Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBL A».'»

JftorgtutMaMft

ttstít.: H.f.  Árvakur, ReykJaTlk.

Kltatjörar: Jðn Kjartanaaon.

Valtýr Stefaneaoo.

iiitatjðrn og afKrelBala:

Austurstrætl 8. — Bimi 1(100.

tutlfnlng-astjðri:   13.  Hafber*.

Au*;lý»lng-a»krIÍ»tofa:

Austurstrœti ] 7. — Stml »700

Heiaaaafniar:

Jðn  KJartansson  nr.  Í742.

Valtýr   Stefánsson   nr.   4220.

E.   Hafberg   nr.   Í770.

Áakrlftaglald:

Innanland* kr. 2.00 a manuBi.

Utanlands kr. 2.C0 a aaanuSL,

t lausaaölu 10 aura eintakiO.

20 aura metJ Leabok.

Ferðasýningín.

• Ferðafjelag íslands er fjelags

-skapur, sem á sjer mikið og þarft

verkefni  fyrir   höndum.

Að opna augu landsmanna fyrir

fegurð- landsins,  hóllustu  áhrifum

•og mentun sem ferðalögum fylgir,

og kenna mönnum að útbúa sig

í ferðalög, hvort heldur er á sumri

eða vetri.

Orðtak formanns Ferðafjelags

íslands, að alt veður sje gott, að

•eins mismunandi gott', ætti að

vera öllum í minni, sem um land-

ið ferðast, en einkum þó þeim,

sem leggja í skemtiferðalög sjer

til hressingar og uppbyggingar.

Ef menn ætla að láta veðráttuna

hafa fullkomin  áhrif á ferðalagið

*o'g vera henni háður, þá er hætt

við,   að  lítið   verði  fir   ánægjunni

oft og tíðum.

En þá er að'læra að litbúa sig

.-almennilega. Á það jafnt við um

alla senTum  landið  ferðast.  Það

•er t. d. hastarlegt, eins og nú er,

að sveitamenn skuli senda verð-

litla eða því nær verðlausa skinna

vöru út úr landinu, en vera. svo

illa fataðir heima fyrir, að menn

«iga *það á, hættu að krókna \vc

kulda við nauðsynlega útivist og

ferðalög.

Á sýningu Ferðafjelags fslands

«sem nú er í Sundhöllinni ófull-

gerðu, sjá menn ýmislegt gott og

-gagnlegt, er að ferðaútbúnaði

lýtur — og iafnframt er þar

f.jölbreýtt safn l.iósiriynda er gef-

ur sýningargestum hugmynd um

margvíslegar          endurminningar

ferðamanna og jafnframt lýsa

fjölda fagurra og merkilegra

¦staða "i bygðum og* óbygðum latods

"ins.

Landfrægilegan fróðleik sækja

meim á sýníngu þessa með því

að virða fyrír sjer hina miklu

•og nákvæmu uppdrætti herfor-

ingjaráðsins, sem settir eru þar

-sí^mstæðir   á   ve^g.

Bæjarbviar gera sjer gagn og

ánægju með því að skoða sýningu

íþessa.

Kreppan og krónnfallið

i Danmðrkii*

„Danska þjóðin  er stö'dd í hin-   atvinnuleysingj'a var h.u.b. .187.000

Afvopmmarráðstefnan

í . London 23. febrúar. FÚ

í Genf hefir hlaupið snurða á

^bandið á afvopnunarraðstefnunni

út af tiUögu frá Bretum um það,

að- þjóðum þeim, sem í Þjóða-

Tiandalaginu eru skyldi óheimilt

að grípa til vopna til þess að

jafna deilur sínar. — Þjóðverjar

lýstu því yfir að þeir vildu í

þessum maium ekki fara út fyrir

Kellogg sáttmálann eða Loearno

•samningana. Ekki befir enn tekist

að koma  á  sarakoinulagi.

