Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						8
MORGUNBLAniÐ
Fostudagur 3. Jan.  1964
Henrik   Sv.   Björnsson   sendiherra:
Sagnfræði og stóryrði
Ég HEF ekki enn átt kost að
sjá nýútkomna bók Kristjáns Al
bertssonar um Hannes Hafstein
(síðara bindi, fyrri hluti).
Hins vegar las ég fyrir nokkr-
um dögum grein Sigurðar A.
Magnússonair um bókina í Morg-
unblaðinu 22. desember s.l. Er
grein Sigurðar þess eðlis, að ég
get ekki látið hjá líða að stinga
niður penna til að vekja atlhygli
á ýmsum furðulegum ummæl-
um hans, svo ekki sé meira sagt.
Sigurður telutr bók Kristjáns
„öndvegisrit 1 íslenzkri sagn-
fræði", er „ætti að vera skyldu-
lesning allra íslenzkra stjórn-
málamanna og blaðamanna fyrir
þá sök, að hún leiðir svo ský-
laust í ljós, hvernig sagan og
seinni tíminn dæma óhreinlyndi,
hentistefnu, fláræði og valda-
græðgi stjórnmálarnannia ahnars
vegar, og undirlægjuhátt istöðu-
lausra eða óþroskaðra blaða-
manna hins vegar".
Ég er hræddur um, að Sig-
urður A. Magnússon sé kominn
út á nokkuð hálan ís, er hann
tekur að sér það hlutverk, að
vera dómur sögunnar um stjórn-
málaatburði á íslandi á önd-
verðri 20. öldinni.
öllum sem lesið hafa fyrra
bindi ævisögu Hannesar Haf-
steins er að sjálfsögðu ljóst, að
Kristján Albertsson dáir mjög
Hannes sem mann, skáld og
stjórnmálamann. Það er ekki
ætlun mín á nokkurn hátt að
gera lítið úr hæfileikum Hann-
esar Hafsteins, enda á hann slíkt
ekki skilið. Þó er mér ekki grun
laust um, að Kristjáni hætti
nokkuð til að líta ekki nægilega
Leiðréffing
í GREIN Sveins Benedikts-
sonar, sem birtist í blaðinu 29.
des.: Ævisaga Hannesar Haf-
steins og stóridómur um sjálf-
stæðisfoaráttuna voru nokkrar
prentvillur í tveim köflum
greinarinnar. Réttir eru kafl-
arnir þannig:
Það er eftirtektarvert að
Kristján Albertsson birtir ekki
„uppkastið" í heild eins og það
var lagt fyrir Alþingi, heldur
aðeins slitur úr því. Síðan ber
hann í bætifláika fyrir það, eftir
beztu getu. Hann færir að vísu
fraim nok'kur af rökum andstæð-
inga „uppkastsins" en lýsir sam-
sfcöðu sinni með fylgjendum þess
bvað eftir annað.
Samikvæmt ákvæðuim 1. grein-
er „uppkastsins" segir: „ . . . Is-
land danner sammen med Dan-
mark en statsforbindelse, det
samlede danske Rige." Þetta
álkvæði var óuppsegjanlegt.
, Ákvæði voru um aS utanríikis-
ntál, hervarnir á sjó og landi
ásamt gunnfána, fæðingaréttur
«2 peningaslátta skyldu vera
sameiginleg. Þessu átti ekki að
vera hægt að breyta nema með
iögum, sem ríkisþing Dana og
Alþingj samþykktu og konung-
ur staðfesti.
Öðrum sameiginlegum málum
mátti segja upp eftir 25—37 ár.
Viðurkenning Dana á fullveldi
íslands er fékkst með sambands-
lagasamningnum 1918 hefði ver-
ið óhugsandi á þeim tíma, ef sam-
bandslaga „uppkastið" 1908 hefði
verið samþykkt og í gildi sem
6amibandslög.
Þýðingarmesta ákvæðið í sam-
" bandslögunum 1918 var upp-
eagnaráikvæðið, sem gerði Islend
ingum fært að sfcofna alfrjálst
og fullvalda ríki á Þingvöilum
17. júní 1944.
Ég vil spyrja ritdómarann um
ástæðuna fyrir þvi, bversvegna
hann sleppti föður minum, Bene-
dikt Sveinssyni, úr þessari upp-
talningu, því að til þessa hefur
hann ávallt verið talinn meðal
ttelztu manna Landvarnarflokks-
, fa*.
hlutlaust á málin, þegar í folut á
sá maður, sem hann virðist ekki
getað trúað öðru um en hafi
alltaf haft á réttu að standa, en
aðrir, sem öðrum augum litu á
málið, að sama skapi haft rangt
fyrir sér. Enginn er óskeikull,
jafnvel ekki Hannes Hafstein.
