Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 272. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 5. DESf. 1968
13
- LISTIR
— LISTIR
RÓKHTIR - USTIR
BÓKH
¦n^^m
- USTIR
ÞjóðleikhúsM:
Síglaöir sðngvarar
Höfundur texta, tónlistar og leikmynda:
Thorbjörn Egner Leikstjóri: Klemenz
Jónsson
ÞJÓÐLEIKHUSIÐ frumisýndi á
sunnudagseftirmiddag barnaleik-
inn „Síglaða sönigvara", eftir
hinn vinsæla norska þúsund-
þjaLasmið Thorbjörn Egner, fyr-
ir hálfsetnurn áhorfendasal, og
má merkilegt heita að ekki
skyldu koma fleiri börn til að
sjá nýjan leik eftir höfund
„Kardemoinrnubæjarms"          og
„Dýranna í Hálsaskági". Sé hin
dræma aðsókn einn af ávöxtum
efnafhaigskreppumnar, er vissu-
lega leitt til þess að vita, því síð-
ast ætti hún að koma niður á
menningariegum áhugamálum
barnanna, sem hafa ekki að
wiörgu að hverfa í þessu andlega
gerðirnar sérkennilegaT og kát-
legar, . sum atriðiri einkar hug-
næm.Bezit fumdust mér atriðin
í seinma þætti á torginu í Brösu-
bæ og á bæjarstjórnarfundi í
Brösubæ, en annars var áferð
sýnimgarinnar  mjög  jafngóð.
Af leikendum báru sömgvar-
arnir sígiöðu hita og þumga dags-
ins, og þá einkanlega þaiu Bessi
Bjarnason og Margrét Guð-
mundsdóttir. Bessi brást ekki
vonum ynigstu leikhúsgesfcanna,
lék á als oddi í góðu gervi
Andrésar söngvara, skálds og
túbuleikara. Með túikunimmi á
Andrési bætti Bessi nýrri mann-
gerð í safn sitt, sem var ekki
eins sikopleg í háttum og ytra
yfirbraigði og sumar fyrri fígúr-
kankvís skopgerving.
Thorbjörn Egner er sjálfur
höfundur leikmyndar og bún-
ingateikninga, sem áttu veru-
legan þátt í skemmtilegu yfir-
bragði sýningarinnar. Leik-
myndin úr Brösubæ var t.d. sér-
lega lifandi og hnyttileg. Tónlist
Egners er líka mjög áiheyrileg,
en textarnir fóru margir forgörð-
um hj'á áheyrendum, bæði vegna
ógreinilegrar framsagnar og
flókinnar kveðandi á islenziku.
Þýðing Kristjáins frá Djúpalæk
á söngtextunum er sjálfsagt
góðra gjalda verð út frá venju-
legum sjónarmiðum, en hér er
um barnaleiikrit að ræða, og þá
v^erða óeðlileg orðaröð og sjaid-
gæf orðtök tii að hindra greiðan
skilning. Þýðing Huldu Vaitýs-
dóttur á óbundna textamum virt-
ist mér lipur og tungutöm, en á
stöku stað var taknál látið víkja
ÓLAFUR   SIGURDSSON   SKRIFAR   UM:

enauða  viðreisnarþjóðfélaigi.
Höfundurinn kaiiar leikinn
„svolítinm söng- og gamanieik í
tveim þáttuim og mörgum mynd-
um", og er hvorttveggtja rétt-
nefni: leikurimn er allur þrurag-
iran fjörugum og tskemmtilegum
söngvum við tónlist Egners
sjélfs, og gamanið er víða bráð-
smitandi. Að vísu verður að játa,
að „Síglaðir söragvarar" jafnast
ekki að efniismagni og efnismeð-
ferð á við „Kardemommubæinn"
og jafiwel ekíki heldur við „Dýr-
in í Báisaskógi", en lei'kurinn
býr samt yfir ákveðnum þokka
og fjöri sem hreif börnin. Sér-
Btaka athytgli vakti, hve lagið
höfundi er að fá börnin í saln-
um til að taka þátt í leiiknum á
sviðinu, og hefur hann ekki fyrr,
að ég muni, gengið svo laragt í
því efni eða rcáð jafngóðum ár-
angri. Söguþráðurinm er hins-
vegar mjög einfaidur og raánast
bláþráðóttur, en ævintýralblær-
inn lyftir honum, Ijær leiknium
væmgi. Söngvarnir eru eibt helzta
•meðalið til að hrífa börnin inn
í ævintýraiheiminin, en Egner
beitir einnig öðrum brögðum
með mjög góðum áramgri. Kus-
umar Dagrós og Si'lkirein og bol-
inn Napóleon í fyrra þætti voru
dæmi um veiheppnað leikbragð,
og efeki átti það síður við um
Skógardýrin í áttundiu mynd,
sem voru hvert öðru fyndnara
og urðu sýningunini veruleg bú-
bot.
