Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 209. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						4
MORGVISBLABIB
Suimudagur 5. sept.  1948'. 1
10,000 heilaskurðir ti
lækningar sálsjúkum
í   Sagl frá læknaþinginu í Lissabon
Eftir LUIS TEIVES,
frjettaritara Reuters.
Á SKURÐLÆKNAÞINGINU
sem   haldið   var   um   miðjan
ágúst-mánuð í Lissabon var það
staðfest enn frekar en áður, hve
vfteilaskurðir á sálsjúkum mönn
¦ um. eru mikils virði.
Á ráðstefnu þessari var kom
«ist  að  mikilvægum niðurstöð-
•um í sálfræði og í þjóðfjelags-
fræðL. hvað viðvíkur glæpsemi
«g annarri skaðlegri sálsýki.
•10.000 heilaskurðir.
í skýrslum þingfulltrúanna
-kemur í ljós, að heilaskurðir
'tiafa þegar verið gerðir á um
10,000     sálsjúkum     mönnum.
Skurðir þessir hafa verið gerð-
ir á tvenna vegu. Ýmist leuco-
•tomy pre frontaiis, eða endur-
'fcót á því, lobotomy. Um það
'toii þriðjungur sjúklinganna hef
ur læknast að fullu, svo að þeir
? tiafa getað snúið heim og unn-
¦ ið fyrir sjer. Öðrum þriðjungi
*«júklinganna    hefur    verulega
skánað, þótt þeir hafi ekki get-
að unnið fyrir sjer. Þeim þriðj-
ungi sjúklinganna, sem þá er
¦eftir, hefur ekkert farið fram.
Dauðsföll af völdum upp-
skurðanna nema 3%.
Bestur   árangur   náðist   með
uppskurði á tilfinningaríku og
áhyggjufullu fólki og þá eink-
'iifn ef menn þjáðust af geðrofí
<Schizophrenia).
f»iingið til heiðurs Moniz.
Uppástunguna að þingi þessu
í Lissabon átti dr. Walter Free-
tnan frá Washington. Vildi
hann, að þingið yrði haldið til
heiðurs dr. Egas Moniz, en svó
heitir portúgalski prófessorinn,
sem varð fyrstur til að lækna
^álsýki með heilaskurði.
Prófessor Egas Moniz, sem
nú er 73 ára að aldri gerði slíka
©kurðaðgerð, sem hann nefndi
leucotomy í fyrsta sinn 1935.
Hann skar sundur nokkrar taug
ar í framanverðu enninu í þeirri
von, að hugsanagangur sjúkl-
ingsins færðist til og hann losn-
aði þannig við geðveikisein-
kennin.
Síðar endurbætti Walter Free
man hinn þekkti bandaríski
skurðlæknir aðferð Moniz með
því að skera í sundur fleiri
taugaþræði. Þessi aðferð, er
nefnd lobotomy og gefur betri
raun.
Fulltrúar frá 14 löndum.
Þingfulltrúar voru frá eftir-
töidum löndum: Argentínu,
Brasilíu, Danmörku, Frakk-
landi, Bretlandi, Hollandi, IncU
landi, Mexíkó, Noregi, Panama,
Portugal, Spáni, Svíþjóð og
Bandaríkjunum.
Á þinginu var rætt um ár-
angurinn af 8,091 uppskurðum,
sem hefðu verið gerðir í 21
landi.
Ætlað er, að uppskurðir ann-
að hvort með aðferð Moniz eða
Freemans nemi samtals r0,Q00.
Þar af flestir í Bretlandi, eða
2,500, í Bandaríkjunum 1,803
£>g Brasilía með 880.
Fyriríram rannsókn
nauðsynleg.
í umræðunum komust menn
að þeirri niðurstöðu að fyrir-
fram rannsókn á persónuleika
sjúklingsins væri nauðsynleg,
vegna þess, að siðferðisleg á-
byrgðartilf inning s j úklingsins
myndi minnka og líðan sjúkl-
ingsins versna ef sjúkdómurinn
væri kominn á of hátt stig, þeg-
ar uppskurðurinn er fram-
kvæmdur.
Heilaskurður til að deyfa
sársauka.
E.   Busch   læknir   í   Kaup-
mannahöfn skýrði frá tilraun-
um sínum með að nota heila-
¦ skurð   til  deyfingar  sársauka.
