Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 1. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Föstudagur 3. jan. 1964

MCRGUNBLAÐIÐ

17

Krist'm Sigmundsdóttir

í DAG fer fram frá Dómkirkj-

unni í Reykjavík útför frú Krist-

ínar Sigmundsdóttur. Hún andað-

ist hinn 24. f. m. að heimili sínu

Lindargötu 34. Kristín var fædd

að Kambi í Flóa 3. sept. 1868.

Var hún því á 96. aldursári er

hún lézt.

Hún var dóttir hjónanna sem

þá bjuggu á Kambi, Sigmundar

Jóhannssonar frá Langholti í

Ytri-hrepp og Þorbjargar Á-

mundadóttur af Fjallsætt. Jódís,

móðir Þorbjargar, fædd 1798, var

ein af 14 börnum Vigfúsar bónda

á Fjalli á Skeiðum. Þóttu þau

systkini öll kjarnmenni og gæða-

fólk, sem mikill ættbálkur er nú

þegar kominn frá% Kunnastur

þeirra systkina var Ófeigur ríki á

Fjalli. Hann gagnrýndi sveitunga

$ína fyrir að miða ásetningu bú-

penings við góðæri. Fékk það lít-

inn hljómgrunn. Á efri árum

hans kom skæður harðindavetur,

svo að við fjárfelli lá. Hjálpaði

hann þá fjölda sveitunga sinna

um hey og afstýrði hordauða.

Komu sér þá vel vallgrónu hey-

in hans. Þótti hann sýna fátæk-

um mildi við endurgreiðslu. Fékk

Ófeigur mikið lof fyrir stór-

mannlega hjálp í þessum raun-

lim.

Þau hjónin Sigmundur og Þor-

björg eignuðust 4 börn. Eitt

þeirra, dóttir, dó í æsku, en 3

komust til hárrar elli, Ámundi,

lengi bóndi á Kambi, dó síðastl.

sumar. Jódís, lengi húsfreyja á

Kringlu í Grímsnesi, dáin fyrir

nokkrum árum og Kristín, sem

nú er nýdáin, var þriðja syst-

kinið.

Kambsheimilið var talið vel

bjargálna á þeirra tíma mæli-

kvarða, en allir þurftu að leggja

mikið á sig við vinnu, til að hafa

ofan af fyrir sér. Þó var Kristín

látin læra skrift og reikning auk

hinna venjulegu kristnifræða og

var hún við fermingu talin vel

að sér, enda var hún námsfús og

bráðgreind. Heimilið á Kambi

þótti snyrtilegt og hreinlegt og

þar réði hlýtt hugarþel til manna

og málleysingja. Entust henni

þessar heimanfylgjur ævina á

enda.

Til að innvinna sér peninga

gerðust þær systur, Kristín og

Jódís, er þær voru um tvítugt,

vinnukonur í Hraungerði hjá

Sæmundi presti og frú Stefaníu,

foreldrum hins kunna og mikil-

hæfa manns, Geirs vígslubiskups.

Þær systurnar unnu þar hálft ár-

ið hvor, til skiptis og var árs-

kaupið 20 krónur.

Þar kynntist Kristín ungum,

efnilegum manni, Guðna Þorkels-

syni, síðar steinsmið í Reykja-

vík og hugsuðu þau til ráðahags

og eignuðust son, Sigurgeir, hinn

efnilegasta mann, sem býr hér

í borginni, giftist góðri konu og

eignuðust þau eina dóttur, en

þær mæðgur eru báðar látnar.

En þá byrjaði hinn erfiði

reynslutími Kristínar. Hún ofkæld

ist að haustlagi við útivinnu og

lá um skeið þungt haldin. Bar

hún þessa áfalls aldrei fullar

bætur, þó hún hlífði sér aldrei

og gengi jafnan sem hetja til

vinnu.

Þegar svo var komið fyrir

Kristínu, varð Guðni afhuga

henni. Varð henni þetta mikið

áfall. Þó tel ég tjónið hafi orðið

meira í hans hlut og hann hafi

tapað af gulleplinu.

