Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Föstudagur 3. jan.  1964
MORGUNBLAÐIB
15
— Avarp   Asgeirs
Ásgeirssonar
Framh. af bls. 6
diottningu og tnann hennar, prins
Philip, í Buckingfoamhöllinni,
Sir Alec Douglas Home forsætis-
i-áíSherra, í Downing Street 10,
og bongarstjórann í Guildhall.
Ég hafði áður komið tvisvar í
Downing Street 10, og hitt fyrst
McDonald og síðar Dord Baldwin
og þekktu þeir báðir vel til ís-
lands af frásögn William Morris,
sem hafSi heimsótt ísland og
þýtt og ort útaf íslendingasög-
um .Urðu þeir á sinni tíð vel við
tninum mála'leitunum. Að vísu
eagði Baldwin, að sín stærstu
vonforigði á ævinni stæðu í sam-
bandi við ísland, því að þeffar
Morris hafi komið að kveðja
inóður sína, áður en hann lagði
í fslandsferðina, hafi hann klapp-
að á bollinn á sér, og lofað að
gefa sér íslenzkan hest, þegar
hann kæmi til baka. En hestur-
inn fcom aldrei. Hér ásannaðist
þó það, sem ég sagði, að íslenzk-
ar fornfoókmenntir hafa reynzt
oss góðuir fulltrúi. Likt er að
segja um Sir Alec, hann er
Sfcoti, en þeir eru vorir næstu
nágrannar,' þekkja til sögu ís-
íands, og sýna oss jafnan mikla
vinsemd.
Hjá drottningu og borgar-
etjóra nutuim við hinnar mestu
gestrisni og viðhafnar, sem
Engilendingum er svo töm,
foallarstíH" og fornir búningar,
skifckjur og skartjhúfur. Þar
sómdi íslenzki skautbúningurinn
sér vel. En þessi íhaldssemi
Engilendinga er aðeins á ytra
foorðinu, þvi hið innra með sér
eru þeir raunsæir nútímamenn,
og fúsir og flljótir til að semja
sig að nýjoim og breyttum foátt-
um í hugsun og f ramikvæmd. Ég
drep aðeins á þessi atriði, og
oflangt mál að rekja ferðasög-
una, enda er hún áður komin
að  nökkru leyti í útvarpi.
>ó vil ég efcki láta hjá líða
að nefna heimiboðin til háiskól-
enna í Londan, Oxford, Leeds
og Edinborg, og British Mus-
eum. Þau heimboð voru engin
tilviljun, heldur áttu þau rót
Bína að refcja til þess, sem ég
endurtek enn, íslenzkra fræða
og sögu. Þar voru ofckur sýnir
niargir dýrgripir islenzkra hand-
rita og elztu prentaðra bóka, og
bar margt á góma uim íslenzk
og engil-saxnesk fræði, enda
munu hvorirtveggj'a hafa skilið
annars mál, Aðalsteinn konung-
ur og Egill Skallagríms-son, þeg-
er hann dvaldi með konungi á
Englandi. Titill drottningar „The
Queen" er engil-saxneska, og
sama orðið og „fcvon" á íslenzku
í bvonfang og kvonbænir. f Ox-
ford sá ég bók, sem ég raunar
foekkti áður, um „Hamlet í ís-
lenzfcum bókmenntum", en hann
er fyrst nefndur í Snorra-Eddu
©g beitir þar Amlóði. Um hann
eru og Brjiánssögur í ísilenzkum
fojóðsöguim, og nokkrir rímna-
flofckar. En mifciíl munur er á
leikriti Sfoafcespears og íslenzk-
wim Amlóðarímum. Veldur hver
é heldur, þó söguefni sé hið
sama. Butler, utanrfklsráðfoerr-
ann bauð ofckur í leifchús til að
sjá „Hamlet", Það var stórkost-
leg sýning að efni og meðferð.
Þvií vænna þótti mér um að sjá
Hamilet hér í Þjóðleifchúsinu um
jólin till samanburður. Sú sýning
tókst mjög vel, og enginn am-
lóðaforagur eins og á rímunum.
En hér verð ég að láta staðar
numið.
Ég hefi lagt nofckra áhrezlu
é það, að vér íslendingar njótum
erlendis vors menningararfs I
ríkum mœli í hópi menntamiahna
og margra valdsmanna, og er
það þjóð vorri ómetanlegur
6tyrkur. Persónuleg viðkynning
og vinátta við nágranna- og
viðskiptaþjóðir vorar o& ráða-
imenn þeirra, er vorri fámennu
jþjóð nauðsyn. Þefcking á fslandi
nútímans fer vaxandi meðal
IÞeirra, sem máli skiptir. Vér
erum efcki lengur utan sjón-
deildarhringsins, og vér fögnum
•þvií, þegar oss er sýndur skiln-
ingur og vinahót.
