Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Þriðjudagur 20. ja»úar 1948.
MORGVISBLAÐIÐ
Árið sem leið var annað mesta afloár í sögu landsins
ARIÐ 1947 var annað mesía afla-
ár, sem komið hefir hjer á landi.
Ofluðust um 475 þús. smál. fiskj-
ar (miðað við fisk upp úr sjó), en
aðeins 3 ár áður hefir fiskaflinn
komist yfir 400 þús. smál. Það
var 1940 er aflinn varð 443 þús.
smálestir, 1943 er hann varð
432 þúsund smálestir og met-
aflaárið 1944, er aflinn nam
samtals 511 þúsund smálestum.
Það eru vetrarsíldveiðarnar í
byrjun ársins 1947 og síðustu
tvo mánuði þess, sem hleypa
fram heildar aflanum, en Faxa-
flóasíldin nam samtals um 90
þúsund smálestum s.l. ár.
En þrátt fyrir þenna góða
afla, er hagur útvegsmanna
ekki að sama skapi góður og
ríkissjóður hefir orðið að greiða
uppbætur á afla, vegna ábyrgð
arverðsins yfir 22 milj. kr.
Morgunblaðið heíir snúið sjer
til Davíðs Ólafssonar fiskimála
stjóra og fengið hjá honum eft-
irfarandi yfirlit yfir aflabrögð
ársins, sem leið. Fiskimálastjóri
segir svo frá:
Vetrarvertíðin.
1 vetrarvertíð, sem talin er frá
áramótum fram í miðjan mai,
tóku þátt fyrst í stað 300 vjel-
bátar, alt frá opnum vjelbátum
upp í 80—100 smál. báta, en er
vertíð stóð sem hæst, stunduðu
380 vjelbátar veiðar og flestir
með línu, eins og venja hefur ver
ið undanfarið. Má reikna með
um 10 manns hafí til jafnaðar
verið á hverjum báti og því.3000
•—4000 sjómenn haft atvinnu af
vertíðinni á vjelbátaflotanum.
Bátafjöldinn skiftist þannig eftri
landsf j órðungum:
1 Sunnlendingaf jórðungi stund
uðu 240 bátar veiðar, 62 í Vest-
firðingafjórðungi, 52 í Norðlend-
ingafjórðungi og 25 í Austfirð-
ingafjórðungi.
Gæftir voru óvenjulega góðar
framan af vertíð, en afli nokkuð
misjafn eftir því, hvar var við
landið. Við Suðausturland var
afli góður, einkum fyrri helming
vertiðar, og sama má segja um
Vestmannaeyjar og Vestfirði. í
Faxaflóa var afli venju fremur
lítill, en góðar gæftir bættu þar
úr og í febrúar og marsmánuði
gátu bátar stundað veiðar við-
stöðulaust að kalla, en það er
óvenjulegt og oftast öfugt, að
gæftir batna eftir því, sem líður
fram á vorið, en eru stirðastar í
upphafi veitíðar.
Éftir að koma fram í apríl má
segja, að botninn dytti úr vertíð-
inni. Þá voru gæftir stirðar og
afli tregur. Brá þá og venju, því
oftast er apríl aflatryggasti rrián-
uðurinn og gæftir þá tryggari en
framan af vertíð.
Togarar stunduðu veiði að
venju á vetrarvertíðinni. En þeir
voru nú færri en áður. Nokrrir
togarar höfðu verið .seldir úr
landi, en nýju togararnir ekki
komnir svo nokkru næmi.
Heildaraflinn 145,7
þús. smáiestir.
HEILDARAFLINN varð á vertíð
innni hjá öllum skipum er þorsk-
veiðar stunduðu 145,7 þús. smá-
lestir. Þar af veiddu vjelbátarnir
113,7 þús. smál., en togararnir
samtals 32 þús. smálestir.
