Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 28. MAÍ 1970
23
Níræður:
r*mtí
Jón G. Jónsson
f rá, Tungu
Þokað um set er þessum vetri,
þverra hríðar og byljir stríðir.
Vbrsins día yfir vötn og ísa
veitir hróðug geislaflóði.
Grær   nú allt, hvar áður   snærinn
yfir lá og svellin gljáu.
Andstæðurnar í okkar landi
undrast þeir, er sjá og heyra.
Erindi þetta er upphaf drápu
undir hrynhendum hætti, sem
Stefán Vagnsson á Hjaltastöðum
í Blönduhlíð, flutti Jóni G. Jóns-
syni, hreppstjóra í Tungu í Fljót
um, þegar Stefán, ásamt fleiri
merkum Skagfirðingum, sótti
hann heim sextugan árið 1940.
Fer vel á því að minna á hríð-
ar og bylji stríða annars vegar
og vorsins dís og gróandann
hins vegar, þegar Fljót eiga í
hlut, því að trauðla mun þess-
ara andstæðna íslenzkrar nátt-
úru gæta í ríkara mæli í öðrum
byggðum lands vors. Hreinleiki
og tign hvilir yfir sveitinni um-
luktri háum fjöllum á þrjá vegu,
þegar vetur ríkir og hvergi sér
á dökkan díl, stundum hálft ár-
ið eða lengur. En sumarfeg-
urð er mikil norður þar og bú-
sældarlegt. Var þó einkum Stífla
í Fljótum víða rómuð, áður en
misvitrir menn og skammsýnir
færðu mestu fegurð hennar og
landkosti á kaf í eins konar
Nóaflóði og lögðu þennan unaðs
reit að kalla í auðn. Þar veit
ég mestan „vandalismus" hafa
hafa verið unninn, enn sem kom-
ið er, á íslenzkri byggð.
Fljótin hafa átt ýmsa ágæta
búþegna svo lengi, sem sögur
herma, og fram til þessa. Einn
þeirra, Jón G. Jónsson í Tungu,
fæddist 28. maí árið 1880 og er
því níræður í dag.
Hann fæddist á Gautastöðum
í Stíflu og voru foreldrar hans
merkishjónin Sigríður Pétursdótt
ir Jónssonar bónda á Sléttu í
Fljótum og Jón Jónsson Guð-
mundssonar bónda á Gautastöð-
um í Stíflu. Er nánar frá þeim
sagt í Skagfirzkum æviskrám, II.
bindi, bls. 165—66.
Jón fluttist með foreldrum sín
um fyrst að Illugastöðum í Aust-
ur-Fljótum og síðan, eða árið
1893, að Brúnastöðum. Átti hann
þar heima öll sín unglingsár og
fram til þrítugs aldurs.
Hann kvæntist Sigurlínu
Hj álmarsdóttur Jónssonar í Stóra
Holti árið 1906, og hófu
ungu hjónin þá búskap á Brúna-
stöðum ásamt með foreldrum
Jóns.
Duldist víst engum, sem til
þekkti, að þessi ungi bóndi ætti
eftir að láta mikið að sér kveða
í bændastétt sveitarinnar. Hann
var búinn ýmsum þeim kostum
er prýða mega góðan búand-
mann, dugmikill athafnamaður,
framsýhn og stórhuga, en þó hið
bezta forsjáll og gætinn.
Fljótlega mun honum því hafa
þótt of þröngt um sig í sambýl-
inu við foreldra sína.
Árið 1910 keypti hann hálf-
lendu Tungu í Stíflu, og síðar
jörðina alla ásamt tveim ná-
grannajörðum, er hann lagði
undir óðal sitt. Bjó hann síðan
í Tungu í aldarþriðjung, eða unz
hann sá sig neyddan til að selja
Siglufjarðarkaupstað          jörðina
vegna fyrirhugaðrar virkjunar
Skeiðsfoss, en sú framkvæmd
var dauðadómur yfir Tungu og
fleiri jörðum, trúlega allri byggð
í Stíflu áður en langt um líður.
Flutti Jón nú til Siglufjarðar
og hefur átt þar heima síðan,
eða frá þvi 1943.
Tunga var ein hin bezta hey-
skaparjörð, sem ég hef augum
litið og landmikil að sama skapi.
Suðvestur frá bænum inn í há-
lendið liggur Tungudalur, víð-
áttumikill og frábær afrétt. Má
því með sanni segja, að saman
hafi farið stórhugur bóndans og
kostir jarðarinnar. Gerðist Jón
snemma á búskaparárum sínum
mikill   bóndi,    ef   til   vill   einn
mesti bóndi í Fljótum á þessari
öld, a.m.k. þangað til búskapar-
hættir breyttust með nýrri vél-
tækni og nautgriparækt hófst að
ráði. Bætbi hatnm jörð síma nokk-
uð og reisti á henni stórt stein-
hús, sem nú hefur verið rifið að
viðum og að velli lagt
Ég veit, að öllum þeim, sem
muna hið glæsilega höfuðból, er
nú raun mikil þangað heim að
líta. En þar var löngum fjöl-
mennasta heimili sveitarinnar,
sjálfsagt um tveir tugir manna,
en flest sumur enn fleira. Mynd
arskap var þar við brugðið og
rausn mikil, enda gestum og
gangandi vel fagnað.