Nokkru seinna fluttist hún að

Árhrauni á Skeiðum til foreldra

minna, sem nýlega höfðu tekið

við búi hjá afa mínum og ömmu,

Erlingi og Þuríði, sem þangað

höfðu flutt nokkrum árum áður

frá Sámsstöðum í Fljótshlíð.

Þar kynntist hún ungum efni-

iegum manni, Þorsteini Sigurðs-

•yni, bróðursyni Erlings afa míns

eg heitbundust þau. Árið 1898

fæddist þeim í Árhrauni dóttir,

¦kírð Sigríður.

Hún býr hér f borginni og er

igift Karli Þórhallssyni, bifreiða-

Btjóra og eiga þau hjón mörg

mannvænleg börn. Sigríður er

•ftirmynd móður sinnar í öllum

Minning

myndarbrag   og  hið  mesta   góð-

kvendi.

Áður en ég varð ársgamall, var

ég falin í umsjá Kristínar á heim-

ili foreldra minna. Tel ég mér

það mikið happ og þótti mér

næst móður minni vænzt um

hana. Naut ég hennar umönnun-

ar -meðan hún dvaldi hjá for-

eldrum mínum.

Árið 1896 gengu svo sem kunn-

ugt er, miklir jarðskjálftar yfir

Suðvesturland, svo að í mörgum

sveitum Árnessýslu hrundu bæ-

ir og útihús í rúst og hlaðnir

túngarðar. Þetta var að sumar-

lagi. Kl. 11 um kvöldið er fólkið

var komið í svefn, kom fyrsta

hræringin. Móðir mín var þá ein

vakandi. Hún sá þegar baðstofu-

hurðin, sem var í öðrum enda

baðstofunnar, svignaði og sprakk

úr karminum með þvílíku afli

að hún hentist eftir endilangri

baðstofunni og lenti í baðstofu-

glugganum. Lék þá allt á reiði-

skjálfi og fólkið þusti út um op

baðstofugluggans, hver sem bet-

ur mátti. En er að var gætt, hafði

einn orðið eftir inni. Það var

króinn, sem Kristín átti að sjá

um.

Hún hljóp þá inn í baðstofuna,

vaggan lá á hliðinni og skreið

hún undir rúm þar andspænis.

Þar fann hún króann. Hann var

hinn rólegasti og var að sjúga

á sér fingurna. Kristín tók hann

í fangið, sem er sá er þetta ritar,

en þá byrjuðu aftur kippir. Hún

hélt þá út bæjargöngin, sem voru

löng og hlaðin úr grjóti og torfi

og gekk hröðum og ákveðnum

skrefum, en er hún átti eftir

skamma leið út, skall yfir mesta

hræringin. Hún lét sér hvergi

bregða og herti gönguna, en um

leið og hún slapp út, hrundi

gangurinn alveg saman og grjót-

ið skall henni á hælum, þó hvor-

ugt sakaði. Þarna yfirsást henni

að fara ekki út um gluggann, en

það reið gæfumuninn að hún hik-

aði ekki neitt, því engu augna-

bliki mátti tapa. Svona var hún

alltaf stærst þegar mest á reyndi.

Á ungdómsárum mínum minnist

ég þess, að ýmsir lágu föður mín-

um að hlaupa frá búi sínu haust

og vor, eins og það var orðað, og

fara til Reykjavíkur að kenna

sund og skilja húsfreyjuna eftir

heima fáliðaða með börnin. Þá

var Kristín jafnan góður mál-

svari.

Hún minntist þá samt ekki á,

að hún hafði séð Pál Erlingsson

synda yfir Hvítá fram og til

baka í vatnavöxtum að vorlagi,

hjá Árhrauni, en hún dró fram á

sjónarsviðið önnur atvik er hún

hafði orðið sjónarvottur að. Einu

sinni þegar hestarnir voru sund-

lagðir í Hvítá að vorlagi, var

þeim róið í taumi út í miðja ána

og sleppt svo. Það vildi þá til

að einn hesturinn flæktist í

beizlinu og náði ekki höfðinu

upp og veltist þannig út í miðri

elfunni og var ekki annað sjáan-

legt en að hann mundi drukkna.

