Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNRLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 2ö. SEPT. 1069
25
- UNGLINGASTIGIÐ
Framhald af hls. 23
þótt ekki væri nema í eldri deild
barnaskóla, þá kæmi það ekki
flatt upp á nemendur að fá sér-
greinakennara í gagnfræðaskól-
um.
Barnakennarar verða eins og
aðrir menn að horfast í augu
við staðreyndir og viðurkenna,
að það er eins og að byggja loft-
kastala á jörðu niðri að ætla sér
annað form á röðun í bekk en
það, sem námsgeta segir til um.
Eins og nú standa sakir, er ill-
fært að fylgja þeirri reglu
í 7 ára deildum, af því að enn
þá er sáralítið mark takandi á
skólaþroskaprófum við röðun í
bekkjardeildir. Nauðsynlegt er
þó að hafa hliðsjón af þeim að
svo miklu leyti, sem unnt er, og
finna verður ráð til að sein-
þroska nemendur dragist ekki
afbur úr jafnöldruim sínum, án
þess að námstregða hinna fyrr-
nefndu verði hinum duglegri fjöt
ur um fót á námsbrautinni.
Upp úr 9 ára bekk áttu nem-
endur að taka próf og standast
lágmarkskröfur, eins og segir í
43. gr. laga um fræðslu barna,
en þá grein börðu barnakennar-
ar sjálfir í gegn vegna óánægju
með ríkjandi ástand. Greinin
orðast svo:
Barn, seim flyzt úr yrugri
deild í eldri deild, skal vera
sæmilega læst, geta skrifað ein-
föld orð skýrt og hreinlega, hafa
náð nokkurri leikni í meðferð
eins konar talna og kunna skil á
algengustu fyrirbrigðum, sem
koma fyrir í nánasta umhverfi
þess. f prófreglugerð skal tekið
fram, hvernig þessar lágmarks-
kröfur skulu metnar í einkunn-
um".
Alkunna er, að aldrei hefur
verið farið eftir þessu ákvæði
og prófreglugerð virðist engin
til. Þennan trassaskap ber vissu
lega að harma, því að sé nokk
urs staðar á barnafræðslustigi
nauðsynlegt að seinka nemanda
á námbsrautinni, þá er það ein-
mitt, ef hann stenzt ekki til-
teknar lágmarkskröfur í lestri,
skrift, reikningi og átthagafræði
upp úr 9 ára bekk, einkum hin-
um fyrst töldu, áður en hann
leggur á brattann i erfiðara bók
námi. Þetta próf ætti a.m.k. að
vera staðlað próf í öllum grein-
unum fjórum. Hins vegar hefur
reynslan leitt í ljós, að óraun-
hæft er að láta nemanda sitja
aftur í 12 ára bekk. Virðist fullt
eins heillavænlegt, ef ekki heilla-
vænlegast, að hann setjist í 1.
bekk gagnfræðaskóla, að því til
skyldu þó, að námsefni hans þar
sé þegar í upphafi skipulagt sem
3ja vetra unglinganám. Með því
að „fall hyrfi úr sögunni á
þessu prófi úr 12 ára bekk mætti
herða mjög verulega prófkröf-
ur og einkunnagjöf. Þannig að
prófið hefði forsagnargildi um
getu nemanda til að setjast
í bekk við sitt hæfi í gagnfræða-
skóla. Jafnframt væri nauðsyn-
legt, að aldursflokkaprófin á
barnafræðslustigi hættu að vera
börnum til skaða og foreldrum
til skapraunar.
Prófið úr 12 ára bekk barna-
skóla heitir, sem kunnugt er,
barnapróf. Eftir þessa breyt-
ingu væri raunhæfara að kalla
prófið úr 9 ára bekk barnapróf
og  hitt   aðeins   burtfararpróf  úr
barnaskóla. Eins og áður sagði
ætti barnaprófið úr 9 ára bekk
a.m.k. að vera staðlað. Hins veg
ar aetti burtfararprófið í mesta
lagi að vera staðlað, eins og
unglingaprófið.
Loks verður ekki lengur und
an því vikizt að afnema forrétt-
indastöðu Kvennaskólans I
Reykjavík. óþarft ætti að vera
að rekja sögu þess máls, en nú
er það á því þróunarstigi, að
þessi skóli hefur þann rétt, eða
aðstöðu, að geta valið sjálfur til
tekinn hóp stúlkna úr barnaskól
um Reykjavíkur og nágrennis.
