Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						í>fiðjudagur 11. janúar 1938.
ISHcwjmtMafttd
Útget.: H.f. Árvakur.   Kt-.vkj»v1k
Ritstjörar:   Jón   KJartHnsson   ttp    v'Hir.vr   Siefaní<f«'iri    <ntivrKflarma6ur)
Auglýsingar: Árni  Óla.
Ritstjðrn,   auglýslngar   og   áfsr<*1tlsla     Au»iur«it»>ti   »          Stml   1600.
Áekriftargjald:   kr.   3,00   á   mánuM
í lausasölu:   15  aura  elntaktH   -    26   uura   men   Lesbok
MORGUNBLAÐIÐ
%
JES ZIMSEN
EINU SlNNi VAR --
]J__i jer  var  einu  sinni  sósíal-
il demokratiskur flokkur.
IHann hjelt árshátíð sína niður
á Austurvelli þegar vora tók.
Þá hófu leiðtogar hans upp
rödd sína. Borgaralegir menn
með bros á vör, sællegir menn
«og vel búnir. Upp í ræðustólinn
kjöguðu þeir hver af öðrum.
Jón Baldvinsson, Stefán Jóhann
• og fleiri slíkir. Þeir voru tungu-
mjúkir og ísmeygilegir, fóru
hjartnæmum orðum um bætt
kjör alþýðunnar og boðuðu
frelsi og jafnrjetti.
Þeir voru yfirleitt hógværir
l>essir menn. En einn var sá
helgidómur, sem aldrei var svo
á minnst, að ekki titraði rödd
og brynnu augu: Lýðræði!
Lýðræði! hrópuðu leiðtogarnir
¦og vei hverjum þeim, sem vill
vinna lýðræðinu tjón!
Þeir áttu andstæðinga til
hægri og vinstri þessir menn.
En einn var sá andstæðingur,
sem þeir töldu hættulegastan.
Það var kommúnisminn. Þeir
lýstu því hvernig kommúnism-
inn skriði eins og snákur í
.grasinu til þess að drepa
..grundvallarhugsjón hins sósí-
aldemokratiska flokks •— lýð-
ræðið. Þeir lýstu því, hvernig
þessi snákur spýtti eitri bylting-
arinnar. Þeir þreyttust aldrei á
að sýna fram á, að kommúnist-
ar væri útsendarar erlends
stórveldis og fengju' allar fyr-
irskipanir sínar austan frá
Moskva. Og þeir sögðu berum
• orðum að úti væri um frelsi og
sjálfstæði íslensku þjóðarinnar,
ef kommúnistar kæmust nokk-
urntíma til áhrifa.
Þannig talaði Jón Baldvins-
son, Stefán Jóhann og fleiri
slíkir. Haustið 1936 kom Stef-
án Jóhann heim út utanför.
Hafði hann farið um Norður-
lönd, en þá höfðu einmitt stað-
ið yfir kosningar í þessum lönd-
um. Þegar heim kom birti Al-
þýðublaðið langt viðtal við St.
„Jóhann.
í viðtali þessu lýsir St. J.
því af mikilli hrifningu, hve
hinir sósíaldemokratisku flokk-
ar á Norðurlöndum hafi verið
-sigursælir í undanfarinni kosn-
ingabaráttu. Hann sagði frá
því, hvað baráttan af þeirra
hálfu hefði farið fram með
hófsömum og friðsamlegum
hætti. Og hann taldi einmitt
þessa hófsemi í starfsaðferðum
^g baráttu hinna sósíaldemo-
kratisku flokka á Norðurlönd-
um eiga sinn þátt í því, að þeim
væri að takast að skapa þarna
„ný þjóðfjelög". I lok samtals-
ins sagði Stefán Jóhann:
„Kommúnistar eru gersamlega
að þurkast út um öll Norður-
lönd".
Þannig fórust þá þessum  á-
¦ gæta sósíaldemokrat og lýðræð-
isvini orð einn októberdag
1936.
Það verður að segja það, að
Jón Baldvinsson er „á sínum
stað". Hann er formaður hins
sósíaldemokratiska          Alþýðu-
flokks. Þótt leitað sje með log-
andi ljósi, finst nafn hans
hvergi á Sovjet-listanum við
bæjarstjórnarkosningarnar.
