Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 252. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Laugardagur 7. nóv. 1964
MORGUNBLAÐIÐ
17
vöntr
N.K. SUNNUDAG þann 8. nóv.
hefjast sýningar aftur á hinu
' Vinsæla barnaleikriti Mjallhvít í
' t>jóðleikhúsinu og er sýningin
l kl. 3 e.h. Á s.l. leikári var leik-
Urinn sýndur 32 sinnum í Þjóð-
' leikhúsinu    og    var    uppselt    á
flest öllum
gestir urðu
Það hefur
starfsemi Þj
farin ár að
hafa mörg
vinsæl   hjá
sýningum.  Sýningar-
alls um  20  þúsund.
verið   fastur   liður   í
óðleikhússins undan-
sýna barnaleikrit og
peirra   orðið    mjög
yragstu   kynslóðinni
og gengið vel.
Alls koma fram um 20 leikarar
í Mjallhvíti auk margra auka-
leikara og dansara. Carl Billich
er hljómsveitarstjóri, en leik-
stjóri er Klemenz Jónsson.
Myndin   er   af   dvergunum.
©g án afskipta pólitískra úthlut-
' unarnefnda. Loks hafa verið gerð
, er víðtækar endurbætur á skatta-
' íögunum og tollum i því skyni að
' veita atvinnufyrirtækjum betri
, etarfsskilyrði og auka áhuga
, þeirra   og 'möguleika   til   fram-
jt iðsluaukningar.
) Með öllum þessum ráðstöfun-
Vltt hefur tekizt að leysa úr læð-
¦¦ ingi mikið afl með þjóðinni til
framtaks og aukinnar framleið-
slu.   Þannig   var   lagður   grund-
, völlur mestu alhliða efnahags-
íramfara, sem átt hafa sér stað
hér á landi á jafn skömmum
tíma. Hér hafa hagstæðar ytri
eiðstæður, góður afli og síðustu
tvö til þrjú ár hagstæðir mark-
aðir, átt mikinn þátt. Hinu mega
irenn þó ekki gleyma, að hag-
ptæð ytri skilyrði vérða því að-
eins til búbótar að menn geti
gripið tækifærin, þegar þau gef-
ast, en þá er athafnafrelsið öllu
öðru dýrmætara.
1 Þetta befur líka komið fram
íindanfarin 2-3 ár. Þegar á það
er litið hve tækniframfarir hjá
íslenzkum atvinnuvegum hafa
verið örar og fjárfesting mikil til
íramleiðsluaukningar.
; Hér hefur mjög skipt um frá
l>ví sem var seinni helming síð-
trta áratugs. í staðinn fyrir til-
tölulega lítinn hagvöxt árin 1955-
1960, hafa þjóðartekjurnar aukizt
injög ört undanfarin þrjú ár. Á
árinu 1962 jukust þjóðartekjurn-
er þannig um 8%, árið 1963 um
">% og líklegt, að aukningin
verði svipuð á þessu ári. Hér er
því um að ræða nærri því fjórð-
ungsaukningu þjóðarteknanna á
þriggja ára tímabili miðað við
sama verðlag. Árið 1962 fór veru-
legur hluti hinna auknu þjóðar-
Itekna til þess að styrkja stöðu
þjóðarbúsins út á við, en drjúg-
Cr og sívaxandi hluti hefur far-
ið til þess að auka fjárfestingu
©g framkvæmdir og búa þannig í
ibaginn fyrir framtíðina.
! Eins og ég gat um áðan hefur
á þessum árum orðið gerbreyting
é stöðu þjóðarbúsins út á við. ís-
lendingar hafa eignast í fyrsta
einn síðan í stríðslok viðunandi
gjaldeyrisforða. Rétt er að fara
um þetta nokkrum orðum þar
eem því hefur einatt verið hald-
ið fram að staðan út á við hafi
raunverutega ekkert batnað síð-
on í árslok 1958. Því til sönnunar
er bent á, að nettóskuld þjóðar-
innar út á við, ef saman eru tekn
er skuldir til langs tíma, vöru
kaupalán og gjaldeyriseign,
hafi verið 300 millj. kr. hærri í
érslok 1963 en í árslok 1958.
pót\ slíkur smanburður sé tölu-
lega réttur, þá gefur hann ranga
mynd af stöðunni. Áhrif efna-
hagsaðgerða ríkisstjórnarinnar
íór ekki að koma fram, fyrr en
1960, en á árinu 1959 versnaði
Btaðan út á við um 640 millj. kr.,
og var það bein afleiðing þeirr-
ar hafta- og uppbótarstefnu, sem
rekin hafði verið árin á undan.