Klemenz Jónsson er orðimn
vainur að fást við leilkrit Egners,
enda fórst honium siviðsetningiin
að þessu sinni mjög þokkalega
úr hendi. Sýnirngin var fjörug og
víðast hvar hæfilleiga (hröð, mann-
Sviðsmynd úr Ieiknum.
ur hans, en hlýrri og nákomnari
áhorfendum. Fór mjög vel á með
þeim Andrési ag börnunum í
salrcum.
Mairgrét Guðmundsdóttir lék
Kari, söngvara og banjóleikara,
af sönnum æskuþokka og bams-
legri kátínu, en Jón Júlíusson
lék Sívert flautuleikara, bróður
hennar, og skilaði sínu hlutiverki
viðkunnanlega, en hefði vel mátt
vera líflegri. Árni Tryggvason
lék trompetleikarann sísyfjaða
með alkunnum gríntilburðum
sem þó var stilit í hóf, og Flosi
Ólafsson fór með hlu'tverk
trommuslagararns, en virtigt ekki
í essirau sínu; það var einhver
drungi yfir framgönigu hans, en
að öðru leyti skilaði hann hlut-
verkiwu ismurðulaust.
Aulk hinna f imm sígiöðu söngv-
ara kom fram mikili fjöldi ainn-
arra persóna í sýningunni, sem
ekki er ástæða til að teija upp
hér. Mest kvað að Vali Gísla-
syni, fyrst í hlutverki reiða
bóndans, síðan í gervi Börs lög-
reglustjóra — báðar manngerð-
trnair hnyttilega og sérkennilega
mótaðar. Gísli Alfreðsson lék
borgarstjórann í Brösubæ eink-
ar skemmtilega, og yfirleitt var
borgarstjórnin öll hin spaugileg-
asta, en í henni sátu Jón Gunm-
arsson, Nína Sveinsdóttir, Rand-
ver Þoriáksson og Þórir Stein-
grímsson. Nýliðarnir þrír voru
að visu misjafnlega viðvanings-
legir, en það kom ekiki að sök,
og heildarmyndin var velheppn-
uð.
Af öðrum leikendum fininst
mér sérstök ástæða til að nefna
Þórhall Sigurðsson í gervi
mædds    skálds,    hnitmiðuð    og
fyrir bókmáii, sem er óþarft.
Börnin tóku leiknum með kost-
um og kynjum. Að sjáiisögðu
voru alduirsflokkarnir misjafn-
lega hrifnir, og virtuist mér
yngstu börnin eiga erfiðast með
að halda athyglinni vakandi, en
eldri   börnin    höfðu    greiniiega  bíó   fyrir   skömmu
mikla ánægju af sýningunni, og  ekki á óvart.
er þess að  vænta að hún Mjóti
framvegis   betri   aðsókn   en   á
sunnudaiginn.
SigurSur A. Magnússon.
Nýja Bíó
Þegar Fönix flaug
(The Flight of the Phoenix)
Mynd þessi er sérstök að því
leiti, að hún er bæði óvenju-
lega spennandi og verulega göll
uð. Segir hún sögu hóps manna,
sem nauðlenda í sandstormi á
Sahara, langt frá mannabyggð-
um. Þegar þeir lenda, eru þeir
200 kílómetra af venjulegri leið
og verður enginn var við
þá. Næsti staður, þar sem manna
byggð er, er ín ærri 200 kíló-
metra leið og er yfir eyðimörk
að fara alla leiðina. Er það því
vonlaust, enda deyja tveir menn
við að reyna það.