um alvarlegasta vanda, sem nokk-

urn tíma hefir borið að höndum í

Danmörku", sagði Stauning, þeg-

ar hann lagði fyrir þingið laga-

frumvarpnm að bánna verkföll og

vörkbönn! Svímir líta svó á, að

Stauning hafi gert of mikið úr

vandræðunum. En enginn getur þó

neitað, að kreppan hefir skapað

mikil og alvarleg vandræði í Dan-

mörku. Hwrðast hefir hún bitnað

ú landbúnaðinum, aðalatvinnuvegi

Dana. Eúmlega 80% af útflutn-

ingsvörum Dana eru landbrinaðr

arafurðir. Velmegun þjóðarinnar

er því að miklu leyti undir'/ af-

komu landbiinaðarins komin.- En

innflutningshöft óg vöruverðfall

hefir gert það að verkum. að land-

búnaður Dana er nú rekinn með

tapi. Aðgangurinn að enska mark-

aðinum, aðalmarkaðinum fyrir

danskar landbúnaðarafurðir, verð

urstöðugt erfiðari, vegna vaxandi

viðskiftahafta'í Englandi. Þar við

bætast síhækkandi tollar í Þýska-

landi, þar sem Danir hafa næst-

stærsta markaðinn fyrir yörur sín-

ar. Vöruútflutningúr Dana til

Þýskalands hefir minkað stórkost-

leiga að undanförnu og minkar

ennþá meira eftir að tollahækkun-

in á lifandi nautgripum, nauta-

kjöti og feiti gekk í gildi h. 15. þ.

m. Tnnflutningur þessara vara til

Þýskalands stöðvast svo að segja

með öllu. Engar líkur eru til, að

sölumöguleikarnir muni batna í

náinni framtíð. Dönum er því Ijóst

að landbfinaðurinn verður að færa

saman kvíarnar. Danskir bændur

hafa því nýlega, ákveðið að tak-

marka svínakjötsframleiðsluna,

fyrst um sinn um 20%.

Jafnhliða     vaxandi     viðskifta-

höftum hefir verðið á landbúnað-

arafurðum   Dana fallið    stórkost-

lega.   Skrásett   smjörverð   í  Höfn

fjell úr  2.96 kr.  kg.  í  des.  1929

niður  í  1.82  í  des.  1932,  verð   á

fleski fjell samtímis lir 1.52 niður

í  0,84 kg.  og  verð  á eggjum  úr

2,30 niður í 1.50 kg. Á rekstrar-

árinu   1931—32     var    nettóarður

landbúnaðarins 600 milj. kr. minni

en.á árinu 1928—29. Landbúnað-

urinn   sem   heild   er   rekinn   með

tapi.   Á   rekstrarárinu     1931—32

var tapið 1,2%  af stofnfje land-

biinaðarins.  Nettótekjurnar þurfa

að aukast um 300 milj. kr. á ári,

til   þess   að   landbimaðurinn   gefi

arð, sem nemur 3% áf stofnf jenu.

Iðnaðurinn á líka við mikla erf-

iðleika að stríða. Gjaldeyrisstofn-

anir Dana veita að vísu iðnaðinum

vernd gegn erlendri samkepni. En

minkandi kaupgeta innanlands og

viðskiftahöft   erlendis  hafa  neytt

iðnrekendur    til  þess    að  minka.

framleiðsluna.

Verslunin á ekki síður við erfið

kjör að biia. Á fyrstu fjórum

mánuðum þessa árs má. vöruinn-

flutningur Dana ekki fara fram

úr 340 milj. kr. Það er 140 milj.

kr. minna en á sama tíma í fyrra.

Hið mikía atvinnnleysi í Dan-

mörku er ljósasti votturinn um

erfiðleikana í atvinnulífinu. 45%

af öllum verkamönnum í Dan-

mörku   eru   atvinnulausir.      Tala'

byrjun febr.

Eins og kunnugt er- kröfðust

atvinnurekendur fyrir skömmu, að

kaupgjald verkamanna yrði lækk-

að um 20%. Atvinnurekendur rök-

studdu kröfu sína með því að

atvinnurekstur geti ekki borið sig

ef kaupgjaldið: verði ekki lækk-

að. — Margir . atvinnurekendur

mundu þá neyðast til að færa

saman kvjarnar og hið mikla at-

vinnuleysi mundi þá aukast enn

þá meira. Verkamenn neituðu að

semja um launalækkun, og f.ie-

lag atvinnurekenda boðaði , því

verkbann frá 1. febrúar að telja.

Verkamenn svöruðu með því, að

boða verkfall við ýms fyrirtæki,

sem verkbannið náði ekki til.