' Skýrði hann frá 25 sjúkdóms-
I tilfellum, þar sem sjúklingarn-
jir þjáðust af innvortis krabba-
, meini  og   engin   önnur   aðferð
hafði þekkst til að deyfa sárs-
I aukann. í flestum þessum til-
fellum gafst heilaskurður vel.
|    Þá var einnig rætt um fleiii
vandamál í sálfræði og líffæra-
frarði, sem sýna enn ljósar hve
mikla þýðmgu heilaskurðir geta
haft.
^ Dr.' Walter Freeman skýrð'
ísé þýðingarmiklum uppfinning
um í líffærafræði, sern fengisí
hefðu með heilaskurðum, en dr.
Örnulf Ödegaard, þekktur norsk
ur lífeðlisfræðingur, stakk upp
á því, að hægt myndi að lækna
afbrotamenn af glæpahneigð-
inni, sem ættu sjer enga aðra
von um lækningu.
Tillaga um að Moniz fái
Nobelsverðlaun.
í lok þingsins báru brasil-
isku fulltrúarnir fram tillögu
um að Egas Moniz, sem auk
brautryðjendastarfs síns í heila
skurðum, er einnig frægur fyrii
uppfinningu á aðferð til að gera
sýnilegar á röntgenmynd æð-
arnar við heilann og greina
þannig og finna heilaæxli, yrð!
útnefndur sem umsækjandi Nó
belsverðlaunanna á næsta ári 'i
læknisfræði fyrir ómetanlegt
starf í þágu vísindanna og
mannkynsins með þessum tveim
ur uppfinningum.
Tillaga brasilisku læknanna
menta, Mario Yahn, Anibal Sil
va, Paulino Lengo, Matos Pi^
menta, Marie Yahn, Anibal Sí!t
veira, Helie Simoes og Antoniq
Barreto, sem allir eru frægir
brasiliskir læknar.
Dr. Matera frá Argentínu
skýrði frá því, að ríkisstjórn
Argentínu myndi opinberlega
mæla með að Moniz fengi Nó-
belsverðlaunin. Pierre Wert-
heimer frá Lyons í Frakklandi.
sagðist vera fullviss að fjelag
taugalækna í París myndi styðjö
uppástunguna.
Ályktun, sem Walter Freeman
bar fram fyrir bandarísku lækn
ana um að læknaþingið styngi
upp á Egas Moniz, sem næsta
Nóbelsverðlaunamanna, var sam
þykkt einróma.
BEST AÐ AVGVtSA
1 MORGVNBLAÐINV
2)
Cl
f
249. dagur áisins.
Árdegisflæði kl. 7,40.
Síðdegisflæði kl. 20,00.
Næturiæknir   er  í   læknavarðstof-
unni, sími 5030.
Næturvörður er í Laugavegs Apó
teki, sími  1616.
Næturakstur   annast   Hreyfill,   sími
6633.
Helgidagslæknir er Úlfar Þórðar
son, Bárugötu 13, sími 4738.
I.O.O.F.   3=130968
/
Messur.
Messað  í Dómkirkjunni í dag kl.
11.  Sjera Bjarni Jónsson.
Söfnin.
Landsbókasafnið er opið kl. ?0—
12,   1—7 og 8—10 alla vitka daga
nema laugardaga, þá kl. 10—12 og
1—7. — Þjóðskjalasafnið kl. 2—7
alla virka daga. — Þjóðminjasafnið
kl. 1—3 þriðjudaga, fimíudaga og
sunnudaga. — Listasafn Einars
Jónssonar kl. 1,30—3,30 á suiinu-
dögum. — Bæjarbókasafaið kl
10—10 alla virka daga nemi laugar-
daga kl. 1—4. Nátturugiipasafriið
opið sunnudaga kl. 1,30—3 og þriííjn
daga og fimtudaga kl. 2—3.
T í s k a n
Gengið.
Sterlingspund_________
100 bandarískir dollarar
100 kanadiskir dollarar .
100 sænskar krónur   ___
100 danskar króaur ____
100 norskar króaur ____
100 hollensk gyllini____
100 belgiskir frankar ___
1000 franskir frankar__
10ö syissneskir frankar _
... 2ö,22
— 650.00
_„ 650,50
.„ 181,00
.. 135,57
. _ 13L410
._ 245,51
.._ 14,86
._   3)35
- 152,20
Heilsuveradarstöðin
Bólusetning gegn barnaveiki held
ur áfram og er fólk minnt á að láta
endurbólusetja börn sín. Pöntunum
veitt móttaka á þriðjudögum og
finuntudögvun frá kl. 10—12 í sima
2781.