Ég vil að lokum bæta við sög-
una og bókmenntirnar öðrum
ólaunuðum fulltrúa íslands er-
lendis, en það eru allir þeir
íslendingar, sem þar búa, ýmist
við nám eða heimilisfastir. Við
höfum á ferðum okkar hitt fjölda
þeirra, og ekki sízt nú á Engl-
andi og Skotlandi. Það er
ánægjulegt, hve oft maður verð-
ux þess var, hve vel þeir bera
ættlandi sínu söguna með fram-
fcomu sinni, hæfileikum og starfi.
Tryggð og ástúð, sem þeir sýna
við svona tækifæri, er með ágæt-
um. Það ber oss að þafoka, enda
má Fjallkonan vart við því að
missa neitt af börnum sínuim.
Að svo mæltu óskum við
hjónin öllum gleðilegs nýjárs
og 'þjóðinni gæfu og gengis á
þessu nýbyrjaða ári og Guðs-
blessunar.
—   Aramótaræoa
Framh. af bls. 13
þeirra, sem í stöðuguim deilum
hafa staðið, um nokkuð sem
raunverulega skiptir máli um
lífskjör almennings?
Lítum á tvö verkefni, sem úr-
lausnar bíða.
Enginn vafi eir á, að mesta
kjarabótin, sem unnt væri að
afla almenningi hér á landi nú,
væri sú, ef takast 'mætti að
stytta vinnutíma hér með ó-
skertu kaupi ofan í það, sem með
nágrannaþjóðum okkar tíðkast.
Spurningin er, hvort menn vilja
halda áfram að skeggræða um
'þetta eða gera raunhæfar ráð-
stafanir til að hrinda því í fram-
kvæmd. Til þess að það heppnist
þarf á að halda samvinnu allra:
Verkamanna, vinnuveitenda og
ríkisvalds. Vilja menn gefa sér
tóm til að leysa þetta verkefni
eða vilja þeir halda áfram að
eyða tímanum í einskisverðar
þrætur?
Á þessu ári hafa menn átak-
anlega — en sem betur fer án
stórslysa —, verið minntir á, að
enn lifum við í landi elds og ísa
við fábreytta og valta atvinnu-
vegi. Vilja menn kanna til hlít-
ar, hvort unnt sé að koma hér
upp stóriðju, sem strax miundi
færa okkur aukið öryggi og
skapa skilyrði fyrir áfrarmhald-
andi stórvirkjunum? Eða kjósa
menn helur að láta allt druifckna
í innbyrðis þrætum, metingi og
jafnvel hrepparíg? Svo að ekki
sé talað um minnimáttarkennd-
ina, sem óttast, að þjóðernið
muni farast, ef við semjuim við
erlendia aðila um sam'vinnu, er
nágrannar okkar t. d. í Noregi
telja sér gulls-í-gildi.
í frjálsu þjóðfélagi eins og oikfc
ar vísar hagnýting þekkingar og
tæikni öruggustu — og raunar
einu — leiðina til bættra lífs-
kjara. öll vonum við, að stríð
á milli þjóða séu úr sögunni. En
halda menn þá heilladrýgra að
eiga í stríði innan þjóðar? Lát-
um það efcki henda, að öflugum
samtökum, sem stofnuð eru til
almennings heilla, sé beitt gegn
handhöfum ríkisvaldsins, sem
löglegur meirihluti hefur trúað
fyrir umiboði sínu. Hvergi á inn-
byrðis ófriður og stéttastríð
minni rétt á sér en í okkar ör-
smáa þjóðfélagi, þar sem allir
eru vaxnir af sömu rót og raunar
náskyldir í orðsins eiginlega
skilningi. Hættum þeirri tog-
streitu stéttanna, sem enguim
færir ábata. Samieinuanist um að
gera þeiim, er örðugast eiga, lifið
léttara og búa þjóðinni allri hag-
sæld og frið í okkar ástkæra en
erfiða landi.
Að svo mæltu óska ég öllum
íslendingum gleðilegs árs  1964.
Málflutningsskrifstofa
Sveinbjörn Ddgfinss. hrl.
og Einar Viðar,   hdl.
Hafnarstræti 11 — Sími 19406
JÖN E. AGÚSTSSON
málarameistari Otrateigi
Allskonar  málaravinna
Simi  á6346.
