Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 258. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						* 6
MORGVJS BLAÐIÐ
Laugardagur 10. nóv. 1951.

Sfúdenfaráð Háskóla fslands
BreySa verSur Eöpm um með-
erð áfengissjúkra maisiaa
Á FIMMTUDAG VORU ræddar í sameinuðu þingi fyrirspurn-
ir Gísla Jónssonar til Steingríms Steinþórssonar heilbrigðis- og
felagsmálaráðherra um drykkjumannahæli og benti Gísli Jónsson
á hve mjög rík nauðsyn væri nú á að eitthvað væri gert til hjálp-
ar drykkjusjúkum mönnum í landinu.
HIÐ nýkjörna stúdentaráð Háskóla íslands: Helgi G. Þórðarson, stud. polyt, fulltrúi lýðræðissinn-
nðra sósíalista, Sveinbjörn Dagfinnsson, stud. jur., fulltrúi frjálslyndra stúdenta, Bjarni Guðnason,
fctud. mag. 05 Grímur M. Helgason, stud. mag., ritari, fulltrúar róttækra stúdenta, Höskuldur Ólafs-
Bon, stud. ,iur., formaður, Magnús Ólafsson, stud. med., gjaldkeri, Páll Þór. Kristinsson, stud. ökon,
Guðmundur Svemn Jónsson, stud. polyt og Baldvln Tryggvason, stud. jur. Þeir fimm siðastnef ndu
feru allir fulltrúar Vöku, fjelags lýðræðissinnaðra stúdenta.                             (Ljósm. Mbl.: 01. K. M.)
Helsiii ákvæði fuglufriðuntir frv.
ÞEGAR frumvarp um fugla-
Veiðar og fuglafriðun var lagt
fyrir Alþingi í haust, þar þess
getið í flesturn dagblaðanna, og
sum þeirra birtu glefsur úr
frumvarpinu. Síðan hafa orðið all
mikil blaðaskrif um frumvarpið,
og hafa skoðanir manna um ein-
stök ákvæði þess verið mjög
skiftar, enda var ekki við öðru
að búast. En verra er þó það,
að margt af því, sem um frum-
varpið hefur verið skrifað, er
því miður byggt á algerðum mis-
skilningi, og stafar það bersýni-
lega af því, að höfundar þessara
skrifa hafa ekki haft tækifæri
til að kynna ,sjer frumvarpið í
heild. Menn virðast ekki hafa
varað sig á því, að glefsur þær
úr frumvarpinu, sem birtar voru
í blöðunum, voru oft slitnar úr
rjettu samhengi á mjög óheppi-
•legan hátt, og gáfu því ranga
hugmynd um efni frumvarpsins.
Þeim, sem áhuga hafa fyrir fulga
friðunarmálum, skal því ráðlagt,
að afla sjer frumvarpsins í skrif-
Stofu Alþingis, og ennfremur að
kynna sjer það rækilega ásamt
tilheyrandi greinargerð, áður en
þeir fara að gera athugasemdir
Við efni þess.
Annar kafli þessa frumvarps,
friðunarákvæðin og veiðitímar,
svo og fjórði kafli, um veiðitæki
og veiðiaðferðir, munu vera þeir
kaflar þessara laga, er almenn-
ing mun helst fýsa að kynna sjer.
Hjer á eftir eru þessir kaflar
tveir birtir. Er þá fyrst friðun-
arákvæðin.
FRIÐUNARÁKVÆBIN
Á íslandi skulu allar villtar j
fuglategurdir, að undanskiidum
þeim tegundum, er taldar eru í 2.
. málsgr., vera íriðaðar allt árið.
