Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						14
MORGUNBLADIÐ, FIMMTUDAGUR 26. SEPT.  1968.
ffl$t$tmM$ibib
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
RitstJ órnarf ulltr úl
,     Fréttastjóri
Auglýsingastjóri
Ritstjórn og afgreiðsla
Auglýsingar
Askriftargjald kr   120.00
1 lausasölu.
Hf   Arvakur,  Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Sigurður Bjarnason frá Vigur
Matthías Johannessen.
Eyjólfur Konráð Jónsson.
Þorbiöm   Guðmundsson.
Björn Jóhannsson.
Árni Garðar Kristinsson.
Aðalstræti 6. Sími 10-100.
Aðalstræti 6. Sími 22-4-80.
á mánuði innanlands.
Kr. 7.00 eintakið.
VIDRÆÐUR STJORN-
MÁLAFLOKKANNA
l/"iðræður stjórnmálaflokk-
™ anna um leiðir til lausn-
ar efnahagsvandans hafa nú
staðið um nokkurra vikna
skeið og í yfirlýsingu, sem
gefin var út í fyrradag, kom
fram, að gagnasöfnun er enn
ekki lokið. Hins vegar hefur
það komið skýrt fram í yfir-
lýsingum, sem flestir eða allir
stjórnmálaleiðtogarnir hafa
látið frá sér fara, að ríkur
vilji er til þess að reyna til
þrautar að ná samkomulagi
um leiðir til þess að leysa
hinn mikla vanda sem að þjóð
inni steðjar. Það mun og vera
vilji alþjóðar, að svo vel tak-
ist til í þessum viðræðum.
Ljóst er þó, að ekki eru
allir aðilar á því að stuðla að
þessari samkomulagsviðleitni.
Kommúnistablaðið          hefur
hvað eftir annað skrifað um
þessar viðræður á þann veg,
að hugur þeirra, sem þar ráða,
er öllum ljós. Kommúnista-
blaðið hefur gagnrýnt þá á-
kvörðun ríkisstjórnar að
leggja á 20% innflutnings-
gjald um sama leyti og við-
ræðurnar hófust. Það var þó
orðið öllum ljóst að gera varð
ráðstafanir til þess að koma
í veg fyrir spákaupmennsku
í kjölfar langvarandi við-
ræðna stjórnmálaflokkanna
og tryggja þannig, að ekki
yrði gengið svo á gjaldeyris-
varasjóðinn, að hann yrði upp
urinn á skammri stundu.
Kommúnistablaðið hefur einn
ig gagnrýnt ferð Jóhanns
Hafsteins til Sviss, sem bar
þann mikilsverða árangur, að
framkvæmdum við Straums-
vík og Búrfell verður vænt-
anlega hraðað mjög og bætir
það að sjálfsögðu mikið at-
vinnuástandið í landinu.
Nöldur kommúnistablaðs-
ins vegna þessa sýnir glögg-
lega, að því er ekki mjög um-
hugað um raunhæfar aðgerð-
ir til þess að auka atvinnu í
landinu. Loks fjargviðrast
kommúnistablaðið nú mjög
yfir því, að tveir embættis-
menn og einn ráðherra hafa
haldið utan til þess að reka
erindi lands og þjóðar. Sýnir
það upphlaup, að kommún-
istablaðið notar hvert tæki-
færi til þess að skapa tor-
tryggni meðal fólks um góð-
an vilja stjórnarflokkanna í
þessum viðræðum.
Málgagn Framsóknarflokks
ins hefur verið mun málefna
legra í skrifum sínum um við
ræðurnar, en gagnrýnt, að
gagnasöfnun skyldi ekki hafa
lokið, áður en viðræðurnar
hófust. í fyrsta lagi er ljóst,
að svo mikið er komið undir
síldveiðunum í sumar, að úti-
lokað var með öllu að fá yfir-
sýn yfir alla þætti málsins
um það bil sem viðræðurnar
hófust, og í öðru lagi mætti
ætla, að stjórnarandstöðu-
flokkunum þætti nokkur feng
ur að því að fylgjast með
gagnasöfnuninni og bera
fram sérstakar óskir og ábend
ingar í því sambandi.
Þá hafa einnig heyrzt þær
raddir í herbúðum stjórnar-
andstæðinga að tilboð ríkis-
stjórnarinnar um viðræður
sýni, að stjórnin hafi gefizt
upp, og þess vegna eigi hún
að segja af sér, en starfa sem
bráðabirgðastjórn um skeið.
Þessi skoðun er fjarri öllu
lagi. Stjórnarflokkarnir fengu
endurnýjað traust þjóðarinn-
ar fyrir rúmu ári og hafa
meirihluta á Alþingi. Þeir eru
reiðubúnir að takast á við
vandann, en vegna þess hve
hann er mikill hafa þeir talið
eðlilegt að taka upp viðræð-
ur og samráð við stjórnarand
stöðuna um lausn hans. Sú
afstaða er í alla staði eðlileg
og heilbrigð og vafalaust í
samræmi við vilja þjóðarinn-
ar. Þess ber því að vænta,
að þessar viðræður haldi á-
fram í góðum anda og að ill-
viljaðir menn láti af þeirri
viðleitni að koma tortryggni
og vantrausti upp milli
manna.
