Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 10. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						I'-
Surinudagur 13. janúar 1963
MORGVNBtAÍHÐ^
15
¦¦  * •¦; ¦   -¦.-¦¦-    •¦-¦ ---                                                                                                                                   -'""'-.-¦----
¦                                    ¦                                                ¦'       "¦¦¦'¦                                          ¦       '     ¦                                                                         .¦.¦¦¦¦:¦ ¦¦
ENSKI aðalsmaðuiinn Arth-
ur E. D. Dillon dvaldist á
íslandi 1834—36 og skrifaði
ferðalbók, sem síðar kom út
í Englandi undir nafninu; „A
Winter in Iceland". Ferða-
bókin vax ekki eini áxangui-
inn af komu Dillons, því að
harm lét hér eftir sig dóttur,
Henriettu, sem hann átti með
maddömu Sire Ottesen. Á
meðan hann dvaldist hér, lét
hann einnig reisa hið svo-
nefnda Dillonshús, sem hann
gaf barni sinu og Sire að
skilnaði.
Forstöðumaður Minjasafns
Reykjavíkur, Lárus Sigux-
björnsson og Sktúli Helgason
safnvörður í Árbæjarsafni
hafa unnið að því að
safna   heimildum   um    Dill-
Dillonshús.
Ivað varð um afkomendur
Dillons lávarðar á íslandi?
Erfðaskrá sú, sem hann gerði
fyrir brottforina, fundin
on og afkomendur hans, og
var það því kærkomið, er Sig
urður Ólason hæstaxéttailög-
maður gaf Minjasafninu með
al annarra hluta erfðaskrá þá,
sem Dillon gerði áður en
hann steig á skipsfjöl í Reykja
vík ög fór héðan alfarinn.
Mbl. sneri sér því til Sigurð-
ar og spurði hann hvernig
erfðaskráin hefði borizt hoh-
um í hendur. Fer hér á eftir
svar hans:
— Það var þannig, að þeg-
ar ég kom í fjármálaráðu-
neytið fyrir 20 áxum var í
skrifstofu minni gamall járn-
skápui, sem lengi hafði ver-
ið ónotaður, nema að hent
vai í hann dóti sem ekki,
þurfti að vanda til geymslu
á. Svo var það, að ég fór að
taka til í skápnum og hreinsa
út úr skúffum, sem í honum
voru. Rakst ég þá á blað
þetta, samankrumpað, og
hafði það einhvernveginn
lent á bak við skúffurnar og
auðsjáanlega legið þar um
árabil og enginn um það vit-
að. Þegar ég rannsakaði blað
ið nánar sá ég hvers kyns
var, og að hér var komið
skjal, með undirskrift Dillons
og   áritun   land-   og  bæjar-
fógeta (ttm þinglýsingu).
Sýndi ég Páli Eggert skjalið,
og spurði hann einnig um
sögu skápsins, en hann hafði
áður verið skrifstofustjóri í
ráðuneytinu. Sagði hann, að
þetta væri skápur jarðabókar
sjóðsins gamla, og líklega í
fyrstu fjárhirzla Skúla fó-
geta. Skápurinn er enn til,
og er geymdur í kjallara-
geymslum  ráðuneytisins.
— Slðan fékk • ég leyfi
Magnúsax Gíslasonar þáver.
ráðuneytisstjóra til að hirða
skjal þetta, — enda var
það ráðuneytinu óviðkomandi
sem slíku, — en vitanlega
hafði ég í huga, að koma því
á opimbert safn. Þegar Minja-
safn Reykjavíkur lét flytja
hús Dillons héðan úr Mið-
bænum inn að Árbæ, gerði
ég     Lárusi     Sigurbjörnssyni
aðvart um skjalið, og fannst
bezt fara á, að það yrði með
nokkrum hætti látið fylgja
húsinu.
Við leitum okkur upplýs-
inga í Minjasafni Reykjavík-
ur hjá Lárusi Sigurbjörns-
syni, og verðum þess vísari,
að Dillon kom til Islands 22
I/<-'«**  «1 ¦ «~ **¦   **>&¦ *<~<-t
4~ J^   £*<&>¦-    &* " *~ A £*~
-'¦¦<*,s-.