En það þarf ekki að leita
lengi að nafni Stefáns Jóhanns.
Hann er 1. — fyrsti — maður
listans!
Jón er „þurkaður út" eins og
kommúnisminn á Norðurlönd-
um. En Stefán Jóhann, aðdá-
andi hinnar hófsömu stefnu
sósíaldemokratisku flokkanna í
nágrannalöndunum, tyllir sjer
í efsta sætið.
Stauning forsætisráðherra
Dana hefir látið svo um mælt,
að kommúnisminn væri „alstað-
ar til bölvunar". Samkvæmt
þessu hafa „alþýðuflokkar" ná-
grannalandanna unnið, með
þeim árangri, að skapa hin
„nýju þjóðfjelög" sem Stefán
Jóhann dáði svo mjög. Því að-
eins komust þessi „nýju þjóð-
fjelög" á, að „kommúnisminn
var gersamlega þurkaður út".
Stefán Jóhann skreppur oft
til útlandsins, enda á hann þar
s,dús"-bræður á háum stöðum.
Hann getur fengið eitthvert
„Alþýðublað" nágrannaland-
anna til að birta við sig viðtal
næst þegar hann siglir. Það
gæti orðið á þessa leið:
Einu sinni var sósíaldemo-
kratiskur flokkur á íslandi.
Hann er gersamlega þurkaður
út!
Og svo getur Stefán, ef hon-
um sýnist,  bætt við:
|     Jeg   var   fremstur   í   flokki,
pegar hann var „þurkaður út"!
FarsóttatilfelU í nóvember voru
samtals 2583 talsins, þar af í
Reykjavík 1251, á Suðurlandi
484, á Vesturlandi 132, á Norð-
urlandi 547 og Austurlandi 169.
Farsóttatilfellm ' voru sem hjer
segir (tölur í svigum frá Rvík,
nema annars sje getið): Kverka-
bólga 380 (367). Kvefsótt 1793
(794). Gigtsótt 7 (0). Iðrakvef
179 (51). Inflúensa 3 (Vesturl.).
Kveflungnabólga 23 (8). Taksótt
5 (1). Rauðir hundar 4 (0).
Skarlatssótt 30 (Iivík 14, Norð-
nrl. 16). Heimakoma 13 (2).
Þrimlasótt 3 (1). Umferðargula
4 (0). Kossageit 9 (0). Munn-
angur 11 (6). Hlaupabóla 39
(16). Ristill 4 (1). — Landlækn-
isskrifstofan   (PB).
Brenna og álfadans knattspyrnu
fjelaganna Vals og Fram fór fram
á íþróttavellinum s.l. sunnudag
kl. 6. Veður var hráslagalegt, en
samt voru áhorfendur að henni
svo margir að sjaldan muira fleiri
hafa horft á brennn hjer. Brennan
var voldug og stór. Lúðrasveit
ljek á velhnum og „álfar" skemtu.
Þótti þetta góð skemtun.
í dag fylgja Reykvíkingar Jes
Zimsen kaupmanni til grafar. Er
með honum horfinn einn þeirra
manna, sem á fyrstu áratugum
þessarar aldar lögðu grundvöllinn
að breyttum og bættum atvinnu-
háttum og lífsskilyrðum hjer í
Reykjavík. Áður en þessara for-
ystumanna naut við, var Reykja-
vík sem kunnugt er öll önnur en
hún er nú, hafnlaus fiskibær og
höfuðstaður framtakslítillar þjóð-
ar. Hjer voru engu betri framfara-
möguleikar en í ýmsum Öðrum
stöðum landsins.
Æfistarf sitt alt vann Jes Zim-
sen hjer í Reykjavík. Er starfs-
saga hans fljettuð meginþættinum
í framfarasögu bæjarins. Hjer eru
eigi tök á að greina frá hinu
mikla og margþætta starfi hans
til neinnar lilítar. Enda er það
svo, að þeir fjölmörgu bæjarbúar,
sem í dag syrgja hinn látna heið-
ursmann, hafa fyrst og fremst í
huga mannkosti hans, trygglyndi,
góðvild, einlæga drenglund og
fyrirhyggju, sem hann jafnan
vildi að aðrir en hann einn nyti
góðs af.
