Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						14

fflmt&ttfflribfo

"Úifcgefiandi

Fnarnkvæmdiaisitj óri

•Rifcstjóraf

EitstjdniarfuJlteúi

iFréttaisitjóri

Auglýsingaistj'óri

Bitstjórn ©g afgreiðsla

Auglýsingao?

Askxiftargj'ald kr. 1150.00

í lausasiöliu

H.£ Arvakui', R'eykjavák.

HaraOidur Sveinsaon.

Sigurður Bjaraasioitt írá Vigur.

Mattnías Jofaanniesstea.

EyjóMur Konráð Jónesan.

Þorbjörn Guðnrundsson.

Björn Jónannssoit

Arni' Garðas Kristinsson.

Aðalsfcræti 6. Sími 10-100.

AðaMrEGti 6. Síml 22-4-80.

á mánuði innarilands,

kr. 10.00 eintakið.

TIMAMOTAFERD

NIXONS LOKIÐ

TVTixon, forseti Bandaríkj-

¦*•' anna, er kominn aftur til

Washington eftir ferðalag sitt

um Asíulönd, til Rúmeníu og

Bretlands. Var þetta önnur

langferð forsetans á rúmlega

hálfs árs embættisferli hans.

Álit Bandaríkjanna erlendis

hefur hnignað síðustu ár.

Hörmuleg styrjöld í Víet-

nam hefur spillt málstað

þeirra á öðrum vettvangi.

Með ferðalögum sínum leitast

Nixon við að breyta almenn-

ingsálitinu. En megin tilgang-

ur þeirra er þó stjórnmála-

legur.

Yfirlýsingar Nixons í Asíu

um málefni álfunnar og ein-

stakra landa hennar eru

nokkurs annars eðlis en yfir-

lýsingar Johnsons voru, þeg-

ar hann sat í forsetastóli.

Nixon leggur á það megin-

áherzlu, að þjóðir Asíu verði

fyrst og fremst að treysta á

eigin mátt og megin einkum

í öryggismálum. Bandaríkin

stefni fremur að því að draga

úr herafla sínum í Asíu en

auka hann. Þessar skoðanir

forsetans hafa vakið óvissu

og ugg í mörgum Asíulönd-

um, sem óttast að fram-

kvæmd þeirra veiki öryggi

þeirra. En einmitt þetta sýnir

þá miklu erfiðleika, sem

Bandaríkin eiga við að glíma

við mótun utanríkisstefnu

sinnar.

Annars vegar eru þau harð-

lega gagnrýnd fyrir afskipta-

semi og jafnvel íhlutun í inn

anríkismál þjóða, hins vegar

er þess farið á leit við þau, að

draga ekki saman seglin. 1

Bandaríkjunum eru margir

orðnir þreyttir á því, að á þau

er litið sem „lögreglu heims-

ins", og margar yfirlýsingar

Nixons í Asíu endurspegla þá

þreytu. Ekki verður þó af

þeim ráðið, að bandaríska

stjórnin ætli að falla frá

þeim skuldbindingum, sem

hún hefur bundizt í Asíu inn-

an            öryggisbandalaganna

SEATO og CENTO. Hins veg-

ar er ljóst, að skuldbinding-

arnar verða ekki auknar né

stofnað til nýrra. Nixon seg-

ist munu hjálpa Asíulöndum

vilji þau hjálpa sér sjálf, en

hann ætlar ekki að hafa vit

fyrir þeim í öryggismálum, ef

þau sjálf sitja auðum hönd-

um.

Heimsókn Nixons til Rúm-

eníu markar að ýmsu leyti

tímamót. í fyrsta lagi er hún

fyrsta ferð forseta Bandaríkj-

anna til lands, sem býr við

kommúnístiskt þjóðskipulag.

I öðru lagi sýnir hún, að öll

Evrópulönd, — einnig löndin

í Austur-Evrópu — verða

megin viðfangsefni banda-

rískrar utanríkisstefnu, þegar

þau draga úr áhrifum sínum

í Asíu. í þriðja lagi hefur af

henni leitt víðtækasta kynn-

ing á vestrænu þjóðfélagi í

landi kommúnista.

Viðtökur þær, er Nixon

hlaut í Rúmeníu voru ein-

staklega góðar, og hrifning

almennings gífurleg. í við-

ræðum hans við rúmenska

leiðtoga voru öryggismál

Evrópu, aukin samskipti

Rúmena og Bandaríkjanna

og samskipti Kína og Banda-

ríkjanna á dagskrá. Ekki er

við því að búast, að stutt

heimsókn sem þessi leysi

nokkur stórmál, en hún er

skref í rétta átt. Hún sýnir,

að nýr þáttur er að hefjast í

samskiptum austurs og vest-

urs.

