Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Fimmtudagur 13. apríl^í.1959;.   i"
M OH GUISBLiflífiíiVi
Dr. Sígfús Blön
SIGFÚS Benedíkt Blöndal fædd
jst að Hjallalandi í Vatnsdal 2-
okt. 1874. Foreldrar hons voru
Björn Lúðvíksson Blöndal
bóndi þar, síðar sundkennari í
Reykjavík, sonarsonur Björns
sýslumanns, sem fyrstur tók
ættarnafnið Blöndal, og kona
hans, Guðrún 'Sigfúsdóttir Jóns-
Konar, prests að Undirfelli, dótt-
urdóttir Björns sýslumanns.
Sigfús  settist   í  fyrsta  bekk
Jatínuskólans í Reykjavík haust
ið  1886,  tólf ára  að  aldri,   og
varð  stúdent  með  fyrstu  ein-
kunn 1892. Einn af kennurum
skólans var Björn M. Ólsen, síð
ar rektor og prófessor, og tókst
með þeim Sigfúsi vinátta, sem
hjelst  meðan   báðir  lifðu.     Á
skólaárum sínum kynntist Sig-
fús Grími Thomsen og var oft
gestur á heimili hans.   Fræddi
Grímur hann um grískar bók-
menntir, og er síst ólíklega til
getið, að samræður þeirra hafi
átt nokkurn þatt í því að vekja
áhuga  Sigfúsar   um   þau   efni.
Þeim,  sem  kynntust   Sigfúsi  í
skóla, varð rninnisstæð kurteisi
hans og háttprýði í framkomu.
i     Að loknu stúdentsprófi sigldi
Sigfús   til   háskólans   í   Kaup-
mannahöfn,    las    latínu    með
grísku og ensku að aukanáms-
greinum og  tók kandídatspróf
nieð fyrstu einkunn í júnímán-
uði 1898. Fyrstu kandídatsárin
munu hafa verið honum erfið,
og sagði hann síðar, að þá hefði
hann fyrst vitað hvað er að vera
íátækur, þó að hann hefði raun
ar átt  við fátækt  að búa  öll
námsárin. Þó tókst hann á hend
ur  ferð  til   Englands   1901   og
sama  ár varð  hann   aðstoðar-
maður   við   konunglega   bóka-
safnið í Kaupmannahöfn.    Var
Ixann síðan starfsmaður þeirrar
stöfnunar til 65 ára aldurs, enda
sóttist     honum     framabrautin
greiðlega. Hann varð undirbóka
vörður    1907,    en   bókavörður
1914, og keppti þá við hann um
þann   embættisframa   Carl   S.
Petersen,  síðar yfirbókavörður
safnsins.    Sjergrein  Sigfúsar í
bókavarðarstarfinu   var   skrá-
setning bóka, og árum   saman
hafði hann á hendi stjórn skrá-
setningar í hinni svonefndu er
lendu deild bókasafnsíns, en sú
deild er mjög umfangsmikil.
Núverandi ríkisbókavörður
Dana, Svend Dahl, segir í minn-
ingargrein um Sigfús, að fáir
hafi þekkt svo náið sem hann
flokkun gamalla bókaskráa,
sem oft er flókin, eða haft svo
fulkomlega á valdi sínu kerfis-
bundin hugtök og fræðiorð
margvíslegra fræðigreina.
Sigfús ritaði um skrásetningu
og röðun bókasafna í hið bók-
fræðilega safnrit Haandbog i
bibliotekskundskab, en þar birt
ust ritgerðir eftir þá bókasafns-
menn Dana, sem fremstir told-
ust á því sviði.
Árin 1911—13 var hann rit-
stjóri að ársskrám konunglega
bókasafnsins yfir erlendar bæk-
ur sem bætast í dönsk ríkis-
bókasöfn (Katalog over er-
hvetvelser af nyere udenlandsk
litteratur ved statens offentlige
biblioteker).
í bókavarðarstarfi Sigfúsar
kom að góðu haldi sá eiginleiki
hans, 'er allir þektu, sém hon-
um kynntust, að hann var mað-
ur fjölfróður og minnti á lærða
?%.
Sigfús  Blöndal.
menn fyrri tíma, sem vildu láta
sig allt mannlegt einhverju
skipta, enda miðlaði hann öðr-
um fúslega af þekkingu sinni.
Þessa nutu starfsbræður hans,
sem oft munu hafa leitað til
hans í vafamálum, og ekki síður
gestir safnsins, enda rómuðu
þeir þekkingu hans og lipurð.
