Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 89. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 4. MAÍ 196«
11
ÞAR SEM KONAN ER VERZLUNARVARA
— Svipmyndir frá Afríku
FERHAMENN, sem koma til
Afríku, bregða oft upp heillandi
myndum af frjálsu og áhyggju-
lausu lífi hinna frumstæðu þjóð-
flokka, sem byggja þessa fjar-
lægu, sólríku álfu. En þeir, sem
hafa kynnzt fólkinu náið og
skyggnzt undir yfirborðið, verða
þess fljótlega vísir, að líf frum-
stæða fólksins í Afríku er ekkí
eintóm paradisartilvera. Það ber
margar byrðar, sýnilegar og ó-
sýnilegar, sem það stynur und-
an. Afríku hefur einmitt verið
lýst svo, að það sé land fólks,
sem beri byrðar. — Kristniboðar
Hreyknir Eþíópíudrengir sýna
þorpsöldungunum skólabækurn-
ar sínar. Fjöldi barna og ungl-
inga sækir skóla og kvöldnám-
skeið kristniboðsins og safnað-
arins    í     Konsó.
eru í hópi þeirra manna, sem
leitast við að létta á f ólkinu þess
um byrðum. Hefur íslenzk kristni
átt hlutdeild í þvi starfi, síðan
kristniboðið hófst í Konsó í
Eþíópíu árið 1954.
Hjónin Katrín Guðlaugsdóttir
og Gísli Arnkelsson standa fyrir
starfinu í Konsó, og er starfið
í miklum vexti. Nú eru um 700
manns í söfnuðinum þar syðra,
og kristin fraeðsla fer fram í um
18 þorpum og svo á kristniboðs-
stöðinni sjálfri, og eru trúnemar
margir. Þá vex einnig skólastarf
ið, og njóta rúmlega 2000 nem-
endur kennslu á kvöldnámskeið-
um og í skólum kristniboðsins
og safnaðarins.
Til sjúkraskýlisins leita æ
fleiri sjúklingar, enda sjúkdómar
margir meðal fólksins. Á árinu,
sem leið, voru skráð nöfn 21.758
sjúklinga, fleiri en nokkru sinni
fyrr. Færeyska hjúkrunarkonan
Elsa Jakobsen, veitir sjúkraskýl
inu forstöðu, meðan Ingunn
Gísladóttir er heima í leyfi.
Læknishjónin Áslaug Johnsen
og Jóhannes Ólafsson starfa á
sjúkrahúsi norsku kristniboðs-
stöðvarinnar í Gidole, um 50 km
frá Konsó, og kemur Jóhannes
mánaðarlega til Konsó og fram-
kvæmir skurðaðgerðir. Til Gid-
ole er einnig nýkominn til starfa
Akureyrin'g'urinn Skúli Svavars-
son og kona hans, og reykvíska
hjúkrunarkonan Símonetta Brú-
vík er væntanlega þangað, áð-
ur en langt um líður, en þau
hafa um langt skeið lagt stund
á málanám. Allt er þetta fólk
kostað af Kristniboðssamband-
inu.
Húsum fjölgar á kristniboðs-
stöðinni í Konsó, og er nú m.a.
í undirbúningi að reisa tvö
heimavistarhús fyrir skólanem-
endur. Þá aukast þarfir safn-
aðarins í hlutfalli við vaxandi
fjölda þeirra, sem taka trú og
eru skírðir. Er ljóst, að fjár-
þörf kristniboðsins verður meiri
í ár en nokkru sinni fyrr, eða
um og yfir tvær millj. kr., en
allt starfið er borið uppi af
frjálsum framlögum áhugafólks
og annarra, er styðja vilja mál-
efnið.
Hér skal nú brugðið upp nokkr
um svipmyndum, sem lýsá eink-
um   kjörum   konunnar   í   svörtu
álfunni.
Barnið má ekki fæðast.
fslenzku kristniboðarnir í Kon
só glíma sífellt við heiðni og
hleypidóma Konsómanna, líkt og
kristniboðar yfirleitt, sem starfa
í heiðnum löndum. Að jafnaði
forðast kristniboðarnir öll af-
skipti af siðum og venjum lands-
búa. Þó ganga þeir þess ekki
duldir, að margir siðir fólksins
eru nátengdir heiðnum átrúnaði
og galdratrú og stríða auk þess
oft gegn lífinu sjálfu og allri
mannúð. Þá getur kristniboðan
um verið mikill vandi á höndum.
Boðskapur hans hlýtur að snerta
slíka siði. En forn hefð stendur
djúpum rótum, og ekki er mönn-
um alltaf sársaukalaust, þegar
hróflað er við því, sem gamalt
er, sízt því, sem tengt er trúar-
brögðum.
Og Konsómaðurinn sjálfur, sem
verður kristinn, kemur hér auð-
vitað miklu meira við sögu. Við-
horf hans hljóta að breytast,
enda þarf hann oft að heyja
harða baráttu við umhverfi sitt.
Kristna Konsókonan fer ekki
heldur varhluta af þessari bar-
áttu.