Togaraaflinn varð 3000 smál.
minni en árið áður, en bátaafl-
inn 5000 smál. meiri. Varð heild-
arafli vertíðarinnar því 200 smál.
meiri,  en árið þar á undan.
Er hjer, eins og annarsstaðar
í þessari greín, miðað við slægðan
an fisk með haus, þegar getið
er um magn.
Hagnýting vertíðar-
aflans.
A vertíðinni í fyrra urðu nokkr-
ar breytingar á hagnýtingu fisk-
aflans frá því, sem áður hafði
tíðkast um nokkur ár. Oll styrj-
aldarárin og fyrsta árið eftir
styrjöldina, hafði allur afli vjel-
bátaflotans annað   hvort    verið
En hagur útgerðarinnar varð ekki
góður — Ríkissjóður greiðir rúml.
22 miljónir í uppbætur
Frásögn Davíðs Ólafssonar fiskímálastj.
að
frystur, eða fluttur ísvarinn á
erlendan markað.
En nú varð sú breyting, að
verulegur hluti aflans var sait-
aður, en útflutningur á isvörð-
um bátafiski hvarf svo að segja
alveg úr sögunni. Ástæðan til
þessa var sú, að verðlag hafði
lækkað á í:;vörðum fiski á bresk-
um markaði og auk þess hafði
tilkostnaður allur við fiutninga
hjeðan stórum hækkað. Hefði
verið ógerningur að flytja fiskinn
út á þenna hátt, nema með stór-
um halla.
Það varð því að salt allan þann
bátfisk, sem frystihúsin gátu
ekki tekið á móti. A vetrarvertíð
'46 hafði farið til söltunar 116000
en nú fór til söltunar 54.400 smál.
A vetrarvertíðinnni 1948 höfðu
verið flutt út 34 þúsund smúl.
af ísvörðum fiski, en nú nam ís-
varði fiskurinn til útflutnings ein
um 1300 smál., aðallega frá Vest-
mannaeyjum.
Margskonar erfið-
leikar.
ÞESSI breyting á hagnýtingu afl
ans olli útvegsmönnum talsverð-
um erfiðleikum. Það skorti vana
menn við flatningu. Landsmenn
höfðu lítið sem ekkert gert af
því að fletja fisk í 7—8 ár og
þeir, .sem höfðu alist upp á þess-
um árum kunnu ekkert til verks
ins. Þá var víða skortur á hent-
ugu geymsluplássi fyrir saltfisk
og loks var erfiðleikum bundið
' um tíma, að afla salts til lands-
ins, þ'ar sem ekki hafði verið bú-
ist við að jafnmikið yrði saltað
, og raufi varð ár.         '
Afskipun   á   frysta     fiskinum
gekk seint frá frystihúsunum. —
Það olli aftur því, að frystihúsin
gátu ekki tekið á möti eins miklu
í af nýjum fiski og æskilegt hefði
j verið og af þeim ástæðum   var
. minna fryst af aflanum en eila
: hefði mátt gera ráð fyrir.
Togararnir hagnýttu afla sinn
I með líkum hætti og áður. Fluttu
I hann ísvarinn á breskan mark-
! að. Tveir togarar fóru á veiðar í
salt, stuttan tíma á vertíðinni.
Frystihúsin tóku á móti 60 þús.
smálestum af fiski á vertíðinnni
og var það svipað magn og árið
áður.
j í mars einum tóku frystihúsin
á móti 18 þúsund smálestum fiskj
ar og hafa þau aldrei íyr nje
síðar tekið á móti svo miklu
magni i einum mánuði.
Óvæntar síldveiðar.
I BYRJUN síðasta árs kom óvænt
síldveiði í Faxaflóa, einkum í
sundin við Reykjavík og Kjalar-
nes. Það var í desember 1946, að
menn urðu fyrst varir við mikla
síldargöngu á þessum slóðum, en
aðalveiðin var þó ekki fyr en í
janúar og íebrúar og stóð þar til
fyrstu vikuna í mars. I janúar
var fyrst farið að veiða síld með
herpinót í Kollafirði. Aður höfðu
nokkrir bátar reynt með botn-
vörpu og aflað vel, en þá fyrst
komst skriður á aí'labrögðin, er
farið var að nota herpinót.
