M®K GMINBL AÐW Sunnudagar 1. feforúar I96n Útgefandi: Framkvæmdastjóri: Ritstjórar: Auglýsingar: Ritstjórn: Auglýsingar og afgreiðsla: Áskriítargjald kr, 90.00 í lausasölu kr. Hf. Árvakur, Reykjavík. Sigfús Jónsson. Sigurður Bjarnason frá Vígar. Matthías Johannessen. Eyjólfur Konráð Jónsson. Árni Garðar Kristinsson. Aðalstræti S, Aðalstræti 6. Sími 22439.. á rnánuði innanlands. 5.00 eintakið. /jkhætt er að fullyrða að mik-<i " itl meirihhí i þjóðarinnar fagni því, að nú skuli hafist handa um að gera víðtækar athuganiir k stóriðjumálun- um með það í huga að hrinda þeim í framkvæmd. Mál þetta er gamalt hugsjónamái margra ágætra manna, sem hafa átt þann draum heitasi;- an að orka landsins væri nýtt til hins ýtrasta fólkinu í land inm til góðs og hagsældar. Þarf ekki annað en minna á stóriðjudrauma Einars skálds Benediktssonar, sem á marg- an há';t var langt á undan sinni sarntíð í því eins og mörgu öðru. Nú hefur ríkisstjórniin á- kveðið að skipa nefnd 7 al- þingistmanna til að arthuga hugsaniega stórvirkjun með alúminíumverksmiðju og hafa lýðræðisfiokkarnir þrír samkvæmt ósk ríkisstjórnar- innar skipað tvo þingmenn hver í nefnd þessa, en sjö- undi nefndarmaður og for- maðuf nefndarinnar verður iðnaðarmálaráðherra. Standa vonir til þess að nefndin ge»i hraðað störfum sínum og end anleg ákvörðun uim stóriðju með alúminíumverksimiðju í huga verði tekin. Ekki er seinna vænna að hrinda þessu máli í framikvæmd. Ó- víst er hve lengi erlendir að- ilar hafa áhuga á að setja fjármiagn í slíkan stóriðnað, því vel getur svo farið, að ekfci líði mörg ár þar til foss- aflið getur ekki lengur keppt vfcS kjarnorkuna á þessu sviði. Það sfcyldu menn hafa í huga og eifnnig hií;t að skjót- lega verður að taka ákvarðan ir um áframhaldandi rafvæð- ingu landsins, en án hennar verður öíl uppbygging lands- byggðarinnar í molum, ÁSTÆDULAUS ÓTTi ~f/~ ommúnistar virðast hafa á- •"¦ hyggjur af því að þeim hafa ekki verið ætlaðir full- trúar í fyrrgreindri nefnd. Þeir hafa imprað á því á Alþingi að ástæðan sé sú, að ríkisstjórnin sé með eitthvert _ ráðabrugg, sem enginn megi vita eða komast að, og í nefnd inni eigi að fjalla um laun- ungamál. Þetta er auðvitað hin mesta firra. Forsætisráð- herra benti á það í umræðum um málið á Alþingi, að það væri síður en svo ætlun rikis- stjórnarinnar að halda nokk- urri leynd yfir máli þassu eða reyna að koma í veg fyrir að Alþýðubandalagið fái að fylgj ast með því, sem gerzt hefur eða kann að gerast. Þvert á móti yrðu gerðar ráðstafanir til þess, að Alþýðubandalagið gæti sem bezt fylgzt með störfum nefndarinnar, Aftur á móti benti forsætis- ráðherra réttilega á, að engin ástæða væri til að skipa kommúnista í nefndina af þeirri augljósu ástæðu, að þeir hefðu marglýst því yfir, að ekkt kæmi til mála að þeir samþykktu samningsgerðir við erlenda aðila um alúminí- umverksmiðju hér á landi. Um það mál á nefndin ein- mitt að fjalia, henni er ætlað að kanna hvort þingflokkar geti fallizt á að slíkur samn- ingur verði gerður. Lýðræðis- flokkarnir þrír hafa talið mál- ið þess vert