Á eftirgreindum árstímum skal
heimilt að veiða tegundir, sem
hjer eru taldar:
a.   Allt árið: kjói, svartbakur,
(veiðibjalla) hrafn.
b.  Frá 1. ágúst til 30. septem-
ber: spói, hroKtiauaukur.
c.   Frá 15. ág&st til 19. maí:
skúmur, silfurmáfur, litli svart-
bakur, stóri hvíímáfur, litli hvít-
ínáfur, hetíumMfur, rita, álka,
Rtuttn«fí*»    '-------'¦-    to'~ta    1"*-<}i  I
^.Llv.n..,,,,       .......      .u,       L..-A.j„a,      iullUl,
d.   Frá 20. áí'úst til 31. okt.:
grágæs, blesgæs, heíðagæs, mar-
gæs, hetsirg:, vrtönd, grafönd,
skufoiiu, uUífóunu, uraxfisúiid.
e.  Frá 20.. ágúst til 29. febrúar:
stokkönd, rauðhöfðaönd, há-
yella.
f.   Frá 20. ágást til 31. mars:
ifýll, súla, díl.a-skarftur, topp-
skarfur.
g.   Frá 20. ágúst til 30. apríl:
lómur, himbrimi, sefönd (flór-
goði), stóra toppönd (gulönd),
Jitla toppönd.
h. Frá 15. okt. til 31. des: rjúpa.
' Friðun sú, sem fólgin er í á-
Jcvæðum 1. og 2. málsgr., tekur
einnig til eggja og hreiðra þeirra
fugla, sem nióta algerðrar eða
Íimabundinnar   friðunar.
1.   Frá 15. apríl til 14. júlí ár
hvert eru öll skot bönnuð nær
fríðlýstu æðarvarpi en 2 km.
nema brýna nauðsyn beri til. Á
sama tímabili má eigi án leyfis
varpeiganda leggja net nær frið-
lýstu æðarvarpi en 14 km, frá
stórstraumfjörumáli.
2.   Sýslumenn skulu ár hvert
á manntalsþingum, ótilkvaddir og
ókeypis, friðlýsa öll æðarvörp í
lögsagnarumdæmum  sínum.
f VARPLÖNBUM
3.  Nú vill einhver koma á fót
æðarvarpi í landareign ábúðar-
jarðar sinnar, og skal hann þá
senda sýlumanni skrif lega yf irlýs
ingu um það. Skal þar skýrt frá
legu varplandsins, afstöðu þess,
ummerkjum og útbúnaði. Skýslu
þessari fylgi vottorð tveggja á-
reiðanlegra og óvilhallra manna,
er kunnugir sjeu staðháttum, um,
að hún sje rjett og þeir telji land-
ið vænlegt til æðarvarps. Síðan
friðlýsir sýslumaður varplandiS
ókeypis á næsta manntalsþingi.
1. Á takmörkuðum svæðum,
þar sem veiði, eggja- eða unga-
taka þeirra sjófugla, sem taldir
eru undir c- og f-liðum 2. málsgr.
8. gr., hefur talist eða telst til
hlunninda, skulu friðunarákvæði
laga þessara ekki vera til fyrir-
stöðu því, að nytja megi þau
hlunnindi eftirleiðis. Óheimilt
skal þó að skjóta umræddar teg-
undir á þeim tíma, er þær eru
friðaðar skv. lögum þessum, og
aldrei má skjóta fugla í fugla-
.björgum.
'viÐ MÝVATN
n    f   */r.'.-...+,-,...,,^:±   nr*   £   ***—i„-,
takmörkuoum svaeðum, har sem
andavarp er mikið (þar með tal-
in æðsrvörp), skal brátt íyrir
ákvæði 8. gr., leyfilegt að taka
andaregg (og æðaregg), en við
eggjatökuna skal þeirri reglu
fylgt, að ávalt sjeu skilin eftir
minnst 4 egg í hreiðri hverju.
Undanþága þessi til eggjatöku
tekur þó eigi Ui skeiöanuar, áiíl-
ar og ^æsa, hvörrar teCT1.i?íd?.r
sem eru. Um æðaregg skulu
gilda þau sjerákvæði, að þau má
hvorki    bjóSa    tii    sölu,    seija, j
Vn!it>o     rff^^r,      ^-í^      Wirert;*       ., SC      rr-'A*
"«—*-«,     to^--"     «J/«     !V*teíT>J"     "*^     fcj"-*.
