun
ing fyrir þingið 'frumvarp þess
efnis, að öll verkbönn og verk-
föll í Danmörku yrðu bönnuð um
eins árs „bil, » og að núgildandi
kaupgialdssamningar verði fram-
lengdir um sama tíma.
Það hefir vakið mikla eftirtekt
að einmitt sósíalistastjórnin
danska bar fram - svona lagað
frnnlvarp, því sósíalistar hafa
annars altaf haldið því fram, að
verkfallsrietturinn sj'e „helgur
r.iettur verkamannastiettarinnar",
og að þennan riett megi ekki
skerða.
Eins og kunnugt er hefir Staun-
ing ekki meiri hlnta í landsþing-
inu. Hann þurfti því að fá stuðn-
irtg annað hvort vnistriflokksins
eða hægri manna, til þess að koma
fram banninu gegn verkföllum og
verkbönnum.          v
Það kom brátt í ljós, að vinstri
voru reiðubúnir til þess að styðia
frv. uni verkbannið ef um leið
næðist samkomulag um ráðstafan-
ir gegn kreppunni. Eftir 15 klukku
stunda samningsumleitanir gekk
saman með stiórnai'flokkunum og
vinstri. Samkomulag náðist \im
bannið gegn verkbönnum og verk-
föllum. H. 31. jan. var frv. sam-
þykt í báðum þingdeildum.
Vinstri   menn   fengu   í   staðinn
framgengt     kröfum     sínum    um
krónulækkun. Gengi sterlings í
Danmörku hefir verið hækkað upp
í 22.50 d. kr. Bændur fá nú fleiri
krónur heim fyrir landbúnaðar-
vörur sínar. Og verðið á landbiin-
aðarvörnm í Danmörku hefir hækk
að að sama skapi og gengi ster-
lingspundsins í samanburði við
krónuna. Mönnum telst svo til, að
krónulækkunin muni auka tekjur
danskra bænda um 170 íéilj. kr.
á ári, ef verðið á dönskum land-
búnaðarafurðum erlendis og hið
selda vörnmagn helst óbreytt eins
og í fyrra. Krónulækkunin er
a.ðalvinnirigur vinstri manna. En
þar að áuki hafa þeir fengið því
framgengt, að eignaskattar bænda
verða lækkaðir um 20 milj. kr.
Ennfremur hefir stiórnin fallist
á kröfur vinstri manna um vaxta-
lækkun. Stjórnin og vinstri hafa
komíð sjer saman um að vextir
aE innlánum verði lækkaðir niður
í 3—31/2%. Gert er ráð fyrir, að
lækkun innlánsvaxtanna muni
leiða til þess að útlánsvextir lækki,
og að þannig verði skapaðir mögu-
leikar til að breyta lánum bænda í
ódýrari lán.Ákveðið hefir verið að
stofna 200 mili. kr. sióð, þar sem
peningastofnanir geti fengið lán,
ef þær lenda í greiðsluvandræð-
um. Ennfremur er ætlast til að
sióðurinn veiti'lán til hiisabygg-
inga. — Samkomulagið við vinstri
felur ennfremur í sjer ákvæði um
það, að ríkið kaupi 1500 nautgripi
á viku. Kiötinu verður lithlutað
til atvinnuleysingia. Ennfremur á
að veria 75 mili. kr. til opiriberra
fyrirtækia, til þess að draga úr
atvinnuleysinn. —
Þetta eru í 'stórum dráttum að-
alatriði samkomulagsins milli
stiórnarinnar og vinstri manna.
Það er alment talinn hinn merk-
asti efnahagslegi og stiórnmála-
legi viðburður í Danmörku á síð-
ustu árum. — Framskvæmd fram-
anefndra ráðstafana kostar ríkið
stórfie. Er ætlast til að það afli
sier fiársins snmpart með skatta-
hækknnum, sumpart með sparnaði
og með því að taka stórt innlent
lán. —
Fisktollurinn nýi
í t?ýskalanöi.
Hann gengur í gildi 5. mars.
