Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 218. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						10
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 27. SEPT. 1967
Kirkjuhátíö á Kálfafellsstað
ÞANN 23. júlí sl. minntust Suð-
ursveitungar þess, að þá voru
liðin 40 ár frá því að vígð var
kirkja þeirra á Kálfafelsstað.
Fór sú vígsla fram 31. júlí 1927.
Var hún framkvæmd af prófast-
inum í Bjarnarnesi, sr. Ólafi
^ Stephensen að viðstöddum sókn-
arpresti Öræfinga, sem þá var sr.
Eiríkur Helgason. Við þá athöfn
steíg í fyrsta sinn í predikunar-
stól Kálfafellsstaðarkirkju Jón
Pétursson, en tæpu ári síðar
vígðist hann sóknarprestur til
Kálfafellsstaðar, eftirmaður föð-
ur síms, sem látizt hafði 28.
apríl   1926.
mikið gefinn fyrir smíðar, smíð-
aði sjálfur skip, sem ihann lán-
aði Öræfingum endurgjalds-
laust til bjargar sér. í harðind-
unum 1869 tóku þau hjón þrjá
þurfandi Öræfimga til sjóróðra
og kostuðu þá að öllu leyti og
gáfu þeim síðan hlutina. Þetta
segir Sighvatur og má vel rétt
vera, því að sr. Þorsteinn var
hagieiksmaður mikill eins og
fyrr segir. Um skipasmíðar og
útgerð sr. Þorsteins hefur sr.
Jón Pétursson ennfremur sagt
þeim, er þetta ritar, að systir
sr. Þorsteins, Guðný 'hafi verið
gift     Þorsteini     skipasmið     frá
Kálfafellsstaður.
Hátíðarguðsþjónusta þessi, var
sótt af flestum safnaðarmönn-
um auk utansóknarfólks, enda
veður hið fegursta. Þar voru
þrír prestar viðstaddir. Sr. Jón
Pétursson fyrrv. próf. á Kálfa-
fellsstað steig í stólinn en próf.
á Bjarnarnesi, sr. Skarphéðinn
Fétursson og sóknarpresurinm,
sr. Fjalar Sigurjónsson, þjónuðu
fyrir altari. Að guðþjónustunni
lokinni var haldið að samkomu-
húsi Suðursveitar á Hrolllaugs-
stöðum og setzt þar að kaffiborði
1 boði Kvenfélags sveitarinnar.
' Var þar í ræðum minnst þessara
tímamóta í kirkjulífi Suður-
sveitar.
Kálfafellsstaður í Suðursveit
hefur jafnan þótt farsælt brauð,
og flestum farnast þar vel. Þar
hafa setið kynsælir klerkar. í
sóknarlýsingu frá 1895 er þess
getið, að það sé sögn manna, að
meir en helmingur allra sókn-
armanna séu afkomendur prest-
anna sr. Brynjólfs Guðmunds-
sonar og sr. Vigfúsar Benedikts-
G. Br. skrifar
sonar. Þeir voru préstar á Kálfa-
fellsstað í 3 aldarfjórðunga
(árin 1726-1802) og urðu báðir
háaldraðir, sr. Brynjólfur 86 ára
en sr. Viðfús 91 árs. Hann dó á
Hnausum í Meðallandi Ihjá sr.
Jóni bróður Steingríms biskups
15. febr. 1882. Sr. Vigíús var
skáldmæltur og hann kemur
mjög við hjátrú og galdrasagnir.
Hefur hann sjálfsagt notið sín
vel á Kálfafellsstað, því að það
hefur Þorv. Thor. eftir Suður-
sveitungum, að „þar verði menn
oft varir við huldufólk og að þar
væru margar álfabyggðir í borg-
um og klettum".