3. í kríuvörpum skal heimilt
að taka kríuegg, þrátt fyrir frið-
unarákvææði 8. gr., en þó alclrei
Jiviiid   j.j'iix.a    vdiLj,
1.   Nú valda lómur, himbrimi,
sefönd, álft, húsönd, stóra topp-
önd (gulönd), litla toppönd, hettu
máíur, eða kría verulegu tjóni
í veiðivötnum og ám eða fiski-
ræktarstöðvum og eru þá friðun-
arákvæði iaga þessara ekki til fyr
irstöðu því, að handhafar fugla-
veiðirjettar megi veiða þá á
greindum svæðum á hvaða tíma
árs sem er. Hliðstæð regla gildir,
ef rjúpa eða auðnutittlingur
valda verulegu tjóni í trjái'ækt-
arstöðvurn (plöntuuppeldisstöðv-
um).
2.   Fugla þá, sem veiddir eru
fyrri málsgrein, má hvorki bjða
til sölu, selja, kaupa, gefa nje
þiggja að gjöf, og óheimilt er
að flytja þá út af áðurnefndum
svæðum.
Ráðherra getur, að fengnum
tillögum fuglafriðunarnefndar,
veitt einstaklingum undanþágu
frá friðunarákvæðunum að
öllu eða nokkru leyti, til að safna
fuglum, eggjum eða hreiðrum
til vísindalegra þarfa eða til not-
kunar við kennslu. Slík undan-
þága veitist því aðeins í þágu
skóla, að náttúrugripasafnið geti
eigi sjeð þeim fyrir nægum grip-
um af þessu tagi til notkunar
við kennslu.
Ef nauðsyn krefur og að fengn
um tillögum fuglafriðunarnefnd-
ar, g'etur ráðherra með reglu-
gerð gert breytingar á friðun-
arákvæðunum. Þannig skal
ráðherra heimilt að lengja
friðunartíma einstakra tegunda,
er njóta takmarkaðrar frið-
unar, eða jafnvel alfiáða þær
í eitt eða fleiri ár. Slíkar
breytingar á gildandi frið-
unarákvæðum má takmarka við>
ákveðin svæði. Enn fremur skaí
ráðherra heimilt að ákveða frið-
unartíma fyrir nýjar tegundir, er
kynnu að flytjast til landsins.
FUGLAVEH)AR
Til fuglaveíða má eigi nota
önnur skotvopn en þau, er skjóta
má með fríhendis frá öxl. Marg-
hlaðnar eða sjálfhlaðnar hagla-
byssur, sem taka fleiri en tvö
skothylki, og hlaupvíðari hagla-
byssuf en Cal. 12, má eigi nota
til  fuglaveiða.
1.  Eigi \i.k nola flugvjelar, bif-
reiðar eða önnur farartœkl á
landi til fuglaveiða eða til að
elta  u'úbí  eða  reka  tttglfli
2.  Eigi má nota vjeiknúna báta
til fuglayeiða á ósöltu vatni, og
til fuglaveiða á sjó rná eigi nota
vjelkriúna bát, sem ganga hraðar
en  12 sjómílur á klukkustund.
1. Eigi má nota net til fugla-
veioa  í  sjó  eöa  vöinum.
sem ætluð e:u til annara veiða
(fisk- eða selveiða), og ber þá
að  greiöa     þá   úr  netunum  og
-.1.-*-*-...   U-.:™.     -.r   u«:..   .----,   i:í^„_t:
þegar netanna er vitjað. En fugla,
sem finnast dauðir í slíkum net-
um,  má  hvorká  hirða  nje nýta
a i.Uivívuiii u.aLL.
3.'Eigi má nota net til fugla-
veiða á andi. Þó skal hcimllt að
voiða lund í iiet, þar sem luuda-
gröftur stendur æðarvarpi fyrir
þrifum. Þessa veiðiaðferð má þó
ekki stunda, nema verið sje yfir
netunum og fuglinn hirtur úr
þeim jafnóðum eða þeirra sje
vitjað að minnsta kosti tvisvar
á dag. Þó skal og beimilt að nota
háfa til bjargfuglaveiða.
