Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 272. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 5. DES. 1068
19
RÆÐA SVERRIS
Framhnld af bls. 11
á verði erlends gjaldeyris um
54,4 prs., heldur hefði þurft að
hækka hann um 98 til 124 prs.
Hefði slíkt að sjálísögðu leitt til
óbærilegra verðhækkana í land-
inu og stórfelldrar tekjurösk-
unnar.
Það er engin nýlunda að sjó-
mannasamningum sé raskað í sam
bandi við umfangsmiklar efna-
hagsaðgerðir. Má í því sambandi
benda á, að allar götur frá 1951
til 1960 var fiskverð, sem lagt
var til grundvallar hlutskiptum
og þar með. launum sjómanna
annað og lægra en það, sem út-
gerðin fékk.
1 þessu sambandi má rifja upp,
að í 7. gr. laga nr. 33,1958 um
Útflutningssjóð segir svo: „Þeg-
ar kjarasamningar hafa verið
gerðir milli sjómanna og útvegs-
jrtanraa, er ríkisstjórninni heim-
ilt að ákveða skiptaverð til sjó-
manna og miða það við það, að
aflahlutur hækki um 5 prs. að
meðaltali." 1 52. gr. sömu laga
er ákvæði um, að almenn grunn
laun skulí hækka um 5 prs. eða
það sama og iaunum sjómanna
var ætlað að hækka. Var þetta
ákveðið alveg án tillits til þess,
hver fiskverðshækkun tii útgerð
arinnar skyldi verð.a en hún
varð einmitt verulega mikil á
grundvelli þessara laga, sem m.
a. lögðu 30—55 prs yfirfaerslu-
g.jalu á innfluttar vörur og þjón
ustu.
Eins og ég hefi fyrr bent á,
eru þessar ráðstafanir ekki gerð
ar fyrir sjávarútveginn einan,
heldur þjóðina allla, til að bjarga
henni út úr aðsteðjandi vanda.
Axangurinn af þeim byggist
fyrst og fremst á því, að þjóð-
in sýni þeim skilning og velvild
og fallizt á að taka á sig þá
tímabundriu kjaraskerðingu, sem
af þeim leiðir og er raunar á
þessu ári þegar orðin staðreynd.
'Það sem mest á veltur nú, er að
hleypt sé nýju afli í atvinnu-
vegina svo að atvinnuleysi verðí
bægt frá og ekki aðeins það,
heldur að ný sókn í atvinnu-
nppbyggingu verði hafin. Ég
held að þetta sé það, sem allir
launþegar eiga mest undir ruú,
og þá alllra helzt sjómennirnir
og þeir, sem við fiskvinnslu
vinna, því að afkoma þeirra bygg
ist að sjálfsögðu fyrst og fremst
á því, að fullur kraftur sé í
sjósókninni og að reynt sé að
draga sem mestan afla á land.
GÖMUL OG NÝ SANNINDI.
Það má því með sanni segja,
að enn séu í fullu gildi ummæli
þingmannanna Skúla Guðmunds
sonar, Eysteins Jónssonar og Pét
urs Ottesens, er fram komu í
greinargerð fyrir frumvarpi um
gengisskráningu og ráðstafanir í
því sambandi, er þeir fluttu að
beiðni rikisstjórnarinnar árið
1939, en þar segir svo:
„Framleið'sla úitflutningsverð-
mæta er undirstaðan í þjóðar-
búskapnum, sem fjárhagsafkoma
þjóðarinnar byggist fyrst og
fremst á. Aðeins með útlfutningi
á islenzkum vÖTum getur þjóð-
íti staðið við fjárhagslegar skuld
bindingar sínar erlendis og keyp
inn í landið þær nauðsynjavörur
sem landið skortir. Dragi úr út-
flutningnum jafnhliða því að
fólkinu fjölgar í landinu, hlýtur
það að valda auknu atvinnu-
leysi og fátækt landsmanna og
að lokum leiða til algers hruns
atvinnuveganna og hinnar hörmu
legustu örbirgðar hjá verkamönn
um og sjómönnum. Það er því
hvorttveggja í senn nauðsyn og
réttlætismál, að eigi sé lakar bú-
ið að þeim mönnum, sem vinna
að framleiðslustörfum, heldur en
að öðrum þegnum þjóðfélagsins".
Þetta er gamall og nýr sann-
leikur.
STOFNFJÁRSJÓÐURINN.
Eins og ég hefi áður sagt var
stofnaður Stofnfjársjóður í sam-
bandi við ákvörðun fiskverðs í
byrjun þessa árs. Stofnframlag
hans var greitt úr ríkissjóði.
