Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Fhntudagur 17. mars 1938.
MORGUNBLAÐIÐ
orgtmMafttd
Útgef.: H.f. Árvalcur, Reykjavlk.
Ritstjórar:   Jön   Kjartansson   os   Valtí\   Stefan«»on   (abyrgCarmafltir).
Aug-lýsingar: Árni Óla.
Ritstjórn,   auglýsingar  og  afgreitSila:   AUBturatraetl   8.  —  Slanl .1Í00.
Áskriftargjald:   kr.  8,00  á  wanuBl.
í lausasölu: 15 aura elntaklC  — 25 aura meB  L>eabðk.
iiiiiMiiiifiiJMlMiiiMiiMiitiiMiiiniiiiMiMtftitftMMiMiMLiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiitiiiiiiiiiiniiitiHiimtffffffftiiiiiiiiitiiftliiin^^
|  Frumvarp Framsóknarmanna um  |
lögþvingaðan gerðardóm
KAUPGJALDSMÁL A ALÞINGI
Frá því kl.   1  miðdegis í  gær
og fram á n'ótt var fundur í
•«fri   deild   um   gerðardómsfrum-
-varp  Ilermanns  Jónassonar.   Þar
'leiddu   talsmeiin   vinstriflokkanna
-saman    hesta    sína,   ráðherrarnir
fyrst   og   fremst,   formaður    Sjó-
mannafjelags Reykjavíkur og for-
maður Kommunlstaflo'kks fslands.
Magnús   Jónsson    hafði    orðið
fyrir   hönd   Sjálfstæðismanna   og
lýsti   afstöðu   flokksins   til   þessa
frumvarps, sem er ekki í samræmi
við  þá  meginstefnu  flokksins,  að
sem mest frelsi ríki í viðskiftum
manna og kaupgjaldsmál verði til
lykta  leitt  án  íhlutunar  löggjaf-
arvaldsins,  enda  er  vinnulöggjaf-
.-arfrumvarp Sjálfstæðismanna bygt
• á   þeim   frjálsa   ákvörðuimrrjetti
aðila.
Bn Magnús Jónsson skýrði frá,
.að   Sjálfstæðisflokknrimi   liti   svo
:á,   að   svo   mikil   þjóðarnauðsyn
-væri á, að greiða sem mest fyrir
lausn    þessarar    deihi,    að   hann
-myndi í þessu tilfelli fylgja gerð-
.ardómsfrumvari^inu.
*
Deilan í  Bfri  deild  í  gær  var
aðallega   milli   stjórnarflokkanna
tveggja,   Alþýðu-   og   Framsókn-
arflokksins,    og    alveg    furðuleg,
'því þar var í raun og veru eng-
inn   meiningarmunur   um   aðalat-
riði raálsins, eins og best sjest af
frásögn þeirri,  sem  birtist á  öðr-
iim  stað hjer  í blaðinu, frá um-
ræðuum.
Atvinnumálaráðherrami og 'for-
maður Sjómaimafjelags Reykja-
víkur íxtmála það með offorsi, að
gerðardómnr sje alveg óhafandi
•og ótækur. Slíka íhlutun telja þeir
Æð verkalýðsfjelögin geti ekki á
neinn hátt unað við. En jafnframt
þessari afstöðu þeirra bera þeir
fram tillögu í þinginu um það,
að lögfesta hluta af kaupgjalds-
tillögu sáttanefndarinnar, og það
-enda þótt sjómenn hafi greitt at-
kvæði um tillögu þessa og felt
hana.
Gerðardóm, þar sem Hæsti-
rjettur ræður mestu uin hverjir
sjeu dómendur, mega þeir Alþýðu-
flokksmenn ekki heyra nefndan.
En þeir vilja keyra í gegnum þing
ið og lögþvinga kaup sjómanna
samkvæmt tillögn, er sjómenn
hafa felt, Og þetta ætla þeir að
telja flokksmönnmn sínum trú,
um, að sje verkalýðsfjelögunum
hagkvæmara, skapi meinlausara
fordæmi heldur en gerðardómur.
Það er ekki von að vel fari
fyrir stjórnmálaflokki, er hefir
aðra eins grautarheila sem for-
; ystumenn.