Bíðan í árslok 1959, þegar núver
andi ríkisstjórn tók við, o,g til
ársloka 1963, batnaði heildarstað
an út á við um 340 millj. A ár-
unum 1956-1958 versnaði hins-
vegar heildarstaða þjóðarbúsins
út á við um 1240 millj., mest
vegna aukinnar skuldasöfnunar.
Þessi sífellda skuldasöfnun og
vaxandi greiðslubyrði, sem henni
var samfara, var eitt meginvanda
málið, sem núverandi ríkisstjórn
átti við að glíma í öndverðu.
Góð mynd af þessu fæst með því
að bera saman heildarskulda-
stöðu þjóðarinnar út á við á
bverjum tíma, bera hana saman
við heildartekjur hennar í erlend
um gjaldeyri, bæði á útflutningj
og  duldum  greiðslum.
Árið 1955, áður en vinstri
stjórnin tók við völdum, þá nam
nettóskuld þjóðarbúsins út á við
22,5% af gjaldeyristekjunum. Ár
ið 1958 var þessi tala komin upp
í 50%, 1959 upp í 85% og hæst
komst hlutfallið 1960 nærri 70%,
enda voru þá tekin mikil lán
vegna skipakaupa erlendis, en
síðan hefur þetta hlutfall farið
söðugt lækkandi. Það var kom-
ið niður í 38% á árinu 1963 og
mun vafalaust enn lækka á þessu
ári. Miðað við greiðslugetu þjóð-
erinnar og tekjur í erlendum
fjaldeyri, eru skuldir hennar út
á við nú því mun lægri en nokkru
sinni á síðustu sjö árum og fara
enn lækkandi. f stað sífelldrar
skuldasöfnunar og vaxandi gjald-
eyrisörðugleika hefur komið
!ækkandi skuldabyrði og vaxandi
traust út á við.
Þessar tölur, sem ég nú hef
nefnt, ættu að nægja til að stað-
festa það sem reyndar öll þjóð-
inn veit af eigin reynslu, að tek-
izt hefur að ná þeim tveim magin
markmiðum að tryggja stöðu
þjóðarbúsins út á við og auka
vöxt þjóðarteknanna.
Þriðja markmiðinu að tryggja
£:æmilega stöðugt verðlag í land-
inu hefur hinsvegar því miður
ekki tekizt að ná. Undanfarin
þrjú ár o,g þá einkum 1963 áttu
sér stað miklar hækkanir kaup-
gjalds og verðlags í landinu.
Þessar hækkanir áttu sér f leiri en
eina orsök, tvær eru þó mikil-
vægastar: Annars vegar of mik-
il eftirspurn eftir vörum og
vinnuafli vegna stóraukinna
tekna í útfluningsatvinnuvegun-
um og mikillar fjárfestingar.
Hins vegar miklar og óraunhæf-
ar kaupkröfur í skjóli ofþenslu
á vinnumarkaðinum.
Ríkisstjórninni hafa lengi ver-
ið ljósar þær hættur, sem vax-
andi þensla í efnahagskerfinu
skapaði. Hún hefur ekki viljað
vinna á móti þenslunni með að-
haldi í peningamálum, þ.e. útlán
um lánastofnana, og með greiðslu
afgangi hjá ríkissjóði. Þótt veru-
legur árangur næðist í þessum
efnum og mikill greiðsluafgang-
ur yrði hjá ríkissjóði á árunum
1962 og 1963, nægði þetta eng-
an veginn til að koma í veg fyr-
ir óeðlileiga mikla þenslu. Verði
ríkisstjórnin sökuð fyrir eitt-
bvað í þessum efnum er það því
of lítið aðhald, en ekki samdrátt-
ur.
Því miður hefur mikið vant-
að  á  almennan  skilning  á  því,
hve nauðsynlegt er að gæta hófs
í peninga- og fjármálum ef
koma á í veg fyrir verðbólgu.
Það kemur bezt fram í því, að
ráðizt skuli hafa verið látlaust á
ríkisstjórnina fyrir samdráttar-
stefnu, á meðan hver vinnufær
maður hefur fullt verkefni og
margir meira en þeir geta annað.
Önnur megin orsök verbólg-
unnar hefur legið í kröfum um
kauphækanir án tillits til raun-
verulegra hagsmuna launþega og
þjóðarbúsins. Á árinu 1963 hækk
aði kaupgjald í landinu um 30%
eða meira hjá svo að segja öllum
iaunþegum. Þessi mikla kaup-
bækkun hafði ekki eingöngu í
för með sér verðhækkunarskriðu,
heldur kippti hún um stund fót-
um undan því trausti til fram-
tíðarinnar, sem menn höfðu öðl-
ast á árunum 1960-1962 og ýtti
þannig undir óeðlilega mikla f jár
íestingu og spákaupmennsku.
