Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						8
MORCUNBLADID
Fimmfudagur 9. des. 1965
Nauðsynlegum rannsóknum við byggingu kísilgúrverk
smiðju var lokiö snemma á þessu ári
- Itfoguleikar á framleiðslu og sölu kísilgúrs
kannaðir í samvinnu við fyrirtækið JoSm Manville
í GÆR bar Björn Jónsson   (K)
fram fyrirspurn til íðnaðarmála-
ráðherra um kísilgúrverksmiðju
í fjórum liðum. Voru spurningar
Björns svohljó'ðandi: 1. Hafa
verið teknir upp samninga við
aðra erlenda aðila um þátttöku
í kisilgúrvinnslu og sölu, en ráð
var fyrir gert
í rökstuðningi
fyrir lögum um
kísilgúrverk-
smiðju við Mý-
vatn, og ef svo
er, hve langt eru
þeir samningar á
veg komnir og
hver eru megin
atriði þeirra? 2.
Er fyrirhugað að leggja samn-
inga, ef gerðix verða við aðra
aðila á öðrum grundvelli en ráð
var fyrir gert í greinagerð ríkis-
stjórnarinnar með frumvarpinu
til 1. umræðu um kísilgúrverk-
smiðju við Mývatn, fyrir Al-
þingi? 3. Hvað líður athugunum
á þeim hættum og vörnum gegn
þeim, sem leiða kann af byggingu
kísilgúrverksmiðju við Mývatn
fyrir dýralífi í Mývatni og við
Mývatn og 4. Hvaða samráð hef-
ur verið haft, eða er fyrirhugað,
við Mývetninga og þ.á.m. við
landeigendur og eigendur veiði-
réttar í Mývatni um starf-
rækslu fyrirhugaðrar kísilgúr-
verksmiðju?
Möguleikar á sölu kísilgúrs
kannaðir  í  samvinnu  viív  fyrir-
tækið Johns Manville
Jóhann Hafstein iðnaðarmála-
ráðhcrra, svara'ði fyrstu spurn-
ingu Björns á þá leið, að þegar
Jögin um kísilgúrverksmiðju við
Mývatn voru samþykkt á Alþingi
vorið 1964 hafði verið gert bráða
birgðasamkomulag við hollenzka
fyrirtækið AIME um samvinnu
við vinnslu og
sölu kísilgúrs úr
Mývatni. Á
grundvelli sam-
komulags þessa
var Kísilíðjan
h.f. stofnuð í
júní 1964 af ís-
lenzka ríkinu og
hinu hollenzka
fyrirtæki, til að
annast endanlega skipulagningu
og annan undirbúning kísilgúr-
verksmiðju við Mývatn. Sam-
kvæmt samkomulaginu skyldu
aðilar stofna tvö félög, fram-
leiðslufélag og sölufélag, þegar
fyrrnefndum undirbúningi vaeri
lokið með þeim árangri, sem
bá'ðir aðilar teldu viðunandi.
Snemma á þessu-ári voru aðilar
sammála um að afstaðnar athug-
anir og rannsóknir réttlættu það,
að ráðist yrði í byggingu verk-
smiðjunnar. Þegar á reyndi var
hollenzka fyirtæki'ð hinsvegar
ekki reiðubúið til að efna sam-
komulagið að fullu, með því að
taka þátt í stofnun framleiðslu-
félags og sölufélags, þar sem
slíkt þátttaka yroi því fjárhags-
lega ofviða vegna annarra fjár-
frekra framkvæmda, sem það
hefði nýlega lagt í. í staðinn
bauðst það til að annast sölu
kísilgúrsins gegn ákveðnum
sölulaunum. Ríkisstjórnin taldi
slíkt fyrirkomulag óvi'ðunandi,
þar sem það gæfi enga trygg-
ingu fyrir sölu kísilgúrsins. Var
því að ráði að kanna möguleika
á framleiðslu og sölu kísilgúrs-
ins í samvinnu við aðra erlenda
aðila og í þeim tilgangi hefðu
verfð teknar upp viðræður við
bandaríska fyrirtækið Johns
Manville. Af hálfu ríkisstjórnar-
innar hefðu tekið þátt í við-
ræðum þessum, þeir Magnús
Jónsson, fjármálaráðherra, dr.