Að öðru leyti ©r það ekki ætl-
un mín að ræða hér sagnfræði-
legt gildi þessa ritverks Kristj-
áns Albertssonar, enda hef ég
eins og áður segir ekki átt þess
kost enn að sjá síðaira bindi ævi-
sögunnar, þó að sýnisihorn, sem
Sigurður gefur úr bókinni, ef
rétt er með farið, gefi mér að
vísu ástæðu til að finnast það
fuil hvatskeytisleg staðhæfing
hjá Kristjáni að líkja andstæð-
ingum Hannesar í stjórnmálum
við morðingja suður í Róm 44
árum  fyrir  Krists  burð.
Sigurður A. Magnússon hefur
greinilega heillazt af riti Kristj-
ans og söguhetju hans. Samt á
ég erfitt með að fcrúa því, að
bók Kristjáns hafi gefið tilefni
til þeirra ályktanna, mannlýs-
inga og dóma, er Sigurður kveð-
ur uppi yfir mönnum í blaða-
grein sinni.
Stjórnmálamönnum íslands og
blaðamönnum árið 1908 skipar
Sigurður í 5 flokka, með viðeig-
andi lýsingum, sem hér skulu til-
færðar innan  sviga.
1.   flokkur: Hannes Hafstein
(hetja, göfugmenni og sniiling-
ur).
2.  flokkur: Hér eru taldir ýms
ir helztu stuðningsmenn Hann-
esar, en með þeim fá að fljóta
nokkrir andstæðingar hans svo
sem Jón Jensson og Einar Arn-
þórsson. (Mislit hirð mætra
manna).
3.  flokkur: Valtýr Guðmunds-
son og Björn Jónsson, (ábyrgð-
arlausir ævintýramenn og sam-
vizkulausir loddarar).
4.      flokkur: Einar Kvaran,
Bjarni frá Vogi, Gísli Sveinsson,
Einar Benediktsson, Ari Arnalds
Sigurður Guðmundsson, Guðm-
undur Kamban, Jón Þorkelsson
o.fl. (Hópur af trúðum og
trumbuslögurum kringum þá Val
tý og Björn).
5.   flokkur: Skúli Thoroddsen,
Hannes Þorsteinsson o.fl. (Tæki-
færissinnar, bakferlismenn, spá-
kaupmenn sem gera sér pólitísk-
an mat úr hverju sem að hönd-
um ber).
Mörg fleiri sýnishorn væri
hægt að tilfæra af orðbragði Sig-
urðar, þótt hér skuli staðar num-
ið.
Sigurður A. Magnússon telur,
að íslendingar séu sjúklega hör-
undsárir fyrir hönd áa sinna,
nálægra og fjarlægra. Líklega
hefur Sigurður á réttu að standa
að því leyti, að mönnum er ekki
ávalt sama um hvað sagt er
eða ritað um foreldra þeirra,
systkini, afa og ömmur eða önn-
ur náin skyldmenni, allra sízt
ef slíkt er gert á ósæmilegan
hátt. Þetta er engan veginn sjúk
legt eða óeðlilegt. Hafa verður
það einnig í huga, að það er
fleira en ættartengsl sem veldur
því, að menn greini á um mál-
efni og menn, ekki sízt þá, sem
framairlega hafa staðið í stjórn-
málabaráttunni. Dálæti á stjórn-
málamanni, sem mikill styrr
stóð um fyrir um það bil 50 ár-
um, réttlætir ekki slíkan munn-
söfnuð, sem Siguirður A. Magn-
ússon lætur sér sæma að við-
hafa um marga hina ágætustu
fræðimenn, lögfræðinga, blaða-
menn, skáld og rithöfunda ís-
lenzku þjóðarinnar, sem þá voru
uppi en allir eru nú látnir, og
virðast hafa það eitt til saka
unnið, að dómi Sigurðar, að hafa
verið pólitískir andstæðingar
Hannesar Hafsteins og sýnt þá
andstöðu í verki.
Ég held, að Sigurður A. Magn-
ússon ætti ekki oftar að taka
að sér dómarahlutverk uim ís-
landssögu   síðari  ára.
Það er ekki ætlun mín með
þessum línum að hefja ritdeilur
við Sigurð A. Magnússon. Til-
gangur minn er eingöngu sá að
vekja athygli á furðulegum, og
að mér finnst ósæmilegum, um-
mælum og dómum Sigurðar í
umræddi grein hans.
Orð  hans   tala   sínu  máli.
London,   30.   desember   1963
Henrik Sv. Björnsson
— Aramófaveizla
Framhald af bls. 1.
samtalinu       við   dr.   Kristin
Guðmundsson.
