Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						8

MORGUNBLAniÐ

Fostudagur 3. Jan.  1964

Henrik   Sv.   Björnsson   sendiherra:

Sagnfræði og stóryrði

Ég HEF ekki enn átt kost að

sjá nýútkomna bók Kristjáns Al

bertssonar um Hannes Hafstein

(síðara bindi, fyrri hluti).

Hins vegar las ég fyrir nokkr-

um dögum grein Sigurðar A.

Magnússonair um bókina í Morg-

unblaðinu 22. desember s.l. Er

grein Sigurðar þess eðlis, að ég

get ekki látið hjá líða að stinga

niður penna til að vekja atlhygli

á ýmsum furðulegum ummæl-

um hans, svo ekki sé meira sagt.

Sigurður telutr bók Kristjáns

„öndvegisrit 1 íslenzkri sagn-

fræði", er „ætti að vera skyldu-

lesning allra íslenzkra stjórn-

málamanna og blaðamanna fyrir

þá sök, að hún leiðir svo ský-

laust í ljós, hvernig sagan og

seinni tíminn dæma óhreinlyndi,

hentistefnu, fláræði og valda-

græðgi stjórnmálarnannia ahnars

vegar, og undirlægjuhátt istöðu-

lausra eða óþroskaðra blaða-

manna hins vegar".

Ég er hræddur um, að Sig-

urður A. Magnússon sé kominn

út á nokkuð hálan ís, er hann

tekur að sér það hlutverk, að

vera dómur sögunnar um stjórn-

málaatburði á íslandi á önd-

verðri 20. öldinni.

öllum sem lesið hafa fyrra

bindi ævisögu Hannesar Haf-

steins er að sjálfsögðu ljóst, að

Kristján Albertsson dáir mjög

Hannes sem mann, skáld og

stjórnmálamann. Það er ekki

ætlun mín á nokkurn hátt að

gera lítið úr hæfileikum Hann-

esar Hafsteins, enda á hann slíkt

ekki skilið. Þó er mér ekki grun

laust um, að Kristjáni hætti

nokkuð til að líta ekki nægilega

Leiðréffing

í GREIN Sveins Benedikts-

sonar, sem birtist í blaðinu 29.

des.: Ævisaga Hannesar Haf-

steins og stóridómur um sjálf-

stæðisfoaráttuna voru nokkrar

prentvillur í tveim köflum

greinarinnar. Réttir eru kafl-

arnir þannig:

Það er eftirtektarvert að

Kristján Albertsson birtir ekki

„uppkastið" í heild eins og það

var lagt fyrir Alþingi, heldur

aðeins slitur úr því. Síðan ber

hann í bætifláika fyrir það, eftir

beztu getu. Hann færir að vísu

fraim nok'kur af rökum andstæð-

inga „uppkastsins" en lýsir sam-

sfcöðu sinni með fylgjendum þess

bvað eftir annað.

Samikvæmt ákvæðuim 1. grein-

er „uppkastsins" segir: „ . . . Is-

land danner sammen med Dan-

mark en statsforbindelse, det

samlede danske Rige." Þetta

álkvæði var óuppsegjanlegt.

, Ákvæði voru um aS utanríikis-

ntál, hervarnir á sjó og landi

ásamt gunnfána, fæðingaréttur

«2 peningaslátta skyldu vera

sameiginleg. Þessu átti ekki að

vera hægt að breyta nema með

iögum, sem ríkisþing Dana og

Alþingj samþykktu og konung-

ur staðfesti.

Öðrum sameiginlegum málum

mátti segja upp eftir 25—37 ár.

Viðurkenning Dana á fullveldi

íslands er fékkst með sambands-

lagasamningnum 1918 hefði ver-

ið óhugsandi á þeim tíma, ef sam-

bandslaga „uppkastið" 1908 hefði

verið samþykkt og í gildi sem

6amibandslög.

Þýðingarmesta ákvæðið í sam-

" bandslögunum 1918 var upp-

eagnaráikvæðið, sem gerði Islend

ingum fært að sfcofna alfrjálst

og fullvalda ríki á Þingvöilum

17. júní 1944.

Ég vil spyrja ritdómarann um

ástæðuna fyrir þvi, bversvegna

hann sleppti föður minum, Bene-

dikt Sveinssyni, úr þessari upp-

talningu, því að til þessa hefur

hann ávallt verið talinn meðal

ttelztu manna Landvarnarflokks-

, fa*.

hlutlaust á málin, þegar í folut á

sá maður, sem hann virðist ekki

getað trúað öðru um en hafi

alltaf haft á réttu að standa, en

aðrir, sem öðrum augum litu á

málið, að sama skapi haft rangt

fyrir sér. Enginn er óskeikull,

jafnvel ekki Hannes Hafstein.