Þá kastaði Páll klæðum, sagði

hún   lagðist   út   í   ána   og   tog-

aði hestinn úr beizlinu og hag-

ræddi höfði hestsins upp úr vatn-

inu, tók hann þá fljótt við sér

og bjargaði sér sjálfur til lands.

Þá minntist hún þess, að einu

sinni flæddi Hvitá svo mikið einn

veturinn, að flóðið náði upp á

miðjar hurðir á þremur fjárhús-

um á túninu í Árhvammi. Þá

synti Páll út að húsunum og opn-

aði þau og kom fénu út og upp

á húsþökin, meðan enn var að

hækka í ánni. Hefði annars orðið

fjárskaði. — Álitið þið sundið

virkilega ekki þarfa íþrótt?

spurði Kristín.

Helzt var það þá að heyra á

mönnum að það gætii verið þarf-

legt að kunna að bregða fyrir

sig sundtökum undir slíkum

kringumstæðum. Ég minnist

þess alltaf með nokkrum sökn-

uði þegar Krisitín yfirgaf fyrir

fullt og allt heimili foreldra

minna á Efra-Apavatni í Gríms-

nesi. Hamingjan hafði ekki orð-

ið henni haldfröm. Maðurinn

sem hún elskaði hafði farið frá

henni, og hún hélt örfátæk út

í  óvissuna  til  Reykjavíkur.

En þar beið hennar hamingj-

an. Hún kynntist ágætum manni

Pétri Marteinssyni þá sjómanni.

Þau giftust 1903, og stofnuðu

heimili í Reykjavík. Þau eign-

uðust tvo syni, hina mestu efnis-

menn, Martein bifreiðastjóra

og Ásgeir, sem var hinn

mesti atgerfismaður til líkama

og sálar. Stór og fagurlega vax-

inn og hið mesta hraustmenni.

Hann útskrifaðist af Sjómanna-

skólanum með hárri einkunn eft

ir eins vetra.r nám og var sér-

staklega mikill stæirðfræðingur.

Hann fórst á Skúla fógeta árið

1933, 26 ára að aldri. Marteinn

er rammaukinn. Hann er ágæt-

ur sundmaður og synti 2svar

nýjárssund á yngri árum. Mar-

teinn ólst upp í foreldrahúsum

og hefir verið með foreldrum

sínum alla tíð, og annast þau á

elliárum með mestu prýði, og

verið þeim stoð og stytta og

góður sonur. Marteinn giftist og

á tvo sonu, myndarlega reglu-

menn, Pétur Lúðvík, sem er að

Ijúka flugnámi til mannflutn-

inga, og hinn sonurinn Karl

Gunnar er vélvirki.

Þau Kristín og Pétur byggðu

sér hús á lóðinni Lindargötu 34

árið 1925. Þau hjónin komust all-

vel af, og bjuggu við sæmileg

efni, þó þau væru vinmörg og

gestrisin.

Kristín átti 3 hálfsystur, SLg-

mundar dætur Arnbjörgu sem

var tvígift. Fyrri maður hennar

var Guðjón Guðmundsson frá

Sandgerði, sem fórst á kútter

Emelíu mannskaðaveturinn 1906.

Þau eignuðust eina dóttur Jónu,

gift Ólsen búsett í Danmörku.

Seinni eiginmaðurinn var

Daníel Daníelsson, sjómað-

ur. Eignuðust þau tvo

syni, Magnús, húsgagnameist-

ara og Pál, járnsmið, búsettir í

Reykjavík.

Hinar systurnar hétu Sighý og

Anna,   ógiftar.