*$$
i^stímmúíK*!.^>~.v.v.v ..,,.„
Erfðaskráin.
ára að aldri, í júlí 1934 með
enska     herskipinu    Najaden.
Veturinn    áður   hafði   hann
verið   í   Lapplandi   og   náði
ekki vorkaupförunum, svo að
hann fékk far með flöta hans
hátignar. Najaden fór til ís-
lands þeirra erinda að sækja
son   krónprinsins,   sem   síðar
varð Friðrik 7. En áður varð
hann fyir svipaðri reynslu ogl
Dillon,  er hann giftist konu|
af  borgaraættum, sózt fremri|
að  metorðum en Sire.  Hann
átti hana til   vinstri handar,
þannig   að   hún  varð  aldrei
drottning og eftix hans daga
kom   til   valda   nýr  ættliður
konungsættarinnar     í     Dan-
mörku (Kristján 9.) svo sem
kunnugt er.
Samskipa Dillon til íslands
var Tóimas Sæmundsson, á
heimleið að lokinni Evrópu-
ferð sinni. Ræddu þeir Tómas
og Dillon mikið saman á ít-
ölsku, sem Dillon segir í
ferðabók sinni, að Tómas
hafi talað reiprennandi. Fór
vel á með þeim, og þegar til
Reykjavíkur kom, .Ltvegaði
Tómas hinum enska vini sín-
um bústað hjá kaupmanni
nokkrum.
Sire    (Bergmann)    Ottesen
hafði  þá  fyrir  nokkru  tekið
við   forstöðu   Klúbbsins,   þar
sem nú stendur Herkastalinn.
Hún   var   12   árum   eldri   en
Dillon. Jón Thoroddsen notar
Sire sem fyrirmynd að einni
Reykjavíkurfrúnni   í  Pilti og
stúlku og sýnir hana í nokk-
uð afskræmdu ljósi. Hún var
fædd og alin upp í Danmörku
(grunur    leikur    á,   að  hún
hafi átt að heita Sigríður, því
svo    hét    móðir   hennar,   en
danski presturinn gert úr því
Sire.  Sigríður  er   hún nefnd
oft   í   sóknaxmanntölum).   í
daglegu tali byrjaði hún flest
ar sínar setningar á dönsku,
en   þýddi   þær   síðan    á   ís-
lenzku    og    varð    þessvegna
mjög   einkennileg  í  talsmáta
og margmál. Má nærri  geta,
að í svo litlu bæjarfélagi, þar
sem     ríkjandi     tun-a     var
hrærigrautur      íslenzku      og
dönsku, leit kvenþjóðin horn-
auga svo kynlegan kvist.
Mjög fljótlega   eftir   komu
sína til Reykjavíkur kynntist
Dillon Sixe. Virðist svo,- sem
ást hafi tekizt með >eim við
fyrstu   sýn,   því   að   strax   í
mmmmmmmmmmmmmmimmim
septemlber sækir hann um
byggingarleyfi og býst til að
reisa hús það á horni Tún-
götu og Suðurgötu, er síðar
var nefnt Dillonshús. Bendir
þetta til þess, að hann hafi
þá þegar haft í hyggju að
staðfesta ráð sitt hér Og ef
til vill setjast að í Reykjavík
fyrir   fullt  Og allt.
Þegar komið er fram í
nóvemlber þykir Dillon kalt
í húsi kaupmanns, enda er
hexbexgi hans ofnlaust. Flyt-
ur hann þá í Klúbbinn til
Maddömu Ottesen, sem þá
er orðin barnshafandi ai
hans völdum. Mötunautur
Dillons í Klúbbnum var
Stefán   Gunnlaugsson,   sýslu-
arprestsins, Gunnlaugs Odds-
sönar, því að hann lézt fjór-
um dögum eftir að bréfið er
ritað, og var um skeið prest-
laust í Reykjavík.
Bréf Kansellísins er varð-
veitt í „Islansk Lovsamling"
og mun það sjaldgæft að ást-
arævintýri séu skrásett þar.