Einn mannanna fær þá hug-
mynd að nota parta úr flugvél-
inni, til að búat il nýja og minni
vél. Teiknar hann nýja vél og
tekst að smíða hana og lýkur
þeirri smíði um leið og þeir
ljúka við vatnsbirgðirnar. Er
myndin frá upphafi til enda
mjög spennandi, og naumast
bærilegt að horfa á flugtakið.
En gallar myndarinnar eru
miklir. Liggja þeir fyrst og
fremst í því, hversu einfeldnis-
lega er farið með persónurnar
í myndinni. james Stewart er
ekki trúlegur, sem gamall flug-
maður, sem er of einþykkur og
sjálfráður, til að geta fellt sig
við stjórn. Hann er miklu lík-
legri til að vera hræddur við
konuna sína. Þjóðverjinn, sem
teiknar flugvélina er leikinn af
Hardy Kruger. Hann er látinn
vera einskonar brjálaðs vísinda
manns typa, sem er hvorki senni
legt né nauðsynlegt, sérstak'lega
þegar það kemur í ljós að hann
teiknar flugmódel. Peter Finch
leikur brezkan liðsforingja. Er
hann myndarlegur og hugguleg
ur að vanda, en ekki er trúlegt
að nokkur liðsforingi sé svona
mikill bókstaf smaður.
En ekki eru allar persónur
svona klaufalegar. Ernest Borg
ine leikur stórkostlega vel hlut
verk Cobbs, verkstjóra við oliu
vinnslu, sem hefur truflast á
geðsmunum. Eitt stærsta hlut-
verk myndarinnar er leikið af
hann drykkfelldan flugsiglinga
fræðing og gerir það fádæma
vel. Fyrir þá, sem sáu leik hans
í „Trial and Error í Háskóla-
kemur   það
í stuttu máli, spennandi og
skemmtileg mynd, þrátt fyrir al
varlega galla, sem verða að
skrifast   hjá   leikstjóranum   Ro-
bert  Aldrich,   frekar   en  nokkr-
um öðrum.
Ég hef fyrr gert athugasemd-
ir við þá undarlegu bókmennta-
framleiðslu, sem í daglegu tali
nefnast prógrömm. Hér keyrir
þó um þverbak, því að bersýni-
legt er að maðurinn, sem skrif-
ar prógrammið hefur hvorki séð
myndina, né lesið söguþráðinn.
Að auki er það klaufalega sam
ansett. Hér er um svo slæmt
dæmi að ræða, að ástæða virð-
ist til að enda bókmenntaferil
höfundar hið fyrsta, nema skjót
breyting verði til hins betra.
Virðist mér, að kominn sé tími
til að flytja alþjóð fréttir af því
hverjir semja þessi sérstæðu rit
verk.
HAFNARBÍÓ
ÖRLAGADAGAR f ÁGÚST
(The Guns of ugust)
Fyrir helgina var mynd þessi
sýnd í HafnHrbíó í þrjá eða
fjóra daga, við mjög litla að-
sókn. Ekki ar ósennilegt að þar
megi því um kenna, að mynd
þessi fjallar um efni, sem var
gert mjög rækileg skil í fyrra í
sjónvarpinu, í þáttunum um
heimsstyrjöldina fyrri.
Mynd þessi er saga fyrri heims
styrjaldarinnar í máli og mynd-
um og byggð upp að mestu á
gömlum filmum. Er hún því fróð
leg og auk þess ágætlega unnin.
t eðli sínu er þetta svipuð mynd
og Hernámsár Reynis Oddsson-
ar, nema hvað þessi er miklu
betur unnin að öllu leyti.
Ástæðan fyrir að ég minnist á
þessa mynd, þó að nú sé löngu
hætt að sýna hana er sú, að ég
vil vekja athygli á henni sem
kennslutæki. Ég hef áður lagt
til, að byrjað verði að safna
myndum af þessu tagi, til notk-
unar annaðhvort í skólum, eða i
einhverju hugsanlegu skóla-
skólasjónvarpi. Óhætt er að
mæla með þessari mynd í þeim
tilgangi, þar sem hún er mjög
skipulega gerð.