Jes Zimsen var fæddur í Hafn-
arfirði þ. 13. apríl 1877, sonur
Chr. Zimsens kaupmanns, er síð-
ar fluttist hingað til Reykjavík-
ur, sem knnnngt er, og rak hjer
allmikla   verslun.
Arið 1892, aðeins 15 ára gam-
all, siglcli Jes til Danmerkur til
þess að afla sjer almennrar ment-
unar í verslun. Var hann í Dau-
mörku fram til ársins 1896, lengst
af hjá miíðurfrænda sínum, Jes
Christensen, er rak heildverslun í
Kolding. Mun liann hafa verið
með þeim fyrstu ungra manna,
er sigldu hjeðan til verslunar-
náms. Fékk hann á þessum árum
hina bestu, undirstöðuþekkingu í
verslun og verslunarháttuni, sem
þroskaði snemma meðfædda hæfi-
leika hans á þessu  sviði.
Er hann hvarf hingað heim
aftur árið 1896 var faðir hans
fhittur hingað til Reykjavíkur og
hafði tekið við vershm bróður \
síns, Nieljohniusar Zimsen, er um
skeið var verslunarstjóri Knut-
zonsverslunar, eh keypti þá versl-
un síðar og rak fyrir eigin reikn-
ing. En Nieljohnius Zinisen and-
aðist árið 1894.
*
Þó Jes Zimsen væri aðeins 19
ára gamall er hann kom lieim
úr siglingunni, tók hami þegar
að miklu leyti við stjórninni á
verslun föður síns, enda jók Sam-
einaða gufuskipafjelagið skipa-
ferðir sínar hjer um það leyti,
er það tók strandfreðirnar, en
Chr. Zimsen tók við afgreiðslu
þeirra.  skipa við  lát  Ola Pinsens.
Um þetta leyti var útgerð
Prakka mikil hjer við land. Var
Chr. Zimsen franskur konsúll og
hafði verslun hans talsyerð við-
skifti við frönsku fiskiskipin. En
Jes annaðist þau viðskiifti að
miklu leyti. Af náinni viðkynn-
ingu sinni við hina frönsku út-
gerð hjer vaknaði hjá honum
mjög   eindregin   ósk um  það,   að
Útför hans fer
fram í dag
Jes Zimsen.
verða sjálfur þátttakandi í fisk-
veiðunum, og gera hin íslensku
fiskimið meira arðberandi fyrir
landsmenn sjálfa en verið hafði
til þessa. Þá voru hjer ekki nema
seglskútur við fiskiveiðarnar, og
meðal forgöngumanna í útgerðar-
málum Tryggvi Gunnarsson
bankastj. og Geir Zoega. Fengu
þessir meim brátt ábugasauian
og öflugan liðsmann þar sem Je&"
Zimsen var, er hóf nú útgerð af
iniklum dugnaði eftir þeirra tíð-
ar sið, í fjelagi við þá Björn
Guðniundsson kaupmanna, ersíð-
ar varð tengdafaðir hans, og Þor-
stein Guðmundsson, bróður hans,
er seinna ATarð yfirfiskimatsmað-
ur.
Árið 1903 keypti hann verslun-
ina af föður sínnm, og rak hana
síðan einn, en verslunarstjóri hans
var Ilelgi Helgason frá því árið
1910, en við verslunina hefir hann
unnið   síðan   1894.
Dafnaði verslunin vel í hönd-
uni hans. Skifti haim versluninni
í deildir. Stofnaði sjerstaka deild
fyrir byggingavörur aðrar en
timbur, er nefnd var Járnvöru-
deihl, sem hann rak fram til
dauðadags og Nýlenduvörudeilcl-
ina,  sem  hanu  sekli  1931.
Fyrirhyggjuniaður, sem Zi.msen
var, sá hann strax er hann byrj-
aði skútuútgerðina, að gera þyrfti
ráðstafanir til þess að hægt væri
að gera við skipin hjer. Varð hann
því einn af forgöngumönnum þess
að   Slippurinn  var  stofnaður.