Auðvitað velur hann aðeins dug
legustu stúlkurnar á barnaprófi,
með þeim afleiðingum að því er
virðist, að barnakennarar kepp
ast um það hver um annan þver-
an að spenna barnaprófseink
unnir eins hátt upp eftir skalan-
um og unnt er. A.m.k. er von-
laust að ætla gagnfræðaskólum
að raða nemendum í bekkjar-
deildir eftir þessum einkunnum.
í þessu sambandi getur hin fé-
lagslega hlið kvennaskólamálsins
legið milli hluta. Hér skiptir
mestu, að þessi skóli torveldi
ekki, að mark verði takandi á
burtfararprófi úr barnaskóla.
— ra —
Þá er loks komið að þeim
þætti, sem fjallar um gildi hins
endurskipulagða unglinganáms
fyrir framhaldsnám. Um það atr
iði skal ekki farið mörgum orð-
um, en bent á meðfylgjandi
mynd af tillögu um hugsanlegt
skólakerfi etfir að vitað væri,
hvar unglingastigið ætti heima
og eftir að viðunandi lausn væri
fengin á vandamálum barna- og
unglingastigs.
Rétt er að taka það fram
strax, að nokkrir nemendur
mundu eftir sem áður einungis
ljúka unglinganámi en ekki ungl
ingaprófi, þótt allar tillögur,
sem hér hafa verið nefndar,
kæmust í framkvæmd. Samt sem
áður héldu þeir fullum mann-
réttindum, þ.e.a.s. þótt þeri færu
út á hinn almenna vinnumark-
að, bæri samfélaginu að tryggja
þeim aðgang að lengri og styttri
námskeiðum við þeirra hæfi og
gjarnan í samráði við vinnuveit
endur þeirra. Á hinn bóginn
kæmist enginn í 3. bekk mið-
skóla, þ.e. landsprófsdeild, án
þess að hafa náð tilskilinni að-
aleink'unin á unglingaprófi. Þang
að væri enginn skyldugur til að
fara, nema því aðeins hann hyggð
ist ljúka landsprófi, sem veitti
honum rétt til framhaldsnáms.
Ef miðskólaprófið, þ.e. lands-
próf, ætti að gegna því hlut-
verki, sem því var upphaflega
ætlað, þyrfti fyrst að auka
„breidd þess". Það gæti m.a.
gerzt á þann hátt að skylda alla
landsprófsnemendur til að taka
próf í nokkrum aðalgreinum
(„kjarna) og valgreinum. Þess-
ar valgreinar væru t.d. handa-
vinna, teiknun, vélritun, frum-
atriði bókfærslu eða íslenzk fé-
lagsfræði og saga þjóðarinnar
frá 1918, svo að einhverjar séu
nefndar. Nemandi „ætti ekki
inni" neinar einkunnir frá fyrri
tíð, t.d. frá unglingaprófi. Próf-
ið væri sem sé úttekt á kunn-
áttu og leikni, sem nemandinn
hefði tileinkað sér fram að lands
prófi, en aðeins prófað í þeim
greinum, sem hann lærði þann
vetur, þótt námsefni í þeim gæti
einnig verið frá eldri tíma.
Þeir skólar, sem tækju við
nemendum eftir landspróf, yrðu.
sjálfir að ákveða, eða a.m.k. að
taka þátt í að ákveða, forsagn-
argildi prófsins, að því er hvern
um sig varðaði. Þetta á við um
menntaskóla, kennaraskóla og
síðast en ekki sízt á það við hið
raunverulega          gagnfræðanám
framtíðarinnar, sem yrði sér-
greint nám. 4. bekkur gagnfræða
skóla færi sömu leiðina og hinn
iraknenni" 3. bekkuT. f hans stað
kæmi 1. bekkur sérnáms, sem
greindist í ólíkar námsbraut-
ir, líkt og í lærdómsdeild mennta
skóla. Jafnvel væri hugsanlegt
með tíð og tíma að færa mik-
inn hluta námsefnis í núv. 3.
bekk menntaskóla niður í lands-
prófsdeild, en hafa ber hugfast,
að verulegt átak er nauðsynlegt
á lægri skólastigum, áður en slíkt
getur gerzt. Þá yrði stúdents-
próf tekið ari fyrr en nú er gert.