KOSNINGABAR-
ÁTTAN í BANDA-
RÍKJUNUM
lZosningabaráttan í Banda-
¦** ríkjunum fer nú síharðn
andi. Einna mesta athygli vek
ur sú fylgisaukning sem
Wallace fyrrum ríkisstjóri í
Alabama virðist hljóta þessa
dagana, og er hún vissulega
uggvænlegt merki um við-
horf almennings í Bandaríkj
unum. George Wallace hefur
á síðari árum orðið helzti tals
maður afturhaldsaflanna í
Bandaríkjunum, sem berjast
gegn þeirri viðleitni að bæta
hag blökkumanna þar í landi.
Fari svo, að hann hljóti veru-
legt fylgi í kosningunum verð
ur það mikill álitshnekkir
fyrir Bandarikin.
Bandaríkin standa nú að
mörgu   leyti   á   vegamótum.
.•»-;
UTAN ÚR HEIMI
Nýtt þýzkt „efnaliagsundur"
0   Nýtt   >,efnahagsundur"
er að gerast í Vestur-
Þýzkalandi.
Q   Mikil gróska er í efna-
hagslífinu, svo til allir
hafa    vinnu    —    samt    er
verðlag stöðugt.
0   Þetta er  árangur bar-
áttu     ríkisstjórnarinn-
ar,   iðnrekenda   og   verka-
lýðssamtakanna      við      að
ha'da   verðbólgu   niðri.
Vestur-Þýzkalaind er að
sýna Bandaríkjunuim og um-
heiminum í heild hversvegma
það er hagstætt a«S berjast
gegn   verðbólgu.
I dag er vestur-þýzka rnark
ið ta'lið styrkasti gjaldmiðill
heimsins. Allir vilja kaupa
þýzku mörkin, og talað hefur
verið um að hækka beri
gengi marksins gagnivart öðr-
um  gjaldeyri.
Á sama tíma hefur ný
gróska færzt í vi'ðskiptalífið,
eftir að dregið hafði úr efna-
hagsþróuninni lítillega um
skeið. Ekfeert virðist geta
skyggt á áfraimhaldandi vel-
megun.
Afköst verksmiðjanna eru
nálægt hámarki, hagnaður
fer hraðvaxamdi, næga at-
vinnu er að hafa. Þrátt fyrir
þetta hefur verðbólgan svo
til verið stöðvuð.
TEKIZT A  VI»
VERÐBÓLGUNA
Þessi óvenjuilega saimeining
velmegunar, svo til nægrar
atvinnu og stöðugs verðlags
— sem sumir nefna „nýtt
þýzkt efnahagsundur" — er
árangur áfevörðumar um að
takast með festu á við
verðbólgu, sem ógnaði efna-
hagslífi VesturÞýzkalands fyr
ir fáum árum.
Bandaríkin, sem sjálf eiga
í harðri baráttu við verð-
bólguma, geta ef til vill lært
af þessu  fordæmi.
Áður en gripið var til þess
ráðs á síðustu stumdu að
hækka tekjuskatta í Banda-
ríkjunum, fór verðgildi doll-
arans hraðminnkandi. Sama
var að segja um trúna á doll-
arann. Enm í dag talja margir
erlendir bankastjórar gildi
dolarans vafasaimt. Og ekki
er að sjá að mikið dragi úr
kapphlaupinu milli kaup-
gjalds og verðlags í Banda-
ríkjunum.
Það sem meira er, margir
hagfræðingar og bamkastjór-
ar í Evrópu óttast að ef eitt-
hvað tekur að bera á sam
drætti í viðskiptum í Banda-
rikjunum, verði gefizt upp í
baráttunni gegn  verðbólgu.
Þjóðverjar fyrir sitt leyti
að hætta á samdrátt til að
ráða bót á verðbólgurmi. Frá
því árið 1965 hefur ríkisstjórn
in haldið fast niðri ofþenslu,
sem var að verða óviðráðan-
leg. Skortur var þá mikili á
Þau hafa frá stríðslokum haft
sig mjög í frammi á alþjóða-
vettvangi og haft afskipti af
ýmsum málum. Nú bendir
margt til þess, að styrjöldin í
Vietnam hafi orðið til þess,
að Bandaríkjamenn endur-
meti afstöðu sína til afskipta
á alþjóðavettvangi og að
næsti  forseti  Bandaríkjanna
verkamönnum.         Kaupgjald
snarhækkaði um 10% á ári,
tvöfalt meira en framleiðslan
jókst. Verðlag hækkaði um
4—5%, swipað og nú í Banda-
ríkjunum.