að það sé skoðað ofan í kjölinn, en kommúnist- ar hafa aftur á móti snúizt önd verðir gegn málinu í upphafi. Það Liggur því í augum uppi að hér er rétt að farið, því hitt mundi einungis verða'til tafar og að engu gagni koma að kommúnistar taki þátt í athugun um ákvörðun, sem þeir þegar eru búnir að taka. j j Einnig má á það benda, að kommúnistar hafa margvísleg tækifæri til að Láta skoðanir sínar í Ljós, þegar málið kem- ur fyrir Aiþingi og verður þar rætt og þar eiga þeir kost á að marka afstöðu sína og taka endaniegar ákvarðanir í mál- inu eins og aðrir þingmenn. Það er því mifcil villa, þeg- ar kommúniatar reynia að halda því fram að ríkisstjórn in hafi ekki brugðist lýðræð- islega við, þegar hún til- nefndi menn í fyrrgreinda nefnd. Kommúnistar munu njóta allra þeirra tækifæra, sem Lýðræðið býður upp á, það lýðræði sem tryggir þeim frjálsa skoðanamyndun og fullan rétt til að koma hug- myndum sínum á framfæri. T? nn einu sinni er hinn marg- frægi Lysenko fallinn í ónáð í Sovétríkjunum. Ævi- skeið þessa „vísindamanns" hefur verið nokkuð einkenni- legt og sýnir betur en flest annað, hvernig vísindi eru stunduð undir stjórn komm- únista. ENSKA stórskáldið, Somerset Maugham, er stundum hefur verið nefndur meistari skáld- sagnagerðarinnar, varð 91 árs 25. janúar sl. Maugham lifir nú kyrrlátu lífi á frönsku riverunni í stóru einbýlishúsi er hann hefur fest kaup á og kallar Villa Mauresque. Hann hefur þjáðst af heilsubresti undan- farin ár og hafa læknar hans ráðlagt honum að forðast Eng land, því loftslagið þar hefur haft miður góð áhrif á heilsu hans. í Villa Mauresque hefur hann hreiðrað um sig á mjög ríkmannlegan hátt ásamt bókasafni sínu og málverk- úm. Það er ekki gestkvæmt á heimili hans, því hann þolir mjög illa mikinn gestagang og ef hann fær gesti, sem eru venjulega aðeins nánustu vinir háns, staidra þeir þar við aðeins skamma stund. Maugham er ákaflega bitur út í lífið. Hann segist vera búinn að fá nóg af því og hann hefur jafnvel beðið einkaritara sinn um að biðja fyrir sér á hverju kvöldi og óska þess að hann verði ekki í lifenda tölu næsta morgun, en ennþá hefur það ekki borið árangur og hann er eins heilsuhraustur og ætl- ast má til af manni á hans aldri. Dagarnir eru heldur til- breytingalausir, flestir hver öðrum líkir. Hann eyðir mest- um hluta dagsins í djúpum hægindastól í setustofu sinni, fær sér vindling eftir hverja máltíð og tvö wiskyglös yf- ir dagirm. í>að kemur og fyr- ir að hann fær sér ökuferð meðfram ströndinni, annars fer hann Htið út fyrir húss- ins dyr. Hann fær aðeins að lesa fáar mínútur á dag, því hann er orðinn mjög sjón- dapur og óttast læknar hans, að of mikill lestur geti kost- að hann alyeg sjónina. Fyrir nokkrum árum gaf hann mestan hluta hins verðmæta bókasafns síns en hann á þó ennþá töluvert af merkum bókum, og bókin sem hann les þessa stundina, er „The Eyes Around Me" eftir Gav- in Black. Maugham á einnig verðmætt málverkasafn, þrátt fyrir það, að hann seldi stór- an hluta þess í fyrra, en flest- um mun í íersku minni, mála- ferlin er