Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Þriðjudagur 28. febr. 1961
MORGUNBLÁÐIÐ
kenningu á beinum grunnlínum,
sem þeir höfðu miðað landhelgi
sína við. Hafði þessi dómur Al-
þjóðadómstólsins mikla almenna
þýðingu í sambandi við ákvörðun
gruhnlína og myndun reglna um,
það atriði.
Þegar hinn 19. marz 1952 gaf
ríkisstjórn íslands út%reglugerð,
er náði til alls landsins, þar sera
beinar grunnlínur voru dregnar
og fiskveiðilögsaga ákveðin 4 sjó-
mílur frá þeim.
Bretar mótmæla
Brezka ríkisstjórnin og ríkis-
Etjórnir þriggja annarra landa
mótmæltu þessum aðgerðum ís-
lendinga, en létu þar við sitja.
Hins vegar beittu samtök brezkra
togaramanna sér fyrir löndunar-
banni á íslenzkum ísvörðum fiski
í brezkum höfnum.
ítrekaðar viðræður fóru fram
milli íslenzkra og brezkra stjórn
valda, þar sem báðir aðilar settu
íram sjónarmið sín varðandi
Etækkun fiskveiðilögsögunnar og
löndunarbannið. Fyrri hluta árs
1953 var t.d. rætt um þann mögu
leika að leggja deiluna um reglu
gerðina frá 19. marz 1952 fyrir
Alþjóðadómstólinn, og hinn 24.
•príl 1953 tjáði sendiherra fslands
i  London brezka  utanríkisráðu-
neytínu, að íslenzka ríkisstjórnin
væri reiðubúin að skjóta þessum
ágreiningi til Alþjóðadómstólsins
og væri reiðubúin að taka upp
viðræður við brezku stjórnina
um, á hvern hátt það skyldi gert,
að því tilskildu, að löndunarbann
inu yrði strax aflétt, að fengnu
samkomulagi  um málsmeðferð.
Löndunarbanni aflétt
Af þessu varð ekki, þar sem
brezka ríkisstjórnin taldi sig ekki
hafa aðstöðu til að tryggja, að þvi
skilyrði íslenzku ríkisstjórnarinn
ar yrði fullnægt, að löndunar-
banninu yrði aflétt, áður en deilu
málið færi til dóms.
Löndunarbanninu var ekki af-
létt fyrr en í nóvember 1956, eft-
ir að samningar höfðu tekizt, fyr-
ir atbeina Efnahagssamvinnu-
stofnunar Evrópu (OEEC), milli
íslenzkra og brezkra togaraeig-
enda, þar sem settar voru reglur
um löndun íslenzks ísvarins fisks
í brezkum höfnum, og er sá samn
ingur enn í gildi.
Næstu aðgerðir íslendinga í
landhelgismálinu voru reglugerð
nr. 70 30. júní 1958, þar sem fisk-
veiðilandhelgin var ákveðin 12
mílur. Grunnlínum þótti hins veg
ar ekki fært að breyta.
frá 5. maí  1959, hefur hún tjáð   að      leysa     fiskveiðideiluna     á
sig    reiðubúna    til    slíkra    við-   grundvelli  orðsendingar  þeirrar,
ræðna,  jafnframt  því,   sem  hún  sem     fylgir     þingsályktunartil-
hefur ítrekað við brezku stjórn-   lögu  þessari.  Er  málið  þar  með
ina   að   hún   telur   ísland   eiga   lagt fyrir Alþingi  til ákvörðun-
STAKSTEINAR
Samningar boðnir 1958 íyrlr
milligöngu Atlants-
hafsbandalogsms
Fyrir gildistöku reglugerðarinn
•r 1958 var afstaða íslands kynnt
þeim þjóðum, sem einkum áttu
hér hagsmuna að gæta, og þess
freistað, að fá þær til að viður-
kenna væntanlegar ráðstafanir
íslendinga.
í þeim viðræðum, sem þá áttu
sér stað á vegum Atlantshafs-
bandalagsins, var þátttökuríkjum
þess af íslands hálfu boðið, að
þeim skyldi heimilt að láta skip
sín stunda veiðar um þriggja ára
skeið, milli 6 og 12 mílna allt um
hverfis landið, gegn því skilyrði,
að þau viðurkenndu þá þegar 12
mílna fiskveiðilögsögu og að viss-
ar breytingar yrðu gerðar á
grunnlínum. Þessar grunnlínu-
breytingar voru þó miklum mun
minni en þær breytingar, sem
Bretar eru nú reiðubúnir að fall-
ast á til lausnar fiskveiðideilunni.
Meðal annars var ekki gert ráð
fyrir breytingum á grunnlínum
hvorki á Faxaflóa né Selvogs-
banka. Þessu tilboði íslenzku rík-
i&stjórnarinnar var hafnað.