Vestur-þýzka stjórnin greip
til þess ráðs að takmarka
lánsfé, og lántöfeur urðu dýr-
ari. Dregið var úr opinberum
framkvæmdum.
Árangurinn reyndist sá að
árið 1967 kom fyrsti afbur-
kippurinn í viðskiptum í 20
ára þróun. Neytendur lokuðu
pyngj uim sínum. Framleiðsla
minnkaði. Sama var að segja
um      fjárfestingu      iðnfyrir-
ans í ár segir meðal aninars:
„f fyrsta skipti á átta ár-
um hefur nú hætt að draiga úr
verðmaeti peninga okkar að
því er varðar kaupgetu neyt-
enda .... Við höfum sannað
að unnt er r að komast hjá
verðbólgu." Á síðasta ári hef-
ur framfærslukostnaður hækk
að um 0,9%. Flestar hækk-
anirnar eiga rætur sínar að
rekja til hækkaðs söluskatts.
en ekki hækikaðs vöruverðs.
Það sem nú er að gerast
er  þetta:
Heildarframleiðsla hefur
farið vaxandi á árinu, qg er
nú talið að hún muni aukast

Þýzkar   iðnaðarvörur   vinna    stöðugt  á erlendis.
tækja í nýjum verksmiðjum
og vélum. Atvinnuleysi jókst
árið 1967 og varð meira en
þekkzt hafði í átta ár.
Margir spáðu því að „efna-
hagsundrið" þýzka væri liðið.
Meðan á þessum samdrætti
stóð sýndu þýzkir verkamenn
ótrúlega mikla samstöðu með
ríkisstjórninni í baráttu
hennar gegn verðbóilgunni.
Drógu þeir af fúsum vilja úr
kauphækkunum.
„Almenninigur í Þýzkalandi,
og þá sérstaklega verkamað-
urinm," segir einm þekktasti
hagfræðingur Vestur-Þýzka-
lands, „þekkir og óttast afleið
ingar verðbólgu. Hörmulegar
afleiðinigair verðbólgunnar,
eem fylgdi í kjölfar heims-
styrjaldanna tveggja, eru
ekki ehn glfeymdar."
BETRI EN NOKKURN-
TfMA FYRR
Tilrauinin tókst. Samdrátt-
urinn reyndist minni en
margir óttuðusit.
Nú segja leiðtogarnir, eins
og einn þeirra komst að orði:
„Efnahagur Þýzkalands er
betri en nokkurn tíma fyrr."
Bankastjóri í Frankfurt
segir: „Ljóst er að uppstokk-
unim árið 1967 leiddi til nýs
og þróttmikils vaxtar í efna-
hagslífinu, sem semnilega á
eftir að haldast út árið 1969
og fram á árið 1970."
í skýrslu þýaka Ríkisbank-
verði ekki jafn athafnasamur
í alþjóðamálum og fyrirrenn-
arar hans hafa verið allt frá
dögum Rosevelts.
Þegar höfð eru í huga hin
stórkostlegu vandamál, sem
við er að etja í Bandaríkjun-
um sjálfum og þá fyrst og
fremst réttindamál blökku-
manna og fátæktin, sem víða

um 5Vz% árinu 1968. Þetta er
„hreinn" vöxtur — án allra 1
verðhækkana. Nær þessi vöxt \
ur til nærri allra greiina iðn- i
aðarins.                                         1
Framundan fyrir árið 1969, l
að sögn hagfræðinga, er ný
„hrein aukning framleiðsl-
ummar um að minnsta kosti \
5%.                                           i
Kaupgjald við iðnaðinm
hækkaði um 5% á síðasta ári,
og er það lægsta hækkum í
Evrópu. Framleiðsluaukning
á sama tíma varð mun meiri.
Jókst fraimleiðslan um 10%
frá   fyrra   ári.
ALDREI  MEIRI
HAGNAÖUR
Viðskiptahagnaður fer einn-
ig stöðugt hækkandi, og hefur
hækkað um að meða'ltali 25%
á ári frá því í byrjun 1967.
Sumir iðmrekemdur segja
hreinskilnislega að þeir hafi
aldrei borið jaifn mikið úr být-
um og á síðasta ári.
Meðan viðskiptin aiukast er
iðnaðurinn að auka smíði
nýrra verksmiðja og lagfsera
þær eldri. Atvinnuleysi er að
hverfa. Við síðustu talmimgu
reyndist aðeins 1% af verka-
mönnum Vestur-Þýzikalands
vanta atvinnu, miðað við
2,3% þegar verst lét. Þessar
hlutfallsitöliur virðist lágar á
bamdarísfeam mælitovarða. En
þær verða hærri þegar fcaft
Framh. á bls. 19
eru geysimikil, er eðlilegt, að
Bandaríkjamenn telji nauð-
synlegt að einbeita kröftum
sínum og fjármagni að lausn
þeirra vandamála. Annað mál
er hvaða afleiðingar það hef-
ur á alþjóðavettvangi, ef
Bandaríkin draga sig inn í
sína skel.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28