Fyrstu tvo mánuði ársins
veiddust 12000 smálestir síldar
og var veiðin langmest i febrú-
armánuði, eða 7000 smálestir. ¦—
Mest af þessum síldarafla var
flutt til Siglufjarðar til bræðsíu
þar, eða um 80 þúsund mál. —
Nokkuð var fryst til beitu, salt-
að og flutt ísvarið til Englands.
Alls veiddust sem svarar til 88
þús. síldarmála.
Sumarveiðin bregst
MIKLAR vonir stóðu til sum-
arsildveiðanna fyrir Norðurlandi
og var undirbúningur undir
þær mikill. Bar einkum tvennt
til Tvö undanfarin ár höfðu síld-
veiðar brugðist og síldarútvegs-
mönnum því mikið í húfi að
vinna upp að nokkru tap þeirra
ára. En hin ástæðan var, að meg-
inhluti freðfisksaflans hafði ver-
ið seldur með þeim ákvæðum, að
kaupendur fengju hlutfallslega
keypta síldaroliu frá sumarsíld-
veiðinni.
\ í síldveiðunum tóku þátt 264
skip með samtals 254 nætur. (10
skip voru tvö um nót).
Aflinn brást gjörsamlega, eins
og kunnugt er og var þessi sildar-
vertíð ein sú lakasta, sem komið
hefur þegar miðað er við fjölda
þeirra skipa, sem þátt tóku í veið
unum.
Veiðin hófst um mánaðamótin
júiii—Júlí. Meginaflinn veiddist í
júlí, en eftir það tók nær alveg
fyrir aflabrögð.
Heildarafli sumarsíldarinnar
var 831 þúsund mál í bræðslu.
Saltað var í 63.000 tunnur og
frystar voru til beitu 14.000 tunn
ur. Meðalafli á bát var 3447 má;
og tunnur.
Afkoma þeirra útvegsmanna,
sem bygðu aðallega á sildveiðum
var eftir þessum aflabrögðum
hörmulega ljeleg, enda fór svo,
að fjöldi skipa öfluðu ekki fyrir
kauptryggingu til sjómanna.
urnar hafa verið  svo stórar.
nætur hafa rifnað í þeim.
Vetrarsíldarmagnið hefur.verið
miklu meira nú, en" bað var í
fyrravetur og betri undirbúning
ur til að koma síldinni í bræðslu
Hefur fjöldi skipa verið í flutning
um norður til Siglufjarðar með
síld, en meginið af aflanum hefur
farið í bræðslu þar, en einnig hef-
ur síldin verið brædd í verksmiðj
um hjer við Flóann. Voru fiski-
mjölsverk«*~"'"ciur í verstöðvun-
um útbúnai síldarbræðslu. Þá
hafa verksmiðjur á Patreksfirði.
Flateyri og Seyðisfirði einnig
brætt Hvalfjarðarsíld. Eftir að
samningar höfðu tekist við her-
námsyfirvöld Breta og Banda-
rikjamanna um sölu á ísaðri síld
til Þýskalands hófust flutningai
til Þýskalands og annast þýskir
togarar þá flutninga. Byrjuðu
þeir ferðir í miðjum desember.
Flutningar þessir hafa gengið'
mjög vel og neytendum í Þýska-
landi líkar síldin með afbrigðum
vel.
í janúar í fyrra var gerð til-
raun með sölu ísaðrar síldar tii
Englands, en kostnaður reyndisf
svo mikill við að hlaða skipiö
hjer, að sú tilraun var ekki end-
urtekin.
Heildaraflinn á öllu landinu
hjá öllum skipum árið sem leið
nam   um 475 þús. smál.