*
Jafnvel  formaður  Kommimista-
flokksins,    Brynjólfur   Bjarnason
'komst að þeirri niðurstöðu í sinni
ræðu,  að löggjafarvaldið yrði  að
grípa inn í kaupdeilur, þegar svo
'bæri undir. Ilann var t, d. á því,
að það væri rjettmætt nú. En það
var  að vísu  ekki vegna þess, að
honum væri svo umhugað um að
togararnir kæmust á veiðar og
fólkið fengi atvinnu. Ilann bar
sýnilega ákaflega mikinn kvíð-
boga fyrir því, að ef slitna skyldi
upp úr stjórnarsamvinnunni. Yf-
irboðarar Brynjólfs Bjarnasonar
austur í Moskva eru ánægðir með
þá stjórn, eða öllu heldur óstjórn,
sem hjer er í landinu. Það er í
kjölfar óreiðu og ráðleysis-stjórn-
arinnar, sem kommvinistapiltarnir
ætla sjer að undirbúa þjóðfjelags-
byltingu sína, Það eru hinir auð-
sveipnu bandamenn þeirra í
Pramsóknar- og Alþýðuflokknum,
sem eiga að hafa sem bestan og
lengstan tíma til að eyðileggja
atvinnuvegi og fjárhag landsins,
áður en hinir rússnesku eiga að
taka við.
Þegar Sigurjón Olafsson for-
maður Sjómannafjelags Reykja-
víkur hóf upp raust sína í Bfri
deild í gær, byrjaði haun á því,
að þetta myndi verða talinn
merkilegur dagur í sögu Alþingis,
því nú ætti að fara að ákveða
með lögum, hvað hinn óbreytti
verkamaður ætti að fá í kaup.
Sigurjón talaði í þrjá stundar-
fjórðunga. Og hann endaði mál
sitt með því, að hann gæti búist
við því — hann vonaði það, að
þessar aðgerðir Alþingis gagnvart
verkalýðnum myndu hefna sín á
þeim, sem bæru þær fram.
Sjálfur var Sigurjón flutnings-
maður að því að lögfesta kaup
sjómanjia á saltfiskveiðum. Það
hefnir sín áreiðanlega, fyr eða
síðar, þegar menn flytja mál af
annari eins tvöfeldni og vesalings
Sigurjón, sem bókstaflega gleym-
ir eða gætir ekki að hvar hann
sjálfur stendur, þegar hann held-
ur að hann sje að ráðast á and-
stæðinga sína.
En auk þess, sem það er með
öllu ómögulegt að berjast gegn
íhlutun löggjafarvaldsins á þann
hátt að telja gerðardóma óhaf-
andi, en lögfesting ákveðins kaup-
taxta fx"jálslegri, þá er tillaga
Alþýðuflokksmannanna hrein vit-
leysa, af því hún er ekki nema
hluti af tiUögu sáttanefndar, sem
rifin er þar xít úr samhengi.
Tillaga Alþýðuflokksins er sú,
að ákveða með lögum kaupið, sem
sáttanefnd lagði til að greitt yrði
á saltfiskveiðum, en fresta allri
ákvörðun um kaup á ísfiskveið-
um og síldveiðum.
Tillaga sáttanefndarinnar var
um kaup á öllum þessum veiðuin.
Sjómönnum hefir aldrei dottið
annað í hug, en að gengið yrði
frá kaupinu alla leið til næstu
áramóta. Og tillaga nefndarinnar
var miðuð við það, og ekki hitt,
að hægt væri að taka iir henni
einstaka liði og ákveða kaup eftir
þeim.
1.   gr. í gerð skal lagður á-
greiningur sá, sem nú er uppi milli
Pjelags íslénskra botnvörpuskipa-
eigénda annars vegar og hins veg-
ar Sjómaimafjelags Reykjavíkur,
Sjómannafjelags Ilafnarfjarðar og
Sjómannafjelags Patreksfjarðar
um ráðningakjör á botnvörpuskip-
um við fiskveiðar í salt og í ís,
við síldveiðar og karfaveiðar.
2.  gr. Gerðardóminn skipa for-
maður og fjórir meðdómendur.
Skulu þeir nefndir til starfans
sem hjer segh': Hæstirjettur skip-
ar formann dómsins. Enn fremur
tilnefnir Hæstirjettur fjóra menn,
en af þeim ryðja deilnaðilar hvor
sínum manni. Hina tvo skipar
Hæstirjettur síðan til að taka sæti
í dóminum. Loks tilnefna deilu-
aðilar hvor  sinn mann í dóminn.
Nvi ryðja deiluaðilar, annarhvor
eða báðir ,ekki dóminn innan þess
tíma, sem dómsformaður tiltekur,
og ryður þá dómsmálaráðherra
dóminn í þess stað.