Að öðru leyti ©r það ekki ætl-

un mín að ræða hér sagnfræði-

legt gildi þessa ritverks Kristj-

áns Albertssonar, enda hef ég

eins og áður segir ekki átt þess

kost enn að sjá síðaira bindi ævi-

sögunnar, þó að sýnisihorn, sem

Sigurður gefur úr bókinni, ef

rétt er með farið, gefi mér að

vísu ástæðu til að finnast það

fuil hvatskeytisleg staðhæfing

hjá Kristjáni að líkja andstæð-

ingum Hannesar í stjórnmálum

við morðingja suður í Róm 44

árum  fyrir  Krists  burð.

Sigurður A. Magnússon hefur

greinilega heillazt af riti Kristj-

ans og söguhetju hans. Samt á

ég erfitt með að fcrúa því, að

bók Kristjáns hafi gefið tilefni

til þeirra ályktanna, mannlýs-

inga og dóma, er Sigurður kveð-

ur uppi yfir mönnum í blaða-

grein sinni.

Stjórnmálamönnum íslands og

blaðamönnum árið 1908 skipar

Sigurður í 5 flokka, með viðeig-

andi lýsingum, sem hér skulu til-

færðar innan  sviga.

1.   flokkur: Hannes Hafstein

(hetja, göfugmenni og sniiling-

ur).

2.  flokkur: Hér eru taldir ýms

ir helztu stuðningsmenn Hann-

esar, en með þeim fá að fljóta

nokkrir andstæðingar hans svo

sem Jón Jensson og Einar Arn-

þórsson. (Mislit hirð mætra

manna).

3.  flokkur: Valtýr Guðmunds-

son og Björn Jónsson, (ábyrgð-

arlausir ævintýramenn og sam-

vizkulausir loddarar).

4.      flokkur: Einar Kvaran,

Bjarni frá Vogi, Gísli Sveinsson,

Einar Benediktsson, Ari Arnalds

Sigurður Guðmundsson, Guðm-

undur Kamban, Jón Þorkelsson

o.fl. (Hópur af trúðum og

trumbuslögurum kringum þá Val

tý og Björn).

5.   flokkur: Skúli Thoroddsen,

Hannes Þorsteinsson o.fl. (Tæki-

færissinnar, bakferlismenn, spá-

kaupmenn sem gera sér pólitísk-

an mat úr hverju sem að hönd-

um ber).

Mörg fleiri sýnishorn væri

hægt að tilfæra af orðbragði Sig-

urðar, þótt hér skuli staðar num-

ið.

Sigurður A. Magnússon telur,

að íslendingar séu sjúklega hör-

undsárir fyrir hönd áa sinna,

nálægra og fjarlægra. Líklega

hefur Sigurður á réttu að standa

að því leyti, að mönnum er ekki

ávalt sama um hvað sagt er

eða ritað um foreldra þeirra,

systkini, afa og ömmur eða önn-

ur náin skyldmenni, allra sízt

ef slíkt er gert á ósæmilegan

hátt. Þetta er engan veginn sjúk

legt eða óeðlilegt. Hafa verður

það einnig í huga, að það er

fleira en ættartengsl sem veldur

því, að menn greini á um mál-

efni og menn, ekki sízt þá, sem

framairlega hafa staðið í stjórn-

málabaráttunni. Dálæti á stjórn-

málamanni, sem mikill styrr

stóð um fyrir um það bil 50 ár-

um, réttlætir ekki slíkan munn-

söfnuð, sem Siguirður A. Magn-

ússon lætur sér sæma að við-

hafa um marga hina ágætustu

fræðimenn, lögfræðinga, blaða-

menn, skáld og rithöfunda ís-

lenzku þjóðarinnar, sem þá voru

uppi en allir eru nú látnir, og

virðast hafa það eitt til saka

unnið, að dómi Sigurðar, að hafa

verið pólitískir andstæðingar

Hannesar Hafsteins og sýnt þá

andstöðu í verki.

Ég held, að Sigurður A. Magn-

ússon ætti ekki oftar að taka

að sér dómarahlutverk uim ís-

landssögu   síðari  ára.

Það er ekki ætlun mín með

þessum línum að hefja ritdeilur

við Sigurð A. Magnússon. Til-

gangur minn er eingöngu sá að

vekja athygli á furðulegum, og

að mér finnst ósæmilegum, um-

mælum og dómum Sigurðar í

umræddi grein hans.

Orð  hans   tala   sínu  máli.

London,   30.   desember   1963

Henrik Sv. Björnsson

— Aramófaveizla

Framhald af bls. 1.

samtalinu       við   dr.   Kristin

Guðmundsson.