Á Kálfafellsstað hafa setið
þrír prófastar. Einn af þeim var
sr. Jón Þorsteinsson, sem sat
staðinn í 38 ár, vildi ekki fara
þaðan þótt hann fengi annað
brauð betra, Koifreyjustað. Hann
dió árið 1848, 73 ára og hafði þá
verið prestur í 46 ár. Hann var
„búmaður mikill, aðsjáll, orð-
gífur frekar, þó allvel liðinn,
söngmaður mikill", segir Sig-
hvatur.
Sr. Þorsteinn Einarsson Högna
sonar frá Skógum hélt Kálfa-
fellsstað 1848-71. Hann var fyrst
kapilán hjá frænda sínum, sr.
Jóni Þorsteinssyni, en fékk síð-
an brauðið eftir hann. Hann var
Breiðuhlíð í Mýrdal. Fyrir áeggj-
an séra Þorsteins fluttust þau
þau austur í Suðursveit, að
Borgarhöfn. Þar hélt Þorsteinn
áfram bátasmíðum sínum og
lœrðu aðrir af honum. Bætti
þetta aðstöðu sveitarmanna til
sjósóknar. Varð hún vaxandi
þáttur í lífs'bjargarafkomu fólks-
ins. Nutu allir góðs af og sjálfur
auðgaðist sr. Þorsteinn á sjávar-
afla, því að hann átti skip og
skiphluta og lét vinnumenn
sína róa. Var stundum farið í
hákarlaleigur, lifrin brædd heima
og lýsið reitt í belgjum austur
á Djúpavog. Þegar bátarnir
lentu, kom prestur oft fram á
fjöru til að forvitnast um afla-
föng. Og þegar hlað afli var,
sagði hann gjarna: „Já, þetta
væri gott ef það kæmi oft fyrir".
Kona sr. Þorsteins var Guðríð-
ur Torfadóttir, Jónssonar pró-
fasts á Breiðabólstað í Fljóts-
hlíð. Hún var ekki búkona talin,
heilsuveil en guðhrædd, góð og
mild. Þau áttu tvær dætur: Torf-
hildi skáldkonu Hólm og Ragn-
hildi  Briem  á  Höskuldsstöðum.
Sr. Jóhann Knútur Benedikts-
son, faðir frk. ólafíu, fékk
Kálfafellsstað 1874. Hafði hann
áður verið prestur í 4 brauðum:
Þykkvabæjarklaustri, Mösfelli
syðra, Langholti í Meðallandi og
Einholti á Mýrum. Sr. Jóhann
var kvæntur Ragnheiði, systur
þjóðmálaskörungsins Benedikts
Sveinssomar sýslumanns. Eins og
kunnugt e.r, ólst Ólafía dóttir
þeirra upp í Viðey og hjá frænku
sinni Þorbjörgu Sveimsdóttur í
Reykjavík. Þegar hún var um
tvitugt fékk hún að fara austur
að heimsækja foreldra sína. Hún
dvaldi hjá þeim sumarlarugt, Þau
voru þá mýbúim að missa Jó-
hann son sinn uppkominn og yndi
augna simma. Frá dvöl simmi þar
eystra bregður frú Ólafía upp
mynd af móður sinni, maddöm-
unni á Kálfafellsstað:
„Mamma var lengist af í eld-
húsinu, meðan á slættinum stóð.
Þar sat ég ihjá henni á hlóðar-
steininum, meðan hún var að
baka kökur á glóðinni. Einn
morgun sat ég þar hjá hemni,
það var komið fram á engjaslátt
og farið a<5 halla að heimferð
minni. Þá var það í fyrsta sinni,
að hún minntist á lát Jóhanns
og hvað hann hefði verið sér.