I bréfinu segir m. a. svo:
„I denne Anledning skulde
Cancelliet tjenstlig tilmelde
Hr. Stiftamtmand til Bekj-
endtgörelse for Supplikanten,
at paa Grund af hans int-
erimistiske Ophold paa Is-
land, hans Stilling i hans
Fædreneland og de övrige
dette Collegium bekjendte
Omstændigheder, kan Canc-
elliet ikke bevirke ham Dis-
pensation fra at legitimere
sig, med Hensyn til de
attraaede Ægteskab, paa den
efter Lovgivningen sædvan-
lige Maade."
•
í byrjun júní, skommu
eftir að þessi synjun barst
hingað til lands, 61 Sire dótt-
ur, sem var vatni ausin og
nefnd Henrietta eftir móður
Dillons. Þeim tókst vitaskuld
ékki að fá neina 'svaramenn,
til þess að bera ábyrgð á gif t-
ingu sinni. í sama mánuði
yfixgaf Dillon mæðgurnar og
lét þeim eftir Dillonshús, sem
þá var næstum fullbúið.
Aður en hann fór frá
Reykjavík gexði hann erfða-
skrá sina hjá Landfógeta.
Hún hljóðar svo á íslenzku:
Ég Arthur E. D. Dillon arf-
leiði bróður minn, Constant-
ine, að fimmtán hundruð
pundtun, dóttur mína, Hen-
rietta, í Reykjavík á íslandi
að fimmtán hundruð pund-
um og móður hennar,
Sire Bergmann á sama stað,
að sjö hundruð pundum;
bróður minn, Theobald, að
fimm  hundxuð   pundum,    og
Kaffidrykkja í Dillonshúsi. Á veggnum milli myndanna er
gægjugat frá búri inn í gamla „píuballsalínn", þvi svo var
fyrir niælt í reglugerð, að sá, sem stóð fyrir böllunum, var'ð
að vera við'staddur-
maðux í Borgarfjaxðarsýslu,
síðar bæjarfógeti í Reykja-
vík.
Lýsing Dillons á Reykja-
vík, sem fram kemur í fexða-
bókinni, ex mjög gxeinaxgóð.
Lætur hann fremur illa af
mataræði íslendinga, svo að
ekki hefur hann haft matar-
ást á Sixe. Hann hefux aug-
sýnilega kynnzt betri mönn-
um staðarins og fxæðzt um
ýmsa hluti. Eitthvað 'ferðað-
ist hann um nágrenni Reykja
víkur Og austur á bóginn.
Hann ber fslandi vel söguna,
en vetuxinn 1S34—36 var
harður, og riðu menn yfir
Skerjafjörð á ís. Þótti Dillon
því  skammdegið langt.
Einhverntíma um veturinn
sneri Dillon sér til Stiftyfir-
valdanna og sótti um leyfi til
að ganga að eiga Sire án
svaramanna. Stiftyfirvöldin
treystu sér ekki til að skexa
úx um þetta mikilsverða mál,
en skutu því til Kansellísins
með fyxstu fexð um voxið.
Kansellíið synjaði umsókn
Dillons með bxéfi, dagsettu
28. apxíl 183S. Það bréf hefur
aldrei komið fyxix augu sókn
W
hvora systxa minna, Margar-
et Louisa og Helena, að eitt
hundxað pundum; ef einhver
upphæð skyldi vexða af-
gangs, eða eí dóttix min,
Henxietta skyldi deyja í
æsku, eftixlæt ég hana bxóð*
ux mínum, Constantine.
undixskr. AEDDillon
Reykevig   Iceland
Júní 2S, 1835
Sama ár Og Dillon ritar
þessa erfðaskrá exu íbúar
Reykjavíkur 689 að tölu. Sár-
an var kvaxtað undan útsvör-
um á áxinu sem þóttu há, en
heildaxupphæð þeitia var
510 ríkisdalir eða sem svarar
til 72 sterlingspunda. Dillon
arfleiðir mæðgurnar að 2200
pundum, sem svarar til 20
þúsund ríkisdala. Til saman-
burðar má geta þess, að
Menntaskólahúsið kostaði full
gert, 8 árum síðai, u.þ.b. ia
þúsund líkisdali. Þess ei þó
skylt að geta, að Dillon hef-
ur sennilega gert aðra arf-
leiðsluskrá síðar, og þessi
fallið úr gildi, þótt ekki verði
það vitað með vissu.
Grei-ilega má sjá af erfða-
Framh. á bls. 23
I
s
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24