Kíkisstjórnir þær, sem mót-
mæltu hinum nýju reglum, létu
allar sitja við mótmælin ein,
nema brezka rikisstjórnin, sem
ákvað að veita brezkrm fiskir
skipum herskipavernd innan 12
mílna markanna.
Við þetta skapaðist mikið
hættuástand á íslandsmiðum,
þar sem islenzku varðskipin
háðu ójafna baráttu við ofurefli
brezka flotans, og framferði
brezkra togara og herskipa
leiddi hvað eftir annað til háska
legra, árekstra svo að lífsháski
stafaði af.
Ályktun Alþingis 1959.
Með ályktun Alþingis hinn 5.
maí 1959 voru túlkaðar skoð-
anir alþjóðar á framferði Breta
hér við land og jafnframt ítrek-
uð sú stefna, sem mörkuð hpfði
verið þegar með landgrunns-
lögunum frá 1948. Ályktun þessi
var svohljóðandi:
„Alþingi ályktar að mótmæla
harðlega brotum þeim á ís-
lenzkri fiskveiðilöggjöf, sem
hrezk stjórnarvöld hafa efnt til
með stöðugum ofbeldisaðgerð-
«m brezkra herskipa innan ís-
lenzkrar fiskvelðilandhelgi, nú
liýlega hvað eftir annað jafnvel
innan fjögurra mílna landhelg-
innar frá 1952. Þar sem þvílík-
ar aðgerðir eru augljóslega ætl-
aðar til að knýja íslendinga til
undanhalds, lýsir Alþingi yfir,
að það telur ísland eiga ótvi-
ræðan rétt til 12 mílna fisk-
veiðilandhelgi,  að afla  beri við-
urkenningar á rétti þess til land
grunnsins alls, svo sem stefnt
var að með lögunum um vís-
indalega verndun fiskimiða land
grunnsins frá 1948 og að ekki
komi til mála minni fiskveiði-
landhelgi en 12 mílur frá grunn-
línum  umhverfis  landið."
Mótmæli  íslendinga
ítrekuð mótmæli íslenzku rik-
isstjórnarinnar gegn aðgerðum
Breta voru ekki tekin til greina.
Það var ekki fyrr en við upp-
haf ráðstefnunnar í Genf um
miðjan marz 1960, að Bretar á-
kváðu að hætta þessum aðgerð-
um, og var þá einunsis miðað
við þann tíma, sem r'áðstefnan
stæði.
Ekki varð samkonw1"™ í r^*.
stefnu þessari og því við lok
hennar alger óvissa ríkjandi
um, hvað við tæki. Þá íkvað ís-
lenzka ríkisstjómin að veita
sakaruppgjöf öllum þeim brezk.
um togaraskipstjórum. sem brot
legir höfðu gerzt við reglugerð-
ina um 12 mílna fiskveiðiland-
helgina. Brezkir togaraeigendur
tilkynntu síðan, að þeir mundu
ekki láta skip sín veiða inn-
an fiskveiðitakmarkanna næstu
þrjá mánuði, talið frá 12. maí.
Síðar var þetta framlengt um
tvo mánuði, og enn xim óákveð-
irín tíma, eftir að viðræður hóf-
ust við Breta.
Á sl. sumri kom bó í Ijós, að
hættuástandi var ekki bægt frá
og alvarlegir árekstrar urðu
milli íslenzkra varðskipa og
fiskibáta annars vegar og
brezkra togara og herskipa hins
vegar.
Víðræður teknar upp
Um þær mundir bar brezka
ríkisstjórnin fram tilmæli til ís-
lenzku ríkisstiórnarinnar uro
viðræður til lausnar fiskveiði-
deilunni. Ríkisstjórnin féllst á
þessi tilmæli, og segir um það
svo i fréttatilkynningu frá utan-
ríkisráðuneytinú hinn 10. ágúst
1960:
„Ríkisstjórn Bretlands hefur
farið þess á leit við rikisstjórn
íslands, að teknar verði upp við
ræður þeirra í milli um deilu
þá sem er um aðstöðu brezkra
fiskiskipa á íslandsmiðum. Þar
sem íslenzku ríkisstjórninni virð
ist einsætt, að kanna beri til
hlítar öll úrræði, sem koma
mættu í veg fyrir áframhald-
andi árekstra á ísiandsmiðum,
auk þess sem vinna þurfi að
framgangi    ályktunar    Alþingis
Fiskveiöilanö-
*¦
helgin stækkai
Þrounin   frá   1901 - 1961
SAMKVÆMT SAMNINGI Dana við Breta árið
1901 var landhelgi íslands 3 sjóm. og landhelgis-
línan dregin inn um firði og flóa. Árið 1948 setur
Alþingi lög um vísindalega verndun f iskimiða land-
grunnsins. Baráttan er hafin fyrir útfærslu fisk-
veiðitakmarkanna. Árið 1950 er á grundvelli land-
grunnslaganna sett f yrsta reglugerðin um útfærslu.