Skiftist aflinn þannig, að þorsk
veiðarnar, (og fisktegundir aðr-
ar en síld) urðu um 259 þús. smá
Síldaraflinn varð á árinu urh
216 þús. smál.
Fiskafurðasalan
VEGNA mikillar óvissu í lok
Sumar og haustveiði.
UTGERÐ á þorsveiðar að sumr-
inu og haustinu var að venju lít-
il í fyrra. Fiestir bátar stunduðu
síldveiðar   að   sumrinu   og   voru
það helst smærri bátar, er þorsk-
veiðar   stunduðu   fyrir   Austur-, i                               .
margir batar, einkanlega al V esi
Haustsílilveiði
UM miðjan október mánuð varð
vart síldar á ísaf jarðardjúpi. Þæi
veiðar stóðu fram í byrjun nóv-
ember og tóku.þátt i þeim all-
Norður- og Vesturlandi. Afli var
yfirleitt góður hjá þeim.
Togararnir stunduðu flestir
veiðar yfir sumarið og bættust
enda nýir togarar við, er kom
fram á haustið. Markaður var ó-
tryggur í Englandi yfir sumar-
mánuðina. Ekki settu Bretar nið
ur hámarksverð um sumarið, eins
og þeir htífðu gert undanfarin
sumur. I mars var samið við
Breta um sjerstakan kvóta fyrir
togara til ágústloka, en ekki'kom
til að sá kvóti yrði notaður, en
fjörðum.
Það er venja, að reknetaveiðar
hefjist í Faxaílóa að aflokinni
sumarvertíð fyrir Norðurlandi, en
í fyrrahaust brugðust þessar veið
ar svo að segja algjörlega.
En 1. nóvember hófst sildveiðj
í Hvalfirði. Hafa síðan um og yfir
100—150 skip stundað veiði þai"
og í sundunum við Reykjavík.
Hefur verið mikill landburðuv
aí síld, en hagnaður ekki að sama
skapi. Veiðarnar hafa reynst ákaf
lega dýrar, einkurri i veiðarfær-
ársins 1946 um sölu afurða bíita-
útvegsins, þá varð það úr„ að
ríkisstjórnin tók ábyrgð á sölu-
verði saltfiskjar og freðfiskjar,
sem veiddist á árinu 1947.
Síðar tókust samningar við
Rússa og Breta um kaup á freð-
fiski, alt að 22 þúsund smálestuiu
freðfiskjar, en þó með því skil-
yrði, að þeir fengju 50% meira
magn af síldarolíuframleiðslu
sumarsins. Það er alkunna, að
þetta brást.
Salan á freðfiskinum tókst þó
betur en ahorfðist, þar sem telja
má að allar fiskbirgðir væru farn
ar úr landinu og seldar um ára-
mót. En þó fer ekki hjá því að
ríkissjóður verði að greiða tals-
verðar f járhæðir í uppbætur, þar
sem sá fiskur, sem seldur var fyr-
ir utan samningá við Rússa og ,
Breta var seldur fyrir minna en
ábyrgðarverð. Selt var til Hol-
lands og Tjekkóslóvakíu og loks
nokkuð magn til Bandaríkjahna,
en miklar uppbætur verður að
greiða á þann fisk.
Saitfiskurinn
UM saltfiskinn er það að. segja,
að ítrekaðar tilraunir voru gerð-
ar til þess, að reyna að selja Rúss
um saltfisk, en þeir töldu sig að
lokum ekki hafa not fyrir hann
Sala til annara landa var því ekki
reynd fyr en seint og varð salt
fiskurinn að liggja hjer í landi
sumarmánuðina.
Við það rýrnaði fiskurinn mjög
til stórtjóns fyrir saltfiskeigend-
ur. Er' viðbúið, að þeir útvegs-
menn, sem söltúðu afla sinn hafi
tapað mikið á því.