Ég fann, að með honum hafði
hún treyst sér til að framkvæma
æskuhugsjón sínar í búskap og
atorku.  Pabbi  hafði  aldrei   bú-
maður verið — 'hún sagði mér
það ekki, en það vissi ég, ég var
búin að sjá og hafði skilið sumt,
sem í því lá, en hann lét Jóhann
ráða sínum ráðum, og því gat
mamma, sem var búforkur að
eðlisfari, komið öllu sínu fram
með honum. Hún talaði hægt og
stillt um sonarmissinn, svo ekki
sá henni bragða. „Þú ert í sumu
svipuð Jóhanni bróður þínum og
hefðir getað gengið mér í sonar-
stað, væri þú hér", sagði hún
við mig. Ég hugsaði ekki um
neitt nema hvað mig langaði til
að geta verið henni ofurlítil
somarbót og sagði: „Ég er viss
um, að fóstra lofar mér að vera
hérna, í öll-u falli eitt eða tvö
ár, ef ég bið hana um það". Það
kom ekkert hik á mömmu: „Þor-
björg hefur fóstrað þig og haft
allt fyrir þér og hún á að njóta
þín, það er útrætt mál". Við
minniust heldur aldrei oftar á
þetta. Og ég fór suður um haust-
ið".
Árið 1892 kom sr. Pétur Jóns-
sion, dómstjóra Péturssonar, norð
an frá Hálsi að Kálfafellsstað.
Voru þeir feðgar, hann og sr.
Jón prófastur sonur hans, prest-
ar Suðursveitunga í meira en
bálfa öld. Kona sr. Péturs var
Helga Skúladóttir frá Sigrúnar-
stö&um í Ljósavatnsskarði. Sr.
Pétur var fastur fyrir í trúmál-
um,   ekki   breytingagjarn,   mjög
Öllum ferðamönnum, erlendum
og innlendum, háum sem lágum,
var tekið þar af mikilli rausn og
fréttafróðir langferðamenn voru
aufúsugestir.
Þau sr. Pétur og frú Helga
nutu mikilla og almennra vin-
sælda   sóknarbarna  sinna.
Til marks um það heiðurs-
samsæti, sem þeim var haldið
eftir'mess'U á Kálfafellsstað 22.
sept., 17 sunnud e. Trin 1918, er
sr. Pétur hafði þjónað brauðinu
í aldarfjórðung. Steinþór á
Hala (snemma mælskur og til
margskonar     trúnaðar     valinn)
Sr.  Sváfnir  Sveinbjarnarson
prófastur  1952-1963
flutti aðalræðuna og afhenti
þeim hjó'num gjafir friá söfnuð-
inum, sr. Pétri vandaðan íben-
holtsstaf, silfurbúinn með gull-
plötu, áietraðri: Með þökk fyrir
26 ára starf frá sóknarbörnun-
um 1918. Frú Helgu afhenti hann
armband og brjóstnælu, hina
vönduðustu gripi og var letrað
á þá nafn hennar með þökk frá
sóknarbörnum.
»       Hér skal ekki fleira rakið um
H   liðna          Kálfafellsstaðarpresta,
Sr. Jón Pétursson
prófastur 1928-1944.
emda þótt af mógu sé að taka,
ekki sízt því, sem sé gagnfróði
maður, sr. Jón Pétursson kann
frá þeim að segja. Þetta rifjaðist
upp í sambandi við kirkjuhátíð-
ina á Kálfafellsstað.
Suðursveit á mikla framtíð
fyrir sér eins og fleiri byggðir
landsins. Þar er blómlegur bú-
skapur í góðri framför, vænt
fólk og félagslynt, sem tileink-
ar sér tækni og umbætur á sviði
landbúnaðarims ekki síðux en
bændur annars staðar. Samgörngu
bætur 'haía verið miklar í Aust-
ur-Skaftafellssýslu hin síðustu
ár og nú í sumar er lokið þar
eimum stærsta áfamga í sam-
göngumálum, þar sem er brúin á
Jökulsá á Breiðamerkursandi.
Með hemmi opmast bílleiðin að
austan til Öræfa og hún er jafn-
framt eimm stærsti áfamgimn í
hrimgvegimum um landið. Þá er
Skeiðarársandur með sínum
stórfljótum   einn  eftir.