Fyrirspurnir   Gísla   Jónssonar)
hafa verið birtar áður hjer í blað
inu,  en þær  voru  um  hælið   á
Ulfarsá,   hve    margir    drykkju-'
sjúklingar hafi dvalist þar, hvort
fyrirhugað sje   að   auka   starf-1
rækslu hælisins, um stofnkostnað
þess og reksturskostnað, og loks
hvaða    ráðstafanir    ríkisstjórnin
hafi hugsað sjer til bjargar  of-
drykkjumönnum.
Viðvíkjandi þessu gaf fjelags-
málaráðherra eftirfarandi upp-
lýsingar.
Úlfarsá kostaði 210 þús. krón-
ur er jörðin var keypt 1949. Var
síðan hafist handa um húsa-
bætur þar, til að koma á fót
smáhæli fyrir drykkjusjúklinga
og varð kostnaðurinn 171 þús. kr.
og var það fje greitt skv. 20. gr.
fjárlaga um eignahreifingar.
Eftir að lagt hafði verið í þenn-
an kostnað kom í Ijós, að ýmis-
legt fleira þarf að gera áður en
hælið verði tekið í notkun, t. d.
þraut þar neysluvatn s. 1. sumar
í þurrkunum þá.
ÚLFARSÁRHÆLIB EKKI
STARFRÆKT ENN
Engir drykkjusjúklingar hafa
því dvalist þar enn og því eng-
inn reksturskostnaður af hæl-
inu.
Sagði heilbrigðismálaráðherr-
ann að sjerfræðingar ráðuneytis-
ins t. d. landlæknir, hafi lagst
mjög á móti því að sett væri á
stofn sjálfstæð rikisstofnun er
ræki drykkjumannahæli. Af
þessari ástæðu hafi því ekki ver-
ið rekið hælið á Úlfarsá.
Viðvíkjandi hvaða ráðstafanir
ríkisstjórnin hafi í huga til hjálp-
ar ofdrykkjumönnum, sagði ráð-
herrann að 1949 hafi verið sett
lög um þessi efni. Þar væru á-
kvæði um aðstoð ríkissjóðs við
sveitarfjelög, sem reistu slík
hæli sem hjer um ræðir.
Nú væri til fje, sem lagt hefir
Verið til hliðar skv. lögunum og
myndi það veitt til drykkju-
mannahæla ef reist væru af
sveitarfjelögum.
BREYTA VERBUR
LÖGUNUM UM
BRYKKJUSJÚKA   MENN
Gísli Jónsson þakkaði ráðherra
fyrir þessar upplýsingar, en benti
á að af þeim væri ljóst að þeir
gallar, sem hann og fleiri hafi
talið vera á lögUnum 1949 um
drykkjusjúklinga  er   þau   voru
t'rio sje bvi korrúð á daginn að
nauðsynlegt sje að breyta lög-
unum strax á þessu þingi, eigi
eiLthvað úu veia  é^rt í þessuni i *-; -.-.v-."CFUItN lugólfs Jónssonar
Skýrði Gunnar Thoroddsen frá
því að Reykjavíkurbær hafi fyr-
ir 3—4 árum haíið undirbúning
að stofnun vinnuhælis fyrir a-
fengissjúklinga.
Hann hafi kvatt sjer til ráðií-
neytis sakadómara, lögreglustjóra
og stórtemplar og marga fleiri
og hafi að lokum náðst einróma
samþykki í bæjarráði og bæjar-
stjórh Reykjavíkur um stofnun
slíks hælis og kaup á tiltekinni
jörð í því skyni.
Fyrir rúmu ári hafi bærinn
sótt um leyfi til heílbrigðismála-
ráðherra Steingríms Steinþórs-
sonar til að setja hælið á stofn,
en það leyfi væri ófengið enn.
HARMAÐI   AÐGERÐALEYSI
í ÞESSUM MÁLUM
Kvað Gunnar Thoroddsen
harma það, að drykkjumanna-
hælið á Úlfarsá væri ekki tekið
til starfa enn, þótt nærri ár væri
liðið, síðan það var tilbúið og að
Reykjavíkurbær skuli ekki hafa
fengið leyfi til að stofnsetja hæli
fj'rir verstu drykkj umenn í bæn-
um.
