Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Sunnudagur   12.   mars    1944
MORGUNBLAÐIÐ
LEYNISTARFSEMIN  í  BELGÍU
Þegar Þjóðverjar rjeðust
inn í Belgíu, var jeg í París
í erindum ríkisstjórnarinn-
ar. Kona mín, María, og
börn okkar, Lucienna, þá
níu ára gömul, og Claude,
þá þriggja ára gamall, -voru
heima í Andwerpen. Mjer
tókst að ná sambandi við
Maríu símleiðis. Jeg sagði
við hana: „Farðu með börn-
in.í bifreiðinni okkar til
Biarritz. Bíddu þar eftir
mjer. Heyrirðu tíl mín?"
Hún svaraði: „Já. Biarritz*.
Á jeg að ...?" Þá var sam-
bandið rofið.
Jeg varð að halda kyrfu
fyrir í  París vegna  starfa
minna.  Engar fregnir bár-
ust frá Maríu. Eftir ófarirn-
ar við Dunkerque, var mín
ekki    lengur   þörf i París.
Þegar   skriðdrekar   nasista
ruddust inn í Parísarborg,
slóst jeg í för með þremur
fjelögum, sem höfðu bifreið
til afnota, og steyptum við
okkur   út   í   flóttamanna-
strauminn suður á bóginn.
Eftir þriggja daga ferðalag
undir     sprengjuregni     og
kúlnahríð,   náðum   við    til
Biarritz á frönsku strönd-
inni,    skamt   frá   spænsku
landamærunum.  Þar  rakst
jeg á Maríu, börnin og litla
hundinn okkar, Fifi, í litlu
matsöluhúsi. Við Maria sát-
um á ráðstefnu alla nóttina.
Hvert gátum við farið?
Það var María, sem tók
ákvörðunina: „Mjer finst
ragmenskulegt að hlaupast
á brott. Og við getum ekki
verið hjer. Þess vegna,...".
„Þess vegna skulum við
fara heim", bætti jeg við
setninguna.
Snemma morguninn ef tir
frjettum við, að Þjóðverjar
væru að hernema alla
frönsku ströndina. Við tróð-
um okkur inn í bifreiðina,
sem þegar var hálffull af
farangri okkar, og hjeldum
inn í landið norður á bóg-
inn. Var þetta erfitt ferða-
lag. Við gistum á þeim stöð-
um, þar sem við vorum
stödd, þegar myrkrið skall
yfir, en sífelt nálguðumst
við landamæri Belgíu. Fjöl-
skylda mín sýndi mikið þrek
og kjark.
Margt er hægt að fá
fyrir peninga.
Þótt kynlegt kunni að
virðast, þá höfðum við mest
ar áhyggjur út af tíkinni
okkar, Fifi, því að hún var
hvolpafull. Var mjög tekið
að nálgast þann tíma, er
hún skyldi „verðá ljettari".
Svaf hún í körfu ofan á
farangrinum og ljetu börn-
in sjer mjög ant um hana.
Um hádegi komum við að
virki á veginum, þar sem
tveir hermenn stóðu vörð.
Foringinn var sjálfbyrg-
ingslegur unglingur. Hann
hlustaði með fullkomnu
kæruleysi á frásögn mína
um það, að okkur langaði
til þess að snúa aftur til
Belgíu. Áður en honum gæf
ist ráðrúm til andsvara,
lagði jeg 500 franka á stól-
brikina hjá honum.  „Toll-
Skrásett af Don
Fyrrí grein
Eddy
Eftirfarandi grein er frásögn foringja leynistarfsem-
innar í Belgíu. Maður þessi er nú staddur í Bandaríkj-
unum og hefir þaðan samband við leyniflokkana heima
í Belgíu. Tilkynningar þeirra berast til hans eftir leið-
um, sem ekki er leyfilegt að minnast á. Hann hefir síðan
milligöngu um að útvega þeim þær nauðsynjar, sem þá
skortir. Nafni hans er haldið leyndu, því að tvö ung
börn hans eru enn í Bclgíu, og I>jóðverjar hafa auk þess
lagt stórfje til höfuðs honum. Greinin birtist í ameríska
tímaritinu „The American".
™m:
Flóttafólk á vegum í Belgíu.
greiðsla", sagði jeg, eins og
þetta væri mjög eðlilegt.
Hann lagði annan hanska
sinn ofan á peningana og
sagði hárri röddu: „Það er
ómögulegt. Þessi vegur er
lokaður". Síðan bætti hann
við í hálfum hljóðum: .,Far-
ið 200 metra til baka, og ak-
ið götuna til vinstri. Hún
liggur framhjá götuvirk-
inu". Stundarfjórðungi síð-
ar vorum við aftur komin
á þjóðveginn. í tvo daga ók-
um við gegnum landsvæði,
þar sem ógeðslegt var um
að litast. Hvarvetna gat að
líta dauða hesta, rændar
borgir og yfirgefna búgarða.
