10 MORGUNBLAÐIÐ Fimmtudagur 12. marz 1959 flfawpittMttfrifr Utg.: H.f. Arvakur Reykjavík. Framkvæmdastjóri: Sigfús Jónsson. Aðalritstjórar: Valtýr Stefánsson (ábm.) Bjarni Benediktsson. Ritstjórar: Sigurður Bjarnason frá Vigur. Einar Ásmundsson. Lesbók: Arni Óla, sími 33045. Auglýsingar: Arni Garðar Kristinsson Ritstjórn: Aðalstræti 6. Auglýsingar og afgreiðsla: Aðalstræti 6. Sími 22480. A^kriftargald kr 35,00 á mánuði innaniands. 1 lausasölu kr. 2.00 eintakið. TVEIR FLOKKAR If G Æ R hófust landsfund- ur Sjálfstæðisflokksins og ílokksþing Framsóknar- manna. Báðir eru fundirnir fjöl- sóttir víðsvegar að af landinu. Fulltrúar á báðum eru fslending- ar upp og ofan eins og gengur og vilja vafalaust allir láta gott af sér leiða. En eins og sjálfsagt er í lýðræðis-þjóðfélagi, eru skoð anir þeirra ærið skiptar og saga flokkanná tveggja harla ólík. Báðir hafa þessir flokkar mjög komið við sögu fslands undan- farna áratugi. Framsóknarflokk- urinn er elzti flokkur landsins og sá, sem lengst hefur farið með völd. Sjálfstæðisflokkurinn er mun yngri, en hefur þó löngum verið áhrifaríkur ekki síður en hinn. í sögu flokkanna beggja hafa skipzt á skin og skuggar, eins og ætíð verður í mannlegu lífi. Við kosningar til Alþingis hefur Sjálf stæðisflokkurinn fengið mest um 48% allra atkvæða en minnst um 37%. Framsóknarflokkurinn hef- ur fengið mest um 36% atkvæða, eða nærri þvi eins mikið og þeg- ar Sjálfstæðismenn fengu minnst. Framsókn hefur aftur á móti komizt niður í 15,6% atkvæða og var það við alþingiskosningarnar 1956. Við þaer kosningar fengu Sjálf- ítæðismenn 42,4% eða höfðu nær þrefalt kjósendafylgi á við Fram- sókn og voru í örum vexti, enda sýndu sveitastjórnarkosningarn- ar 1958, að þá höfðu Sjálfstæðis- menn stóraukið fylgi sitt. Þá kaus um helmingur allra kjósenda á landinu flokkinn og hefur hann aldrei fyrr átt jafn miklu fylgi að fagna. Dómur kjósenda um Sjálfstæð- lsflokkinn og Framsókn er því býsna ólfkur. Framsókn var 1956 ekki hálfdrættingur á við það, sem var, þegar bezt lét fyrir henni. Hún hældist að vísu um að hafa unnið á í sveitastjórnar- kosningunum, en það var á kostn að bandamanna hennar. Sjálf- stæðisflokkurinn hefur aftur á móti aldrei verið fylgismeiri en við síðustu almennar kosningar. Þess b«r þó að gæta, að fylgi Framsókiiar er raunverulega meira en úrslitin 1956 gefa til kynna. Þá hafði hún beina klæki 1 frammi I því skyni að fá sem flesta þingmenn kosna með sem fæstum atkvæðum. En einmitt sá ljóti leikur er skýrasta vitni þess, af hverju Framsókn hefur svo mjög hrakað hin síðari ár, þrátt fyrir einlæg- an stuðning margra mætra manna víðsvegar um land. Hin skefja- lausa valdhyggja forystumann- anna á þar fyrst og fremst sök- ina. Þeir vilja byggja vald sitt á ranglæti og kúgun en ekki sann- girni og víðsýni. i Framsóknarmenn segja blygð- unarlaust, að þegar vitað er, að h.u.b. helmingur íslendinga fylg- ir Sjálfstæðisflokknum að mál- um, þá byggist sá styrkleikur á mútum og fylgispekt hinna heimskustu! Þessi hugsunarhátt- ur, sem með berum orðum var settur fram í Tímanum sl. laugar dag af Guðmundi Jónssyni, Kóps vatni, réði og orðum Hermanns Jónassonar í Hólmavík í sumar. Þá kóm hanii, forsætisráðherra íslands, á fund kjósenda sinna og kunni það fyrst og helzt að færa til ágætis stjórn sinni, að hún hefði vikið til hliðar helming landsfólksns. Ofurdrambið entist að vísu skammt. Fáum mánuðum