6 MORGUNBLAÐIÐ Sunnudagur 9. janúar 1966 Þjóðfeikhúsið — Gestasýning: Feis Eireann Söngvarar og donsarar frá írlandi Sviðsetning: Jim Hastie Píonóleikori: Eily O'Grady ÞJÓÐLEIKHÚSID bauð Reyk- víkingum upp á mjög ánægju- lega kvöldstund með írskum listamönraum á miðvikudags- kvöldið. Var par á ferðinni dans- og söngflokkurinn Feis Eireann, sem hafði hér stutta viðdvöl á leið sinni vestur um haf. í flokknum eru 13 söngvarar (þar af sex kvenraddir), hörpuleik- ari sem jafnframt syngur, píanó- leikari og fjórir damsarar. Efnisskráin var fjölforeytt, blandað saman gömlu og nýrra, enda voru mörg lögin gamalkunn Athugasemd SAMTALIÐ við mig sem blaða- maður birti í Morgunblaðinu á gamlársdag, las ég lauslega, sá að það var vinsamlegt, en svo var mitt eintak sent samdaegurs til dóttursonar mins í Þýzkalandi. Dag einn nýlega benti gamall Skagfirðingur mér á, að ég þyrfti að leiðrétta þar ýmislegt, evo að kunnugir héldu ekki að ég væri orðinn eitthvað „skrýt- inn" af minnisleysi. Því er þetta ekrifað. 1. Smáskammtalæknirinn, sem bjargaði mér í kíghóstanum, var Jónas Jónsson í Hróarsdal í Hegranesi, ekki í „Hróarstungu". Hann var faðir Gísla Jónasson- ar, fyrrverandi skólastjóra í Reykjavík, og afi séra Jónasar Gíslasonar í Kaupmannahöfn. 2. Foreldrar mínir voru ekki með mér, heldur vinnumaður jþeirra, við fermingarmessu að Hofi á Höfðaströnd og ræðu skipting séra Pálma að sjálfsögðu í engu sambandi við mig fremur en við önnur börn. 3. Var á 16. ári, en ekki 16 ára, er ég fór í Latínuskólann. 4. Björn Olsen var að allra kunnugra áliti ágætur kennari, en sumir töldu hann afarstrang- an rektor. Er ég þar á annarri skoðun, og nefni þess dæmi frá 6. bekk lærða skólans 1898. 5. Um utanför mína 1900—1001 er málum blandað. Rétt er það að sr. Jón Helgason kennari minn var upphafsmaður hennar. Hann bað vin sinn, séra Skovgaard- Petersen um aðstoð í því efni. Sá síðarnefndi gat ekki tekið mig vegna heimilisveikinda, en auglýsti, að „ungur íslenzkur guðfræðingur", vildi verða heim- iliskennari hjá presti, kauplaust, et hann mætti fara á kirkjulega fundi í nágrenninu. Ekki var það nema einn danskur prestur, sem vildi sinna Því boði, séra Halldór Bjarnesen í Gudum við Lenvág. Afi hans hafði verið ís- lendingur, og nú vildu börnin hans, fjögur á skólaaldri og 5 yngri, að fá að sjá hvernig reglulegur íslendingur liti út. Prestshjónin í Gudum reyndust inér síðar sem góðir foreldrar. 6. ÖU prestaskólaárin var ég kennari við Kvennaskólann, og aftur eftir það til 1918, nema þá vetur sem ég var erlendis, og við Vélstjóraskólann frá 1914— 1944. Sigurbjörn Á. Gíslason. og kær. Var meðferð flokksins á söngvunum einkar fáguð og hug- næm, án þess þó að vera tiltak- anlega formföst: sviðssetningin var sveigjawleg og margbreyti- leg,' og var næstum hægt að hugsa sér að maður væri stadd- ur á írskri krá eða þorpshátíð (nema hvað búningar söngvar- anna voru sniðnir fyrir leiksvið). Hin alkunna írska sönggleði naut sín til fullnustu, bæði í kórlög- unum og hinum mörgu einsöngs- lögum. Raddirnar voru blæfagr- ar og imettaðar þeirri sterku til- finningu sem svo mjög einkenn- ir íra. Mörg lögin voru trega- blandin og saknaðarfull, eins og vænta mátti, en inn á milli heyrð ust fjörugir bardagasöngvar og mjúklát vöggulög. Dansararnir fjórir sýndu listir sínar ýmist sjálfstætt (Irish Jig og Irish Hornpipe) eða sem nokkurs kon ar „myndskreytingu" við söngv- ana. Fyrir hlé var efnisskráin helg- uð ýmsum þjóðlögum, yngri og eldri, og var þar margt hugljúfra söngva, t.d. „The Spinning Wheel" sem Elizabeth Hannon söng og lék á hina smágerðu og ómþýðu írsku hörpu, er fylgt Úr lokaatriðinu á miðvikudags kvöld, „Phil, the Fluter's Ball". hetfur írum fná árminatíð og verið eins konar þjóðartákn þeirra. Þá