I»á er á takmörkuðu svæði fyrir Norðurlandi fært
út í 4 mílur og grunnlínur réttar. Árið 1952 gefur
ríkisstjórn íslands út nýja reglugerð, þar sem fló-
um og f jörðum er lokað, grunnlínur dregnar heint
fyrir mynni þeirra og fiskveiðitakmörkin ákveðin
4 mílur. 1958 eru svo sett 12 mílna fiskveiðitak-
mörk.
Árið 1901 er flatarmál ísleiizkrar fisveiðiland-
helgi 24,530 ferkm., árið 1952 42,905 ferkm., árið
1958 69,809 ferkm., árið 1961, eftir grunnlínubreyt-
ingarnar, 74,874 ferkm.
Flatarmál fiskveiðilandhelginnar hefir þannig
aukizt úr 24,530 ferkm., árið 1901 í 74,874 ferkm.
nieð þeim breytingum, sem nú er verið að gtera.
Þróunui í landhelgismáunum hefur þannig
gengið föstum og öruggum skrefum síðan 1948 er
landgrunnslögin voru sett..
ótvíræðan rétt að alþjóðalögum
til þeirrar fiskveiðilögsögu, sem
ákveðin hefur verið."
Viðræður við Breta hófust í
Reykjavík hinn 1. október 1960.
Að þeim loknum er það mat
ríkisstjórnarinnar,    að    unnt    sé
ar, enda lýsti forsætisráðherra
yfir því í þingbyrjun, að sam.
ráð yrði haft við Alþingi áður
en  úrslitaákvörðun  yrði  tekin.
Skal nú gerð fyrir því nánari
grein, í hverju lausn deilunnar
er fólgin í einstökum  atriðum.
Tokmörkuð veiðiheiinild
til Breta í þrjú ór
f 3. og 4. tölulið orðsendingar-
innar eru ákvæði um,. að brezk
skip megi stunda veiðar milli 6
og 12 mílna á nánar tilteknum
svæðum og tímum og skuli það
gilda næstu þrjú ár. Jafnframt er
ger ráð fyrir tilteknum svæðum
milli 6 og 12 mílna, sem lokuð
verði með öllu fyrir veiðum
brezkra togara.
Þegar ákvæðið um heimi'ld
Breta til veiða milli 6 og 12 milna
er athugað, verður að taka tillit
til þriggja atriða, sem skipta meg
inmáli. í fyrsta lagi eru grunn-
línubreytingarnar, sem áður get-
ur, í öðru lagi þau svæði, sem
algerlega eru undanskilin og
brezk skip geta aldrei stundað
veiðar á og í þriðja lagi hinn
takmarkaði tími, á ári hverju,
sem  veiðarnar eru  leyfðar.
Horn — Langanes
Á svæðinu frá Horni að Langa
nesi er gerð mikilvæg grunnlínu-
breyting á Húnaflóa. Enn fremur
er svæðið milli Grímseyjar og
lands með öllu lokað. Sama gild-
ir um svæðið umhverfis Kolbeins
ey, en þar er oft mikið magn
smáfisks. Um þriggja ára skeið
verður brezkum skipum hins veg
ar leyft að stunda veiðar annars
staðar á þessu svæði milli 6 og 12
mílna, en þó aðeins 4 mánuði á
ári hverju, á tímabilinu júní til
september þannig, að samanlagð
ur tími þeirra innan 12 milna
markanna verður eitt ár.
Fyrir Austf jörðum
Á   veiðÍJíVæði   Austfjarðaibáta
frá Langanesi að Mýrnatanga,
hefur grunnlínubreytingin sunn-
an Langaness mikla þýðingu. Fyr
ir Austfjörðum og Suðaustur-
landi eru veiðar brezkra skipa
leyfðar milli 6 og 12 milna mis-
jafnlega langan tíma á ári hverju.
Nyrzt, þar sem grunnlínubreyt-
ing er gerð, er veiðitíminn lengst
ur, 8 mánuðir, á timabilinu maí
til desember. Samanlagt verður
þessi tími 2 ár, og vegna grunn-
línubreytingarinnar verður veru
legur hluti svæðisins milli 6 og
12 mílna utanvið núverandi 12
mílna mörk.
Á miðsvæðinu, milli Glettinga
ness og Setuskers við Reyðar-
fjörð, eru veiðar brezkra skipa
milli 6 og 12 mílna leyfðar í 6
mánuði á ári hverju, mánuðina
janúar til apríl og júlí og ágúst.
Samanlagt verður þessi tími á
hinu þriggja ára tímabili eitt
og hálft ár.