Jóhannes NordaL bankastjóri,
Karl Kristjánsson alþingismað-
ur, Pétur Pétursson forstjóri og
Halldór Jónatansson lögfræðing-
u. Viðræ'ður þessar hefðu verið
jákvæðar til þess, en þær yrðu
ekki til lykta leiddar, fyrr en
á næsta ári þar sem beðið væri
eftir niðurstöðum af rannsókn-
um Johns Manville á sýnishorn-
um úr Mývatni.
.Alþingi  fær  aðstöðu  til  að
fylgjast  með   hugsanlegum
breyiingum
Við annarri spurningu Björns
gaf ráðherra þau svör, a'ð lögin
um kísilgúrverksmiðju við Mý-
vatn frá 1964 veittu almennan
rétt til samvinnu við erlendan
aðila um framleiðslu og sölu
kísilgúrsins og takmörkuðust
þau lög því ekki við hollenzka
félagið AIME og samvinnu vi'ð
það. Ráðherra sagðist hinsvegar
telja það rétt, að Alþingi yrði
gerð grein fyrir þessu máli til
hlýtar, þegar fyrir lægju hugs-
anlegar breytingar frá því, sem
áður var rá'ðgert við afgreiðslu
málsins í þinginu. Að svo miklu
Ieyti sem aðstöðubreytingar
kynnu að leiða til þess að nauð-
syn væri breytinga í löggjöf, yrði
a'ð sjálfsögðu ekki hjá því kom-
izt að málið kæmi að nýju fyrir
Alþingi.
Allur undirhnningur miðar að
þvi að komast hjá tjóni
á dýralífi
Þriðju spurningu Björns svar-
aði ráðherra á þá leið, að allur
undirbúningur kísilgúrvinnslu
við Mývatn hefði miðast við það,
að forðast bæði tjón á dýralífi
þar og náttúruspjöll. Kísiliðjan
h.f. hefði ritað náttúruverndar-
ráði bréf og óskað álits þess á
hinum fyrirhugu'ðu framkvæmd-
um félagsins við Mývatns. í
framhaldi af þessu hefði Baldur
Líndal látið náttúruverndarráði
í té tvær greinargerðir um,
hvaða úrgangsefni sé um að
ræða við framlefðslu kísilgúrs
og hvaða ráðstafanir væru
fyrirhugaðar til að koma í veg
fyrir, að þau ylli tjóni á dýra-
lífi og jurtagróðri Mývatns og
umhverfi þess, svo og hvernig
tryggt yrði a'ð olía kæmist ekki
í vatnið.
í þeirri greinargerð kæmi m.a.
fram, að verksmiðjan notaði salt
til efnagræðingar á gúrnum og
reykurinn frá verksmiðjunni
mundi því innihalda nokkuð af
bundnu og óbundnu klóri. Hins
vegar væri fyrirhuga'ð að reyk-
háfurinn yrði 25 metra hár og
væri álitið, að skaðlegra áhrifa
mundi ekki gæta. Efnnig yrðu
gerðar öruggar ráðstafanir til
þess að olía færi ekki í vatnið,
méð því að setja varnarvegg
umhverfis olíugeyma.
Samningum  við  landareigendur
lokiS  innan  skamms
í svari sinu við fjórðu fyrir-
spurn Björns vitnaði ráðherra f
samþykkt er hreppsnefnd Skútu-
staðahrepps og bæjarstjórn
Húsavíkur gerður á fundi 19.
sept. 1961, þar sem skorað er
á rikisstórnina að láta halda
kappsamlega áfram athugun og
áætlunargerð um kísilgúrverk-
smi'ðju við Mývatn og öllu er
þar að lýtur. Þá hefði einnig sá
fundur ákveðið að senda öllum
þingmönnum Norðurlandskjör-
dæmis eystra og einnig lands-
kjörnum þingmönnum, sem bú-
settir væru í kjördæminu áskor-
un þá, er hann hefði samþykkt
til ríkisstórnarinnar og Alþingis
um kísilgúrmálið með þeirri von
a'ð allir þessir þingmenn veittu
málinu brautargengi.
Á síðastliðnu og á þessu ári
hefðu þeir Magnus Jónsson f jár-
málaráðherra og Karl Kristjáns-
son alþingismaður haldið fundi,
bæði með hreppsnefnd Skútu-
staðahrepps og einníg sérstaka
fundi me'ð þessum aðilum. Hefði
þar verið gerð grein fyrir fyrir-
huguðum framkvæmdum og
fyrirhugaðri starfrækslu verk-
smiðjunnar. Samningum væri
ekki lokið við landareigendur,
en það yrði væntanlega innan
skamms.