má nefna hinn glettna söng um „Father O'Flynn", sem bassa- söngvarinn Gerald Duffy söng með skemmtilegum tilþrifum, og ihinn smiágletrtna söng uim „Three Lovely Lassies From Bannion", sem söngdísirnar Marjorie Courtney, Mary Rooney og Kay Condron fluttu af smitandi fjöri. Nefna má enn hið fallega lag við ljóð eftir írska þjóðskáldið Thomas Moore X1770—1052), „Believe Me If All Those Endear ing Young Charms", sem flokk- urinn söng en Bernie Keogh „myndskreytti" með dansi. Af bardagasöngvunum var „The Boys of Wexford" hressilegast- ur. Etftir blé var efnisskráin fram- an aí tileinkuð söngvium frá ýmsum héruðum írlands. Þar var m.a. hinn þróttmikli söngur „The Rakes of Mallow" frá Munster, sem flokkurinn söng, og hið fræga þjóðlag „In Dufolin's Fair City" frá Leinster, sem flokkur- inn söng en þau Mary Kimber- ley og Barry O'Doherty dönsuðu. Var túlkun dansmeyjarinnar sér lega nærfærin og tjáningarfull. En að mínuim smekk var há- punktur kvöldsins túlkun alt- söngkonunnar Aedin Ni Coilea- in á hinu aikunna lagi „Galway Bay" frá Connacht. Var söngur hennar í senn mjúkur, magnaður og þrunginn djúpri en látlausri tilfinningu. Sópransöngkonan Marjorie Courtney söng „Danny Boy" (The Londonderry Air), það nafnkunna lag frá Úlster, af miklum tilfinningahita, en leik- tiJburðir hennar nægðu ékki til að bæta upp það sem vantaði á fyWilega innHía búikun. Kvöldinu lauk með sjö söngv- um eftir hið dáða írska ljóð- skáld og lagasmið Percy French (d. 1020), þar sem skiptust á gaisi, grín og angurblíða. Voru öll lögin sérlega áheyrileg, en bezt féll mér „Come Back, Paddy Reilly, to Ballyjames- duff", sem Bill Golding söng ásamt dömunum. Lokaatriðið var söngurinn um „Phil, the Fluter's Ball", þar sem saman fór bráð hnyttinn söngur og mímuleikur, sem bæði söngvarar og dansar- ar áttu hlut að, og setti dans- meistarinn Jim Hastie mestaa svip á grínið. Hinum írsku gestum var af- burðavel tekið af leikhúsgestum, enda var hér um að ræða kær- komna kynningu á hinum mikla og margbreytilega söngvafjár- sjóði íra. Furðumargt er Sþekkt með íslendingujn og írum, og mér segir svo hugur að margir söngvanna hafi snert við- kvæma strengi í brjóstum áheyr- enda. Er ekki okkar þjóðlega tónlist einmitt svipað samfoland af trega, angurværð og galsa? Þetta kvöld með Feis Eireana var sannkölluð „írsk hótíð" sem lifir í minningunni. Hafi lista- mennirnir og Þjóðleikhúsið þökk fyrir vei*ta áinægju. Sigurður A. Magnusson. Húsmóðir skrifar: Kæri VelvakandL Ég var að lesa grein Nób- elsskáldsins „Stríð er holds- veiki mannssálarinnar". Hún er ágæt, en ég held að þar sé bara hálfsögð sagan. í dag er háð stríð, sem er allt öðru vísi en í gamla daga. Því í þá daga vildu þeir ríku fá meira, eins Og t. d. Englendingar í Búa- stríðinu, og svo þegar þeir fá- tæku reðust á Rómverja forð- um. Ég held að öllum hafi þótt það ágætt þegar Bandaríkin fóru í stríðið til þess að drepa nazismann, og þeir fengu ekk- ert upp í stríðskostnaðinn. En bara þegar nazisminn var gersigraður, og allir sem hötuðu kúgun voru mjög glaðir, þá kom fram á sjónarsviðið önnur út- gáfa af ofbeldinu, sínu verri. Það var kommúnisminn, sem nú for að teygja sig út fyrir Rúss- land. Rússar gátu farið fínt að þessu. Þeir notuðu sér bara kommúnistana. sem til voru í löndunum, létu þá smygla sér inn í borgarflokkana sem fyrir voru. Kommúnistarnir komu sér fyrir í her og lögreglu, og þá voru þeir ekki lengi að taka völdin, og í lögregluríki getur enginn kvartað, hversu bölvuð sem lífsskilyrðin eru, og sein- asta og svívirðilegasta dæmið skeði 11 árum eftir fall nazism- ans þegar russnesku hersveit- irnar æddu yfir saklaust fólkið og Sameinuðu þjóðirnar héldu að sér höndum. Svo var Ung- verjaland girt með gaddavír, Austur-Þýzkaland