I æfiminningum sínum segir

séra Árni Þórarinsson að Signý

hafi verið vinnukona á sínu

heimili og verið bezta hjú sem

hann hafi haft. Hún hafi verið

trúmennskan sjálf og ekkert

hugsað um kaup, heldur að

vinna og þjóna og gera öllum

gott. Hún var um tíma þjónustu-

stúlka hjá frú Þorbjörgu ljós-

móður í Reykjavík, systur Bene-

dikts Sveinssonar sýslumanns og

alþingismanns, föður Einars

skálds. Þar kynntist Signý, Ólafíu

Jóhannesdóttur. Höfðu þestsair

gáfuðu og merku konur miklar

mætur á Signýju.

Allar þessar systur höfðu ó-

venjuimikla fórnfýsi til að bera

og þjónustuanda af Guðs náð,

og þar stóð Kristín í fremstu

röð.

Þessi kærleiksríki þjónustu-

andi, er aðalsmerki íslenzkra

kvenna og á eflaust stóran þátt

í því, að þjóðin lifði af, hörm-

ungatímabilið. Er það tilviljun

að stórskáldið Einar Benedikts-

son sem þekkti mætavel þær

Þorbjörgu, Ólafíu og Signýju

kvað „Þitt verðmæti gegnum lif-

ið er fórnin."?

Signý tók þátt í brautryðj-

endastarfi Ólafíu Jóhannsdóttur

í kvenréttindamálinu. Bar hún út

um bæinn áróðursplögg frá

Ólafíu og kom í næstum hvert

hús í bænum. Hafði hún „aki-

terað", mikið fyrir hinu göf-

uga máli og dáðist Ólafía að

þvi, hvað mikið ágengt henni

hefði orðið og var jafn-

an mikil vinátta með þeim.

Kvenréttindahreyfingin hér ' á

landi átti því upptök sín í litla

bænum á Skólavörðustíg 11 hjá

þeim frú Þorfojörgu og Ólafíu það

an fór Signý til Sveins Sveinsson

ar biskupsbróðurs (Hall.gríms

Sveinssonar biskups) og konu

hans Kristjönu Hansdóttur Hoff-

man og síðar til Jóns Zoega

kaupm., sonar þeirra og lauk

æfinni á heimili Sveins Zoega

kaupm. og konu hans frú Jó-

hönnu Möllers og þeirra barna,

í elskulegum vinahóp.

Signý liggur í gamla kirkju-

garðinum við hlið Ólafíu Jó-

hannsdóttur. Anna fór í vist

á þrítugsaldri, til hjónanna Tóm

asar Eyvindssonar og Sigríðar

Pálsdóttur, Guðmundssonar frá

Keldum í Rangárvallasýslu, sem

þá bjuggu að Vælugerði í Flóa

og fluttist með þeim til Reykja-

víkur. Að þeim látnum var hún

hjá börnum þeirra, hinum kunnu

Kjaranssystkinum sem unnu

henni mikið og kunnu vel að

meta hennar ágætu mannkosti

og var hún á vegum þess góða

fólks  til  æfiloka.

Kristín tók oft þátt í umræð-

um um þjóðmál. Hún var rök-

föst og hreinskilin og hélt máli

sínu fram með kurteisi og óbif-

anlegri festu, hver sem í hlut

átti. Einnig þar hafði hún mikla

reisn. Þó hún stæði í fylkingu

þeirra, sem óskuðu saimhjálpar

til handa þeim bágstöddu, mót-

uðust viðhorf hennar í dægur

málunum að ýmsu leyti af ein-

staklingshyggju. Hún taldi, að

leiðin til manndóms og þroska

lægi um hinn þrönga veg sjálfs-

afneitunar og erfiðis og að fáir

kynnu að fara með þau andlegu

eða efnislegu verðmæti, sem þeir

hefðu öðlast án tilverknaðar.

Hún trúði á Jesús Krist, sem

frelsara sinn og hinn eina meðal-

gangara milli Guðs og manna og

var örugg og sæl í þeirri trú

Með því hugarfari skildi hún

við jarðlífið, í sátt við alla, á

aðfangadag jóla.

„Far þú í friði, friður Guðs

þig blessi", hafðu þökk fyrir

allt og allt

Erlingur Pálsson

Fædd 3. sept. 1868

Dáin 24. des. 1963.