Að lokum er nauðsynlegt að
leggja áherzlu á þá æskilegu
meginreglu, að hver námsáfangi
sé þrjú ár (sbr. mynd). Sé rað-
að í bekkjardeildir eftir náms-
getu, fær hver einstaklingur að
njóta sín í hinum samstæða hóp,
likt og hann mun gera í sínum
hóp í daglegu starfi, þegar út í
lífið kemur. Til þess að skólan-
um takist að fullnægja félags-
legri þörf nemandans má skóla-
samfélagið ekki verða í hans
augum að eins konar fjarstýrðu
bákni vegna fjölmennis og mis-
munandi aldursþroska nemenda.
Hámarksfjöldi árganga á mótun
arskeiði innan vébanda sömu
stofnunar ætti að vera sex ár,
helzt hvorki fleiri né færri en
þrjú ár.
— IV —
Meginniðurstöður þessa máls
skulu nú dregnar saman: Allar
tilraunir til að hefja endurreisn
gagnfræðaprófs eru dæmdar til
að mistakast, ef ekkert raunhæft
er gert á lægri skólastigum.
Brýnasta verkefnið er endur-
skipulagning unglingastigs, en
einnig þarf að huga betur að
barnafræðslustigi, að ógleymd
um megintilgangi landsprófs mið
skóla. Miðað við fjármál ríkis
og sveitarfélaga á íslandi, kenn
aramenntun, húsakost og aðrar
ytri aðstæður er nauðsynlegt að
hafa hliðsjón af eftirfarandi atr
iðum, ef menn vilja í alvöru hefj
ast handa:
1. Nauðsynlegt er að raða í
allar bekkjardeildir á unglinga-
stigi   eftir   námsgetu.   Óhjákæmi
legt er, að lögfesta verði heim-
ild fyrir því, að skipuleggja
megi unglinganám seinfærustu
þeirra gerðar. öllum sé áfram
skylt að Ijúka unglmganámi, og
öllum þeim, er standast fullgilt
unglingapróf sé heimilt að setj-
ast í 3. bekk miðskóla, er í dag-
legu táli gengur undir nafninu
„landsprófsdeild, en tæki nokkr
um breytingum frá því, sem nú
er.
2.  Samræma þarf unglingapróf
innan hvers skóla og gera verð-
ur þær kröfur, að prófið hafi
forsagnargildi um hæfni nem-
enda til að setjast í 3. bekk mið
skóla (landspróf).
3.    Til þess að ákveða megi
þegar eftir próf úr 12 ára bekk
hefja 2ja eða 3ja ára unglinga-
(6. bekk), hvort nemandi skuli
nám, er nauðsynlegt að endur-
Skoðla kennslutilihögum, prófkröf-
ur og einkunnagjöf á barn i
fræðslustigi og eftirfarandi
grundvallaratriði höfð í huga:
a)    Sbafmt verði miairfcvLgt að
því að sikólaþroskapróf nái til-
gangi sínum, og reynt eftir föng
um að sjá svo uim, að seinfær-
ir nemendur í yngri deild draig-
isit ekki aftur úr jafnöldruim sín-
um. í prófregLugerð þarf að
setja Skýr ákvæði um lágmarks-
kröfur í lestri, skrift, stærð-
fræði og áttoha'gafræði til inn-
göngu í eldri deild. Aldurs-
flofcfcapróf verði afniuimin.
b)   Þegar í 7 ára bsfck starfi
tveir bóknámskennarar í hverri
bekkjardeild og sérgreina
kennsla aukist síðan stig af stigi,
og það verði meginregian sú að
raða í deildir eftir nám®getu.
d) Falleinkunn á prófi úr 12
ára bekk (núverandi barnapr.)
verði afnuimin, en samt megi
hafa niðurstöður þess prófs til
viðmiðunar við röðun nemenda í
1. bekk gagnfræðasikól. Afnum-
in        verði        forréttindaðstaða
Kveninaskólans í Reykjavík.
4.  Nokkrar breytingar þarf að
gera á landsprófi mið'S'kóla, en
„almennur" 3. bekkur hverfi úr
sögunni. Fjölga þarf nármsgrein-
um til landsprófs og prófa í
„kjarna" og valgreimum. Að
höfðu samráði við þá skóla, sem
taka við nemenduim eftir lands-
próf verði í reglugerð sett
ákvæði um lágmarksikröfur, þar
sem þes verði gætt að auika for
sagnargildi prófsins um náms-
hæfni n'Mnenda til að hefja sér-
greinanám gagnfræðastigs.