múrgirt. Á Kúbu er þetta allt þægilegra, því þar er sjórinn allt í kring, en þar er þó allt komið svoleið- is, að núna græðir Kastró á því að selja Bandaríkjunum hópa af flóttafólki, svo að þar eru ekki allir réttdræpir sem reyna að flýja eins og í Austur-Þýzka- landi. Þegar Rússar voru búnir að leggja undir sig jámtjalds- löndin svokölluðu, þá höguðu þeir sér alveg eins og gömlu nýlenduveldin. Þeir sátu ein- ir að útflutningsverzluninni, og ég veit að það er svipað að verzla við þá eins og þegar við verzluðum forðum við Hörmangara. • Þess vegna veit ég, að það fólk sem vill að Bandaríkin fórni mannslífum og fé til þess að stemma stigu við útþenslu kommúnismans í Asíu, það gengur ekki með neina holdsveiki í sálinni. Hins- vegar finnst mér sögufræðingar, sem heimta að Kína fái aðild að Sameinuðu þjóðunum, séu eitthvað bilaðir á sálinni. Þó maður sleppi þvi hvernig þeir hafa farið með mannréttinda- skrána með aðgerðum sínum í Tíbet, þá er líka á slíkt að líta, að kommúnistaflokkurinn í Kína komst ekki heiðarlega til valda eins og lögleg stjórn á að vera, sem er kosin af frjálsu fólki, enda hefur það aldrei skeð að nokkur þjóð hafi kom- izt yfir andlegt ófrelsi og efna- lega örbirgð, eins og allsstaðar er í kommúnistaríkjum. Husmóðir. tslenzka kirkjan. Kæri Velvakandi. Gleðilegt nýár, og þakka þér nú fyrir alla pistlana þína og velvild í garð almennings. Ég hef verið að glugga í jóla blöðin — eins og ég veit, að fleiri hafa gert þessa rólegu frídaga yfir hátíðarnar. Þar sá ég í einu dagblaðinu, sem ég fæ, að borin er fram sú ósk, að biskupinn og forráðamenn kirkj unnar okkar geri grein fyrir grundvelli sínum og stefnu- marki hinnar íslenzku þjóð- kirkju (sem er víst lúthersk). Þetta finnst mér vera tíma- bær nýársósk. Ef að dæma má af prédikunum prestanna og skrifum þehra og leikmanna um trúmál, þá virðist grund- völlur kirkjunnar vera óljós mjög, eða þá að þjónar hennar binda sig ekki við hann. Ég fæ ekki betur séð en að prestarnir séu oft í algerri andstöðu hver við annan. Einn segir nú um jólin, að við menn séum allir á leiðinni til Jesú Krists, og mér skildist, að þá séum við allir á leið til sáluhjálpar. Annar leggur áherzlu á, að menn verði að gera iðrun og snúa sér í trú til frelsarans. Þarna er auðvitað mikill munur á. Einn lýsti því yfir, að heið- ingi einn.Indverij góðmenni að vísu en maður sem sagðist ekki trúa á frelsarann, hefði verið betur kristinn heldur en sumir Þeirra, sem hafa verið kallaðir mætustu menn kristrk- innar, eins og t.d. Agústínus og Marteinn lærifaðir vor Lúther, en þessir hafi þyrlað upp miklu moldviðri með kenn ingum sínum. í samfoandi við þetta síðasta komu mér í hug orð, sem voru rituð í blaði í haust, að það sé hægt að vera kristinn án allra kirkjukenninga. Hér verður skilningur minn að ,,melda pass" Ég leitaði líkinga og hugsaði sem svo: Er hægt að vera kommúnisti án þess að standa á grundvelli kommún- ismans? Eða: Er hægt að vera sjálfstæðismaður, án þess a3 hyllast að stefnu, þ.e. kenning- um sjálfstæðismanna? Er hægt að vera guðstrúarmaður án Guðs og kristinn án Krists? — Svo var ég alveg dolfallinn að heyra lútherskan prest tala um moldviðri Lúthers. Enginn ætlast til þess, að allir prest- arnir eigi að vera eins. En ég veit, að ég mæli fyrir munn margra þegar að ég tek undir ósk nefnds blað um að fá að heyra, hvort hin lútherska þjóðkirkja íslands hafi ein- hvern grundvöll, og hvort að prestarnir hafi nokkrum skyld- um að gegna gagnvart bessum grundvelli. Ég hlakka til að sjá svarið. Með vinsemd. Ólafur liljurós. Höfum flutt verzlun vora og verkstæði að LÁGMðLA 9 Símar: 38820 (Kl. 9—17) 38821 (Verzlunin) 38822 (Verkstæðið) 38823 (Skrifstofan) Bræðurnir Ormsson hf. Vesturgötu 3, Lágmúla 9. Sími 38820.
Beinir tenglar