Eftir lok síðustu styrjaldar var
geysimikið skrásetningarverk
unnið á vegum konunglega bóka
safnsins, og var Sigfús kvadd-
ur þar til aðstoðar, þó að hann
hefði fyrir mörgum árum fengið
lausn frá embætti sínu við safn-
ið. —
Hann fjekk lausn frá bóka-
varðarembætti 1939. Hann var
lektor í islensku við Kaup-
mannahafnarháskóla 1931—46.
Jafnframt embætti sínu vann
Sigfús að fræðimennsku og rit-
störfum í íslenskum efnum. Á
vegum Hafnardeildar Bók-
menntafjelagsins gaf hann út
tvö rit frá 17. öld, sem einstæð
mega telpjast hvort í sinni
grein, ævisögu Jóns Ólafssonar
Indíafara (1908—09) og Píslar-
sögu síra Jóns Magnússonar
(1914).
Aður hafði Sigfús þýtt ævi-
sögu Jóns Inldíafara á dönsku,
og birtist sú þýðing í ritsafn-
inu Memoirer og breve 1905—
07. Síðar var bókin þýdd á
ensku af Miss B. S. Philpotts,
en í formála þakkar þýðandinn
Sigfúsi Blóndal mikla hjálp.
Arið 1912 gaf Sigfús úfOdys-
seifskviðu með breytingum sem
Sveinbjörn Egilsson hafði gert á
prentuðum texta sínum og lát-
ið eftir sig í handriti, en út-
gáfu Blöndals kostaði hinn
breski íslandsvinur og fræði-
maður próf. W.  P. Ker.
Sigfús bjó undir prentun
aðra útgáfu af kvæðum Jóns
Thoroddsens (1919) og reitfor-
mála fyrir fjórðu útgáfu af Pilti
ogstúlku (1923)).
í erlend tímarit, einkum nor-
ræn, reit Sigfús fjölda fræðandi
greina um efni úr sögu og bók-
menntum íslands, og nokkrar
þeirra birti hann einnig í bók
sinni Islandske kulturbilleder
(1924). Ásamt Sigurði lektor
Sigtryggssyni gaf hann út bók-
ina Myndir úr menningarsögu
íslands á liðnum öldum, 1929,
og hefir hún vetið þýdd á
dönsku, ensku og þýsku.
En langrnesta vefk Sigfúsar,
enda stórvirki, sem iengi mun
mirmst verða, er hin islensk-
danska orðabók, sem h'ann
hóf að vinna að 1903 og
prentuð var á árunum 1921—
24.  Fyrir hana  sæmdi   háskóli
íslands Sigfús nafnbót heiðurs-
doktors 1924. Hjer er um svo
mikið verk að ræða, að gjör-
samlega mundi ofviða einum
manni, sem bundin var í em-
bætti við kröfuharða stofnun,
enda naut Sigfús aðstoðar ý-
missa góðra manna, einkum
fyrri konu sinnar, dr. Bjargar
Þorláksdóttur, sem veitti hon-
um hjálp við fleiri ritstörf
hans, Jóns yfirkennara Ófeigs-
sonar og hins danska málfræð-
ings Holgers Wiehe, sem um
skeið var sendikennari hjer við
háskólann.
Eitt af mestu hugðareínum
Sigfúsar Blöndals var saga
Væringja í Miklagarði, og sneri
hann sjer að því af alefli eftir
að hann fjekk lausn frá bóka-
varðarembætti, en áður hafði
hann ferðast til Grikklands og
Konstantinopel til þess að
kynnast stöðum þeim, sem
tengdir eru sögu Væringja. Því
miður entist honum ekki aldur
til að birta árangur þeirra rann-
sókna í prenti, en hann Ijet eft-
ir sig í handriti bók um Vær-
ingja, sem mun mega teljast
íullsamin.
Ásamt frk Ingeborg Stemann
gaf hann út danska kennslubók
í íslensku (Praktisk lærebog i
islandsk nutidssprog 1943) og
átti síðari kona hans, Hildur f.
Arpi, góðan þátt í þeirri bók.
Endurminningar ljet Sigfús
eftir sig óprentaðar.
Þegar í æsku lagði Sigfús
Blöndal stund á ljóðagerð, og
hjelt hann því áfram til ævi-
loka. Á stúdentsárum sínum
þýddi hann úr grísku leikritið
Bakkynjurnar eftir Euripides,
og mátti það heita í mikið ráð-
ist, því að sá lióðleikur er eitt
af höfuðverkum hins forngríska
snillings. Þýðing Sigfúsar kom
á prent 1923. Hann birti einnig
Ijóðaþýðingar úr forngrísku í
bókinni Árnýju, sem íslenskir
stúdentar í Kaupmannahöfn
gáfu út 1901 og mun hafa átt
að verða byrjun á tímariti, en
ekki varð úr framhaldi. Tvær
Ijóðabækur birti iSgfús á prenti,
Drottninguna í Algeirsborg og
önnur kvæði 1917 og Sunnan
yfir sæ 1949. Eru í þeim bæði
frumort kvæði og þýdd, m. a.