Norrœnt
samnmgu
Eftirlit með félagasam-
steypum komi inn í lögin
samstarf við
hlutafél.laga
í   gær  bar   Jónas  G.   Rafnar
fram fyrirspurn til dómsmála-
ráðherra um hvað liði endur-
skoðun laga um hlutaféiög.
Sagði Jónas að niúgildandi Jög
væru írá 1921 og hefðu þá ver-
ið sniðin nokkuð eftir dönskum
lögum um hlutafélög. 1952 hefði
verið samið frumvarp um þessi
mál, og það sniðið eftir sænsk-
um lögum, en það frumvarP
hefði ekki hlotið afgreiðslu. Að-
stæður væru raú mikið breyttar
frá því er þær voru 1921 og
væri nauðsyn þess að setja nýja
löggjöf með til'liti til þess.
Jóhann Hafstein dómsmálaráð
herra svaraði fyrirspurninni og
vitnaði í greinargerð frá Árna
Tryggvasyni en hann hafði,
ásamt Þóri Eyjólfssyni hæsta-
réttardómara endurskoðun á
Ihiutafélögunum    til   meðferðar.
í greinargerð Árna kom m.a.
fram lögin frá 1921 væru orðin
úrelt og ófullkomin miðað við
hina mikhi notkun og þýðingu
hlutafélagafroms í nútíma þjóð-
félagi. Árið 1981 hefði hafizt
norrænt samstarf í þeim tilgangi
að koma á auknu samræmi í nor-
rænni hlutafélagalöggjöf og
hefðu umræður um þessi efni
síðan farið fram tvisvar á ári
með þátttöku fulltrúa allra Norð
urlanda. Til notkunar við þær
umræður hefði m.a. legið frammi
erlend þýðing á íslenzka frum-
varpinu frá 1952. Að ósk þess-
arar nefndar hefði formaður
finnsku nefndarinnar fyrir
nokkru samið drög að frumvarpi
um samkynja norrænum reglum
á sviði hlutafélagalöggjafarinn-
ar, og væri það uppkast nú til
athugunar.
Ráðherra sagði síðan að segja
mæt-ti að endurskoðun hluta-
félaganna væri tvíþætt, annars
vegar   endurskoðun   á   islenzku
síð-
láta
löggjöfinni og hinsvegar á
ara stigi þessa máls, að
þessa endurskoðun íslenzku lög-
gj'afarinnar eftir því sem verða
mætti, verða samferða norrænni
endurskoðun hlutafélagalöggjaf-
ar. Mundi í marz næstkomandi
verða haldinn fundur í sambandi
við þessa endurskoðun og kynnu
málin að liggja nánar fyrir eftir
þann fund. Lögð yrði áherzla á
þátttöku frá íslands hönd í þess-
ari ráðstefnu, og þyrfti að leggja
meiri vinnukraft í það, en gert
hefði verið hingað tiL
Ráðherra vék síðan að álits-
gerð frá Svavari Pálssyni um þá
þætti löggjafarinnar, sem fjallaði
um bókhald, bókhaldsskyldu og
reikninga, en Svavar sat einn
af fundum Norðurlandafulltrúa
og fjallaði hann^ öðrum fremur
um þessi mál. í álitsgerðinni
kæmi m.a. fram að um svo veru
legar breytingar væri um að
ræða frá núgildandi löggjöf um
sama efni, að full þörf væri á
að láta athuga öll þessi mál mjög
vandlega áður en lengra væri
haldið og fá þá t.d. fulltrúa
frá bönkunum, atvinnurekend-
um og endurskoðendum til
þeirra athugana, auk þeirra
lögfræðinga, sem að málinu
hefðu unnið.
Ráðherra sagði að þær ábend-
ingar er fram kæmu í þessari
álitgerð væru athyglisverðar og
það gæti verið heppilegt eftir
áðstefnuna í marz að fá full-
trúa frá áðurnefndum aðilum
til þess að ganga betur í málið
út frá þvi sjónarmiði, hvort við
ættum að reyna að undirbúa
íslenzka löggjöf, sem fyrst og
binda okkur ekki eins mikið og
verið hefði nú á síðustu árum
við hugsanlega samvinnu við hin
Norðurlöndin á þessu sviði,
enda mætti þá endurskoða slíka
löggjöf síðar, ef þurfa þætti.