—  Hvenær hófst þessi fagn
aður?
—  Um svipað leyti og verið
hefir. Við vorum boðin í
matarveizlu kl. 11 á gamlárs-
kvöld. Á miðnætti var skálað
fyrir nýja árinu, Krúsjeff og
Æðsta ráðinu. Síðan var hald-
ið áfram að borða til kl. 2
um nóttina. Þá var staðið upp
frá borðum og gengið inn í
svokallaðan sal beilags Ge-
orgs og dansað þar. Sá salur
er í Kreml. Hann er gamall
og heitir eftir dýrlingnum
Sankti Georg, sem víða er
þekktur.
—   Hvað var á matseðlin-
um?
—  Fyrst var kalt borð, síð-
an heitur réttur. Við fengum
fisk og kjöt steikt á  teinum.
—  Voru veigar drukknar í
þessu  samkvæmi?
—  Já, en ekki mikið. Krúsj
eff hélt margar ræður eins
og vant er, og hann skálaði
fyrir öllum tegundum stjórn-
málaástands, sem fyrir finnst,
og þá auðvitað líka kapital-
ísku  löndunum.
—     Hittuð þér Krúsjeff.
Gekk   hann   milli   borðanna?
—   Nei, hann sat við há-
borðið í salnum fyrir framan
okkur, og þangað fór ég á-
samt öðrum sendiherrum og
heilsaði upp á stjórnina. Ekk-
ert sagði hann nú sérstakt,
enda ekki tími til, þar sem
svo margir eiga við hann er-
indi til að heilsa upp á hann
og stjórn hans og óska honum
og Sovétríkjunum gleðilegs
árs.
—  Var frúin með honum?
—  Já, hún var þarna einn-
ig-
—  En Bulganin. Hafið þér
hitt  hann  áður?
—     Nei, þetta er í fyrsta
sinn, sem ég hefi séð hann
hér í Moskvu, hann var orð-
inn gamall maður þar sem
hann gekk upp að háborðinu
og heilsáði Krúsjeff.
—     Hvaða skýringar hafa
diplomatar á því, að hann sit-
ur nú allt í einu þessa miklu
nýársveizlu   valdamannanna?
— Ekki þori ég að segja um
það. Það hefir lítið verið um
það rætt. Ég vil geta þess,
að ég hef aldrei séð Molotoff,
:•:::¦.
Nýr fiskibátur til Eskifjarðar
Hefur tvœr hjálparvélar með
riðstraumsrafal
Eskifirði, 30. des.
Á ÞORLÁKSMESSU kom fán-
um skreytt til Eskifjarðar nýtt
og glæsilegt fiskiskip frá Noregi.
„Jón Kjartansson SU 111." Skip-
ið er eign samnefnds hlutafélags
og Þorsteins Gíslasonar, sem
sigldi því til íandsins.
„Jón Kjartansson" er 278
brúttó rúmlestir að stærð. Afl-
vél er 600 hestöfl frá Wjchmann.
Hjálparvélar eru tvær frá Volvo
Penta 60 hestöfl hvor með 35
kw. riðstraumsrafal, en það mun
nýung hér í fiskibát. 48 mílna
radar er frá Kelvin Huges. Send-
ir er af gerðinni Robertson og
einnig ný og fullkomin tegund
af   sjálfstýringu.   Sjálvirk   Ijós-
miðunarstöð er frá Kodan. Þá
eru í skipinu tvö stór síldarleit-
artæki: Simrad sildeasdic og ný
gerð af asdictæki frá þýziku Atlas
verksmiðjunum, sem getur m.a.
leitað 3000 metra út frá skipinu.
í skipinu eru íbúðir fyrir 20
menn og getur öll áhöfn á þorsk
og síldveiðum búið aftur í.
„Jón Kjartansson" er byggður
hjá Kaarbos mekanisk verksted
i Harstad, en það er stærsta skipa
smíðastöð í Norður Noregi og er
þetta þriðja skipið, sem kemur
frá stöðinni til íslands á þessu
ári, en tvö eru á stokkunum,
systurskip, „Jóns K.", sem
Haraldur Böðvarsson á Akranesi
fær í vetur og annað fyrir Einar
Ámason  flugmann,   sem  verður
til næsta vor.
Öll vinna og smíði er sérlega
vel af hendi leyst og þykir
þetta fullkomnasti og bezt búni
fiskibátur, sem sézt hefur á Eski-
firði. Þá róma eigendur og skips-
höfn mjög öll viðskipti og fyrir-
greiðslu skipasmíðastöðvarinnar.
