Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGVNBLAÐIÐ
Sunnudagur 2. apríl 1950.
Frh. af bls. 1.
ITundarboð  kommúnista.
Síðari umræðudaginn 30,
mars, boðuðu Fulltrúaráð
verkalýðsfjelaganna í Kvík
og Verkamannaf jelagið Dags
brún til útifundar við Mið-
bæjarbarnaskólann kl. 1 e.
- h. til að Reykvíkingum gæf-
ist tækifæri til að krefjast
þjóðaratkvæðagreiðslu um
inngöngu íslands í hernaðar-
bandalag Norður-Atlants-
hafsríkjanna enn einu sinni
áður en Alþingi tæki fuiln-
aðarákvörðun um málið eins
og það var orðað í fundar-
boðinu, og var skorað á al-
menning að taka sjer frí frá
störfum til að mæta á úti-
fundinum. — Þennan sama
morgun höfðu formenn
stjórnarþingflokkanna
I þriggja skorað á friðsama
borgara að koma á Austur-
völl kl. 12—1 þennan dag tii
að sýna að þeir vildu að Al-
þingi hefði starfsfrið. Mikill
fjöldi fólks varð við þessari
áskorun. Að loknum útifund
inum við Miðbæjarbarna-
skólann hjeldu fundarmenn
að Alþingishúsinu. Af þess-
um sökum safnaðist mikill
múgur manns að þinghús-
inu um \>g eftir hádcgið.,
enda var gott veður. Lög-
reglan var öll á verði, búin
tækjum, þ. á. m. tárngasí,
ef á þyrfti að halda. Að-
stoðarlið var að baki lögregl-
unnar úti f yrir þinghúsinu og
einnig inni í því. Klukkan
að ganga tvö, eða nokkru
eftir aS fundarmcnn af úti-
fundinum við Miðbæjar-
barnaskólann komu að þing-
húsinu, hófust nokkrar ó-
eirðir úti fyrir húsinu, hróp-
uðu ýmsir „þjóðaratkvæði"
og fleira og um það leyti sem
atkvæðagreiðslan í þinginu
hófst, en hún stóð álllengi
yfir. var tekið að kasta
grjóti, mold, torfi og eggj-
um í húsið, að lögreglunni
og yfir mannfjöldann. Grjót,
mold og torf rifu menn upp
úr vellinum.
Keynt að sefa
¦óspekialýðinn.
Nokkrir óspektamenn rjeð-
ust á grindverk við Baðhús
Eeykjavíkur, að því er virtist
í því skyni að brjóta það og ná
úv því bareflum, en lögregl-
unni tókst að mestu að hindra
það. Hún reyndi að sefa óeirð-
arseggina og fjarlægja þá frá
þinghúsinu. en eigi bar það ár-
angur í fyrstu. Hófst nú meðan
atk\ræðagreiðslan stóð yfir nœr
¦óslitin hríð að húsinu og þeim
sem við það stóðu og var kast-
að þeim hlutum, sem áður eru
xrefndir. Með grjótkasti var
brotinn fjöldi rúða í þinghús-
snu og flugu steinar, sem inn
Uxa glugga neðrideildarsalsins
komu, víðsvegar um salinn. —
¦Glerbrot hentust einnig langt
inn í salinn, en einkum lentu
•þau þó við stóla forseta, ráð-
herra og fundarskrifara, sem
eiga sæti næst gluggunum. —
Framhlið þinghússins ataðist
ittcld og eggjum og lögreglan
og og hjálparlið hennar varð
ir:jög fyrir kasti þessu.
æmt
VERKSUMMERKI við Austurvöll eftir „skítkast unglinga", eins og blað kommúnista orðar það.
„Þjóðin" frá Þórsgötu 1 þurfti að nota hraungr j átið úr blómabeðunum!
Stór-háskalegar aðfarir.
Grjótkastið var stórháska-
legt mannþrönginni úti fyr-
ir húsinu og þá fyrst og
fremst lögreglunni og hjálp-
arfiði hennar, sem næst
stóðu húsinu, og verður sið-
ar vikið að þeim slysum, sem
það olli. Þegar kasthríðin
hófst fyrir alvöru fjarlægði
lögreglan mannf jöldann hús-
inu norður undir líkneski
Jóns forseta á Austurvelli.