úr rússnesku, og veit jeg ekki
til að nokkur islendingur ann-
ar haíi þýtt kvæði beint úr því
máli.
Sigfús Blöndal var alla ævi
f jelagslyndur maður og lagði ó-
trauður fram krafta sína í f je-
lögum, sem unnu að málefnum,
cr honum voru kær. Hann átti
sæti í stjórnum fjelaga þeirra,
er íslenskir fræðimenn í Kaup-
mannahöfn höfðu með sjer.
Hafnardeild Hins íslenska bók-
menntafjelags og síðar Fræða-
fjelagsins. Hann var einn af
stofnendum Fjelags íslenskra
stúdenta í KaupmannahÖfn og
góður fjelagsmaður til æviloka.
Mikið áhugamál hans var
samvinna og sem mest menn-
ingartengsl Norðurlandaþjóða.
Tók hann rhikinn þát't í norræn
um stúdentafjelagsskap, var í
aðalstjórn norræna studenta-
sambandsins 1915—22, sat oft
norræn stúdentamót og flutti
þar erindi.
Harin var í rirnefnd tímarits-
ins Det nye Nord meðan það
kom út  (1919—24). Árin  1935
—38 var hann í ritnefnd þýska
tímaritsins Nordische Rund-
schau,    sem   vann   að   þ'ví   að
Yerfeíaíl ílwgvjefawkja —j
hefir ekM orsakað mirnia
örv§gi ísfenskra flygvjefgi
VEGXA urnmæla eins dagblað-
anna   í   dag   varðandi   öryggi
kynna    norrænar   menntir   og ' hinna isiensku ílugvjela á með-
menningu utan Norðurlanda. |an a verkfalli flugvjelavirkja
Það   lá   í   eðlisfari   Sigfúsar
Blöndals, að honum var tamara
að' líta á mál frá ýmsum hliðum
en taka einhliða afstöðu. Komst
hann hjá  árekstrum við yngri'
stendur vildum vjer vinsamleg-
ast biðja yður að birta eftirfar-
andi:                                            .,
Um áramótin, er vitað var að'i
komið   hefði   til   verkfalls   hjá
stúdenta, þó að hann liti e. t. v. ! „,    .   . ,     . , . v.   u       ¦     «"-
',"                                    fJugvjelavtrkjurn   beggja   flug-
að sumu leyti öðruvísi en þeir   „• ,                  '        *-    ,    *
j fjelaganna.   og    ao   það   værv
ætlun  f'Iugfjelaganna  að halda
á   samband   lslands   við   Dan- í
mörku og ætti  lengst af erfitt, ,
ifiugferðum afram að emhverju
með   að   sætta   sig   við   fullan',      ...        „.  „       . ,   . , .
,.,„„,                     ...   ilevti. þolt vfirflugvielvirkiarn-
skilnað.   En   honum   var   íynr   .       .   .               , „                    .
mestu,  að  ísland slitnaði  ekki i
úi    tengslum   við   Norðurlönd,
hvernig sem færi um konungs-
samband þess við Danmörku.
Síðastliðið sumar var Sigfús
hjer á landi ásamt konu sinni.
og ferðuðust þau nokkuð um
landið. Dvöldu þau hjer fram
á haust og flutti Sigfús háskóla-
fyrirlestra um Væringja. Þegar
hann fyllti 75 ára var honum
baldið    fjölmennt     samsæti     í
i-ir eimr ynnu áfram við eftir-
lit og viðhald flugvjelanna, átti
Loftferðaeftirlitið tal við yfir-
menn þessa og spu.rðist fyrir
um, hvernig þeir hugsuðu sjer*
framkvæmd þessara mála á
meðan á verkfallinu staeði. —
Köm það ótvírætt í Ijós að þeir'
höfðu gert sjer fyllstu grein
fyrir. að þeir gætu aðeins ann-
að daglegu eftirliti fárra flug-
vjela  og  aðeins  innt  af hendi
Reykjavík, og fannst það á,"að smávægilegar viðgerðir, og
margur bar hlýjan hug til af- \ Jafnvel að þessar fáu flugvjel-
mælisbarnsins. Nokkuru eftir ar í'rðu að flJuSa a víxl- til
að hann kom heim til sín tók bess að hæ^ væri að yörlita
hann að kenna mikillar van- aðrar flugvjelar á meðan. Jafn-
heilsu, og andaðist að heimili Erámí var Mr. R.T. Wall, serrt
sínu í Hörsholm á Norður-Sjá- nú starfar á vegum Loftferða-
landi 19. f. m.
