Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 218. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 27. SEPT. 1967
17
Tónlistarhátíö Norðu rlanda
Lokatónleikav á föstudag
SÍÐUSTU t'ónleifcar ihátóðarinn-
¦ar, sem haldmir voru í saim-
bomuhúsi Háskólans og á
maifni Sinfóníuhlgómsveitarinini-
ar, varu í reyndinni toaimimer-
tónleibair að hálfu. Hljómsveitin
í heiM fllutti þar aðeins tvö
verk: Muibanza efltir sænsfca tón
skáldið Ingvfew Lidholm (f.
11901) og sinifiónía í hr«m þátt-
uim  eftir Leif I><>rarin*|on.
LWIhokn hefiur lengi verið í
eiinna mestu áliti sænsbra tón-
sbállda af sinni kynslóð, ag ef
breysta mná þeiim samamibu'rði,
sem hér er unnt að gera, mun
hann eiga það álit skSlið. Þetba
verk hains er mjög mýtíabulegit
að svip, að því er varðar upp-
bygginigu, notkun hljóðtfiaera o.
BJÉr. En að baki því virðist búa
shapandi þróttur, sem gæðir
verkið óvenjuliegiU' lifii, lytftiir
því yfir vangaveltuir um stíl og
tækni og heMur aithygli og á-
huga hlustandamis vakandi til
hi.ros síðasta. f því brennur ein-
bver eldur, sem mun láta fáa
alveg  ósnortna.
Ég veit ekki hvort sami eld-
uer er í sinfóníu Leifis Þórarins-
sonar, — að iminnste bosti
Ibrennur bann ekki jafn stöð-
ugt eða með jafn sbærum loga.
En einnig þar verður vart ein-
hvers innri þrýstingis að bafci
hinni margslungmiu tómmynd,
og vetour það trú á að talað sé
í alvöru, þó að tungufcakið sé
ekki auðskilið. Þetta finnst
mér koma fram skýrar nú en
þegar verkið var firumflutt hér
fyirir þremur áiruim eða þar uiiw
bil.
Atf öðrum vertoum, sem þarna
voru flutt, bar langhæst kamm
ensinfónía eifitir finnska tón-
sbáldið Joonais Kokkonm (£.
1921), og raunar vair hún með-
al þess allra geðífelldasta, sem
hátíðin haifði að bjóða. Verk-
ið er samið fyrir ifáein strenigja
hljóðtfaeri, sem leika mjög sólis-
tíslkt ,og ákatflega flínlega unn-
ið. Þar msetast líka gamlar að-
tferðir og nýjar með óvenju
smekkleguim hætti, og verður
verkið þamniig — í allri hó(f-
semd sinni og fiínleifca — stór-
uim aðgengilegra venjulegum
hlustanda  en eHa  mundi vera.
Tvö        einsöngsverk        eftir
danska höfunda voru einnig á
efnisskránni: „Herhsttag", op.
42, eftir Alex Borup-Jörgteinislein
(f.   1.924),   við  Ijóð  eftir  Rilfce,
og „A L'inoonnu" efitir Poul
Rovsintg-OIsiein (tf .1922), sung-
ið án texta (þó með ýmisum
annarlegum hljjóðum). Bæði
verkin vopu ljómandi vel sung-
in, hiið fyrra af Ruitih Little
Magnússoin, hið síðaira af Guð-
rúnu Tómasdóttur, en þótt þær
legðu 'sig allar fram, gatu þær
ekki blásið í þau varanlegum
Mtfsanda. Á móti tiltöluJega lýr-
Iskri og saimfelldri söngMnu í
tfyrra verkinu var sett „undir-
spil" fyrÍT nokkur blásturs-
hljóðfæri, skrælþurT puntka-
hríð eirus og sandstormuir í eyði
mörk, og var hvort tveggja jafn
erfitt, að gera sér ljóst sam-
hengi undirleifcsiite við sinn
sungna texta og að trúa þeim
orðum höfuindar, að kveifcja
þessarar tónsmíðar séu áhrifl
af ferð um hin fögru og frjó-
sömu héruð við árnar Rín og
Mosel. —• Síðastnefnda verkið
fór miklu álitleigar af stað, en
„rann úit í samdinn" í fyílsta
skilningi, í þrállátum og mark-
litlum „.glissando"-línum, og
varð því óáheyrilegra sem
lengra leið.