síðar veltist Hermann úr völdum, gafst hreinlega upp, hljóp úr- ræðalaus af hólmi eftir að ný verðbólgualda var skollin yfir fyrir aðgerðaleysi og ósamkomu lag hans eigin ríkisstjórnar. Að vísu ætluðu Framsóknar- broddarnir þá að fram hjá þeim yrði ekki komizt. Þeir gætu eftir sem áður setið yfir hlut manna og að vild vikið þeim til hliðar. Jafnskjótt og raunin varð önn- ur og heldur ekki fyrr, breyttist hljóðið mjög í strokk valdabrask aranna. Þá fyrst heyrðist sá boð- skapur, sem Tíminn flytur fag- urlega í gær: Skoðun Framsóknarmanna er sú, að þjóðin yrði bezt vaxin þessu mikilvæga verkefni, ef henni tækist að þoka sér meira saman og slíðra sverð sundrung- ar og illdeilna um nokkurt skeið. Þess vegna lagði Framsóknar- flokkurinn til, að reynt yrði að mynda þjóðstjóm, er stjórnar- myndun var á döfinni fyrir þrem ur mánuðum síðan". Þessi boðskapur hefði hljómað öðru vísi, ef hann hefði verið fluttur á meðan Framsóknar- broddarnir tóldu sig nógu sterka til að geta vikið helming þjóðar- innar til hliðar. En þá var ætlun- in að láta kné fylgja kviði og nota völdin til hins ítrasta, sjálf- um sér til framdráttar og öðrum til óþurftar. Mennirnir, sem mest hafa hælzt um yfir völdum sínumog afrek- um undanfarin ár, kvíða því nú mest af öllu, ef kjósendur dæma þá eftir verkunum. Þess vegna reyna þeir nú af öllum lífs og sál- ar kröftum að fá menn til að gleyma því er gerzt hefur og láta kosningarnar einungis snúast um kj ördæmamálið. Það er vel farið, að kosið verði um kjördæmamálið. En vonir Framsóknar munu þó bregðast. Engir eiga meira í húfi um að leiðrétting ranglætisins fáist en íbúar strjálbýlisins á meðan þeir, sem nú eru rangindum beittir, vilja sýna hófsemi og sanngirni í breytingum. Kjósendur munu að sjálfsögðu greiða atkvæði um kjördæmamálið, en þeir munu gera það í ljósi atburða og stjórn- arhátta undanfarinna ára og dæma um allt samtímis. Fleiri en Framsóknarbroddarnir ætla, að skilja að ranglætið horfir ekki til heilla og ófarnaður síðustu ára á ekki sízt rætur sínar að rekja til ofurveldis Framsóknar. Nú, sem fyrr, óskar Sjálfstæð- isflokkurinn þess eins, að hver kjósandi geri upp sinn hug eftir eigin sannfæringu og láti alla flokka njóta í senn verka sinna og tillagna um framtíðina. í ör- uggu trausti á dómgreind kjós- enda ganga Sjálfstæðismenn fram til þeirrar baráttu sem hafin er. Þeir vita, að aldrei má standa í stað. Sækja verður fram til heilla fyrir alla landsmenn, hvar í flokk sem þeir hafa skipað sér. UTAN UR HEIMI / ráði oð kvikmynda Bláa eng- ilinn í annab sinn Myndina á oð taka í Hollywood, og í öbru aðalhlutverkinu verður sænska leikkonan May Britt Nilsson í RÁÐI er að kvikmynda Bláa engilinn á nýjan leik. Ætlunin er að taka kvikmyndina í Holly- wood, og mun verða hafizt handa um töku kvikmyndarinnar á næstunni. Der Blaue Engel" er sígild í sögu kvikmyndanna. Það var söngkonunnar Lolu Lolu, sem er spillt en góðhjörtuð, glæsileg útlits og syngur dægurlög með dimmri röddu. May Britt, eins og þessi sænska stjarna er oftast kölluð í Hollywood, er kannski ekki alveg tilvalin í hlutverkið, en það kann að rætast úr henni. Nýi engillinn, May Britt. fyrsta talmyndin, sem Marlene Dietrich lék í, og jafnframt var þetta myndin, sem gerði hana heimsfræga. Þýzka kvikmynda- félagið UFA lét gera myndina ár- ið 1930, og var Josef von Stern- berg kvikmyndaleikstjóri. Eftir töku þessarar myndar fóru