MORGUNBLAÐIÐ hringdi í
gær til fjögurra forystu-
manna í hinum fjóru helztu
atvinnugreinum íslendinga,
landbúnaði, sjávarútvegi, iðn-
aði og verzlun, og spurðist
fyrir um það, hvernig árferði
hefði verið í atvinnugreinun-
um. Fara svör þeirra hér á
eftir;
•    Lanðbúnaður: árferðið
snerist við
Halldór Pálsson, búnaðar-
málastjóri, sagði: Árið var land-
búnaði nokkuð örðugt, einkum
þar sem segja má, að árferðið
hafi snúizt við. Veturinn í fyrra
var fremur mildur, eins og vet-
urinn nú, en kuldatíð var frá
páskum og fram í nóvember.
Heyfengur var með minna móti
að magni til, en hins vegar gæða-
betri en árið áður. Hann var í
minna lagi, ekki sízt, þegar tillit
er tekið til þess, að tún hafa
stækkað og aldrei hefur verið
notað meira af áburði. Uppskera
á hvern hektara lands var því
minni en áður. Víðast hvar spratt
heldur engin há.
Sauðfjárafurðir voru minni nú
en í fyrra; fé hefur heldur fækk-
að og sláturfé var rýrara í haust
en áður.
Mjólkurframleiðslan gekk vel.
Garðrækt var víðast hvar erfið
og kartöfluuppskera óvíða eðli-
leg. Má segja, að hún hafi brugð-
izt, og er sumarfrostum aðallega
um að kenna. Þetta gekk þó mjög
misjafnt yfir landið.
Að lokum má geta þess, að
áburðarnotkun var með mesta
móti, eins og fyrr er drepið á,
og nam hún að verðgildi 121
milljón króna, eða 14 milljónum
meira en árið 1962. Hins vegar
var heyfengur lítið sem ekkert
meiri, og að því leyti er hægt að
segja, að árið hafi verið slæmt
fyrir bændur.
Að aflinn hefur minnkað, staf-
ar aðallega af því, að hvorki
sumar- né vetiarsíldveiðarnar
gáfu eins mikið af sér á síðast-
liðnu ári og árið 1962. Sérstak-
lega á þetta við um haustsildar-
veiðarnar.
Um aflabrögð á öðrum fiski
en síld má segja, að árið hafi
verið sæmilega hagstætt, nema
fyrir togarana, sem áttu við mik-
ið aflaleysi að stríða. Lenti út-
gerð þeirra þar af leiðandi í
miklum örðugleikum. Aflabrögð
hjá bátunum voru hins vegar
sæmilega hagstæð viðast hvar.
í fiskvinnslu var árið heldur
erfitt vegna gífurlegrar kostnað-
araukningar af völdum hinna
miklu launahækkana. Hækkaði
allur framleiðslukostnaður stór-
kostlega vegna aukinna kaup-
greiðslna.
Verðlag á fiskafurðum var yf-
irleitt fremur hagstætt og verð-
lagsþróunin heldur góð. Verð-
hækkanir hafa orðið á flestum
útflutningsafurðum, en mjög
misjafnlega miklar. Allt lýsi
hækkaði mest.
Mestu máli skiptir þó að sjálf-
sögðu í þessu sambandi verðlag
á helztu útflutningsvörunum:
freðfiski, saltfiski, skreið og síld.
Var það allt heldur hækkandi á
árinu og í samræmi við almenna
verðþróun erlendis.
Niðurstaðan er því þessi: Þótt
afli sé heldur minni en í fyrra,
er ekki hægt að segja annað en
mikill afli hafi borizt á land og
framleiðslan verið mikil. Verð-
lag var heldur hagstætt. Hins
vegar olli síldin vonbrigðum, og
hin mikla kostnaðarhækkun
vegna launahækkana á árinu
hlýtur að koma fram í auknum
örðugleikum við útveginn, og þó
alveg sérstaklega við fisk-
vinnslu.
•    Sjávarútvegur: árið heldur
hagstætt, þrátt fyrir
örðugleika
Davíð Ólafsson, fiskimála-
stjóri, sagði: Um aflabrögð er það
að segja, aS heildarafli var
nokkru minni á árinu 1963 en
1962. Áætla má, að 765.000 lestir
hafi fengizt úr sjó á síðasta ári,
en árið J962 öfluðust 833.000 lest-
ir. —•
ÁRIÐ?
lánaöflun     til       byggingarfram-
kvæmda.