KÆRA móðursystir. Ég ætla

ekki að skrifa löng eftirmæli eft-

ir þig, heldur eiga þetta að vera

kveðju- og þakkarorð fyrir allt

það góða, sem þú sýndir mér og

öllum okkar systkinum, þegar

við komum til þín á unglingsár-

um okkar. En það var ekki að-

eins á unglingsárum mínum og

okkar, sem við nutum þess að

koma á heimili þitt, það entist

alveg fram á síðasta dag. — Ég

man eftir þér frá því ég var

smábarn og mér þótti alltaf sem

ég væri komin heim, þegar ég

kom til þín, og hjá þér eyddi ég

flestum mínum frístundum, þeg-

ar ég dvaldi í Reykjavík á fyrri

árum. — Aldrei gleymi ég þegar

þú fórst með mér niður á Austur-

völl, þar sem þá var hornaflokk-

ur að leika, og sá ég það í fyrsta

sinn, svo og ýmis söfn í borginni,

og er þetta allt greypt í huga

minn enn þann dag í dag. —

Svona varst þú, alltaf hugsandi

um, að maður nyti þess, sem þú

vissir, að gleddi mann og upp-

lýsti.

Allt þetta þakka ég þér fyrir,

kæra frænka mín. Nú ertu kom-

in á leiðarenda, síðust af þínum

systkinum. Aldur virtist ekki

hafa mikil áhrif á þig, þó árin

væru orðin 95, ótrúleg starfsorka

og skýrleiki bjó með þér allt til

hins síðasta. — Ég minnist þín

með hlýju og virðingu og votta

börnum þínum og barnabörnum

samúð mína. Friður Guðs fylgi

þér.

Geirþrúður    Sigurjónsdóttir.

Hiulti Jónsson

In memoriam

„Drottin gaf og drottin tók."

HLÝTURi þessi spurning ekki að

vakna í brjóstum okkar, er við

heyrum Jánarfregn eins af ung-

mennum þessa lands og kærum

bekkjarfélaga okkar, er útskrif-

uðumst úr Verzlunarskóla ís-

lands  1955?

Það var vorglöð æzka, er út-

skrifaðist úr Verzlunarskóla ís-

lands vorið 1955, og ekkert bar

á skugga þar.

Margir voru þá þegar búnir

að finna sér framtíðaratvinnu

og var Hjalti   einn af þeim.

Það var engin tilviljun, að

Hjalti var einn af þeim fyrstu

í okkar hóp, sem kom sér í

fasta og góða atvinnu.

Hann var einn af þeim ungu

mönnum, sem allsstaðar kom sér

vel, og vann sér traust og virð-

ingu þeirra er til þekktu.

Sigurður Hjalti Jónsson var

fæddur í Keflavík 16. apríl 1936.

sonur hjónanna Helgu Egilsdótt-

ur og Jóns Jónssonar.

Eins og fyrr segir fór Hjalti

ungur að vinna fyrir sér. Hann

var með afbrigðum duglegur og

ötull maður, hlífði sér hvergi

við vinnu, enda vinsæll af starfs-

félögum. Árið 1955 varð hann

gjaldkeri Sparisjóðs Reykjavíkur

og nágrennis. Gegndi hann því

starfi til dánardægurs.

Með Hjalta er genginn góður

drengur, sem allir sakna, er

kynntust honum. Ég sendi móður

hans og öðrum ættingjum mínar

innilegustu samúðarkveðjur.

H. S. Fr.

Skrifsiofustúlka

Opinbert fyrirtæki óskar að ráða skrifstofustúlku

til starfa allan daginn. Laun samkvæmt kjaradómi.

Umsóknir sendist Morgunblaðinu fyrir 10. janúar

merkt: „Skrifstofustörf — 3538".

Eldridansaklúbburinn

verður í Skátaheimilinu i kvöld (föstudag)  (í stóra

salnum) kl. 9. — Inngangur frá Snorrabraut.

Stjórnandi Guðjón Matthíassou.

. .idridansaklúbburinn.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24