Þótt sá kafli verði erfiður og
torsóttur iþarf ekki að efa, að
hann verður sigraður innan
fárra ára. Og þegar fólkið fer að
ferðast á bílum sínum umhverf-
is lamdið, þá ætti það ekki að
sj'á eftir þeim tíma, sem fer tiil
að staldra við og skoða sig um
í hinni fögru og sérkennilegu
Suðursveit.
GBr.
Sr. Fjalar Sigurjónsson
1963 og síðan.
fróður og góður heim að sækja
og fróðleiksfýsn hans ósejandi,
eða svo skildist a.m.k. þeim er
þetta ritar á Hannesi á Núps-
stað, er hann var að segja hon-
um frá heimsóknum sínum að
Kálfafellsstað, en þar gisti
hann jafnan á síhum fjölmörgu
póstferðum austur yfir Breiða-
merkursand.
Um minni sr. Péturs gengu
hinar ótrúlegust'u sogur, eins og
t.d. að hann hefði í höfðinu dýr-
leika hverrar jarðar á landinu,
bæði að fornu og mýju mati, að
hanm vissi skil á öllum emtoætt-
ismönnum í veldi' Danakonumgs
o. fl. þess háttar. En eins og
hann sjálfur hafði ríka nautn af
að afla sér hins fjölbreyttasta
fróðleiks um menn og málefni,
þannig hafði hann Hka yndi af
að fræða aðra, enda var hann
löngum talinn bairnafræðari
góður.
Búskapur stóð með blóma á
Kálfafellsstað í tíð þeirra prests-
hjónanma. Var þar jafnan
stærsta bú sveitarinnar og gagn-
samt. Ekki gekk sr. Pétur að
vinnu — „snerti aldrei é verki".
Hims vegar var frú Helga mikil
búkona, sem stjórnaði af skör-
ungsskap utanbæjar og innan.
Og hjúsæl voru þaa. Þá var líka
jafnan nóg af vinnuíólki til
sveita.
Kálfafelisstaður var miðstöð
sveitarinnar og mjög í þjóðlbraut.
Þar fóru fram veizlur og funda-
höld, mannfagnaðir og erfis-
drykkjur og allir nutu þar góðr-
ar  fyrirgreiðslu  prestshjónanna.
Kálfafellsstaðarkirkja.
Nýtt barnaleikrit
Thorbjörns Egner
— vekur hrifningu í Noregi
Hönefoss, 15. sept. NTB.
Þú.sundþjalasmiðurinn Thor-
björr. Egner (höfundur Karde-
mommubæjarins og fleiri barna-
leikrita, sem sýnd hafa verið á
íslandi) hefur skrifa'ð nýjan gam
anleik fyrir börn, sem frumsýnd-
ur var í Hönefoss á fimmtudags-
kvöldið. Leiknum, sem á norsk-
unni nefnist ,Musikantene kom-
mer til byen" var afbragðs vel
tekið, börnin í leikhúsinu hrifust
með frá fyrsta augnabliki, hlógu
og sungu, klöppuðu og stöppuðu
í takt við tónlistina.
Egner skrifaði leikinn að
beiðni    þjóðleikhússins    norska.
Hann hefur líka samið lögin,
teiknað búninga og leiktjöld og
sjálfur var hann leikstjóri í
Hönefoss.
Lundúnum, NTB.
Innanrikisráðuneytið í Lund-
únuin tilkynnti í dag, að stúlk-
ur, sem ráða sig- sem matvinn-
ingar (au pair) í Englandi eftir
1. janúar 1968, verði að hafa
náð 17 ára aldri. Aldurstakmark
þeirra 16.000 stúlkna, sem
streyma til Englands ár hvert,
að hjálpa brezkum húsmæðrum,
hefur til þessa verið 15 ár.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32