Of snemmt er að nefna tölur
um umsetningu, en óhætt ætti
að vera að fullyrða, að flestir
iðnrekendur hafi aukið hana
verulega. Þetta er þó rnjög mis-
jafnt eftir iðngreinum.
Ströng verðlagsákvæði há iðn-
aðinum og standa eðlilegri þró-
un fyrir þrifum. Að þessu leyti
er iðnaði íslendinga sniðinn
þröngur stakkur. Þetta lagaðist
svolítið seinni hluta ársins 1963,
en enn er langt í land að leið-
rétta gamalt misræmi.
Iðnaðurinn hér á landi þróað-
ist til réttrar áttar á síðasta ári,
og svo mun einnig verða á ný-
höfnu ári, þótt menn sjái fram
á talsverðar þrengingar í fjár-
málum. Þróunartími alls iðnaðar
er all-langur, og má í því sam-
bandi minna á, að góðan tíma
tekur að þjálfa starfsfólk i iðn-
aði.
Nú eru horfur á, að farið verði
að þjálfa fólk á skipulegan hátt
til iðnverkastarfa. í undirbún-
ingi er að taka upp verkþjálfun
fyrir iðnverkafólk og starfsmat.
Yrði matið þá grundvöllur undir
launagreiðslum. í framhaldi af
þessu kæmi svo vinnuhagræð-
ing. Að þessum málum vinna nú
í sameiningu Iðja, félag verk-
smiðjufólks í Reykjavík, og Fé-
lag íslenzkra iðnrekenda, eða
sérfræðingar á vegum þeirra.
Fullur skilningur ríkir af beggja
hálfu á mikilvægi þessa máls.
Þetta samstarf, sem tókst á ár-
inu með vinnuveitendum og
vinnuþegum, tel ég, að sé með
merkilegri atburðum ársins frá
sjónarhóli iðnaðarins. Vænti ég
þess fastlega, að samstarf þetta
fari að bera árangur á nýja ár-
inu.
•    Iðnaður: Framleiðslan jókst,
en verðlagsákvæði spilla
afkomunni
Gunnar J. Friðriksson, for-
maður Félags íslenzkra iðnrek-
enda, sagði: í stuttu máli má
orða svar við spurningu um iðn-
aðinn á liðnu ári, að framleiðsl-
an hafi yfirleitt aukizt á árinu,
en fæstir séu þó ánægðir með
afkomuna. Valda þar mestu úr-
elt og þröng verðlagsákvæði.
f heild má segja, að árið hafi
verið nokkuð hagstætt, en, ákaf-
lega misjafnt eftir iðngreinum.
Nýja tollskráin hafði mismun-
andi áhrif, og urðu sumir hart
úti í því sambandi, t.d. skóiðn-
aður.
Nóg var að gera á árinu, en
síðari hluta árs gerði skortur á
rekstrarfé þó verulega vart við
sig. Nokkuð var um, að menn
hæfu byggingarframkvæmdir á
árinu; þó minna en eðlilegt væri.
Um árabil var ekki leyft að
byggja atvinnuhúsnæði fyrir iðn-
aðinn, nema þá að ákaflega tak-
mörkuðu leyti. Hin nýju lög um
iðnlánasjóð eru veruleg lagfær-
ing og valda auknum atvinnu-
möguleikum. Sjóðurinn mun nú
brátt fara að segja til sín, en
hingað til hefur iðnaðurinn ekki
átt  í   nein   hús   að   venda   með
• Verzlun: Mikil velta, en
verzlunarálagning fyrír
löngu of þröng
Þorvarður Jón Júlíusson,
framkvæmdastjóri Verzlunar-
ráðs íslands, sagði: Veltan var
töluvert ¦ miklu meiri árið 1963
en árið 1962 í mórgum greinum
verzlunar. Hins vegar er verzl-
unarálagning óbreytt áfram, og
er hún orðin allt of þröng fyrir
löngu. f nokkrum greinum verzl-
unar, t. d. í matvöruverzlun og
sumum greinum vefnaðarverzl-
unar, var um beinan taprekstur
að ræða á árinu.
Vænta menn þess, að hér verði
úrbót á ráðin, áður en mjög
langt líður á nýja árið.
Halli var á viðskiptum við út-
lönd á árinu. Við því var að vísu
búizt, en hann varð meiri en
haldið var í upphafi árs. Sá halli
er eitt þeirra vandamála, sem við
verður að glíma á árinu 1964.
Ástæða viðskiptahallans við
útlönd ætti að vera öllum kunn:
víxlgangur kaups og verðlags, og
rýmra var um lán og meira um
fé í höndum landsmpana en fyrr
hefur verið.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24