Ráðherra ljeti landlækni ráða
um of gerðum sínum. En það
væri mála sannast, að í heil-
brigðismálum þjóðarinnar væri
þar víðast eyðimörk er áhrifa-
landlæknis gætti,
Skoraði Gunnar Thoroddsen á
ráðherra að sjá sig um hönd og
standa ekki lengur í vegi fyrir
stoínun þessa hæns, sem Reykja-
víkurbær væri og hefði verið síð-
ustu ár reiðubúinn að setja á
stofn.
Lárus Jóhannesson benti á í
umræðum þessum, að skylda rík-
isins til að annast um og hjálpa
einmitt áfengissjúkiingum lands-
ins sje ríkari vegna þess að það
notar sér sjúkdóm þeirra sem
tekjulind. Væii það skoðun sín
að það eigi ekki að renna eyrir
af tekjum Áfengisvcrslunarinnar
til eyðsluþarfa fyrir ríkissjóð fyrr
en þessum sjúklingum hafi ver-
ið sjeð farborða. Taldi þingmað-
urinn að yfirstjórn þessara mála
ætti að vera í hcndum sjerfróðs
manns, sem ekki hafi öðrum
störfum að gegna.
Skuld ríkisins við
HMHV««i.lwrf k«-----               ......
greidd
« wtí >ciál
efnum.
í sambandi við þetta skýrði
Gísli Jónsson frá því, að
fjérveitinganefnd hafí nýlega átt
viðræður við farigavörðinn á
Litla-Hrauni og- hafi hann upp-
lýst, að um helmingur þeirra
íanga, sem þar dveídu væru nán-
ast menn sem miklu fremur
ættu að vera á drykkjumanna-
hæli.
Það væri því m. a. af þeirri
ástæðu mjög brýn nauðsyn að
hafist verði handa í bessum mál-
um.
ÞAÐ SEM EKKI MÁ NOTA
TIL. FUCLAVEIBA
Eftirfarandi tæki eSa útbúnað
Framh. á bK 11
STAÐIÐ HEFIR Á LEYFI
HEILBRIGBIÍÍIVIÁÍ,AíiÁÐIT-
JNEYTISINS TIL AB teEíKJA-
(VÍKURBÆR GETI STOFNAÐ
, BRYKKJUMANNAHÆLI
!    Varðandi  þau ummæli Stcin-
: gríms   Steinþórssonar,   að   ekki
, myndi  standa á ráðuneyti  hans
| að   styrkja   sveitarf jelög   til   að
. reisa    drykkjumannahælí    benti
j Gunnar   Thoroddsen  á,  hvernig
einmitt heilbrigðismálaráðuneyt-
ið hafi dregið það mjög á lang-
inn og  ekki  enn leyft  Reykja-
víkurbæ að setja á stofn drykkju-
mannahæli.
til fjármálaráðherra um það hve-
nær ríkisstjórnin hyggist að
greiða skuld þá, scm ríkissjóður
stendur í við raforkusjóð að upp-
hæð 1,5 milj. kr. var rædd á
fimmíudag í sani. þingi.
Sýndi Ingólfur Jónsson fram á,
hvernig skuiu þessi hafi stofn-
ast er 1. nr. 12 írá 1946 voru
sett. Enda hafi því aldrei verið
mótmælt að ríkissjóður skuld-
aði þessa upphæð til raforku-
sjóðs.
Benti þingniaSurinn á við
hvern fjárskort raforkusjóður
ætti að búa, svo að framkvæmd-
ir í raforkumálum þjóðarinnar
væru  við  að stuuvast:
Kvaðst hann mundu geta fellt
sig við það úr því, sem komið
væri að þessi skuld verði ekki
greidd fyrr en á fjárl. 1952 og
báð hann fjármálaráðherra að
svara því hvort hann vildi beita
sjer fyrir því að þessi greiðsla
til raforkusjóös verði tekinn á
fjárlög.
Sagðist ráðherra skyldu greiða
þetta ef það kæmi á fjárlög, og
felst í því svari aðcins það sama
og fyrri fjármálaráðherrar hafa
sagt um þetta.                              j_
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16