Fiskveiðisjóði var falin fram-
kvæmd varðandi sjóðinn, og er
gert  ráð  fyrir  að  svo  verði á-
fram. Það er mikilvægt, að þær
reglur, er settar verða um inn-
og útgreiðslur úr sjóðnum verði
þannig að þeir fjármnuir komi
eins fljótt og verða má til reikn
ings viðkomandi aðila. Ef um
endurgreiðslur verður að ræða
til útvegsmanna, er nauðsynlegt
að reglurnar um þær verði skýr
ar og afgreiðsla eins lipur og
frekast er kostur. Þetta á að
sjálfsögðu einnig við um af-
greiðslu á öðrum þeim atriðum,
er Fiskveiðasjóði eða öðrum aðil
um verður falin forsjá, t.d. í
sambandi við ráðstöfun á geng-
ishagnaði.
LÁNAMÁL, afurdamál,
REKSTRARLÁN.
Að síðustu vil ég minnast á
mikilvæg atriði um lánamálin.
Á þessum miklu þrengingartím-
um er gengið hafa yfir, hafa
safnast fyrir mjög miklar lausa-
sku'ldir hjá útvegsmönnum, sem
í alltof mörgum tilfellum gerir
þeim svo erfitt fyrir að einbeita
sér að rekstri fyrirtækja sinna,
því tími þeirra fer í of ríkum
mæli í að greiða úr allskonar
greiðskivandræðum frá degi til
dags. Ég tel það því höfuðnauð-
syn, að viðskiptabankarnir greiði
svo fyrir sínum viðskiptamönn-
um, bæði að því er varðar eldri
skuldir, svo og vegna áfram-
haldandi reksturs, að úr þessu
verði bætt. Samtökin geta ekki
og munu ekki segja viðskipta-
bönkunum, hverjum þeir eiga að
lána, en frumskilyrðið fyrir því,
að árangur verði hjá þeim, sem
þeir á annað borð 'taka .í við-
skipti, er að greitt verði svo
fyrir þessum aðilum með láns-
fé, að þeir geti viðhaft fyllstu
hagsýni í rekstri sínum.
Það má segja að rekstrarlán
til framleiðslunnar séu raunveru
lega tvíþætt. í fyrsta lagi lán,
sem lánuð eru út á unnar af-
urðir. Seðlabankinn lánar ákveð
inn hluta, en viðskiptabankarn-
ir bæta síðan við eftir ákveðn-
um reglum. Vaxtagreiðslur af
þessum lánum eru náttórulega
sérstakt mál, og hafa lengi ver-
ið ágreiningsatriði. Ætla ég ekki
að ræða það nú, en skoðun mín
er óbreytt frá fyrri tímum, sér-
staklega varðandi vexti Seðla-
bankans af afurðarlánum.
Seðlabankinn lánar 54-55 prs.
af áætluðu útflutningsverðmæti
sjávarafurða. Síðan er almenna
reglan sú, að viðskiptabankarnir
lána 30 prs. ofan á þá upphæð,
svo að lánin verða samtals rösk
70 prs. af útflutningsverðirwi. Nu
skal það viðurkennt, að við-
skiptabankarnir hafa í mörgum
tilfellum og sérstaklega s.l. 2 ár,
gengið mun lengra. En staða
þeirra hefur oft og tíðum verið
þannig, að þeir hafa orðið að
taka 'lán hjá Seðlabankanum með
„refsivöxtum", eða 16 prs., til
þess að verða við óskum fram-
leiðenda.
Ég vil því af fullri eiurð, en
vinsemd þó, segja við þá, er
lyklavöldin hafa í Seðlabankan-
um, að ef sú gengisbreyting, er
gerð var 12. nóvember s.l., og
hliðarráðstafanir þær, sem nú
hafa verið boðaðar, eiga að örva
fiskveiðar og fiskvinnslu, eins
og að er stefnt með þessum ráð
stöfunum, þá verður Seðlabank-
inn að hækka afurðarlánin í allt
að 70 pns. og að gjálfsögðu verða
svo viðskiptabankarnir að láraa
eins og þeir hafa gjört fram að
þessu, enda ætti þeim að vera
hægara um vik, ef lán þeirra
í Seðlabankanum með hinum háu
vöxtum lækkuðu sem þessu næmi
í öðru lagi eru svo hin svo-
kölluðu rekstrarlán til útgerð-
arinnar, sem hafa verið séð í
gegnum önnur gleraugu af banka
stjórum en útgerðarmönnum. Ár-
ið 1966 upplýsti viðskiptamála-
ráðherra, að rekstrarlán við-
skiptabankarana til veiðiskipana
hefðu hækkað frá 1961 til 1966
um 19 prs.
Ég veit að í mjög mörgum til
fellum hafa bankarnir lánað
meira en það, sem þeir kaíla lág
marksrekstrarlán, og á s.L sumri
nutum við stuðinngs og atbeina
forstjóra   Efnahagsstofnunarinn-
ar   og  ríkisstjórnarinnar   til   að
fá þau hækkuð verulega vegna
síldveiðaniraa sérstaklega. En
vegna hinnar miklu hækkunnar
á erlendum tilkostnaði í útgerð-
inni almennt, sem orðið hefur nú
á einu ári, er óhjákvæmilegt að
viðskiptabankarnir hækki rekstr
arlán til veiðiskipanna við allar
veiðar mjög verulega frá því sem
nú er.