Oslo 23. febr. FÚ
Samkvæmt tilkynningu frá
norsku sendisveitinni í Berlín, ætla
Þjóðverjar nú að leggia innflutn-
ingstoll á ísfisk og nýjan fisk og
gengur sá tollur í gildi 5. mars
nk. Tollurinn verður 15 mörk á
hverium 100 kg. af ísfiski og 10
mörk á 100 kg. af nýjum fiski.
A smásíld eða brisling verður
tollurinn 5 mörk pr. 100 kg. —
FiskimiöJ> og ný síld verða toll-
frjáls  eins  og  verið  befir.
Vopnayerksmiðjurnar
vilja ófrið.
Berlín 23. febr. FÚ
Breska stjórnin hefir undanfarið
verið að ráðgast um það, hvort
og hvernig mætti koma á alþióða
vopnasölubanni, og er Austur-Asíu
ófriðurinn tilefnið til þess. Sjer-
staklega er henni miög umhugað
um það, að Bandaríkin í Norður
Ameríku fáist til þess að setja
slíkt bann. Tvö bresk íhaldsblöð
Daily Telegraph og Daily Express
staðhæfa, að mi sje verið að flytia
út vopn úr ýmsum breskum höfn-
um, og Daily Herald, blað alþýðu
flokksins telur að víða á Englandi
sjeu nú flutt út vopn og skotfæri.
--------' ' *                      .  i
líppreisnarstarf kommúnista
Berlín 23. febr. FÚ
Lögreglan í Duisburg-Hamborn,
borg í Rínarhieruðum, fann í gær
leyniprentsmið.iu, er kommúnist-
ar áttu þar í borginni, og lokaði
henni. Er lögreglan kom í prent-
smiðiuna var einmitt verið í óða
önn að prenta uppreisnar- og æs-
ingarit, og staðið við setningu á
slíkum   skrifum.
Frá Gunnólfsvík.
Eitt aðalatiðið á stefnuskrá
Staunings fyrir þingkosningarnar
var það, að koma í veg fyrir að
gengi krónunnar í samanburði við
sterling lækkaði. En nú hefir
Slauning fallist á krónulækkrin.
Kaup verkamanna verður óbreytt
að krónutölu, en kaupmáttur laun
anna minkar. Vöruverðið í Dan-
mörku, bæði verð á erlendum yör-
um og dönsknm landbunaðarafurð
um, hefir þegar hækkað vegna
krónufallsins.
Óvíst er hvernig Engleiidingar
taka krónulækkuninni. „Finaneial
New" skrifar að Danir hafi nú
sagt sig úr „Sterling-klúbbnum".
Samkv. skeytum til danskra blaða
má búast við að enska stiórnin
líti svo á, að krónufallið hafi rask-
að grundvelli samningaumleitan-
anna milli Dana og Englendinga.
Khöfn í febrúar 1933.
P.
ölkær hestur. Einn af frægustu
veðhiaupahestum Frakklands þarf
altaf að fá slatta af öli í fötu
á dag, til þess að halda fullu
ijöri.
Gunnólfsvík 23. febr. FB
Iltlit er fyrir, að enski botn-
vöicpungurinn Sicyion náist út
nieð góðum tækium. Biörgunar-
skip er á leiðinni hingað frá Eng-
landi. Fór frá Færeyium fyrir
viku, að þvi er frjest h«fir bing-
að. en er ákomið á strandstaðinn.
Inöídnar
kyrsetja flugmann.
Fyrir fimm árum ætlaði ame-
fískur fíugmaður,' P'aul Redforá
að fliúga frá Bandaríkiunum til
Rio de Janeiro. Hann kom aldrei
fram og ekkert spurðist til hans
og hugðu allir hann dauðan og
að hann mundi hafa farist í
hafinu milli Kúba  og Brasilíu.
Nýlega vair amailískur verk-
fræðingur og landkönnuður, Cbar-
les Hasler á ferðalagi bjá Ama-
son fljótinu. Þar frjetti hann
það, að flokkur viltra Indíána
dýrkaði hvítan guð, sem komið
hefði fljúgandi tjl þeirra á væng-
breiðum urrandi fugli. Þykjást
menn vita, að þarna muni Red-
ford vera. Hefir nú verið gerður
lit leiðangur til þess að reyna.
að  ná  í  hann.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4