Undirtektir annarra landa í

Austur-Evrópu vegna ferðar

Nixons eru dæmigerðar fyr-

ir þröngsýnina, sem þar ríkir.

Þar sannast enn afturhald

austur-þýzkra leiðtoga, en

blöð þeirra minntust ekki

einu orði á heimsókn Nixons

til Rúmeníu.

TVENNIR TÍMAR

F%rðalög og skemmtanir

* Verzlunarmannahelgar-

innar fóru almennt vel fram

og stórslysalaust. Mikill við-

búnaður löggæzlumanna og

þeirra, sem undirbjuggu

hina ýmsu þætti þessarar

miklu ferðahelgar, reyndist.

traustur. Umferðinni var vel

stjórnað og gekk víðast greið-

lega, skemmtunum var ekki

spillt, af ölæði og ekki hefur

fréttzt um stórfelld náttúru-

spjöll.

Mikill fjöldi fólks fluttist

landshluta á milli og stór-

bæir risu, þar sem áður var

friðsæl sveit. Borgarfjörðinn

heimsóttu, að því er talið er,

meira en 20 þúsund manns.

Slíkar fjöldasamkomur eru

einstakar hér á landi, einkum

þegar haft er í huga, að þær

eru sóttar einungis sér til

skemmtunar. Talið er, að 20

til 30 þúsund manns hafi kom

ið saman á Þingvöllum árið

1944, þegar lýðveldið var

stofnað. Þangað komu menn

til að minnast eins merkasta

atburðar í sögu þjóðarinnar.

Ríkisvaldið skipulagði ferðir

þangað og lagðir voru nýir

vegir til að til Þingvalla

mætti komast. Um Verzlun-

armannahelgina             ferðast


UTAN UR HEIMI

ÞEGAR ÁSTRALÍA VAR

SAKAMANNAHÆLI

FYRIR 100 ARUM VAR HÆTT

AÐ SENDA ÞANGAÐ CLÆPAMENN

Árið 1790 komu fjögurskip

með glæpamenn til Ástra-

líu, flesta hálfdauða. Á leið

inni höfðu 261 dáið en 200

komust í land í aumu á-

standi, með hlóðkreppu,

skyrbjúg og önnur veik-

indi. Vistin um borð var

hrakleg. Um borð í einu

skipinu „Neptun", gaus svo

mikil nálykt upp úr lest-

inni, að skipsmenn fóru að

athuga málið. Kom þá á dag

inn að margir fangarnir

voru dauðir en félagar

þeirra reyndu að leyna því

til þess að geta skipt á milli

sín matarskammti þeirra

dánu.

Ekkert var hirt um heil-

brigði fanganna. „Því fyrr

sem þeir drepast, því betra,

var viðkvæðið" — segir í

gamalli frásögn um fanga-

flutningana. — Nú eru 100

ár síðan þeim var hætt.

ÁSTRALÍA er sú álfan sem

Evrópumenn        fundu        og

byggðu síðast. Landkönnuð-

urinn Torres frá Portúgal

mun hafa séð meginland þess

arar álfu fyrstur Evrópu-

manna árið 1605, en hún

týndist aftur, líkt og Aroer-

íka eftir fund Bjarna

Herjólfssonar og Leifs heppna.

Það var James Cook sem átti

beztan þáttinn í kömiun 5.

heimsálfunnar er hann athug

aði austurströnd Ástralíu ár

ið 1770. Hann fór í land á

hverri höfn og helgaði landið

Englandskonungi.

Þá höfðu Englendingar ár-

um saman sent glæpamenn

sína vestur um haf til Norð-

ur-Ameríku. En eftir að

Bandaríkjafylkin höfðu sagt

sig úr lögum við Englendinga

urðu þeir að finna annan

stað handa bófunum sínum.

Frásögn Cooks af austur-

strönd Ástralíu kom innan-

ríkisráðherranum fyrir sjón-

ir, en dómsmálin voru í hans

höndum. Ráðherranum fannst

að þetta land mundi geta orð

ið einkair hentugt glæpa-

mannabæli.        Refsifangarnir

gætu rutt og ræktað landið

og þarna gætu Englendingar

eignast feita nýlendu.

Nokkur bið varð á því að

tillögur ráðherrans næðu sam

þykki, en 13. maí 1787 hélt

loks leiðangur af stað frá

Portsmouth. Þetta voru tvær

freigátur, þrjú vistaskip og

sex flutningaskip önnur. Art

hur Phillip kapteinn stjórn-

aði ferðinni.