Eggert Kristjánsson & Co. h.f.
hafði milligöngu um innflutning
og smíði skipsins. Upphaflega
var skipinu lofað 19. des. og var
það afhent eigendum þann dag.
í reynsluferðinni var hraði skips-
ins 11,5 sml. á klst. á heimleið
reyndist prýðilega.
„Jón Kjartansson" fer nú til
þorskveiða frá Eskifirði. Skip-
stjóri i vetur verður Þorsteinn
Þorisson og 1. vélstjóri Ragnar
Sigurmundsson.
og ekki var hann heldur I
þessari veizlu. En hins vegar
sat Vorosiloff veizluna, þó
að hann hafi verið dæmdur
stalinisiti, og ég held hann
hafi alltaf verið í þessum
áramótaveizlum. Ég heilsaði
upp á hann og talaði dálitla
stund við hann. Hann var
kátur og sagði allt ágætt. En
auðvitað höfðum við ekki
tækifæri til að tala lengi sam
an, þetta var einungis dálítið
rabb.
—  Spyrja þeir eitthvað um
ísland, þegar þið hittist
svona?
—     Nei, ekki var það nú.
Þeir hafa öðrum hnöppum
að hneppa  í slíkum veizlum
—  Þér hafið þá ekki sagt
neitt alvarlegt við Vorosil-
off?
—  Nei, við skáluðum bara.
Maður verður gætnari með
reynslunni og árunum.
—  Líkar yður vel í Moskvu
dr. Kristinn?
—  Já, að mörgu leyti ágæt-
lega.
—  Andrúmsloftið hefir auð
vitað batnað.
—  Já, það heyrist manni á
öllum. Það er léttara yfir
flestum hlutum. Það er öðru
visi talað. Krúsjeff er miög
vinsamlegur í garð Banda-
ríkianna. Nú er spáð hláku
í stjórnmálunum.
•
Þeir Bulganin og Voroshil-
ov voru meðal valdamestu
manna Sovétríkjanna um
langt skeið, og báðir mar-
skálkar og áttu sæti í Æðsta
ráðinu. Auk þess var Bulg-
anin forsætisráðherra Sovét
ríkjanna 1955-58. En á 22.
flokksþinirinu í Moskvu i
október 1961 voru samþykkt-
ar vítur á þá og þeir lýstir
„flokksandstæðingar" og stal-
inistar eins og Molotov, Mal-
enkov, Kaganovich og fleiri
fyrrverandi framámenn. Mikl
ar breytingar voru þá gerðar
á Æðsta ráðinu. Var átta
mönnum vikið ur því, þeirra
á meðal Bulganin og Vorosh-
ilov. Hefur lítt borið á þeim
síðan, og þó minna á Bulgan-
in. Það vildi Voroshilov til
happs að hann sá að sér i
tíma og játaði syndir sínar áð
ur   en  flokksþinginu  lauk.
Það var á þessu sama flokks
þingi, sem ákveðið var að
flytja lík Stalíns úr grafhýs-
inu við Rauða torgið og grafa
það skammt frá Kremlmúrn-
um.
JólatónleikarSin-
fóníuhljómsveit-
arinnar
ÞAÐ var hátíðablæir yfir jóla-
tónl'eikum Sinfóníuhljómsiveitar
íslands, sem haldnir voru !
Kristskirkju í Landakoti 30. des-
em/ber. Ave Maria eftir Baoh-
Gounod, í útsetningu fyrir hörpu
og strengjasveit eftir Alois
Snajdr, sem var fyrst á efnis.
skránni, stakk að vísu nokkuð
í stúf við önnur viðfangsefni og
bætti ekki heildarsvip tónleik.
anna. Önnur verkefni hljóm-
sveitarinnar voru Hörpu-konsert
Handels, Flautu-konsert í D-dúr
(K. 314) eftiir Mozart og Ohac
ony eftir Henry Purcell í út.
setningu Benjamínis Brittens.
Einleikari í hörpu-konsertinum
var Ladislava Vicarová, hörpu.
leikari Sinfóníuhljómsveitarinn.
ar, en í flautu-konsertinum Av.
eril Williamis, fyrsti flautuleiikarl
hljómsveitarinnar. Skiluðu þæj>
báðar erfiðum hlutverkum með
mikilli prýði. Einkum sýndi ung.
frú Williaims afburða leikni 4
hljóðfæri sitt og næma tówvísi.
Inn á milli hljómsveitarverk.
anna lók dr. Páll tsólfsson ein.
leik á orgel kirkjunnar, verk
eftir Fresoobaldi og Max Reger.
Átti leikur hans sinn mAkla þátt
í þeim helgisvip, sem rar á tón-
Wkunum.
Jún Þórarinssoii.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24