bæði hann og stjarnan í kvikmyndinni til Hollywood. Nú, 29 árum síð- ar er ætlunin að gera kvik- myndina í Bandaríkjunum. Sænska leikkonan May Nilsson fer með annað aðalhlutverkið. En margir í Hollywood spyrja: Hvers vegna er Marlene ekki lát- in leika hlutverkið í annað sinn? Það munu þó aðallega vera vin- ir hennar og aðdáendur, sem varpa fram þessari spurningu. Marlene lætur sjálf ekkert til sín heyra. Ef til vill af því, að hún hefir ekki verið spurð. Og þó að hún hefði verið spurð, er ósennilegt, að hún hefði tekið vel í það. Hún er skynsöm kona. Þegar Der Blaue Engel" var tekin, var Marlene 28 ára. Nú er hún 56 ára, og það hrekkur ekki til, þó að hún sé jafnan kölluð glæsilegasta amman í heiminum. Reyndar mun það þegar vera endanlega ákveðið, að May Britt fari með hlutverk næturklúbbs- Hún stendur að eínu leyti miklu betur að vigi en Marlene hún er aðeins 36 ára. minningar hjá öllum, sem muna upphaf tal- og tónmyndanna. Það voru viðburðarík ár. Marlene Dietrich sem réttu nafni hét Maria Magdalene von Losch stundaði nám við hinn fræga skóla Max Reinhardts. Árið 1922 tók hún að leika í kvikmyndum. Á tímum þöglu kvikmyndanna lék hún aldrei meiri háttar hlut- verk. Þegar Josef von Sternberg ákvað að gera kvikmyndina Bláa engilinn eftir skáldsögu Hein- richs Mann, leitaði hann lengi að þeirri konu, sem hann treysti til þess að fara með hlutverk Lolu Lolu. Sjálfur hafði von Sternberg skrifað kvikmyndahandritið eft- ir sögu Manns, Prófessor Unrat. Hann kvikmyndaði til reynslu hátt á annað hundrað ungar og fallegar stúlkur. Kvöld nokkurt sá hann Marlene Dietrich leika í leikhúsi í Berlín. Hún var kvik- mynduð til reynslu. Samstarfs- menn von Sternbergs töldu, að Marlene væri með öllu hæf ileika- laus, en von Sternberg lét ekkert uppi um álit sitt. Þó fór svo, að hann fékk Marlene hlutverkið í hendur. Kvikmyndin varð gífurlega vin- sæl um allan heim. Marlene og von Sternberg ferðuðust saman til Hollywood og þar unnu þau saman að annarri kvikmynd. Þar með var samvinnu þeirra lokið, en Marlene hélt áfram á frægð- arbrautinni og varð hin ókrýnda drottning kvikmyndanna, þegar Gréta Garbo hætti að leika. Og nú kemur May Britt fram á sjón- arsviðið. May Britt vakti fyrst á sér athygli sem kvikmyndaleikkona, eftir að hún lék hlutverk ballet- ekki talin sérstaklega falleg en þykir hafa til að bera mikinn kvenlegan yndisþokka. May Britt Enginn getur jafnast á við Marlene í hlutverki Lolu-Lolu, segja vinir og aðdáendur Marlene. Nafnið Blái engillinn vekur dansmeyjarinnar í Sumarást und ir leikstjórn Bergmans. Hún er Reynist May Britt 1>ví hlutverkí vaxin að feta í íótspor Marlene Dietrich? lék um skeið í allmörgum þýzk- um kvikmyndum. Einnig hefir hún leikið í ítölskum myndum á vegum kvikmyndaframleiðand- ans Carlo Pontis. Hún lék í banda rísku kvikmyndinni Stríð og frið- ur, og síðan hélt hún til Holly- wood, þar sem hún gerði samn- ing við Foxfélagið. Fyrsta kvik- myndin, sem hún lék í þar, var Ungu ljónin. Og nú er ætlunin að láta hana fara með hlutverk Lolu Lolu í Bláa Englinum. Enn er ekki á- kveðið, hver verður leikstjóri né heldur hver fer með hlutverk pófessorsins, sem Emil Jannings lék svo snilldarlega á sínum tíma. Forráðamenn kvikmynda- félagsins gera sér vonir um, að Blái engillinn í annarri útgáfu verði mikil mynd. Minna má held ur ekki gagn gera, því að í fyrstu útgáfu var Blái engillinn mikið listaverk.