Við ókum framhjá ógeðsleg-
um leyfum flóttamanna-
hóps og stóð barnavagn mitt
á milli likanna. Þýskir her-
menn voru að taka grafir
skamt frá veginum. Eitt sinn
vörpuðu þýskir hermenn
súkkulaði til barnanna.
Um kvöldsetur náðum við
til borgar nokkurrar. Bann
að var að ferðast eftir að
dimt var orðið. Þýskur her-
maður fór með okkur að
yfirgefnu húsi og benti okk
ur þar á herbergi til þess að
sofa í. Virtist þetta mjög
kurteis framkoma, en morg-
uninn eftir komumst við að
raun um annað, því að öllu
verðmætu hafði verið rænt
úr bifreið okkar um nótt-
ina. Þegar jeg mótmælti
: þessum aðförum, lofaði
þýskur foringi að rannsaka
málið — og seldi okkur ben-
sín fvrir tífalt verð.
Þessi styrjöld er oðru
vígi en allar- aðrar
styrjaldir.
i    Alt ¦ til  þessa höfum við vörurnar
fremur verið rugluð en
gröm. Eins og flestir aðrir
Evrópubúar, hugsuðum við
okkur styrjöld sem eymdar-
legan en óhjákvæmilegan
þátt íilverunnar — fremur
stjórnmálalegs- en persónu-
legs eðlis. Frá fyrri heims-
styrjöldinni minnist jeg að-
eins æsinganna. Jeg þekkti
þá nokkra Þjóðverja. Þeir
komu mjer ekki fyrir sjónir
eins og 'nasistarnir nú —
tryltir og miskunnarlausir.
Reiðin náði þó fyrst al-
varlega tökum á okkur, þeg-
ar við komum til ættaróðals
föður míns í nánd við And-
werpen. Þýskir hermenn
höfðu notað eina álmu húss-
ins sem pútnahús, en í öðr-
um herbergjum lágu lík á
við og dreif. Ágætustu vín-
um hafði verið rænt.úr kjall
aranum, en annað, sem þar
var, brotið. Krystal og öðr-
um glervarningi hafði verið
hent í veggina. Húsið var á
að líta sem sláturhús.
Húsið okkar í borginni var
, óskaddað, enda þótt atvinna
jmín væri búin að vera. Við
'reyndum að taka aftur upp
I venjulegt  líferni.  Erfiðasta
vandamálið   var   maturinn.
¦ Tvö pund af   tei    kostuðu
325.00, og annað eftir því.
Þetta var verðlagið á leyni-
markaðinum, og Þjóðverjar
ráku   sjáifir   þau viðskifti.
Þeir   ákváðu   hámarksverð
hjá    kaupmönnunum,     en
neituðu þeim síðan um allar
vörur.      Þýskir     foringjar
seldu aftur á móti allskon-
ar varning með alt að þús-
undföldu hámarksverði.  —
Hermenn      voru      jafnvel
sendir heim  til  fólks með
En erfiðleikarnir við að
halda í sjer lifinu eru meiri
en nokkur getur gert sjer í
hugarlund. Næringarskort-
urinn er orðinn þjóðarsjúk-
dómur. Aumkunarverðustu
fórnarlömbin eru þó börn-
in. Flyt jeg guði á hverju
kvöldi þakkir fyrir það, að
vinir mínir í lej-nistarfsem-
inni gæta litlu barnanna
minna, þar til stund frels-
isins kemur.
Jeg óttaðist, að jeg myndi
missa vitið, eftir því sem
iengra leið. Jeg gat ekki sof-
ið,. og taugarnar voru að
bila. Þjóðverjarnir — þótt
ekki væri nema nærvera
þeirra, að horfa á þá, hroka-
full ósvífni þeirra, auglýs-
ingar þeirra á veggjunum og
andstyggileg hræsni þeirra
•— voru óþolandi. Það var
eins og að hafast við í búri
með villidýrum, sem Ijeku
sjer með okkur eins og kött-
ur að mús.
„Við verðum að
berjast".
Nágranni okkar var gam-
all maður, næstum 75 ára
að aldri. Hann neitaði þrá-
kelknislega að beigja sig
fyrir Þjóðverjunum. Dag
nokkurn fjekk hann lánað
reiðhjól og hjólaði út í sveit.
Keypti hann þar nokkrar
kartöflur af bónda einum.
Þegar hann hjelt heim aft-
ur, var hann gripinn af
þýskum umferðavarðmönn-
um. Börðu þeir hann misk-
unnarlaust .og vörpuðu hon-
um út úr bifreið við dyrnar
á heimili hans. Andaðist
hann næstu nótt.