Jón í Tungu lét sig félagsmál
miklu varða og á hann hlóðust
flest opinber störf, sem um er að
ræða í hverju sveitarfélagi.
Hann var lengi í hreppsnefnd
og oddviti í 10 ár. Sýslunefnd-
armaður var hann 18 ár og
hreppstjóri 1938—43. Auk þess
gegndi hann fjölda annarra
starfa fyrir sveit sína og hið op
inbera, þótt hér verði eigi frek-
ar rakið.
Fjarri er það mér að bera of-
lof á Jón í Tungu, en ekkert
skrum er það, að hann væri siálf-
kjörinn sveitarhöfðingi Fljóta-
manna. Ollu því ekki stjórn-
málaskoðanir haras, þar fór hann
sínar leiðir. Annað réð þar iir-
slitum. Allir vissu, að hann var
maður óáleitinn og réttsýnn,
traustur er á reyndi, og virðu-
legur fulltrúi sveitar sinnar
hvar sem var.
En þegar horft er yfir langa
ævi Jóns í Tungu af sjónarhóli
minninganna og brugðið upp
myndum af lífi hans og starfi,
hlýtur alltaf að vanta sterkan
drátt í þá heildarmynd, sem við
drögum af honum, sé ekki
minmzt jafnfraimit koniuminair hans
hennar frú Sigurlínu. Þau hafa
verið samhuga og samtaka frá
því að leiðir þeirra lágu sam-
an fyrir 64 arum. Bæði eru þau
höfðingleg í sjón og raun, vin-
mörg og vinföst, og víst gerðu
þau bæði garðinn frægan með
höfðingsskap s.ín<um og liátlausri
reisn. En í hlut húsfreyjunnar
féll það fyrst og fremst að
stjórna sínum stóra bæ og um-
svifamikla heimili þeirra í
Tungu og það gerði hún af þeim
myndarbrag, sem kunnugir
gleyma seint.
Þau hjónin eignuðust fjögur
börn. Elzta barnið misstu þau á
1. ári, hin náðu fullorðinsaldri:
Sigríður, kennari í Reykjavík,
Ólöf gift Eiríki Guðmundssyni,
verkstjóra í Kópavogi, og Hilm-
ar, sem kvæntist Magneu Þor-
láksdóttur, en hann lézt af slys-
förum fyrir 16 árum. Áður en
Jón kvæntist eignaðist hann
eina dóttur, Dagbjörtu, hús-
mæðrakennara, giifta séra
Kristni Stefánssyni. Þá eru fóst
urbörn Tunguhjónanna fjögur:
Guðmundur Jóhannsson, fulltrúi
Selfossi, Sigríður Hjálmarsdótt-
ir, húsfreyia á Sauðárkróki, hálf
systir frú Sigurlínu, Vilhjálm
ur Hjálmarsson, iðnaðarmaður,
Reykjavík, hálfbróðir Sigurlínu,
og Guðbjörn Hallgrímsson, vél-
smiður, Hafnarfirði. Enn fleiri
börn og unglingar voru í Tungu
lengri eða skemmri tíma og nokk
ur árum saniian. Sýnir máski fátt
betur hvílíka rausn inn við
hjartað Tunguhjónin áttu, en
barnelska þeirra og sú viðleitni
að koma öllum þessum hóp til
nokkurs þroska.
Ýms atvik valda því, að dæt-
ur Jóns, tengdasynir og fleira
tengdafólk getur ekki dvalizt
með honum á þessum merkisdegi
í lífi hans. Hins mun hann þó
sakna meir, að konan, sem hef-
ur staðið bak við hann og verið
honum í blíðu og striðu hans
megin styrkur í lífinu, dvelst nú
í Reykjavík og er í bili undir
læknishendi.
En   þó   að   vík  skilji   vini   og
fjörður frændur, flýgur hugur
okkar allra norður yfir fjöllin
og- flytur þér hlýjar þakkir og
bl'essunaróskir frá okkur öllum
vinunum þínum fyrir sunnan.
Kristinn Stefánsson.
FLJÓT í Sfciagafinði eru fögur
sveit og þair bafur jafraan sefcið
miaininval miilká.ð. Stiífla í Fljótuim
var fcóróiraa fegtuirlðiajr þeinrta, og
jiafinivel þó að sveittin sé etaki
jöfln og áðluir, eflbir viirkjuin
Fljótaár, þolíir húin etran saimjöfln-
uið við flestiair svailbiir landsiras.
Tuinlga í Fljóftuim var kostejöirö
og höfluiðból áðuir ein Siglflirðdinig-
ar tréðiuigt í Skedolsflossvinkjuini. Sú
virfcj'utn vamð yl- og otrfcuigjiafi
Siglufiirði og sniænsveiltiuim, upp-
spneibba og uindánstaðia beitaa lífs
og nýnna mögulaifca. Hún toostaðd
og miifcið álbak lítbils svedlbarfélags.