Framleiðslan í Danmörku hefði

lamast og 100.000' verkamenn

bættst við í hóp hinna mörgu

atvinnuleysingja, ef ekki hefði

tekist að afstýra verkbanninn og

verkföllunum. Engnm gat dulist,

hve alvarlegar afleiðingar það

hefði háft fyrir þjóðfielagið sem

heild, ef þessi vandræði hefðu

bættst við öll hin kreppuvand-

ræðin. Þar að auki hefði svo

stórfeld vinnustöðvnn getað haft

alvarlegar afleiðingar fyrir Staun

ing. Búast mátti við að atvinnu-

stóðvunin og þar af leiðandi vand

ræði mundi gefa kommrinistum

nýian byr í segl og auka sund-

rungina meðal verkamanna. Þar

við bættist, að ' st.iórnmálaflokk-

arnir voru að semja um ráðstaf-

anir til þess að ráða að einhveriu

leyti bætur á mestu kreppuvand-

ræðunum. Og allar framkomnar

tillögur í kreppumálunum miðuðu

að því að minka kaupmátt krón-

unnar.

Af þessum ástæðum lagði Staun

ing fyrir þingið 'frumvarp þess

efnis, að öll verkbönn og verk-

föll í Danmörku yrðu bönnuð um

eins árs „bil, » og að núgildandi

kaupgialdssamningar verði fram-

lengdir um sama tíma.

Það hefir vakið mikla eftirtekt

að einmitt sósíalistastjórnin

danska bar fram - svona lagað

frnnlvarp, því sósíalistar hafa

annars altaf haldið því fram, að

verkfallsrietturinn sj'e „helgur

r.iettur verkamannastiettarinnar",

og að þennan riett megi ekki

skerða.

Eins og kunnugt er hefir Staun-

ing ekki meiri hlnta í landsþing-

inu. Hann þurfti því að fá stuðn-

irtg annað hvort vnistriflokksins

eða hægri manna, til þess að koma

fram banninu gegn verkföllum og

verkbönnum.          v

Það kom brátt í ljós, að vinstri

voru reiðubúnir til þess að styðia

frv. uni verkbannið ef um leið

næðist samkomulag um ráðstafan-

ir gegn kreppunni. Eftir 15 klukku

stunda samningsumleitanir gekk

saman með stiórnai'flokkunum og

vinstri. Samkomulag náðist \im

bannið gegn verkbönnum og verk-

föllum. H. 31. jan. var frv. sam-

þykt í báðum þingdeildum.

Vinstri   menn   fengu   í   staðinn

framgengt     kröfum     sínum    um

krónulækkun. Gengi sterlings í

Danmörku hefir verið hækkað upp

í 22.50 d. kr. Bændur fá nú fleiri

krónur heim fyrir landbúnaðar-

vörur sínar. Og verðið á landbiin-

aðarvörnm í Danmörku hefir hækk

að að sama skapi og gengi ster-

lingspundsins í samanburði við

krónuna. Mönnum telst svo til, að

krónulækkunin muni auka tekjur

danskra bænda um 170 íéilj. kr.

á ári, ef verðið á dönskum land-

búnaðarafurðum erlendis og hið

selda vörnmagn helst óbreytt eins

og í fyrra. Krónulækkunin er

a.ðalvinnirigur vinstri manna. En

þar að áuki hafa þeir fengið því

framgengt, að eignaskattar bænda

verða lækkaðir um 20 milj. kr.

Ennfremur hefir stiórnin fallist

á kröfur vinstri manna um vaxta-

lækkun. Stjórnin og vinstri hafa

komíð sjer saman um að vextir

aE innlánum verði lækkaðir niður

í 3—31/2%. Gert er ráð fyrir, að

lækkun innlánsvaxtanna muni

leiða til þess að útlánsvextir lækki,

og að þannig verði skapaðir mögu-

leikar til að breyta lánum bænda í

ódýrari lán.Ákveðið hefir verið að

stofna 200 mili. kr. sióð, þar sem

peningastofnanir geti fengið lán,

ef þær lenda í greiðsluvandræð-

um. Ennfremur er ætlast til að

sióðurinn veiti'lán til hiisabygg-

inga. — Samkomulagið við vinstri

felur ennfremur í sjer ákvæði um

það, að ríkið kaupi 1500 nautgripi

á viku. Kiötinu verður lithlutað

til atvinnuleysingia. Ennfremur á

að veria 75 mili. kr. til opiriberra

fyrirtækia, til þess að draga úr

atvinnuleysinn. —

Þetta eru í 'stórum dráttum að-

alatriði samkomulagsins milli

stiórnarinnar og vinstri manna.

Það er alment talinn hinn merk-

asti efnahagslegi og stiórnmála-

legi viðburður í Danmörku á síð-

ustu árum. — Framskvæmd fram-

anefndra ráðstafana kostar ríkið

stórfie. Er ætlast til að það afli

sier fiársins snmpart með skatta-

hækknnum, sumpart með sparnaði

og með því að taka stórt innlent

lán. —

Fisktollurinn nýi

í t?ýskalanöi.