Nefni deiluaðilar, annarhvor eða
báðir, ekki mann í dóminn af
sinni hálfu innan þess tíma, sem
dómsformaður tiltekur, skal Hæsti
rjettur nefna í dóminn í þess stað.
Nú verður laust sæti í dómin-
um, og skal þá um tihiefningu
manns í það sæti fara svo sem um
val þess manns, sem forfallast
hefir.
3.   gr. Hver lögráður íslenskuT
ríkisborgari er skyldur að taka
sæti í dóminum samkvæmt lög-
legri kvaðningu. Dómendur eru í
starfi sínu opinberir sýslunarmenn
og njóta rjettinda og bera skyldur
samkvæmt því.
4.    gr. Dómsformaður kveður
dóminn saman og annast um, að
með samningi þeirra á milli. Kjör
þéssi skulu gilda til ársloka 1938.
Kjörin skulu einnig vera bindandi
fyrir þá eigendur íslenskra botn-
vörpuskipa, sem ekki eru fjelags-
menn í Fjelagi íslenskra botn-
vörpuskipaeigenda. Þó er sam-
vinnuútgerð  undanskilin.
5. gr. Samningar þeir, sem í
gildi voru milli deiluaðila til árs-
loka 1937, skulu gilda framvegis
til bráðabirgða þangað til úr-
skurður gerðardómsins fellur.
Dómurinn skal ákveða að ráðn-
ingarkjör þau, sem hann úrskurð-
V
ar, skulu gilda frá áramótum
1937. Dómurinn skal afla sjer upp
lýsinga hjá sáttasemjara ríkisins
í vinnudeilum uin kröfur og tilboð
deiluaðila. Hvorugum aðila má
dómurinn dæma frekari rjett en
hann hefir þegar gert kröfur til
fyrir sáttasemjara, þó þannig, að
skipverjar sæti ekki lakari kjörum
en samkvæmt samningi þeim, er
gilti til ársloka 1937.
6. gr. Urskurður gerðardóms-
ins víkur fyrir löglega gerðum
samningi deiluaðila á hvaða tíma
sem er.
Á að gera ísland að gróðrarstíu
fyrir flakkandi erlendan
landshornalýð?
Á síðustu árum hefir safnast
hingað allmargt af útlending-
um, er setjast hjer að sem verka
fólk í iðnaði eða verslun, og
jafnvel tekur að reka slíka
starfsemi upp á eigin spýtur.
Virðist mjög lítið og ófullnægj-
andi eftirlit vera haft með
þessu af hendi yfirvaldanna,
þrátt fyrir skýr lagafyrirmæli
um, að svo skuli gert.
Hjer á landi er, eins og nu
háttar, tilfinnanlegur skortur á
verkefnum fyrir landsins eig-
in börn. Borgararnir eiga því
skilyrðislausa rjettlætiskröfu á
því, að þeir atvinnumöguleikar,
sem til eru, sjeu verndaðir fyr-
ir þá, og ekki farið þar skemra
störfum   dómsins   sje   hraðað   svo.
sem verða má. Skyldir eru aðilar en landslog leyfa. Ef logm bjoða
að láta dóminum í tje skýrslur og
upplýsingar, sem dómurinn kann
að æskja og aðilar geta í tje lát-
ið, og getur dómurinn kveðið upp
firskurð, þótt annarhvor eða báð-
ir aðilar mæti ekki Ráðningarkjör
þau, sem dómurinn tirskitrðar að
gilda skuli milli aðila, skulu vera
bindandi fyrir þá báða á sama
hátt og hefðu þau verið ákveðin
JtltllMlllllllllitfllllltltltlllllllllllllllltltflMlllllllllllllllMllllllllr
1 Frumvarp
sósíalista
að bíða, að
„mannvinir"
að    „flótta-
Miss Thornton flytur næsta há-
skólafyrirlestur sinn í dag, fimtu
dag 17. þ. m. kl. 8 og ræðir um
Aldous Huxley og önuur samtíð-
arskáld.  Öllum keimill  aðgangur.
þeim ekki nægjanlega vernd
í þessu tilliti, þarf að breyta
þeim í þá átt.