Afmæli.
Sigurður Guðnason verkamaður,
Hofsvallagötu 21, verður sjötugur á
morgun,   mánudaginn   6.   þ.m.
Brúðkaup.
1 gær voru gefin saman i hjóna-
band í kapellu Háskólans ungfrú
Karin Waag, Mjölnisholt 6, og
Hannes Jónsson, fjolagsfræðingur,
Meðalholti 9.
1 gær voru gefin saman i hjóna-
bond af sjera Árna Sigurðssyni,
ungfrú Hulda Guðmundsdóttir, Berg
þórugötu 6 og Haraldur Jensson, sjó
maður, Bræðraborgarstíg 23. Heimili
ungu hjónanna verður á Bergþóru-
götu 6.
1 gær voru gefin saman í hjóna-
band af sjera Garðari Svavarssyni,
Margrjet Hallgrímsdóttir, Skólavörðu
stíg 36 og Öskar Guðmundsson, sjó
ir.aður, Hverfisgötu 100 B. Heimili
þeirra verður á Skólavörðustíg 36.
Hóf fyrir Vestur-
íslendinga.
Fjelag Vestur Islendinga hefur
fund í Oddfellowhúsinu niðri næst-
komandi þriðjudagskvöld. Heiðurs-
gestir fundarins verða Jakobina John
son skáldkona og aðrir Vestur Islend
ingar, sem hjer eru staddir. Birgir
Halldórsson syngur einsöng á skemt
uainni.
Frá fundi í Óðni.
Er Málfundafjelagið Óðinn hjelt
síðasta   fund   sinn,   s.l.   miðvikudag,
voru innritaðir 28 nýir fjelagar.
f
Nýr hjeraðsdóms-
lögmaður.
Nýlega lauk Vilhjálmur Árnason
cand iuris, flutningi prófmála fyrir
H'eraðsdómi.
Meistaramótið.
Tími Sveins Björnssonar i 400 m.
hlaupinu á meistaramótinu í gær var
52,0 sek. (ekki 53,0), og er það 8.
besti tími sem Islendingur hefir náð
Þið haldið kannske að þetta sje
samkvæiniskjóll — en það er öðru
nær. Þetta er náttkjóll úr hvítu
„jersey"-efni, sem tiskuhús citt í
Kaliforniu sendi nýlega á markaS
í þvi hlaupi. Gunnar Sigurðsson kast
aði kringlunni 41,09 m. á sama móti
en ekki 41,99 m.
Skipafrjettir.
Eimskip   4.   sept.:
Brúarfoss er í Leith. Fjallfoss fer
fra Vestmannaeyjum síðdegis i dag
4. sept. til Hull. Goðafoss er i Amster
Jeg er að velta því
fyrir mjer —
Uvort mannskemnMlir teljist
ekki til skemmdarvcrka.
5 sniiiútni ln^sgáia
SKÝRINGAR:
Lárjett: 1 mjó —¦ 6 elska —¦ 8 vit-
laus —-10 heimili ¦— 11 skrapatól —
12  hljóðstafir — 13 fyrir utan — 14
sár —-16 ónæði.
LóSrjeit: 2 guð — 3 fuglinum —
4 eins — 5 fyrirtæki í Bvk. — 7
skemmdur — 9 kvikmyndafjelag —
10 á litinn —¦ 14 ending — 15 lagar
eining.
Lctusn á síðustu krossgátu:
Lárjett; 1 fákar — 6 ána — 8 ex
—  10 AA — 11 sveppur — 12 SI —
13  MG — 14 mar — 16 þarma.
Lóörjett: 2 ÁÁ — 3 knappar — 4
AA — 5 messa — 7 ganga — 9. XVI
—   10 aum — 14 M.A. — 15 RM.
drm. Lagarfoss kom til Kaupmanml
hafnar 2. sept. frá Bergen. ReykJE-i
foss kom til Reykjavíkur 1. sept. frá
Leith. Selfoss er á Siglufirði. Tröllai
foss kom til Reykjavikur 2. sept. fráí
Halifax. Horsa fór frá Hull 3. septj
til Reykjavíkur. Sutherland kom tiU
Reykjavíkur 31. ágúst frá Leitlij
Vatnajökull er í Leith.