spunnust út af því, milíi Maughaais ag ióttu*' hans. Aðdáendur Maughams þurfs ekki að gera sér vonir um, a8 hann muni senda t'rá sér fleiri bækur. Augu hans eru tekin að sjóvgast, augun «r aitt sinn sáu öðrum fremur hin, mannlegu aiginleika, sv*» út urðu skáldverk er seldust bel ur en dæmi eru til um i bók- menntaheiminum. Penniruo er skrifaði þessi verk hefur veriö lagður til hliðar og vinnuherbergið, þar sem verk þessi urðu til stendur autt q<* ónotað. 'mámm&mmmfmm Trofim Lysenko er erfða- fræðingur að mennt. Á stjórn arárum Stalíns kom hann fram með nýstárlega kenn- ingu. Kenninguna bjó hann til fyrst, rökstuddi hana á eftir og bjó sér svo til sannanir. Generaiissimó StaLín, ein- ræðisherra í airæðisríki ör- eiganna, Sovétríkjunum, þótt- ist jafnsnjail á sviði Lista, vís- inda, þjóðfélagsfræði, her- fræði og hvers sem var. Þó hafði hann aidrei Lært neitt annað en guðfræði; var Lengi stud. theoi. Hann vissi bezt, hvernig 200 miiljónirnar hans áttu að yrkja, mála málverk og haga dagLegu Lífi sínu. Hann var snjaliasti málfræð- ingur um sína daga, að eigin áliti og sögn þegna sinna. Hin einfalda kenning Lysenkos var honum að skapi. Hann skildi hana. Hún var gerð að trúaratriði og hiaðið undir höfund hennar. Reynt var að framkvæma kenninguna í verki, en þá fór ilia. MiLLjón- um rúblna var sóað til einskis, Isornið hans Lysenkos óx ekki, uppskeran brást og fólk- ið svait. Það olli Stalín þó engum áhyggjum, því að hann hugsaði eins og sönnum komm únista ber að gera: Kenningin Lifi, þótt maðurinn deyi! Þegar StaLín var allur, var Lysenko ekki Lengur vært. Andstæðingar hans náðu und- irtökunum og hröktu hann úr starfi. En þegar búið var að drepa Bería, fiæma Malen- koff, BúLganín og fLeiri í út- Legð, varð annar maður valda- mestur í Sovétríkjunum, sem skildi Lysenko. Það var Krús- jeff. Lysenko kom aftur fram í dagsljósið og var gerður að forseta sovézku erfðarann- sóknastofnunarinnar. Rykið var dustað af „kenningunni", og aftur var sannað, að hún væri marxísk. Vísindamenn voru ekki spurðir álits, því að þótt sovézkir vísindamenn hafi e.t.v. haft sama álit á Lysenko og vestrænir erfða- fræðingar, þá skipti það ekki máli. Hið æðsta vald i komm- únistaríkjum úrsL<urðar( hvað eru vísindi og hvað ekki. Ein* vandinn er að sýna einhverw veginn fram á, að vísindin séu í samræmi við fornan átrún- að, marxisrnann. 27. jan. sl. yar Lysen">r« sviptur forsetastöðu og r«fe» inn úr erfðafræðideiid so*. ézku vísinda-akademíunn&r, Forseti akademiunnar réðsn harkalega á hann í Pröváu, Því er haldið opinberlega fram, að hópur erfðafræðing* hafi undir forystu LysenVos spillt og tafið rannsóknix á erfðafræði. Vestrænir vísindamenn hala látið sér nægja að skopast að Lysenko og öllu tilstandinu t kringum hann. Þó er það ekki gamanmál, að falsvísindamí.d ur á borð við Lysenko sku'H ráða stefnu mikilvægrar vís- indagreinar í einu stærsta ríki veraldar um langan ald- ur. Slíkt þarf þö engan í.rt undra, því áð vald hins opin- bera yfir visindum og rann- sóknum er algert í hei™* kommúnismans.
Beinir tenglar