Eftir er þá að minnast á að-
eins eitt verfc, sem flutt var k
þessum lokatónleikum hátíðar-
innar, „Respons I" fyrir tvo
slagverksmenn ag seguiband,
eftir norska höfundinn Arne
Nordheún (f. 1931). Þetta veirk
var naast síðast á dagskránni,
á undan sinfóníu Leifs Þórar-
inssonair, og er ég ekiki viss
um nema sinfónían hafi goldið
þess, en hér átti samkvæmt efin
isskrá að flytja annað veirk eft-
ir sama hötfund. Bakgrunnur
þessa „tónverks" er filuittur af
segulibandi og saman stendur
af marigvíslegum amnarlegum
hljóðum, svo sem títt er um
seguKbandsmú'sík. En í florgrunn
inum eru tveir menn, hvor um
sig úthúinn með öillum algeng-
um o@ nokkrum sjalkigæfuimi
sláttairhljóðtfiæírum, og það sem
vakti athyglina í upphafi var
samleíkur þeirra og mótleikur
yfir sviðið. Framan af mábti
hafa gaman af þessu sem eins-
bonar sýningu á þessiairi teigund
hljóðifæra og þeirri tækni, sem
iþau brefjast, en hún er e^bki lít
il. Þeir sem hér báru hita og
þunga dagsins voru ssenski
hijóðfæraleLkarinn Björn Lilje-
quist, sem áðuir hefur verið
nefndur í þessuim hátíðarpistl-
um, og JóhaiMves Eggertsson,
sem hv&rsdaglega er cellóleik-
ari í Sinfóníuhljómsiveitinni.
Stóðu þeir sig báðir með aðdá-
unarverðri prýði, og er það
ebki þeim að kenna þótt „sýn-
ingin" reyndi mjög á þolin-
mœði áheyirenda, er á leið.
Atli Heimir Sveinsson stjórn-
aði flutningi þess síðastnefnda
verks með skeiðklukku í hendi
og fórst það settlega, en filutn-
ingi annarra verfca sitýrði Boh-
dan Wodiczbo atf hinni mestul
röggsemi. (í umsögn um ísl-
enzbu tónleikana á miðvilbudag,
sesm. birtist í Mbl. á sumnud.ag,
féllu niður nöfn stjórnenda, en
þeir voru þar hinir sömu og
hér: Bohdan Wodiczbo stjórn-
aði meginhluta tónleikanna, en
Aitli  Heimir  sínu   eigin verki.)
Post fesitum
Þess'i tónlista'rhátíð Norður-
landa, sem nú er iokið, er eitt
mesita einstaht átak og einn
mesti viðburður í íslenzku tón-
listarlífi um árabil. Og ég hedd,
að flestir eða allir séu á einu
máli um að hún hafi vel tek-
izt. Um efnisval má að sjálf-
sögðu deila, og verður vikið
að því lítið eiittt hér á eftir. Nið
urröðun efniss'brárinnar hygg
ég að 'hiatfi í höfuðatTÍðum verið
vel af hendi leysit, en bagalegt
að skipta varð um einstaba
verk vegna þess að þau, seim
upphaflegia höfðu verið valin,
reyndust aflvaxin íslenzkum flytj
endum. Þetta sýnir gróft fyrir-
hyiggjuaeysi — og er það, —
en stafár í rauninni af því, að
ailar ráðagerðir um hátfið þessa
voru í upphafi svo háltt í skýj-
um að engin von var tH að
þær gætu rætzt hér á jörðu
niðri.
Allir sem stóð'u að þessu há-
tíðahaldi eiga miiklar þakkir
skildar, en þeir eru alltof marg
ir til að verða taldir hér. Þó
verðuir ebki komizt hjá að
nefna Rikisútva.rpið, sem fyrir
velvilja útvarpsstjóra og út-
varpsráðs tófcst á hendur fram-
bvæmd hátíðarinnar og fór hún
myndarlega úr hendi. Mun það
starf hafa msatt á Þorfceli Sig-
urbjönnssyni, sem aufc þess átti
drjúgan þátt í sjiáilfu tónleika-
haldiniu.
Formaður Norræna tónsfcálda
ráðsins, sænska tónskáldið
Gunnar Buoht, gat þess í ræðu
í einni móttökunni í sambandi
við hátíðina, að útvarpss'tofnan
irnar á Norðurlöndium tækju
æ meiri þátt í starfsemi af
þessu tagi, og er það sem vera
ber, því að þessar stafnanir eru
yfirleitt fjársterkar og þurfa
auk þess að halda góðri sam-
vinnu við tónskáld og tónlistar-
menn fremur en nokkur annar
þjóðlfiélagsaðili. Er igott til þess
að vita, að ráðamenn islenzka
útvairpsins sbuili einnig hatfa
þekkt sinn vitjunartíma í þessu
efni.
Fósturbarn útvarpsinis, Sin-
fióníuhliómis'veit fslands, átti að
sijáilfsögðu meginiþátt í hátíð-
inni. Án hennar og þeirrar
þjiáiifuinar, sem hljómsveitin í
heild og einistakir hljóðfæra-
leikarar hennar hafa öðlazt í
löngu saimfelldu starfi, hefði há
tíðin verið með öllu óhugsandi.