Óeirðaseggir beittu þá lög-
regluna barsmíðum og grjót-
kasti og varð hún að beita
kylfum í harðri viðureign við
þá og tók hjálparliðið þátt í
henni. Að þessu loknu íærði
lögreglan sig á norðurgang-
stjettina við Kirkjustræti, en
óeirðaseggir fylgdu eftir með
grjóíkasti.
Mannfjöldinn aðvaraður.
Þegar hjer var komið var á-
kveðið að dreifa mannfjöldan-
um með táragasi, en áður en
það var gert kallaði lögreglu-
maður í hátalara í anddyri þing
hússins aðvaranir um þetta til
mannfjöldans og bað hann að
hverfa á brott, en ella yrði að
beita táragasi. Illa heyrðist í há-
talaranum enda hávaði úti fyr-
ir húsinu og mjög í sama mund
og í hann var kallað hófust
gasaðgerðirnar, Við þær þusti
mannfjöldinn burt, en begar
gasreyknum hafði ljett af Aust-
urvelli sótti fólksstraumur þang
að aftur. Var gassprengjum þá
aftur kastað og völlurinn"hreins
aður af fólki. Um kvöldið urðu
óspektir á Austurvelli og þrjár
sprengjur sprengdar þar svo að
hús í nágrenni skulfu við og
rúður brotnuðu í Sjálfstæðis-
húsinu. Litlu síðar voru tvær
sprengjur sprengdar þar í
grennd og safnaðist þá hópur
manna að lögreglustöðinni og
hóf grjótkast á giugga hennar
og braut þannig nokkrar rúður
á norður- og vesturhlið henn-
ar. Hóp þessum var síðan dreift
með táragasi. Upp úr þessu
fjöruðu óeirðirnar út og um kl.
1 um nóttina var komin kyrrð
á í  bænum.
Ofagurt umhorfs
Eftir óeirðirnar var ófag-
urt umhorfs við Aiþingis-
húsið og á Austurvelli. Rúð-
ur voru sem áður segir brotn
ar í húsinu og það atað auri
utan, grjót- og moldarhrönn
á göíunni framan við það og
völlurinn og gangstigabrúnir
á honum meira og minna
i rifnar upp, en úr gangstiga-
brúnunum höfðu óeirðasegg-
irnir rifið upp grjótið, sem
kastað var.
Þingmenn
fara úr þinghúsinu.
Um leið og forseti þingsins
sleit fundi tilkynnti hann bing-
mönnum þá ósk lögreglustjóra
að þeir færu ekki úr húsinu
íyr en hann teldi það óhætt
vegna óeirðanna úti fyrir. Urðu
þingmenn við þessari ósk. Tveir
þeirra ætluðu þó að fara út
þrátt fyrir þessi tilmæli, en
urðu   þá   fyrir   eggjakasti   og

EINN hinna slösuðu lögregluþjóna, Ágúst Jónsson, þungt haldinn
í sjúkrahúsi.
hörfuðu þá aftur inn í húsið.
Þegar mannfjöldanum hafði
verið dreift komu bifreiðar að
þinghúsinu og fóru þingmenn
á brott í þeim. Við brottförina
var veitst að forsætisráðherr-
anum ög utanríkisráðherranum
án þess þó að meiðsl hlytust af,
en að öðru leyti komust þing-
menn vandræðalaust á brott.
Óeirðaseggirnir æstir upp.
Eftir áðurnefndan útifund
við Miðbæjarbarnaskólann
kom jeppabifreiðin R. 6156
fram í sundið sunnan við
Hótel Borg við Austurvöll og
síðar í Pósthússtræti og var
úr bifreið þessari kallað með
hátalara til fólksfjöldans og
virtust þau köll, einkum að
þingmenn Sameiningarfl. al-
þýðu,        sósíalistaflokksins,
væru fangar í þinghúsinu,
hafa mjóg æsandi áhrif á þá,
sem óeirðirnar höfðu í
frammi, og kom aðalhríðjn
að þinghúsinu og lögreglunni
í'kjölfar hins síðasta þessara
kalla. Verður nánar að þessu
vikið síðar."
Meiðsli á mönnum.
Síðan eru rakin meiðsli þau,
sem urðu á mörgum mönnum
í þessari viðureign. Urðu nokkr
ir lögregluþjónar fyrir stórfelld
um meiðingum af völdum grjót-
kastsins. Var það þó hrein til-
viljun og mesta mildi að ekki
skyldu fleiri menn slasast í hinu
æðisgengna grjótkasti.