í þessum fyrsta hóp voru

757 afbrotaimenn, þar af 192

konur. En 28 konum og 14

börnum   var   leyft   að   fljóta

með mönnum sínum og feðr-

um til þessa ókunna lands

ihinum megin á hnettinium. —

Til þeas að gæta þessa hóps,

sem alls ekki var hætfculaus,

voru sendir 180 dátar og 16

liðlsforingjar.

Eftir mikla þjáningaferð

sem tók átta mánuði kom

leiðangurinn í landsýn 19.

jan. 1788 og sigldi inn fló-

ann sem Cook hafði skírt fal

legu nafni: Botany Bay.

Viku síðar hófst fyrsta

landnámið   við   Port  Jackson

þeim sáu oft í gegnum fing-

ur með þeim lötustu. Skógar-

höggið og bygging bjálka-

kofanna gekk grunsamlega

seint. Að ryðja land undir

akur var heldur ekki vinsælt

starf. Þeir einu sem unnu

starf sitt sæmilega ánægðir

voru fangarnir sem voru látn

ir skjóta dýr og veiða fisk í

soðið. — En heilbrigðis-

ástandið var fyrir neðan all-

ar hellur hjá föngunum og

oft var erfitt að sjá sjúkra-

hælinu fyrir keti og fiski.

Fangar sem unnu í skóg-

unum reyndu oft að flýja, en

þeir innfæddu drápu þá með

eiturörvum sínum en villi-

hundar   átu   líkin.   Að   öðru

Frá Melbourne í Astralíu.

undir forustu Phillip skip-

stjóra og hann var skipað-

ur fyrsti landshöfðingi í ný-

lendunni.

í þessum fyrsta refsifanga-

hópi sem steig fæti á land í

Ástralíu voru allar tegundir

glæpamanna: ofbeldismenn,

morðingjar, þjófar, ráns-

menn, skækjur og annar sori

þjóðfélagsins — auk nokk-

urra sem höfðu syndgað smá

vegis gegn hegningarlögun-

um og áttu aðeins eftir að af

plána 2—3 ár af 7—8 ára

refsingu.

Enska réttarfarið var misk

unnarlaust í þá daga, og föng

unum var sett það skilyrði að

þeir yrðu í Ástralíu ævilangt,

en ferngjiu land til afnota er

þeir hefðu lokið refsingunni.

ENGIN athugun var gerð á

því fyrirfram hvort þessir

fangar myndu geta orðið dug

andi bændur og landnemar.

Það kom Drátt á daginn að

fjöldi af þeim hvorki vildi

né kunni að vinna þau störf,

sem horft gætu nýlendunni

til hagsbóta. Föngunum var

skipt í vinnuflokkia, og dát-

arnir  sem  áttu  að   líta  eftir

menn á eigin spýtur og lítið

annað en ferðagleðin hvetur

þá af stað. Að vísu hefur

landsmönnum fjölgað frá því

1944, en úrslitum ræður um

mikil ferðlög nú, að framfarir

hafa orðið gífurlegar síðan

þá. Nú geta meira en 20 þús-

und manns komið saiman, án

þess að lagðir séu nýir vegir

sérstaklega til að gera það

kleift. Nú ferðast allur þorri

manna á eigin farartækjum

og unnt er að skreppa í aðra

landshluta, án þess að ríkis-

valdið leggi til farkostinn.

leyti varð nýlendan ekki fyr

ir óþægindum frá frumbyggj

um landsins. Þeir héldu sig í

fjarlægð.

Eftir tvö ár höfðu engar

vistir komið frá Englandi og

nú var hungursneyð yfirvof

andi. En loks komu vistirn

ar — og f leiri f angar um leið.

En jarðræktin gekk hægt.

Og á ný þurru vistirnar en

hungurvofa í hverjum kima.

Nú var skip sent með 200

fan^a, sem stofna skyldu ný

lendu á Norfolk-eyjum. Skip

ið strandaði við eyjarnar en

mannbjörg varð. Annað skip

var sent til Batavia eftir vist

um.

Þegar neyðin var stærst

kom það á daginn að á hæð

einni við sjóinn var mikið

fuglager. Þarna var eggver

og nú fengu allir egg eins og

þeir gátu torgað. Þegar bál

var kveikt á hæðinni að

nóttu til hópuðust sjófuglar

að, og gátu fangarnir veitt

2000—3000 á hverri nóttu.

Drepsótt kom upp í ný-

lendunni og dóu 500 fangar.

I annað skipti stálu fimm

fangar báti og ætluðu að kom

Framhald á bls. 21

Nú á tímum eru slík ferða-

lög talin sjálfsagður hlutur.

Áður fyrri voru þau munað-

ur. Aukin ferðalög síðustu

ára eru aðeins eitt dæmið um

þá almennu velmegun, sem

rí'kir í landinu.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28