Qg um aðalstjórnanda hennar,
Bohdan Wodiczbo, held ég að
ekki sé ofsaigt, að vandtfundinn
mundi vera á allri jarðarkringl
unni maður sem hetfur leyst bet
ur atf hendi þetta sérstaka verk
efini en hann hefiur gert. Hljóm-
sveitin er roú í óvenjugóðu
,^ormi" og hefiur aldrei verið
betur búin unidir sitt venjulega
vetrarstarf..
Þá eru enn ótaidir margir ein
leikarar ag nobhrir söngvarar,
sem allir lögðu sinn sberf til
hátíðaihald'Sins með fyllsta
sóma'. Ég hef verið á mikluim
•fjölda tónleika U'tanilands, þar
sem aðallega eða ein.göngu hef-
ur verið filutt hý tónlisit, og
stundum sótt há'tffifir af þessul
tagi. Ég held að yfirleiibt hatfi
tónliis'tarflutninigur á þessari há
tíð alveg staðizt samanburð við
það sem anmars staðar g'erist,
og vonandi verður hátíðin til
þesis m.a. að draiga örlítið úr
þeirri landlægu vainmetabennd,
sem fram kemur í ávarpi Tón-
sbáldaféliags íslands (í hátíða-
dagskránnii) til hinna erlendu
gesta, þar sem íslandi er lýst
sem „vanþróuðu landi" í tón-
list ag því bætt við af sjald-
giæifri smekkvísi, að bannske sé
þetta nú „samnorrænt eini-
kenni"!!. Sannleiburinn er sá,
að suimisstaðar á Norðurlöndum
stendur tónlist á gömlum merg,
annarsstaðar er hún að vísu
yngri, em alls'Staðar á mjög
blómlegu þrosbaskeiði, enda
njóta norrænir tónlistarmenn
og niorræn tonlisit — það bezto
atf henni — viðurkenning'ar og
virðimgar um allan vestræman
heim.
Hitt sfcyldi enginn halda', að
það sé tfullgilt sýnishorn nor-
rœnar 'tónsböpuinar sem hér hef
ur heyrzt s'íðuistu daga. Það
þarf ekki annað né meira en
að líta á fæðingarár tónskáld-
anna,  sem  hér  voru fcyinmt, til
þess að sjá að svo getur ehki
verið. Að undanteknum tveim-
ur íslendinguim, sem báðir eru
fæddir fiyrir aldamót, ag þrem-
ur Dönuim, sem allir eru fæddir
á árunum 1908 og 1909, eru tóm-
skáldim öll tfaedld 1919 eða síðar
og flest 1926 eða síðax. Ég hetf
enga yfirlýsingu séð um þettia
eða heyrt, en það hTjöta að
hafa verið samaintekin ráð að
einhverju leyti að helga þessa
hátíð aðallega yngri tónsbáld-
unum. Við þvi er síður en svo
neitt að segja, en þetta þurfa
menn að gera sér ljóst til þess
að sjá í rétitu samhengi það
sem hér var borið fram.
Hér mun á hinn bóginn hafla
mátt hymnast að nokfcru flest-
um meginstefnum hinnar nýj-
ustu tónlistar. Þau hynni að
haifa ef til vill verið misjafm-
iega ánægjuleg, en engu að síð-
ur nauðsynleg hverjum þeim
sem vill viiba lengra nefi sínu
um þessi etfni. Furðumar.gir
Reykvíkingar sóttu þessa tón-
leika, miðað við það sem anin-
arsstiaðar gerist, og ekfci verð-
¦ur annað sagt en að þeim væri
vel tekið. Fyrir 5—10 árum
mundu margir hatfa undrazt ag
fussiað við ýmisu því, sem hér
fékk góðar eða sæmilegar und-
irtaktir. Sýnir þetba athy.glis-
verða hugarfarsbreytingu og lík-
lega einnig það, að furðu m.arg-
ir eru farnir að læra að hlusta
á þess nýju músík með réttu
hugarfari, ef svo mætti segja.
Hún verður ekki heyrð á saima
hátt og tónlist Beethovens, ekki
fremur en Baoh verður heyrður
að g.agni á sama hátt og Cho-
pin. í síðiarmeflnda tilivifcinu er
uim við orðin svo vön því .ð
stillla heyrnarbækin á rébtan
hátt, að við veitum því naum-
ast nobbra eftirtekt. En þegar
bemur að nýjustu tónlistinni
er þetta talsverð áreynste og
brefst ætfingar og þolinmæði,
og sivo muin þebta allltaf hatfa
verið.
Ef eibbhviað seibti að segia um
heildaráhrif hátíðarinnar, bem-
ur fyrst í hugann sá mikli al-
vörusivipur, sem mörg« þessi
nýju tónverb bera'. Stundum
þykist maður heyra, að hér séu
ungir „reiðir" menn að verki,
en alveg hiúmorl.aius reiði er oft
a.st mábtvana og aiumrikunarverð.