Salan á saltfiskinum tókst von
um framar. Var nokkur hluti
hans seldur til hernámssvæðis
Frakka i Þýskalandi, til Grikk-
lands og ítalíu. Var búið að flytja
út meginhl. saltfiskbirgðanna fyr-
ir áramót.
Ekki tókst þó að selja salt-
fiskinn fyrir þ'að háu verði, sem
ríkísstjórnin hafði ábyrgst. Koma
þar til greina uppbætur, lögum
samkvæmt.
B-lisfinp vann sipr í $@ifjarnarnesir
en kAHW í Kópayogshreppi
SELTJARNARNESHREPPI hefur nú ve-ríð skipt í tvo hreppa:
Seltjarnarneshreppur og Kópavogslireppur. Þecsi skipti fóru frar i
um s.l. áramót. A sunnudaginn fóru fram hreppsnefndarkosning-
ar í hreppnum. í hvorum þeirra komu fram tveir listar, sem ekk'.
voru háðir neinum sjerstökum stjórnmálaflokki eða flokkum.
Voru á sama lista menn úr öilum flokkurn.
hann var miðaður við ma'gn það, j um Höfðu útvegsmenn ekki henl
er íslenskir togarar höfðu landað
í Englandi árið áður í sömu
mánuðum. — I lok sept-
ember var hámarksverð í Eng-
landi hækkað og var markaður
fyrir afla togaranna all stöðugur
það sem eítir var ársins.
ug veiðarfæri tilbúín ti! þessara
veiða. Þeir hafa notast við gaml-
ar nætur frá sumarvertíðinni og
mikið hefur rifnað af veiðarfær-
um, bæði vegna allskonar rusls.
sem skilið hefur verið eftir í Hval
firði og vegna þess, að sildartorf-
Skifting þessi fór fram sam-'
kvæmt ósk Seltirninga., Við
skiftinguna takmarkast Sel-
tjarnarneshreppur við Reykja-
vík. Eyjarnar hjer fyrir utan:
Akurey, Engey og Viðey, til-
heyrandi Seltjarnarneshreppi.
Ibúar hreppsins eru á sjötta
hundrað.
Kópavogshreppuí" takmark-
ast af Reykjavík að norð-
an. Garðahreþpi að sunn-
án, e.n að austan tilheyra hon-
um Vatnsenda-land, Gunnars-
hólmi og Lögbergsland. í Kópa-
vogshreppi eru um 1000 íbúar.
Kosningarnar.
í Seltjarnarneshreppi voru á
kjörskrá við hreppsnefndar-
kosningarnar 334. Af þeim
neyttu kosningarjettar síns
253. Kjörfundur fór fram í Mýr
arhúsaskóla. Eins og fyrr seg-
ir komu fram tveir listar, A-
listi og B-listi.
Við talningu atkvæða fjekk
A-listinn  101   atk^æði og  tvo
menn kjörna. þá: Konráð Gísla
so'n kompásasmið að Þórsmörk
og Kjartan Einarsson bónda að
Bakka. B-Iistinn fjekk 137 at-
kvæði og þrjá menn kjörna.
Jón G'uðmundsson endursk. að
Nýjabæ, Erlend Einarsson múr-
arameistara, Lundi og Sigurð
Flygering. verkfræðing, Tjörn.
Þá fór fram kosning sýslu-
nefndarmanns og var Björn
Ólafsson í Mýrarhúsum kosiun.
Við talning atkvæða reyndust
20 seðlar vera auðir en enginn
ógildur.
I Viðey voru fimm menn á
kjörskrá og gátu fjórir þeirra
ekki komist á kjörstað vegna
veðurs.
í Kóaavogshreppi.
Þar voru á kjörskrá 441 og
greiddu atkvæði 3o9. Kjörfund
urinn þar íór fram í skóláhús-
inu   á   Marbakka.
Frh. á bls. 11.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12