Hann gengur í gildi 5. mars.

Oslo 23. febr. FÚ

Samkvæmt tilkynningu frá

norsku sendisveitinni í Berlín, ætla

Þjóðverjar nú að leggia innflutn-

ingstoll á ísfisk og nýjan fisk og

gengur sá tollur í gildi 5. mars

nk. Tollurinn verður 15 mörk á

hverium 100 kg. af ísfiski og 10

mörk á 100 kg. af nýjum fiski.

A smásíld eða brisling verður

tollurinn 5 mörk pr. 100 kg. —

FiskimiöJ> og ný síld verða toll-

frjáls  eins  og  verið  befir.

Vopnayerksmiðjurnar

vilja ófrið.

Berlín 23. febr. FÚ

Breska stjórnin hefir undanfarið

verið að ráðgast um það, hvort

og hvernig mætti koma á alþióða

vopnasölubanni, og er Austur-Asíu

ófriðurinn tilefnið til þess. Sjer-

staklega er henni miög umhugað

um það, að Bandaríkin í Norður

Ameríku fáist til þess að setja

slíkt bann. Tvö bresk íhaldsblöð

Daily Telegraph og Daily Express

staðhæfa, að mi sje verið að flytia

út vopn úr ýmsum breskum höfn-

um, og Daily Herald, blað alþýðu

flokksins telur að víða á Englandi

sjeu nú flutt út vopn og skotfæri.

--------' ' *                      .  i

líppreisnarstarf kommúnista

Berlín 23. febr. FÚ

Lögreglan í Duisburg-Hamborn,

borg í Rínarhieruðum, fann í gær

leyniprentsmið.iu, er kommúnist-

ar áttu þar í borginni, og lokaði

henni. Er lögreglan kom í prent-

smiðiuna var einmitt verið í óða

önn að prenta uppreisnar- og æs-

ingarit, og staðið við setningu á

slíkum   skrifum.

Frá Gunnólfsvík.

Eitt aðalatiðið á stefnuskrá

Staunings fyrir þingkosningarnar

var það, að koma í veg fyrir að

gengi krónunnar í samanburði við

sterling lækkaði. En nú hefir

Slauning fallist á krónulækkrin.

Kaup verkamanna verður óbreytt

að krónutölu, en kaupmáttur laun

anna minkar. Vöruverðið í Dan-

mörku, bæði verð á erlendum yör-

um og dönsknm landbunaðarafurð

um, hefir þegar hækkað vegna

krónufallsins.

Óvíst er hvernig Engleiidingar

taka krónulækkuninni. „Finaneial

New" skrifar að Danir hafi nú

sagt sig úr „Sterling-klúbbnum".

Samkv. skeytum til danskra blaða

má búast við að enska stiórnin

líti svo á, að krónufallið hafi rask-

að grundvelli samningaumleitan-

anna milli Dana og Englendinga.

Khöfn í febrúar 1933.

P.

ölkær hestur. Einn af frægustu

veðhiaupahestum Frakklands þarf

altaf að fá slatta af öli í fötu

á dag, til þess að halda fullu

ijöri.

Gunnólfsvík 23. febr. FB

Iltlit er fyrir, að enski botn-

vöicpungurinn Sicyion náist út

nieð góðum tækium. Biörgunar-

skip er á leiðinni hingað frá Eng-

landi. Fór frá Færeyium fyrir

viku, að þvi er frjest h«fir bing-

að. en er ákomið á strandstaðinn.

Inöídnar

kyrsetja flugmann.

Fyrir fimm árum ætlaði ame-

fískur fíugmaður,' P'aul Redforá

að fliúga frá Bandaríkiunum til

Rio de Janeiro. Hann kom aldrei

fram og ekkert spurðist til hans

og hugðu allir hann dauðan og

að hann mundi hafa farist í

hafinu milli Kúba  og Brasilíu.

Nýlega vair amailískur verk-

fræðingur og landkönnuður, Cbar-

les Hasler á ferðalagi bjá Ama-

son fljótinu. Þar frjetti hann

það, að flokkur viltra Indíána

dýrkaði hvítan guð, sem komið

hefði fljúgandi tjl þeirra á væng-

breiðum urrandi fugli. Þykjást

menn vita, að þarna muni Red-

ford vera. Hefir nú verið gerður

lit leiðangur til þess að reyna.

að  ná  í  hann.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4