Stum'dium er eins og maður sjái
flyrir sér samvizhusamt skóla-
barn, sem situr með skriflbófc-
ina sína. með tunguna út á kinm
og vandar sig upp á Mf og
dauða að fylgja nú forskrift-
inini. En enginn gemgur að
starfi sínu með dýpri dauðans
alvöru en samvizbusamt skóla-
barn. Og ég held að sú alvra,
sem setur stimpil sinn á mörg
nýju tónverfcin, sé einm.ibt
sömu ættar.
Eftir að hafa hlustað af mifc-
illíi samvizkuisemi á alla þá
miúsík sem hér mátti heyra á
fimm dögum, þóttist ég greina,
að hana mætti flokka í þrjá
flokka, án tillits til stils eða
stefinu. í fyrsta lagi voru fláein
verk, S'&m ég held að séu al-
gerð gerfimúsík, „plabmúsík"
eins og börnin mundu segja.
í öðru lagi nokkur verfc — ag
þau ivaru flest — sem ég mundi
vilja fcalla pappírsmúsík, —
músík sem er tæknilega í lagi,
en annaðhvort lifinar aldrei eða
deyr áður en húin er öliL f
þriðja lagi fáein verk, sem hafa
lítfsneistainn, músík sem er „litfm
uð", en ekki bara sbrifiuð.
Kannske eru tahmörfcin milli
flofcbamna ekki alltatf glögg, og
Guð forði mér frá því að raða
í þá. En muindi ekki mega
greina svipaða fliokfcaskipam 1
allri tónlist, eMri sem yngri?
Jón Þóranimsson.
Fukuiokai, Japan, AP.
Japön'sk hona, Matsuifco Muna-
kata, íæddi á .sunnudag sl. fljór-
bura, allt stúlkur. Börnin' og
móðirin eru við bezbu heilsu,
samkvæmt  upplýsingu.m ,lækn.a.
Calcutta, AP
Lífið í Ganigbok í simárikinu
Sibkim gengur nú sinn vana
gang að nýju, samkvæmt upp-
lýsingum s'tjórn'airinniar þair.
Svo 'sem kunnugt er atf tfrétbum
háfiust bairdagar á Handamær'um
Sikkim og Tíbet, mi'lli Indverja
ag Klímverja fyrir tveim viikuim.
Listamennirnir vinna að risamálverkinu í Havana.
Fréttabréf frá Ferro
Núna í vikunni barst Morg-
unblaðinu eftirfarandi frétta-
bréf frá Ferro:
HAVANA, 10. ágúst: — Fyrir
rúmum tveimur mánuðum
komum við hingað 17 málarar
og myndhöggvarar í boði
Castros og byltingarstjórnar-
innar. Við unnum stór mál-
verk, sem ver"ða sett í nútíma
safnið hérna (þetta væri góð
hugmynd fyrir safnið heima).
Meðal málaranna voru Lam.
Matta Vasarelly, Messager,
Vorn, Alesinsky og fleiri.
Um miðjan júlí bættust við
yfir 100 rithöfundar, málarar,
listgagnrýnendur og safnstjór-
ar. Þann 18. júlí gerðum við
gríðarstórrt málverk, 10x8 m.
Tóku yfir 80 manns þátt í
þessu, og var aðalgötunni í
efni voru gefin út 10 frímerki
með myndum af málverkum.
Havana lokað með málverk-
inu. Fyrir framan það voru
þrjár    „stripease"    sýningar,
m> ÖJjA   CORRECÆ    2i
Frímerki  frá   Kúbu
teiknað  af  Ferró.
fjórar hljómsveitir og ljóskast
arar. Allt þetta stóð yfir frá
kl. 7 að kvöldi til kl. 8 að
morgni.
26. júlí var opnuð hér grfð-
arstór sýning frá París, köll-
uð Salon du Mai. í þessu til-
Þar á meðal var eitt af mínum
málverkum, sem heitir Máls-
dómur Oppenheimer. Þetta er
í fyrsta sinn, sem frímerki er
gefið út eftir yngri málara.
Móttókurnar hérna eru ótrú
legar. Ekki líður það kvöld að
við séum ekki í kvöldverðar-
boðum og veizlum. Við höf-
um ferðazt um alla eyjuna,
hlustað á Castro þrisvar,
spjallað við hann eitt kvöld,
dregið hákarla og bláfiska og
fleira — Beztu kve'ðjur.
FERRO.
P.s.: — Rétt áður en ég fór
f rá París komst á samkomulag
um FERRO-nofnið. Verð g
nú að sleppa F-inu, svo nú
skrifa ég ERRO undir mál-
verkin.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32