Eins og kunnugt er,  starfar
hjer   svonefnt   friðarfjelag.   Er
það út af fyrir sig næsta auð-
virðileg  stofnun,  sem  á  senni-
lega  rætur  sínar   að  rekja til
þess að einstakar persónur, sem
gjarnan vilja láta á sjer bera
í opinberu lífi, fá þarna tæki-
1 færi til að leika „rullu" við sitt
| hæfi,  þ.  e.  a.  s.  fjasa  um  og
| fást við hluti, sem einungis eru
| markleysa og vitleysa. Fjelags-
| skapur   íslendinga,   ef   annars
gr.   Ákvæði  samnings   dags.tmá nefna Þetta fólk'  sem  Iifir
hrærist   eingöngu   í   „inter-
28. jan.. 1935 á milli Sjómanna-
fjelags Reykjavíkur og Hafnar-
fjarðar og Fjelágs íslenskra botn-
vörpuskipaeigenda, varðandi lág-
markskaup og kjör sjómanna á
saltfiskveiðum togara, skulu gilda
á árinu 1938 með þeim breyting-
um á þessum ákvæðum, er getur
í tillögum sáttasemjara ríkisins,
er bornar voru; fram í kaupdeilu
á milli sjómanna og togaraútgerð-
armanna í marsmánuði 1938 og
gengið var til atkvæða um af að-
ilum hinn 14. þessa mánaðar.
2.  gr. Ríkisstjórnin skal hlutast
til um, aS haldið verði áfram
sáttatilraunum í yfirstandandi
kaupdeilu á milli sjómanna og
togaraiitgerðarmanna, með það
fyrii' augum að koma á samning-
um með aðilum.
3.    p:v. Lög þossi öðlast gildi
þegar í stað og falla úr gildi þeg-
ar er samningar kunna að nást
samkvæmt 2. gr., er einnig taka
til  siiltf'iskveiða.
og hrærist emgongu 1
nationölum" igrillum, því nafni,
hefir eðlilega ekki og getur
ekki haft nein áhrif á friðar-
eða ófriðarmál heimsins. Slíkt
er aðeins ómerkileg tilraun til
að sýnast.
Nú hefir þetta „merkilega"
friðarfjelag ungað út enn
merkilegri nefnd, en stofnunin
sjálf virðist vera, eftir lof-
g-jörð þeirri að dæma, er rauðu,
og þá einkum rauðustu blöð-
in syngja um þessa nefndar-
stofnun. Nefndinni er ætlað það
hlutverk, að veita „flóttamönn-
um" viðtöku og greiða götu
þeirra. Nú getur því allur lands-
horna- og flökkulýður heims-
ins komið hingað, og sem
„flóttamenn" átt það víst, að
verða tekið hjer opnum örmum
af Stefáni Jóh. Stefánssyni, Að-
albjörgu  og Co. Hvað ætli að
langt   verði   þess
þessir    blessaðir
auglýsi    erlendis,
menn"    geti   fengið   frítt   far
hingað, með því að gera nefnd-
inni   aðvart?   Eða   kannske   að
„flóttamennirnir",   sem   þegar
eru hingað komnir, sjái um að
dýrð nefndarinnar beini flótta-
mannastraumnum hingað sjálf-
krafa?
Ef það á að vera hlutverk
hinnar umgetnu nefndar að
styðja að innflutningi útlend-
inga hingað, og greiða fyrir
því, að þeir geti sest hjer að,
hafa „mannvinirnir" mjög skot-
ið yfir markið. Sje þeim umhug-
að um að láta ljós mannkær-
leika skína, hafa þeir meira en
nóg verkefni heima fyrir. Þeim
væri nær að beita áhrifum sín-
um til þess, að hindra innflutn-
ing útlendinga hingað.
Borgarar með ábyrgðartil-
finningu geta ekki horft að-
gerðalausir á þennan skrípa-
leik í sambandi við þessa svo-
nefndu erlendu „flóttamenn".
Og ef stjómarvöld — og yfír-
völd lands og bæja gera ekki
skyldu sína gagnvart þjóðinni
og landinu í þessu efni, verða
borgararnir að taka höndum
saman og verja rjett sinn, þann
rjett, sem þeim einum ber.
Fyrirlestur um
íslensk skáld
Khöfn í gær. FÚ.
Klukkan fimm eftir íslensk-
flytur Gunnar Hansen fyrirlest-
um tíma næstkomandi föstudag
ur um íslensku skáldin Jónas
Guðlaugsson og Jóhann Sigur-
jónsson í danska útvarpið og
les upp sýnishorn úr skáldverk-
um þeirra.
Unga fsland, febrúarhefti, er
komið út. I. blaðinu er mynd af
ungméyjakórnum, sem stundum
syngur í barnatímum útvarpsins;
þá er stuttur sjónleikur, er Mat-
arveisla nefnist; þá er saga, Reim-
leikinn í ræningjaskipinu, og
framhaldsgreinar. Röskur dreng-
ur heitir grein, sem 12 ára pilt-
ur skrifar um fjelaga  sinn.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8