Góðir fundarmenn, ég hef ein
skorðað mig við fá atriði í þess
um ávarpsorð'Um mínum, en svo
sannarlega 'liggja fyrir þessum
fundi ýmis önnur mikilvæg mál,
sem ég vona, að okkur auðn-
ist að afgreiða á farsælan hátt
og af fullum drengskap. En vissu
iega er mér efst í huga, vegna
ríkjandi ástands, að þjóðin skilji
að nauðsyn er aðgerða þeirra,
er nú eru áformuð, og svo bezt
mun okkur farnast í landinu,
að við getum lagað okkur eftir
þeim aðstæðum og sætt okkur
við þau lífskjör, sem framleiðslu
atvinnuvegir okkar geta boðið
okkur hverju sinni.
— Friðarviðræðurnar ™
Framhald af bls. 20
við sinn keip.' í sjónvarps-
ræðu 8. nóv. bar Thieiu for-
seti Suður-Vietnaom fram nýj-
ar tiliögur um friðarviðræð-
ur, þar sem 'hanm laigði til, að
tvær sendinefradir tækju þátt
í fyrirhugaðri friðamáðstefnu,
önruur undir forystu Suður-
Vietnams með þátttöku
Bandaríkjanna, en hin undir
forystu Norður-Vietrnams með
þátttöku Vietcong. -Þessari tii-
lögu vísaði Xuain Thuy, for-
maður sendinefndar Norður-
Vietnams á buig, en krvaðst
ek'kert hafa á móti því, að
Bandarílkin og Suður-Viet-
nam sendu eina sendinefnd.
Sagði hann, að viðræðurnar
yrðu þá þríhliða.
Það var efcki fyrr en um
þremur vikum seinnia, eða
miðvikudaginin í fyrri vitou,
að stjórn Suður-Vietnams lét
af fyrri afstöðu sinni oig iýsti
sig  tilbúna til  þess  að  taka
þátt í friðamviðræðuin, þar
sem Vietcong ætti aðild að.
En utanríkiisráðherra Suður-
Vietnams, Tran Chanh Thanh,
isagði, að sendineifnd S-Viet-
nams myndi gegna úrslita-
hluitveriki í öllum málum, aem
vörðuðu fraimtíð S-Vietnam
og að tveir höfuðaðilar tækju
þátt í friðarviðræðunium &a
elkki fjórir eins og Norður-
Vietnam og Þjóðfrelsishreyf-
ingin héldu fram.
Þannig er þessum rniálum
farið nú og enn er ekíki fund-
in endanleg lausin á því,
hvernig fra þeim skuli gewg-
ið. Varaformenn sendinefnda
Norður-Vietnam og Bamda-
ríkjanna, þeir Ha Van Lau,
ofursti, og Cyrus Vance hafa
haidið fundi með sér um
tæknileg atriði varðaindi við-
ræðurnar og dagskrá þeirra.
Þegar gengið hefur verið frá
þessium mállum, geta viðræð-
urnar hafizt ,en því er ispáð,
að þær verði bæði lanigar og
erfiðar.
• •
SIGILDAR SOGUR
IÐUNNAR
IÐUNN gefur út víðkunnar úrvalssögur, sem um áratugaskelð hafa
verið vlnsælasta lestrarefnl fólks á öllum aldri, undir hinu sameigin-
lega heiti SÍGILDAR SÖGUR IÐUNNAR. Bókaflokkur þessi er fyrst
og fremst ætlaður æsku landsins. Eftirtaldar bækur eru komnar út:
Ben Húr
Hln   heimsfræga
Lewis Wallace.
saga
Kofi Tomasar frænda
Ógleymanleg   saga efttr
H. Beecher Stowe,
sem hafði glfurleg áhrif.
COMAHVOyit
ívar hlújárn
Ævintýraleg og spennandi
saga eftir
Walter Scott.
Skytturnar I — III
Hin vinsæla og viðkunna
skáldsaga
Alexandre Dumas.
'É*&> CO/VAH
Börnin í Nýskógum
Ein bezta og skemmti-
legasta saga hins fræga
höfundar F. Marryat.
zwaskefaJiUe
K IwidiMmi
Baskerville-
hundurinn
Vlðkunnasta sagan um
Sherlock Holmes.
Grant skipstjóri
og börn hans
Hin  æsispennandí  saga
snillingsins Jules Verne.
KynjalyfiS
Spennandi saga frá
krossferðatimunum eftir
Walter Scott.
Rúpert Hentzau
Framhald sögunnar
Fanginn I Zenda.
Fanginn i Zenda
Hin fræga skaidsaga
Anthony Hope.
IÐUNN
Skeggjagötu 1 símar 12923, 19156
Landnemarnir f
Kanada
Spennandi saga eftir
F. Marryat
Róbínson Krúsó
Hln   heimsfræga   saga
Danlel Defoe.
Verð bókanna án söluskatts er
kr. 185,00—210,00 ib.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32