Eh hún hefur líka annað
gildi. Hún gerir manni ljósan að
nýju hrylling stríðsins. f þess-
um átökum um nokkra smávægi
lega landskika í Evrópu, var
tala fallinna, týndra og særðra
þrjátíu og söj og hálf milljón
manna. Látnir voru átta og há.f
milljón manna, týndir aðrar átta
milljónir. Og svo var þetta al-
gerlega tilgangslaust og óþarft:
Þetta gerðist fyrir fimmtiu ár-
Framhald á bls. 24
— Ægisútgáfan
Framhald af bls. 12
frásögn, en hann hefur að und-
anfrnu unnið sér álit fyrir
skemmtilegan frásagnarmáta og
sérlega góða meðferð á öllu sem
lýtur að sjómennsku.
Kreppan og hernámsárin heitir
bók eftir Halldór Pétursson. Á
tímum veknegunar og allsnægta
má ætla, að mörgum sé forvitn-j-
legt að kynnast lífi þeirra, sem
sárast voru leiknir í kreppumni
miklu. Það er vissulega aöiyglis-
vert, að það var fyrir aðeins
þrem áratugum að þetta gerðist.
Lýsingin er sönn og lifandi, enda
brann þessi eldur á höfundi sjálf-
um.
Kóngur vill sigla, heítir ný
skáldsaga, eftir Þórunni Elfu.
Þórunn er meðal afkastamestu
kvenrithöfunda okkar, enda er
þetta 21. bók hennar, auk fjölda
tímaritsgreina, leikrita og út-
varpserinda.
Þessi bók hennar er lífssaga
stúlku frá barnæsku til fullorð-
insára. Baráttan er oft hörð og
margskonar erfiðleikar verða á
bennar leið. Alltaf eru þó ljós^
blettir gott fólk verður á vegi
hennar og ástin spinnur veiga-
mikinn þátt.
Súlkan  úr  svartaskógi  skáld-
saga eftir Guðmund Frímanm.
Þetta er fyrsta stóra skáldsagan,
sem Guðmundur birtir, en þjóð-
kunnur er hann fyrir ljóð sín
og smásögur.
Söguefni sitt í þessa bók, sækir
Guðmundur í það ástand, er
bændur fluttu inn erlent kven-
fólik til bústarfa. Ýmislegt var
um það fyrirbæri skrafað, mis-
jafnar reyndust dömurnar, en
nokkur brögð voru að því, að
úr teygðist dvölinnj.
Á skönsunum er skáldsaga
eftir Pál Hallbjörnsson. Á sköns-
unum, hvað er nú það, mun sumt
unga fólkið spyrja. Flestir kann-
ast við skamsinn í Reykjavík, en
skansar vooru athafneisivæði hlað-
in úr grjóti, við sjávarmál eða
í sjó fram, eftir því sem til hag-
aði. Um hásjávað gátu bátar oft
lagst að þessum skönsuon og
lagt upp afla sinn, þar var síðan
gert að fiskinum, flatt, saltað,
vaskað og þurrkað. Þetta var sem
sé   aðalathafnasvæði   fiskiþorpa.
Sagan hans Páls, gerist að vísu
ekki  öll   á  skansinum.  En  hún
segir frá lífi og starfi fólksins
i þorpinu, þar sem skansinn var
miðdepill   tilverunnar.
Dularfulli njósnarinn er ungl-
ingasaga eftir Ólöfu Jónsdóttur.
Dauðinn á skriðbeltum eftir
Sven Hazzei. Þeir sem um árið
lásu „Hersveit hinn fordæmdu"
glyema henni tæpast fyrst um
sinn og alltaf er mikið um hana
spurt, en hún seldist upp á
fyrsta ári. Dauðinn á skriðbelt-
um er ein af sex bókum Hazzels
frá stríðinu á austurvígstöðvun-
um og persónurnar eru flestar
þær sömu.
Systurnar, astarsaga eftir
Denise Robins. Þetta er þriðja
bók útgáfunnar eftir Denise.
Ragnhildur, höfundur Petra
Flagestad Larsen, þýðandi er
Benedikt Arnkelsson. Þetta er
norsk sveitalífssaga.
Á vegum útgáfunnar er svo
bók, sem nefnist Erfðaskrá
greifafrúarinnar, leynilögreglu-
saga með ívafi af ást og drauga-
gangi. Einnig koma hjá okkur
smásögur eftir Bjartmar Guð-
mundsson frá Sandi, er hann
nefnir í orlofi, segir.Guðmundur
Jakobsson að lokum.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32