—  Hvenær hófst þessi fagn

aður?

—  Um svipað leyti og verið

hefir. Við vorum boðin í

matarveizlu kl. 11 á gamlárs-

kvöld. Á miðnætti var skálað

fyrir nýja árinu, Krúsjeff og

Æðsta ráðinu. Síðan var hald-

ið áfram að borða til kl. 2

um nóttina. Þá var staðið upp

frá borðum og gengið inn í

svokallaðan sal beilags Ge-

orgs og dansað þar. Sá salur

er í Kreml. Hann er gamall

og heitir eftir dýrlingnum

Sankti Georg, sem víða er

þekktur.

—   Hvað var á matseðlin-

um?

—  Fyrst var kalt borð, síð-

an heitur réttur. Við fengum

fisk og kjöt steikt á  teinum.

—  Voru veigar drukknar í

þessu  samkvæmi?

—  Já, en ekki mikið. Krúsj

eff hélt margar ræður eins

og vant er, og hann skálaði

fyrir öllum tegundum stjórn-

málaástands, sem fyrir finnst,

og þá auðvitað líka kapital-

ísku  löndunum.

—     Hittuð þér Krúsjeff.

Gekk   hann   milli   borðanna?

—   Nei, hann sat við há-

borðið í salnum fyrir framan

okkur, og þangað fór ég á-

samt öðrum sendiherrum og

heilsaði upp á stjórnina. Ekk-

ert sagði hann nú sérstakt,

enda ekki tími til, þar sem

svo margir eiga við hann er-

indi til að heilsa upp á hann

og stjórn hans og óska honum

og Sovétríkjunum gleðilegs

árs.

—  Var frúin með honum?

—  Já, hún var þarna einn-

ig-

—  En Bulganin. Hafið þér

hitt  hann  áður?

—     Nei, þetta er í fyrsta

sinn, sem ég hefi séð hann

hér í Moskvu, hann var orð-

inn gamall maður þar sem

hann gekk upp að háborðinu

og heilsáði Krúsjeff.

—     Hvaða skýringar hafa

diplomatar á því, að hann sit-

ur nú allt í einu þessa miklu

nýársveizlu   valdamannanna?

— Ekki þori ég að segja um

það. Það hefir lítið verið um

það rætt. Ég vil geta þess,

að ég hef aldrei séð Molotoff,

:•:::¦.

Nýr fiskibátur til Eskifjarðar

Hefur tvœr hjálparvélar með

riðstraumsrafal

Eskifirði, 30. des.

Á ÞORLÁKSMESSU kom fán-

um skreytt til Eskifjarðar nýtt

og glæsilegt fiskiskip frá Noregi.

„Jón Kjartansson SU 111." Skip-

ið er eign samnefnds hlutafélags

og Þorsteins Gíslasonar, sem

sigldi því til íandsins.

„Jón Kjartansson" er 278

brúttó rúmlestir að stærð. Afl-

vél er 600 hestöfl frá Wjchmann.

Hjálparvélar eru tvær frá Volvo

Penta 60 hestöfl hvor með 35

kw. riðstraumsrafal, en það mun

nýung hér í fiskibát. 48 mílna

radar er frá Kelvin Huges. Send-

ir er af gerðinni Robertson og

einnig ný og fullkomin tegund

af   sjálfstýringu.   Sjálvirk   Ijós-

miðunarstöð er frá Kodan. Þá

eru í skipinu tvö stór síldarleit-

artæki: Simrad sildeasdic og ný

gerð af asdictæki frá þýziku Atlas

verksmiðjunum, sem getur m.a.

leitað 3000 metra út frá skipinu.

í skipinu eru íbúðir fyrir 20

menn og getur öll áhöfn á þorsk

og síldveiðum búið aftur í.

„Jón Kjartansson" er byggður

hjá Kaarbos mekanisk verksted

i Harstad, en það er stærsta skipa

smíðastöð í Norður Noregi og er

þetta þriðja skipið, sem kemur

frá stöðinni til íslands á þessu

ári, en tvö eru á stokkunum,

systurskip, „Jóns K.", sem

Haraldur Böðvarsson á Akranesi

fær í vetur og annað fyrir Einar

Ámason  flugmann,   sem  verður

til næsta vor.

Öll vinna og smíði er sérlega

vel af hendi leyst og þykir

þetta fullkomnasti og bezt búni

fiskibátur, sem sézt hefur á Eski-

firði. Þá róma eigendur og skips-

höfn mjög öll viðskipti og fyrir-

greiðslu skipasmíðastöðvarinnar.