R.kisskip  5.   sept.:
Hekla kom til Akureyrar í gær-<
kvöldi. Esja er í Reykjavík, kom fré»
Glasgow í gær. Herðubreið er væni
arleg til Reykjavikur í dag. Skjald--
breið er væntanleg til Sauðárkróks
í dag. Þj-rill er væntaniegur till
Reykjavikur á morgun.
Góður afíi.
í'Jýsköpunartogarinn Akurey koni
til Norðfjarðar í gær með fullfermi
fiskjar eftir aðeins 7 daga veiðiferS
við Austurland. Skipið fer með afla
sinn á  Þýskalandsmarkað.
Ctvarpið.                      I
Sunnudagur 5.  sept.:
8 30 Morgunútvarp. — 10.10 Veður-
frfgnir. 11.00 Morguntónleikar (plöt
ur): a) Divertimento nr. 17 í D-dúr
et'ur Mozart. b) Píanókvintett í Es-
dúr op. 44 eftir Schumann. 12.10—.
13.15 Hádegisútvarp. 14.00 Messa í
Fiikirkjunni (sjera Árni Sigurðsson)j
15.15 Miðdegistónleikar (pkitur). a)
Duo i A-dúr op. 162 fyrir fiðlu og
píanó eftir Schubert. b) Vladimir
Rosing syngur lög eftir rússnesk fón-
skáld. c) Paganini-tilbrigði op. 35
eflir Brahms. 16.15 Útvarp til Is-*
lendinga erlendis: Frjettir, tónleikar,
erindi (sjera Jóhann Hannesson).
16 45 Veðurfregnir. 18.30 Barnatími.
19.25 Veðurfregnir. 19.30 Tónleikar;
Bolero eftir Ravel (plötur). 19.45
Aaglýsingar. 20.00 Frjettir. 20.20 Frá
norrænu' listsýningunni í Reykjavik:
Ávörp og samtöl (Valtýr Stefánssorii
ritstjóri o. fl.). 21.10 Tónleiiar: Tríá
í C-dúr op. 87 eftir Brahms (plötur;
— tríóið verður endurtekið næstkom
andi miðvikudag). 21.40 „Heyrt og
sjeð" í Hollywood (Margrjet Indriða
dcltir blaðamaður). 22.00 Frjettir..
2105 Danslög (plötur). (22.30 Veð<
urfregnir). 23.30 Dagskrárlok.
Mánudagur  6.   sept.
Kl. 8.30. Morgunútvarp. — 10.10
Veðurfregnir. 12.10—13.15 Hádegis-
útvarp. 15.30 Miðdegisútvarp. —.
15.25 Veðurfegnir 19.25 Veðurfregn-
ir. 19.30 Tónleikar: Lög úr óperunni
,.Porgy and Bess" eftir Gershwin
(plötur). 19.45 Auglýsingar. 20.00
Frjettir. 20.30 Útvarpshljómsveitiní
íslensk alþýðulög. 20.45 Um daginn
og veginn (Karl Isfeld .itstjóri).
21.05 Einsöngur (Gunnar Kristins-
son): a) Fegursta rósin í dalnum
(Árni Thorsteinsson). b) Aría úr óp,
,I.a Traviata" (Verdi). c) Aría úr
óp'. „Tannháuser (Wegner). d) Aria
úr óp. „Troubadour" (Verdi). 21.20
Þýtt og endursagt (Sveinbjörn Jóns-
son) 21.45 Tónleikar: Kórlög úr óper-
um (plötur). 22.00 Frjettir. 22.05
Síldveiðiskýrsla Fiskifjelags Islands
(Arnór Guðmundsson skrifstofustj.).
Ljett lög Xplötur). 22.30 Veðurfregn-i
ir. — Dagskrárlok.
Hljó-nleikar Þórunn-
ar
á Akureyrs
Akureyri, laugardag.
Frá frjettaritara vorum.
PÍANÓSNILLINGURINN Þór
nnn Jóhannsdóttir,  hjelt hjer
aðra hljómleika 8.1. i fimmtu-
dagskvöld í Nýja Bíó.
Hljómleikarnir voru haldn-
ir á vegum Tónlistarfjelagsins
hjer og var hvert sæti skipað í
áheyrendapöllunum. Sem íyvv
var leik Þórunnar tekið með
miklum fögnuði.
1 kvöld fer Þórunn litla í
fylgd með föður sínum suður
til Reykjavikur. — H. Vald.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12