Jeg fór nú á fund vitrasta
og besta rnannsins, sem jeg
hefi nokkru sinni þekt. —
Hann hafði verið kennari
minn við háskólann. Jeg
sagði honum eins og mjer
bjó í brjósti. Þegar jeg hafði
lokið máli mínu. sagði hann
rólega: „Jeg hefi beðið eftir
manni eins og þjer. Við verð
um að berjast". Við rædd-
umst við til miðnættis og
gerðum áætlanir. Þetía var
upphaf leynistarfseminnar.
Fyrstu aðstoðarmenn okkar
voru þrír ungir æítingjar
hans.
Eftir þetta kvöld röskuðu
Þjóðverjarnir ekki lengur
sálarró minni. Jeg gat jafn-
vel brosað til þeirra, ef þess
þurfti með. Þetta er ein-
kennilegt, og mig langar til
þess að þið skiljið það. Það
verður einhver breyting
innra með manninum. Per-
sóna hans verður tvískipt.
Annars vegar er hann ör-
uggur. Hins vegar er hann
hefnigjarn andi, sem logi
mótspyrnunnar býr í eins
og slökkvandi bál.
Það ej ekki eins og í
kvikmyndunum. Við berj-
umst ekki af æfintýraþrá
eða til þess að afla okkur
frægðar. Við berjumst
vegna þess, að innri kraft-
ur knýr okkur áfram. Vegna
þess, að með því getum við
látið tilfinningar okkar í
ljó's" ög hjálpað öðrum. Við
notum ekki mælistiku til
þess að meta- hæfni þeirra,
sem við veljum til barátt-
unnar með okkur. Við not-
um hitamæli, sem við sting-
um í hjarta okkar. Ef þar er
nægilegt bál, þá eru þeir
þess verðir að vera teknir í
samfjelag föðurlandsvin-
anna.
Við bygðum samtök okk-
ar hægt upp. Tókum við að-
eins einn mann í einu og
lögðum meiri áherslu á gæð
in en magnið. Aðrir hópar
mynduðust. Við mynduðum
samband þeirra á milli. I
dag erum við heill her. I
dag sýður mótspyrnan um
alla'Belgíu. Næstum fjórði
hluti íbúanna eru virkir
þátttakendur í leynistarf-
seminni. Hinir veita óvirka
aðstoð, eftir því sem auðið
er.
Starfsemin er vel
skipulögð.
Við erum í tveimur skipu-
lögðum flokkum: Vopnuðu
fylgingunni og sálrænu fylk
ingunni. Hver flokkurinn
fyrir sig hefir ákveðna leið-
toga, en báðir vinna þeir
undir sameiginlegri yfir-
stjórn, sem í Belgíu sjálfri
hefir ekki neina ákveðna að
albækistöð. í dag getur ba^ki
stöð hennar verið í íbúðar-
húsi í Brussel, en á morgun
í tanniæknastofu í And-
werpen eða Liége. Við vinn-
um með hernaðaraðferðum.
Ef ein varðstöð er slitin úr
sambandi, tekur önnur þeg-
ar við. Ef jeg ætti að deyja
í nótt, myndi annar maður
samstundis koma í minn
stað. Loginn flöktir aldrei.
Mótspyrnunni lynnir aldrei.
Hvað vopnuðu fylkinguna
snertir,' þá get jeg fullvissað
ykkur um það, að hún er
einhver besti her heimsins,
í hlutfalli við mannfjölda.
Jeg get einnig skýrt frá því
— þar sem Þjóðverjum er
það fullkunnugt — að her
þessi starfar einkiun í Ar-
hennaháiendinu. Að degi til
eru meðlimir hans bændur,
verslunarmenn og vagnstjór
ar, en að næturþeli eru þeir
hermenn, vel búnir að vopn
um og farartækjum, þjálf-
aðir i því að láta höggin f alla
með banvænum hraða og
leikni.
í upphafi höfðum við ekki
yfir að ráða nema andlegum
vopnum. Við ákváðum að
berjast gegn þýskum áróðri
í Belgiu. í því skyni var La
Libre Belgique (Hin frjálsa
Beígía) — leyniblaðið í síð-
ustu heimsstyrjöld — vakið
til lífsins á ný. Sjálfboða-
liðar annast dreifingu þess,
og hafa Þjóðverjar klófest
marga þeirra. Prentsmiðj-
una höfðum við orðið að
flytja hvað eftir annað. En
blaðið hefir þó ætíð komið
út á rjettum tímá. Er jeg
stoltur yfir þvi, að eitt ein-
tak af hverju einasta blaði
hefir verið lagt á skrifborð
von    Falkenhauser,
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12