Netasvæði friðuð
Á syðsta svæðinu, sem nær frá
Setuskeri að Mýrnatanga í Með-
allandsbugt, er brezkum skipum
heimilað að veiða milli 6 og 12
mílna í 5 mánuði, marz til júlí.
Sú veigamikla undantekning er
þó gerð, að á tveimur svæðum,
við Hornafjörð og Ingólfshöfða,
eru þessar veiðar bannaðar, en
þessi svæði hafa undanfarið verið
þýðingarmikil fyrir þoiskanetja-
veiðar báta. Þegar þessi svæði
eru undantekin, eru brezkum
skipum heimilaðar veiðar saman
lagt í 15 mánuði á þriggja ára
Framh. á bls. *.
Kauphækkanii, sem ekki
eru teknar aftur
Alþýðublaðiff birti sl. sunnu-
dag forystugrein undir fyrir-
sögninni „Stjórnin og kaupið".
Er þar vakin athygli á því að
núverandi ríkisstjórn hafi lýst
því yfir, er hún tók við völdum
aS hún mundi ekki skipta sér
af vinrnudeilum, heldur láta
verkalýðshreyfinguna og at-
vinnurekendur semja um þau
mál. í forystugrein þessari er
m. a. komi/.i að orði á þessa Ieiff:
„Ríkisstjórnin er vissulega
ekki mótfallin kauphækkunum,
ef atvinnurekendur geta greitt
þær, án þess að fá þær endur-
greiddar i hærra verðlagi e»a
uppbótum. Slíkar kauphækkan-
Ir, sem ekki eru teknar aftur af
fólkinu eru raunhæfar. Almenn
hækkunaralda, sem velt er yfir
í verðlagið er blekking."
Velt yfir á fólkið sjálft
f forystugreininni er siðan
haldið áfram:
„Undanfarin ár hefur þaK
orðið að fastri venju, að ríkis-
stjórnir önnruðust það hlutverk
að velta kauphækkunum aftur
yfir á fólkið sjálft. Þessi venja
hefur skapað óhollan og hættu-
legan hugsunarhátt sem bygg-
ist á þeim grundvelli að hér
hljóti alltaf aiY vera stanzlaus
verðbólga. Það er nauðsynjamál
fyrir þjóðina að losna við slíkan
hugsunarhátt, hætta að blekkja
sjálfa sig, hætta að velta mál-
unum af eirrum yfir á annan
endalaust. Þess vegna er það
þýðingarmikið skref í áttina til
heilbrigðari efnahagsmála, að
ríkisstjórnin hefur staðið við
loforð sitt að þessu leyti og þar
með stöðvað óheillaþróun lið-
inna ára á kaupgjaldssviðinu."
TMraunakanínur Fram-
sóknar og kommúnista
AUt frá upphafi verkfallanna
í Vestmannaeyjum hefur því
verið haldið fram hér i blaðinu
að iriðurrifsbandalagið, þ. e.
Framsóknarmenn <»g kommún-
istar hafi ætlað sér með þessum
verkföllum að gera Vestmanna-
eyinga að nokkurs konar til-
raunakanínum. Þrssi verkföll í
langsamlega þróttmesta sjávar-
útvegsbyggðarlagi Iandsins voru
tilraunaverkföll niðurrifsbanrda-
lagsins. Með þeim voru komm-
únistar og Framsóknarmenn »S
þreifa fyrir sér um það, hvar
unnt værl að brjóta skarff í
þann varnarmúr, sem núver-
andi ríkisstjórn hefur hlaðiS
gegn    áframhaldandi    verðbólgu
Allur almenningur veit, að
Morgunblaðið hefur haft rétt
fyrir sér í þessu. Kommúnist-
arnir sem stjórna Dagsbrún
töldu það of mikla áhaettu að
kasta fjölmennasta verkalýðs-
féhigi landsins út í verkfall
strax upp úr áramótunum. Full-
komin óvissa rikti um það, hver
úrslit slíkra átaka yrðu.
Nú eru Tímamenn og komm-
únistar farnir að bollaleggja um
það að Morgunblaðið hafi „hót-
að með því að verkafólk í Vest-
mannaeyjum verði grert að til-
raunakanínum". Með þessu er
staðreyndunum algerlega snúið
við.
Mesta  verkfallsstjórnin
Vinstri stjórnin Iofaði þvi
eins og kunnugt er að stjórna
fslandi og leysa öll vandamál
efnahagslífsins fyrst og fremst
með hagsmuni verkalýsðsins
fyrir augum og í náinni sam-
vinnu við samtök hans. En nið-
urstaðan varð sú að aldrei hef-
ur annar eins ófriður ríkt á
vinnumarkaðnum og á því
stutta tímabili' sem vinstri
stjórnin fór með völd á.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16