Inn í setníngu hlutafélagalög-
gjafar kynnu einnig að bland-
ast önnur atriði sem að vísu
væru viðtækari og snerta ekki
aðeins hana. Kvaðst ráðherra
með þessu eiga við tillögur sem
samþykktar hefðu verið á Al-
þingi um eftirlit með félagasam-
steypum hér á landi og það
kynni að hafa sína þýðingu að
taka tillit tU þess við endurskoð-
un hlutafélagalöggjafarmnar.
Ráðherra sagði að það hefði
t.d. vakið mikla athygli hér á
landi á þessu ári, að annað
af hinum stóru flugfélögum
hefði gert verulega tilraun til
þess með hlutabréfakaupum, að
verða ráðandi um rekstur hins
flugfélagsins, Flugfélags íslands.
Það væri enginn vafi á því, að
b::ði þessi félög hefðu notið
mikillar velvildar frá ríkisvald-
inu á hverjum tíma, og einnig í
sölum Alþmgis, Þó væri á það
að lita, að mikil auðsöfnun hjá
öðru þessara félaga væri að veru
legu leyti vegna sérstakrar &3-
stöðu íslands í sambandi við önn-
ur ríki, og að verulegu fyrir
tilstuðlan opinberra stjórnvalda,
og ætla mætti að það væri ekki
að öllu leyti vel séð, að slík
auðsöfnun væri notuð til þess að
kaupa sér yfirráð í öðrum félög-
um, sem rekin væru á sama
vettvangi.
Allt þetta gæti verulega kom-
ið til athugunar í samfoandi við
endurskoðun á hlutafélagalög-
inni. í>að risu upp fleiri
vandamál, eins og t.d. varðandi
eins og t.d. varðandi stórt
hlutafélag Eimskipafélag fslands
en á hendur þess félags hefði
á undanförnum árum færst æ
meira hlutafé, sem stjórn félags-
ins hefði farið með sjálf, og hefði
þetta valdið töluverðum umræð-
um og erfiðleikum á aðaifund-
um félagsins, og vitað væri, að
það væri mikið áhugamál þeirra,
sem þarna stæðu í fyrirsvari,
hvernig skipta ætti þessum mál-
um. Því að eftir því, sem hluta-
bréfin færðust meir á hendur
félaganna sjálfra og þá meira
og minna ótakmörkuð yfirráð
félagsstjórnanna, þá færðist úr
skorðum það eðlilega hlutafélaga
form, sem löggjöf okkar gerði
ráð fyrir. Á síðasta aðalfundi
Eimskipafélagsins hefði þetta
mál komið nokkuð til umæðu,
og kvaðst ráðherra þá hafa vik-
ið að því, að það kynni að
vera eðlilegt, að áðurnefnd at-
riði, kæmu verulega til athug-
unar í sambandi við endurskoð-
un hlutafélagalaganna, og ábend
ingar sem komið hefðu fram um
nauðsyn eftirlits með félagasam
steyPum og hringmyndunum í
landinu.
Á siðari á'rum hefði einnig kom
ið upp vaxandi áhugi almenn-
ings hlutafélögum hérlendis.
Löggjöf okkar gerði í sjálfu sér
litla sem enga grein fyrir þeim.
Að svo miklu leyti, sem menn
vildu örfa slíka félagamyndun,
yrði að sjálfsögðu að taka af-
stöðu til þess í sambandi við
endurskoðun hlutafélaganna. Og
loks mætti enn minna á eitt
atriði, sem væri ekki hvað
veigaminnst, en það væri að
koma hér upp verðbréfamarkaði.
Á síðari árum hefði verið gert
ráð fyrir því að Seðlabankinn
hefði forgöngu um það, að koma
upp slíkum almennum verðbréfa
markaði, sem mikla þýðingu gæti
haft í sambandi við starfsemi
hlutafélaga.
Tako sæti a
Alþingi
í GÆR tók sæti á Alþingi Oddur
Andrésson 'bóndi á Hálsi í Kjós.
Tekur hann sæti Matthisar Á.
Mathíesen, sem mun verða er-
lendis næstu vikur. Oddur hefur
áður setið á AJþingi. Einmg tók
Ragnar Guðleifsson kennari í
Keflavík sæti á Alþingi í gær í
fortföllum EmiJs Jónssor.ir utan-
ríkisráðherra. Ragnar hef ur áður
setið á þingj, en ekki á þessu
kjörtiimafoili og var kjörtoréf hans
rannsakað í gær.
VANDIÐ VALIÐ -VELJID VOLVO
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32