Þegar svo var komið, lá við
borð, að óstöðvandi skriðu yrði
velt af stað og á skömmum tíma
að engu gerður sá mikli árang-
ur, sem náðst hefur í efnahags-
málum þjóðarinnar undanfarin
ár. Svo fór sem betur fer ekki.
Með auknu aðhaldi í peninga-
málum tókst að koma í veg fyrir
frekari aukningu eftirspurnar.
Jafnframt tókst í júní sl. að gera
heildarsamninga milli launþeiga,
atvinnurekenda og ríkisstjórnar-
innar sem hafa tryggt launþeg-
um raunhæfar kjarabætur og
jafnframt tryggt vinnufrið og
stöðuigt grunnkaup í eitt ár.
Samningar þessir eru vissulega
mikilvægur áfangi í þá átt að
koma á heilbrigðari stefnu hér
á landi í kaupgjalds- og verð-
lagsmálum.
En jafnframt því sem þessunm
árangri í kaupgjaldsmálum er
fagnað, er óhjákvæmilegt að
benda á, að hinar miklu kaup-
og verðhækkanir undanfarið
hálft annað ár hafa skapað ríkis-
sjóði vandamál, sem erfitt er að
leysa. Kauphækkanirnar á árinu
1963 og sú mikla leiðrétting, sem
opinberir starfsmenn þá fengu á
launakjörum sínum, hefur valdið
mjög mikilli útgjalda aukningu
hjá rikissjóði. Hin mikla hækk-
un á verðlagi landbúnaðarafurða
bæði á árinu 1963 og þessu ári
hafa einnig valdið ríkissjóði aukn
um útgjöldum og þá fyrst og
fremst í hækkandi útflutnings-
bótum. I launasamkomulaginu í
júní s.l. var svo farið inn á þá
braut að nýju, að verðtryggja
laun. Sú ráðstöfun hefur kallað
á auknar niðurgreiðslur úr rikis-
sjóði. Jafnframt þessari gjalda-
aukningu hafa tekjur ríkissjóðs
einkum af innflutningi aukizt
mun minna á þessu ári en undan
farið. En á það vil ég að lokum
leggja áherzlu, að fjárlög fyrir
1965 verður að afgreiða halla-
laus, enda háskalegt fyrir þjóð-
ina, ef ríkissjóður væri rekinn
með halla eins og nú horfir í
efnahagsmálunum.
Herra forseti, ég vil leggja til
að þessari umræðu verði frest-
að og frumvarpinu vísað til hátt-
virtrar fjárveitinganefndar.
Kartöflumús — Kakómalt
Kaf fi — Kakó
Þórður Þórðarson, Haínarfixði
Vaktmaður
Óskum eftir að ráða næturvarðmann
í bifreiðaverkstæði okkar.
Bifeeiðastöð   Steindórs
Sími 11588.
Sænsk-íslenzka frystihúsið
Okkur vantar stúlkur til vinnu við síldar-
frystingu. — Upplýsingar hjá verkstjóra
símar 19265 og 12401.
Sænsk-íslenzka frystihúsið
Takið eftir
Vantar áhugamenn í hljóðfæraleik. — Allar frekari
upplýsingar veittar í síma 4-18-35 og 4-05-89.
LÚÐRASVEIT KÓPAVOGS.
Rannsóknarkona
Rannsóknarkona óskast til starfa í rannsóknar-
stofu Borgarrpítalans í Reykjavík. Umsóknir um
starf þetta sendist í skrifstofu Sjúkrahúsnefndar
Reykjavíkur Heilsuverndarstöðinni Barónsstíg 47.
Umsóknarfrestur er til 20. nóv. n.k.
Keykjavík, 6.11. 1964.
Sjúkrahúsnefnd Reykjavíkur.
litgerðarmenn
Fiskvinnsiustöð í Vestmannaeyjum óskar eftir við-
skiptum við báta á komandi vertíð.
Upplýsingar i síma 17662 í Reykjavík.
Til sölu
vegna brottfarar af landinu dönsk húsgögn, borð-
stofuborð   og   fjórir   stólar,   bókahilla   með   skrif-
borði, viðtæki, gólfteppi og svefnherbergishúsgögn.
Upplýsingar í síma 13996 milli kl. 9—1.
Til sýnis á sunnudag kl. 1—6 að Langholtsvegi 113.
Unglingur óskast
til   sendiferða   í   bifreiðadeild   vorri   að
Laugavegí 176.
Þarf að hafa hjól eða skellinöðru.
Sjóvátryggingafélag Islands
Bezt ú auglýsa í IUorgunblaðinu
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28