Fj^rir alllöngu þurfti ísl.
kristniboðinn í Konsó að sitja
eins konar sáttafund, sem hald-
inn var í þorpi einu allfjarri
kristniboðsstöðinni. Ungur krist-
inn maður hafði nokkrum mán-
uðum áður gengið að eiga kristna
stúlfcu. En svo stóð á fyrlr stúlk-
unni, að reglur þjóðflokksins
höfðu bannað henni að ganga
í hjónaband, ekki vegna æsku
hennar, heldur af því að hún
tilheyrði vissu tímaskeiði, sam-
kvæmt flóknum útreikningum
Konsómanna, og á því skeiði
mátti hún ekki giftast. Þessar
fornu reglur ganga þó í ber-
högg við landslög og eru auk
þess í nánum tengslum við djöfla
dýrkun Konsómanna, svo að ungi
maðurinn og stúlkan hans fóru
sínu fram.
Nú verður konan þunguð. Þá
vaknar enn ótti í hugum heið-
ingjanna. Varð kristniboðinn að
lokum að fara á fund hinna
heiðnu þorpsbúa til þess að
reyna að sefa þá, því að þeir
voru jafnvel farnir að hafa í
hótunum við ungu hjónm. Töl-
uðu þeir af mikilli alvöru um
þá vá, sem fyxir dyrum væri,
ef konan fæddi barn sitt í trássi
við ævaforna hefð, óg vildu þeir
helzt eyða fóstrinu, en slíkt er •
algengt í Konsó, og raunar
skylda, þegar svona stendur á.
Kristniboðanum tókst þó um síð-
ir að stilla til friðar, og lofuðu
heiðíngjarnir eftir mikið þóf að
haf a hægt um sig. Nokkrum mán
uðum síðar ól konan barn sitt,
að visu ekki í þorpinu sjálfu,
og gekk það allt með eðlilegum
hætti.
Þrettán ára brúður.
Fjölkvæni og sala á konum pg
barnungum stúlkum til hjóna-
bands' eru vottur þess, hvilík
kjör mörgum Afríkukonum eru
búin. Blaðið Africa Now (útg.
Sudan Interior Mission) sagði
frá því fyrir nokkru, að þrettán
ára stúlka hefði orðið fjórða
eiginkona Alhaji Yakuba Wan-
ka, sonar bankastjóra Lands-
banka Nígeríu. Brúðguminn var
42 ára gamall. Tíu þúsund manns
manns voru viðstaddir brúð-
kaupið. Litla feimna brúðurin
hafði nýlokið barnaskólanámi.
Hún var dóttir forsætisráðherra
Nígeríu. Forsætisráðherrann fór
Hjónabönd eru mjög laus í reipunum víða í Afríku. Fjölkvæni
er algengt, og eiginmenn reka konur sinar að heiman, ef þeir
vcrða leiðir á þcim. Kristindómurinn veldur gerbyltingu í þcim
efnum eins og öðrum. Myndin er af kristnum brúðhjónum í
Nígeríu.
Hýenan var langt komin að flá
af honum höfuðleðrið, en þá var
honum bjargað og komið í hend-
ur norskra lækna. — Líknar-
störf eru drjúgur þáttur i starfi
kristniboðsins. f fyrra komu yf-
ir tuttugu og eitt þúsund manns
á sjúkraskýlið í Konsó.
hér að fornri venju trúbræðra
sinna, er hann gaf dóttur sína
unga að aldri. Telpan hafði „set-
ið í festum", síðan hún var tíu
ára gömul, en þá hafði unnust-
inn greitt tólf til fhnmtán þús.
krónur fyrir hana. Þegar stúlk-
an giftist, hófst nýr kafli í ævi
hennar. Hún vissi, að héðan í
frá yrði hún lokuð inni í kvenna
búrj eiginimamns síns, ásarnt þeim
þrem konum hans, sem fyrir
voru.
Konur fyrir kýr.
Það er alsiða í Afríku, að
menn verði að borga fyrir brúði
sina. Brúðkaupið er í raun og
veru brúð—kaup. Enn er gjald-
miðillinn til þeirra hluta víða
kvikfénaður eða ýmis varning-
ur. En nú er sums staðar svo
komið, að ekkert gildir nema
"beinharðir peningar. Þegar
heimsstyrjöldinni síðari lauk,
sneru margir Nigeríumenn heim
úr herþjónustu með fullar hend-
ur fjár. Þeir voru sakaðir um
að hleypa brúarverði í Nígeríu
upp úr öllu valdi.
f Kamerún telst það til uhdan-
tekninga, ef maður getur keypt
sér menntaða brúði fyrir minna
verð en 30—35 þús. kr. f raun
K ristindoinuriini hefur (ært þús undum kvenna og barna í Afríku pg veru eru rekin þar viðskipti
nýtt líf og nýja von. — Myndin  er frá Eþíópíu.                               með stúlkur handa mönnum, sem
vilja kvænast. Dómarar eru önn
um kafnir við að skera úr mál-
um manna, sem hafa tekið við
fé úr höndum margra vonbiðla
sömu dótturinnar. Ungur maður
með miðlungstekjur getur alls
ekki gert sér vpnir um að kvæn-
ast fyrr en hann er kpminn á
fertugsaldur.