Sigfús var tvíkvæntur. Fyrri
konu sinni, Björgu Caritas Þor-
láksdóttur, systur Jóns Þor-
lákssonar, síðast borgarstjóra í
Reykjavík og þeirra systkina.
kvæntist hann 30. jan. 1903, en
þau skildu 1925. Síðari konu
sinni, Hildi, dóttur hins sænska
málfræðings Rolfs Arpi, kvænt-   höfðu   gildandi   lofthæfnisskir-
ist  hann   2.  okt.   1925,   og lifir
hún mann sinn.
Ævistarf Sigfúsar Blöndals
hefur verið rakið hjer í aðal-
atriðum, og má með sanni segja,
að það er meira en flestum
auðnast að afkasta. En við,
sem vorum svo heppnir að kynn
ast honum persónulega, minn-
umst þó fyrst og fremst manns-
ins sjálfs. Okkur verður það
minnisstæðast, að hann var
mannkostamaður,     sem     ekki
eftirlitsins. scm skoðunarmað-
ur flugvjela og flugvjela-
hieyfla. skýrt frá öllum mála-
vöxtum og honum falið að
Ivip.ias't daí?lega með því, að eft
ifiit og viðhald flugvjelanna
værí tjftir sem áður í fyllsta
lagi.
Aí 17 f">,,^erT?i'í^iJrt\T"ie],.4m. sern
teltii ; árslok 1949 eru nú. 12.
apríL aðfins 6 í gangi. Hjá Flug
fielaci íslands h.f. 1 i milli-
landaflugi (Gullfaxi) og I í
innanlandsfluei. en hjá Loft-
leiðum h.f. 1 í millilandaflugi
(Gevsir) og 3 i innanlandsflugi-
Sjerhver flugvjel er daglega
skoðuð af viðurkenndum 5-fir-
flugvjelavírkja. og hann tekur
ábyrgð á að flugvjelin sje fiug-
hæf. Þegar yfirflugvjelavirkj-
ar eru ekki til staðar til þess a5-
mátti vamrn sitt vita og vildi frarnkvœma daglega skoðun
greiða hvers manns götu. Latn- l1uevje]ar ft.d. begar þeir
eska ljóðlínan: „Integer vitæ f]juga með miiiiiandaflugv.iel-
scelerisque purus", sem að nokk unum) fær fius?vielin ekki leyfi
uru leyti hefur verið þýdd með LoftferðaeftirlitsinS til að fljúga
orðunum vammlaus og vítalaus,  fvrr    en    skoðun   hefur    farið
átti við um hann flestum óðrum
fremur.
Björn K. Þórólfsson.
llllllllltHIIIIIIIIIHIIIIimiHH''
Ver5 f jarverandi
na'stu tvo ínánuði. Sjúkrasam-
lagsstörfuni mínum gegnit á
iikÆjii hr. læknir Guðmuntlur
Björnsson l.,í>'kiaigötu 6 B. Við-
talslími !;',. 10—11 og 4—6.
Smii öOm.
Karl  S'ig.  Jónasson.
......IIIIIMIIIIIM
llllllllllllllllllllll'lll'IIM'IIIIHI'l
I   Alhuguð [
I  iLaghentm-   maður   óskar   i'ia*   =
:   vinnu svo sem byggingarvinnu   I
:   eða    iárnsmíði.    önnur    vhina    :
|   kemur  einnig  til   greina.   Þeir   |
s   sem vildu sinna þessu sendi ti      ;
\   boð  til  Mbl.  fyrir laugardags-   ]
I   kvöld m*rkt: ,,714".
»»MlMWMIIMfM«MltMMi»tM'^'Vi»mMI»rtlt*MMi»tlMl.....«"
Ef LOFTVit Ot.TVft  '\4t*  vKf /
ÞÁ WEli •'
fram.
Auk daglegs eftirlits eru
flugvjelamar háðar tíma-
bundnu eftirliti, þannig að
framkvæmdar eru á þeim sjer-
stakar skoðanir eftir 25, 50 og
100 klst. flug o- s. frv., undir
nákvæmu eftirliti hins breska
eftirlitsmanns, en að sjálfsögðu
taka þessar skoðanir nú mun
lengri tíma en venjulega, sök-
um  vöntunar  á  starfskröftum.
Verkfall flugvjelavirkja hef-
ur því ekki haft í för með sjer
minna öryggi hinna íslehsku
flugvjela. ' Hins vegar hefur
verkfallið orðið til þess að nú
fljúga færri flugvjelar en áður
og bær fara færri ferðir en ella.
Reykjavík, 12. apríl 1950.
Loftferðaeftirlit ríkisíiis.
Eríing Ellingsen.
Ummæli þau, sem hjer mun
átf við b£ hnekkt er með ofan-
ritu^     bírtiM  [ ^jóðviljánum í
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16