5.     Skipting í bóknáms- og
verknámisdeildir að loknu núver
andi barnaprófi (úr 12 ára
bekk)   er  óraunhæf,   enda  hefur
hún víðast hvar ekki verið tek-
in til greina. Greining náms-
brauta hefjist hins vegar eftir
landspróf (miðskóla) (sbr. 1.
lið). 4. bekkur bóknáms í núver
andi mynd hverfi. í hans stað
komi 1. bekkur sérnáms, er grein
ist í menntadeild, verzhinar
deild, félagsfræðideild, iðnfræði
deild og e.t.v. fleiri. Lokapróf
verði tekið úr 3. bekk sérnóms.
6. Telja verður það æskilega
meginreglu, að hver námsáfangi
sé 3 ár (sbr. mynd). Barrta-
fræðslustLg skiptist, eins og nú,
í yngri og eldri deild, alls 6 ár,
og gagnfræðastig skiptist fram-
vegis í unglingastig, sem lyki
með landsprófi, og sérnám gagn
fræðastigs, er lyki með gagn-
fræðaprófi, alls 6 ár.
— V.—
Það er kunnara en frá þurfi
að segja ,að íslenz.kar Skólarann
sóknir 'eru enn á berniskuskeiði.
Athuganir á borð við þær, sem
hér hefur verið lýst, styðjast því
einkum og sér í lagi við per-
sónulega reynslu af fræðski-
löggjöf í framkvæmd. Ályktan-
ir eru dregnar af rauraveruleg-
um, næstum áþreifanlegum stað
reynduim í ytri og innri gerð ís-
lenzikra skóla, ea niðurstöðurnar
verða naumast annað en tilgát-
ur á uimræðustigi. Saimt er mönn
um nauðugur einn kostur að
byggja úrbótatillögur á þessum
veika grundvelli, svo og á þeirri
trú, að þær séu fraimkvæman-
legár við íslenzikar aðstæður í
nútíð og náninni framtíð.
SáralitLar breytinigar þyrfti
að gera á núgildandi fræðsLu-
löguan, til þess að hrinda hætti
þesum tillögum í framikvæmd,
en auðvitað spillti það emgu, að
framtaksöm fræðsiluim'álasitjórn
og kjiarkimikið kennaralið hefði
verkið á hendi. Sumt kynni að
valda sársauka í fyrstu, eins og
gengur, en lagðuir yrði grund-
völLur að skól'a, sem þjónaði til-
gangi sínium. Og brátt mundu
allir nemendur, ekk sízt unglhig
ar, sjá og skilja, að skólaganga
þarf ekki að vera ráðleysisrangl
um mislangar blindgötur, held-
ur markviss sókn á námsibraut,
sam liggur út í lífið. Nemend-
ur, foreldrar, landslýður allur
mundi fyllast virðingu og þökk,
og trausti á mönnuim, sem vildu,
borðu og kunnu að haga störf-
um símum i saimræmi við eðli,
þarfir og þroska barna, ungl-
inga og uinigimiemnia við ecrfiðair
en óumflýjanlegar aðstæður.
f jnní 1969   ,
Ólafur Jens Pétursson.
Bedford vörubíll
'68  model,   mótorlaus   með  krana   og   spili   og  5  ný  dekk.
Til  sölu  og  sýnis í  örfirisey á  föstudag.  Sími   17899 milli
kl. 1—7 o.h.
Bíll óskast
árgerð '66 — '69 5—6 manna 2ja dyra t. d. Falcon, Taunus.
Útborgun  140—150 þús.
Uppl. í síma 36640 á skrifstofutíma  og 35623 eftir kl.  19.
Innritun nýrra
nemenda
Kennsla   hefst   mánudaginn   6.   október.
REYKJ.AVlK:
Símar 2 03 45  og  1   01   18  kl.  10—12
og 1—7 daglega.
ARBÆJARHVERFI:
Kennum  börnum  og unglingum í gamla
barnaskólanum.
Innritun  í síma  3 81  26 kl   10—12 og
og 1—7 daglega.
KÓPAVOGUR:
Sími 3 81   26 kl.  10—12 og 1—7 dag-
lega.
HAFNARFJÖRÐUR:
Sími 1  01  18 kl. 10—12 og 1—7 dag-
lega.
KEFLAVlK:
Sími 2062 kl. 3—7 daglega.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32