í dómsforsendunum segir að
í hinum mikla mannfjölda og
við þær aðstæður, sem óeirð-
irnar sköpuðu hafi lögreglunni
veist mjög erfitt að taka eftir,
hverjir það voru, sem óspekt-
irnar höfðu í frammi og hafi
það torveldað mjög alla rann-
sókn málsins.
Þáttur
Stefáns Ögmundssonar.
Þá rekja dómsforsendurn-
ar þátt hinna ákærðu i óeirð-
unum. Er þar fyrst vikið að
Stefáni Ögmundssyni. Af
framburði fjölmargra vitna
þykir það sannað að hann
hafi tvívegis talað í hátalara
þann, sem kommúnistar
höfðu sett upp á jeppabif-
reið, er þeir höfðu til taks á
staðnum. Höfðu ákærðu út-
vegað sjer jéppa þennan, dag
inn áður, þann 29. mars og:
útbúið hann nauðsynlegurrn
tækjum, magnara og hátal-
ara. í bæði skiptin, senv
Stefán Ögmundsson talaííi tii
mannfjöídans í gegnum há-
talara jeppans hnigu orð>
hans í þá átt að æsa til ó-
spekta. í síðara skiptið þyk-
ir sannað að hann hafi sagi
að þingmenn sósíalistallokks
ins væru fangar í þinghúsinu
og einnig talað um „land-
ráðasamning" út af sam-
þykkt Alþingis á þátttöku
íslands í Atlantshafsbanda-
laginu,
Um þetta segir í dómsfor-
sendunum:
„Orð þau, sem samkvæmi:
framansögðu er sannað að á-
kærði Stefán Ögmundsson,
mælti til fólksins í Kirkju-
stræti og í gegnum hátalara
í Pósthússtræti í umræti:
skipti, beindust gegn Al-
þingi og sjálfstæði þess, vorw
eins og á stóð til þess fallirr:
að æsa til frekari árása á
Alþingishúsið og truflantK
þingsins í störfum þess."
Dómur Stefáns Ögmunds-
sonar, sem einii og kunnugt
er var 18 mánaða fangelsíi
og svipting It!;sningarjettai'
og kjörgengii,. er þannig:
byggður á beim verknaði atí
hafa forgöngu um æsingai.'
til óeirða og :'srása.
Grjótkastsliðið.
Þrír hinn-i ákærðu, þeij?
Stefán Sigurgeirsson, Stefnir
Ólafsson og IVLigaús Jóel Jó-
hannsson, serr. hlutu 12 mán
aða íangelsi »g voru sviptii?
kosningarjetíi og kjörgenga
ævilangt, vovn dæmdir fyr-
ir grjótkast, tvc-ir hinna fyri'
nefndu fyrir að hafa kastatí
því í þinghú,ið en sá síðast-
nefndi fyrar að standa fram-
arlega í hópi inanna, seni
tóku þátt í átásinni á þing*
húsið m. a. raeS grjótkastL
Ofbeldi við lögregluna,
skítkast og eggjakast.
Á aðra hina dæmdu var þaS
sannað að þeir hefðu tekið þátt
í ofbeldi við lögregluna, skrU
kasti og eggjakasti í þinghúsiy
og fleiri þrifaverkum!!
í þeim hópi voru þeir Jóa
Kristinn Steinsson, Jón MúU
Árnason, sem hlutu hvor un'j.
sig 6 mánaða fangelsi, MagnuQ
Hákonarson, Jóhann Pjeturs—
son, Kristján Guðmundssoris,
Garðar Óli Haildórsson, Guð->
mundur Jónsson, sem hlutvs
fjögra mánaða fangelsi, Friðrik
Anton Högnason, Gísli Rafn ís-»
leifsson, Árni Pálsson, Guð-=>
mundur Helgason, Páll Theó-»
dórsson, Ólafur Jensson, Hálf->
dán Bjarnason og Hreggviðu).3
Stefánsson, sem hlutu þriggj;;
mánaða fangelsi hver.
i
Óllum dómunum áfrýjað
til Hæstarjettar.
Allir hinir dæmdu haí'a á~>
frýjað dómum sínum til Hæsta-»
rjettar. Vegna þess, hversu um-»
fangsmikið og sjerstætt þettai
mál er, má gera ráð fyrir a'a
meðferð þess fyrir Hæstarjetti
taki alllangan tíma. Er dóms«
úrskurður rjettarins því tæp-
lega að vænta fyrr en ttvjög
seint á þessu ári.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16