En jafnskjótt og menn hófu
hjer togaraútgerð, fór Jes Zim-
sen inn á þá braut í útgerðarmál-
um. Undanfarin ár hafði Hjalti
Jónsson verið skipst,jóri á einu af
þilskipum hans og þeirra fjelaga.
Árið 1906 stofnuðu þeir Hjalti og
hann togaraf jelagið ísland. I þeim
fjelagsskap voru og þeir bræður
Bjöiti og Þorst. Guðmimdssynir.
En allmargir fleiri voru hluthafar
og meðal þeirra Þorst. Þorsteins-
son í Þórshamri. Pjelagið keypti
togarann Mars og var Hjalti skip-
stjóri og framkvæmdastjóri. Þetta
var árið 1906. Hafði Zimsen for-
mehsku     og     framkvæmdastjórn
þess fjelags á hendi þvínær alia
tíð, sem fjelagið starfaði.
Meðan þilskipaflotinn var J^er
mestur var Jes Zimsen ejnn 'af
hvatamönnum þess að stoJ^JQivat
hjer ábyrgðarfjelag meðai^nhil-
skipaeigenda. En síðar varð Mann
einn af stofnendum Sjóvatrygg-
ingarfjelags íslands.
Bftír að togaraflotinn kom til
sögunnar vann hami með öðrum
að því að koma Hamri a ^ft>f».
Því Slippurinn hafði aðallega tS, -
hendi viðgerð þilskipa. En f?íðar
lagði hann mikið að sjer við að
efla Slippinn svo þar væri hægt
að annast viðgerðir stærri skipa.
Afskifti Jes Zimsen af útgerð-
armálum miðuðu yfirleitt jafnan
í þá átt, að tryggja framfariÉ út-
gerðarinnar og sjá um að B^er
imianlands risi upp öll sú stasf-
semi sem nauðsynleg var til vtíS-
gangs henni.
*
Þegar mótorbátarnir fóru að
koma íil söguiuiar og olíunotkun
jókst til mótora var stofnað „ERð
felenska steiiiolíufjelag". Þa8 fje-
lag byrjaði á því að hafa n'jfir
olíubirgðir aðgengilegri til gölu
en áður hafði verið, til .™JR!Ia
þæginda fyrir þau viðskifti í>H.
Þar var Jes Zimsen formaður, en
framkvæmdastjóri síðar í mörg ár.
Afskifti Jes Zimsen af vershw-
armálum voru bæði mikil og göð.
Hann var t. d. einn af stofnend-
um Verslunarráðs íslands og 'í
stjórn þess jafnan, þangað MI
hann baðst undan endurkosningu
á síðastliðnii ári. Hann var og
mikill styrktarmaður Verslunar-
skólans.
Styrktar- og sjúkrasjóður versl-
unarmaiuia var ein af þeim jrtofn-
unum, sem hann tók mikíw ást-
fóstri við. Var hann um áratugi
í    stjórn   sjóðsins,    og    formaður
hans   síðan   Sighvatur   Bjarnason,
bankastjóri fjell frá.
Er bróðir hans d6 1932 tók
hann, fyrir tilmæli Sameinaða
gufuskipafjelagsins, að sjer af-
greiðslu þeirra skipa, og hafði
hana á hendi síðan.
Mörg fleiri störf mætti telja,
sem Jes Zimsen inti af hendi
um æfina, enda var hann, meðasi-
hann hafði fulla heilsu starfsma<f-
ur hinn mesti.
*
Lyndiseinkennum Jes Zimfeen
verður í stuttu máli lýst þannig.
Hann var maður framúrskarancíi
vandaður, er varaðist í öllum
viðskiftum * sínum, smáum sem
stórum, að halla nokkurn tíma
á nokkurn mann. Ef um einhvern
ágreining gat orðið að ræða mílli
hans og viðskiftamanna hans, þá
var það jafnan regla hans að lata
sjónarmið viðskiftamannsins ráða,
svo enginn færi óánægður af hans
fundi. En skifti hans við starfs-
menn   hans   voru   ávalt   þau,   að.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8