Blöð í Afríku ræða mjög um
brúðarverð, lobola, og löggjafar
hafa gert misheppnaðar tilraun-
ir til þess að setja reglur um
hámarksverð á brúðum. Jafn-
framt fjölgar þeim ungu mönn-
um, sem neyðast til að bíða ó-
kvæntir, og margar stúlkur
lenda á götunni. Um 80% allra
barna, sem fæðast í lögsagnar-
umdæmi Jóhannesarborgar í
Suður—Afríku, eru óskilgetin.
Dinka heitir þjóðflokkur einn
í Súdan. Ef ungur Dinkamaður
hugsar sér til kvonbæna, verður
hann að útvega sér 20—25 kýr
til þess að borga föður stúlk-
unnar eða fjölskyldu hennar, og
verða ættingjar unga mannsins
einatt að hlaupa undir bagga
með honum. Slík nautgripahjörð
mun kosta um 30—40 þús. kr.,
en það er gífurleg upphæð á
mælikvarða Afríkumanna.
Systrakaup.
Annar þjóðflokkur í Súdan
heitir Kóma Ef Kómamaður legg
ur hug á stúlku og vill eignast
hana, verður hann að gefa vænt-
anlegum mági sínum systur sína.
Nú eiga ekki allir piltarnir syst-
ur, og verða þeir þá að taka
frænkur „að láni". Skipti—hjóna
bönd af þessu tagi geta auðvit-
að brugðið til beggja vona. Það
kemur fyrir, að kristin stúlka er
neydd til þess að eiga heiðinn
mann vegna bróður síns, sem læt
ur hana í skiptum fyrir brúði
sína.
Það bar til, að ung Kómahjón
tóku kristna trú. Þau voruham-
ingjusöm, og trúin auðgaði líf
þeirra. Þau höfðu á sínum tíma
gifzt á venjulegan hátt. En hitt
hjónabandið, sem til hafði verið
stofnað um leið, vegna skipt-
anna, fór út um þúfur. Þá var
það, að maðurinn, sem skildi,
heimtaði að fá aftur systur sína.
Hann þarfnaðist hennar, svo að
hann mætti gera aðra tilraun til
hjónabands. En nú var systir
hans kristin pg hamingjusðm með
manni sínum. Hér þóttu þó krist-
in trú pg hamingja ekki skipta
máli. Úr því að annað hjóna-
bandið misheppnaðist, varð að
leysa hitt upp. Ógæfa vpfir því
yfir sérhverju heimili í Kóma-
landi.
Fyrir npkkru var ungkristin
Kpnsóstúlka á harðahlaupum
grátandi skammt frá ísl. kristni-
bpðsstöðinni. Það knm í ljós, að
hún var á flótta undan föður
sínum, en hann ætlaði að neyða
hana til að giftast karli npkkr-
um. Skuldaði faðir hennar karli
þessum fjárupphæð og ætlaði
hann beinlínis að greiða skuld-
ina með dóttur sinni. Tókst
kristniboðunum og öðrum kristn-
um mönnum að koma í veg fyrir,
að stúlkan yrði seld á þennan
hátt.
Fyrst manndráp, siðan brúðkaup
í heiðindómi Eþíópíu eru dæmi
þess, að manndráp verði að fara
á undan hjónabandi. Eitt sinn
hurfu svo til allir karlmenn úr
tveimur eða þremur þorpum, sem
næst eru kristniboðsstöðinni i
Konsó. Konsómaður hafði verið 1
drepinn, og voru nú allir vopn-
færir karlmenn farnir á vett-
vang til þess að leita morðingj-
ans. Það var vitað mál, að hér
hafði Gúdsímaður verið á ferð-
inni. Gudsí er einn af mörgum
þjóðflokkum Eþíópíu og ná-
granni Konsómanna. Ástæðan
fyrir mannvígi þessu var sú, að
meðal Gúdsímanna ríkir súhefð,
að karlmaður, sem vill kvænast,
verður að leggja ljón að velli
— eða mann, áður en hann fær
að taka sér konu. Hafa Konsó-
menn oft fengið að kenna á þess
um grimmilega sið. Sennilega býr
hér undir sú trú, að vegandinn
og jafnvel konuefnið hljóti eitt-
hvað af krafti fórnarlambsins.
En einnig má telja víst, að hjá-
trú og ótti við illa anda ráði»
gerðum Gúdsímanna. Þeir eru
Framhald á bls. 22
Súdanstúlkan er þakin örum um
andlit og brjóst — til skrauts.
Hringir hanga í eyrum, nefi og
vörum. Vonbiðlar hennar hafa
gefið henni armböndin. Sá, sem
hreppir hana, verður að gjalda
föður hennar 20—25 kýr, en það
er offjár á mælikvarða Afriku-
búa.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32