Eggert Kristjánsson & Co. h.f.

hafði milligöngu um innflutning

og smíði skipsins. Upphaflega

var skipinu lofað 19. des. og var

það afhent eigendum þann dag.

í reynsluferðinni var hraði skips-

ins 11,5 sml. á klst. á heimleið

reyndist prýðilega.

„Jón Kjartansson" fer nú til

þorskveiða frá Eskifirði. Skip-

stjóri i vetur verður Þorsteinn

Þorisson og 1. vélstjóri Ragnar

Sigurmundsson.

og ekki var hann heldur I

þessari veizlu. En hins vegar

sat Vorosiloff veizluna, þó

að hann hafi verið dæmdur

stalinisiti, og ég held hann

hafi alltaf verið í þessum

áramótaveizlum. Ég heilsaði

upp á hann og talaði dálitla

stund við hann. Hann var

kátur og sagði allt ágætt. En

auðvitað höfðum við ekki

tækifæri til að tala lengi sam

an, þetta var einungis dálítið

rabb.

—  Spyrja þeir eitthvað um

ísland, þegar þið hittist

svona?

—     Nei, ekki var það nú.

Þeir hafa öðrum hnöppum

að hneppa  í slíkum veizlum

—  Þér hafið þá ekki sagt

neitt alvarlegt við Vorosil-

off?

—  Nei, við skáluðum bara.

Maður verður gætnari með

reynslunni og árunum.

—  Líkar yður vel í Moskvu

dr. Kristinn?

—  Já, að mörgu leyti ágæt-

lega.

—  Andrúmsloftið hefir auð

vitað batnað.

—  Já, það heyrist manni á

öllum. Það er léttara yfir

flestum hlutum. Það er öðru

visi talað. Krúsjeff er miög

vinsamlegur í garð Banda-

ríkianna. Nú er spáð hláku

í stjórnmálunum.

•

Þeir Bulganin og Voroshil-

ov voru meðal valdamestu

manna Sovétríkjanna um

langt skeið, og báðir mar-

skálkar og áttu sæti í Æðsta

ráðinu. Auk þess var Bulg-

anin forsætisráðherra Sovét

ríkjanna 1955-58. En á 22.

flokksþinirinu í Moskvu i

október 1961 voru samþykkt-

ar vítur á þá og þeir lýstir

„flokksandstæðingar" og stal-

inistar eins og Molotov, Mal-

enkov, Kaganovich og fleiri

fyrrverandi framámenn. Mikl

ar breytingar voru þá gerðar

á Æðsta ráðinu. Var átta

mönnum vikið ur því, þeirra

á meðal Bulganin og Vorosh-

ilov. Hefur lítt borið á þeim

síðan, og þó minna á Bulgan-

in. Það vildi Voroshilov til

happs að hann sá að sér i

tíma og játaði syndir sínar áð

ur   en  flokksþinginu  lauk.

Það var á þessu sama flokks

þingi, sem ákveðið var að

flytja lík Stalíns úr grafhýs-

inu við Rauða torgið og grafa

það skammt frá Kremlmúrn-

um.

JólatónleikarSin-

fóníuhljómsveit-

arinnar

ÞAÐ var hátíðablæir yfir jóla-

tónl'eikum Sinfóníuhljómsiveitar

íslands, sem haldnir voru !

Kristskirkju í Landakoti 30. des-

em/ber. Ave Maria eftir Baoh-

Gounod, í útsetningu fyrir hörpu

og strengjasveit eftir Alois

Snajdr, sem var fyrst á efnis.

skránni, stakk að vísu nokkuð

í stúf við önnur viðfangsefni og

bætti ekki heildarsvip tónleik.

anna. Önnur verkefni hljóm-

sveitarinnar voru Hörpu-konsert

Handels, Flautu-konsert í D-dúr

(K. 314) eftiir Mozart og Ohac

ony eftir Henry Purcell í út.

setningu Benjamínis Brittens.

Einleikari í hörpu-konsertinum

var Ladislava Vicarová, hörpu.

leikari Sinfóníuhljómsveitarinn.

ar, en í flautu-konsertinum Av.

eril Williamis, fyrsti flautuleiikarl

hljómsveitarinnar. Skiluðu þæj>

báðar erfiðum hlutverkum með

mikilli prýði. Einkum sýndi ung.

frú Williaims afburða leikni 4

hljóðfæri sitt og næma tówvísi.

Inn á milli hljómsveitarverk.

anna lók dr. Páll tsólfsson ein.

leik á orgel kirkjunnar, verk

eftir Fresoobaldi og Max Reger.

Átti leikur hans sinn mAkla þátt

í þeim helgisvip, sem rar á tón-

Wkunum.

Jún Þórarinssoii.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24