En hún koötiaðli meina en átataið
•eitJt. Húin kostiaði jalflnifraTnlt bú-
stoapairmiögiuleitoa og iniáltJtúruifeg-
uirð, sem fyiráir vonu. Tuingia í
Fljótiuim var ein þeiirina jarðia
sem efcki bar sitt bairr eftir þetta,
Þanlnlig er þalð á situniduim, ialð
flraimlþróuin koslbar fócrin.
Þegar ég í þesau skirtiifli er kam-
imn alð Tuinigu í Stiflu er jaifn-
fnamit komið að Jónli í Tuinigu, því
ektai vefður svo miininzlt á bú,
sem var landstiólpd aið iekki bint-
ist bónidinin, siem var búsitólpii.
Jón G. JónssKjn frá Tuinigu, sem
þar bjó rausniarbúli lanigan alduir
og var foryslbuimiaðiuir stiiniraa sweit-
uniga á flestuim sviiðuttn^ er mí-
næðuir í dag, 28. mialí. Jón í Tuimgu
þefckjia allir Stoaigfiriðlini0air og
allir Siglfirðfagair og mteta alð
veriðleiitauim.
Jón G. Jónisisoin er fæddur 2i8.
miaí árlilð 1880. Árið 1'906 fcvæmliist
hanin ágsetiisfconiuinini Siguirlíniu
Hjálmarisdó'tbuir. 18'07 setjia þaiu
samian bú öð Brúmastöðum í
Fljótuim — en 1910 flybja þau á
eigniarjörið sínia, Tumigu, þar sem
þau bjuiggu miyndairbúli mieOan
sætlt vair eða til 1944, er viirkjuin-
'anfrtaimlkvæmdir í Fljótaá fóiru alð
segjia tlil gín. Þá fluibtiuHt þau hj'óin
til SigluifjaríSar og hafia ábt þar
heiiimia siðan..
Jón G. Jómssian var, sem fyrtr
segir, foryabumiaiðuir sinma siveilt-
uimga um áratuigi. Haran vair odd-
viti á áiruimuim 11926'—1934, hrepp-
sltjórli frá 1938—1944 og sýslu-
maflmdiainmaiðluir frá 1919—1937. Og
í miálefmum Fljóba var hiaran náð-
holluir og leíiðandli öll sín bú-
staaparáir þar. Og vinisælda og
virðliinigair allria niuitu þau hjón
efltiir .alð þau sebbusit afð á meðial
Siglfirfðiiiniga.
Jón í Tungu 'hefluir á fctnigni sevi
venið virfcuir þábttakamdii í störf-
uim sjálfgtæðlismiainiraa moriðutr hér,
bæ'ðli í Sbagafiiriðá og Sigluifinðli.
Hefluir haran ialdinei legið á MðS
sráu þegar þau stjóraanmti/ð áítibu í
hlult, er haran viissd flarsælusit
þjóðfélagtimu og þagniuim þess.
Samitök .sjálfabæðiisimianinia st'atnda
í mítaiUi þaktoarslkuld viið Jón
í Tunglu.
Níræðuir virðdst Jón enn og
fylgjast vel með miáluim. Og hamn
gebur M'bið áraægðuir umi öxl yflir
geraginin veg og uiranlim sbörf.
Fynir hörad siiiglfirz'tona sjálf-
sbæSSismianima og airaniairina vinia
'hams héir í bæ árraa ég þelim
hjónium, bönmum þeinna og
iákyldulilðli hieillía og hamiragjiu á
merfcdsiafmæM bóndanis í Tuintgiu.
Megli kvöldsiól Fljófantnia vanpa
ylgeislum síniuim á ævifcvöld
hanis og harun -alð njjótia til hárnair
elM hlýhuigar samlborgana sniraraa
og aðabamidendia.
Stefán Friðbjarnarson.
F. sumarbústaði
W.C. sett í sumarbústaði nýkomin,
verð aðeins kr. 933.—
/. Þorláksson & Norðmann hf.
BIFREIÐIR
KJORDAG
D-listann vantar fjölda bifreiða til aksturs frá hinum ýmsu
bifreíðastöðvum  D-lsstans  á  kjördag.
Frambjóðendur heita á stuðningsmenn listans að bregðast
vel við og leggja listanum lið m.a. með því að skrá sig til
akstur á kjördag.
Vinsamlegast hringið í síma 15411, Valhöll.
Skráning fer einnig fram á skrifstofum hverfasamtakanna.
IO-USTINM
NECCHI
Hin heimsbekkta
sjálfvirka rafknúna saumavél
VERÐ ABEINS 10.665 KR.
Saumar m.a. skrautsaum,   fangamörk,   útsaum,   hnappagöt
festir á hnappa og stoppar i göt.
Þúsundir ánægðra notenda
um allt land sanna kosti
NECCHI saumavéla. 35 óra
reynslo hér ó landi

FÁLKINN HF.
Suðurlandsbraut 8
Smi:    8 46 70.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32