Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						14
MORGUNiBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 2. JÚNÍ 1870
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
R itstjó ma rf u lltrúi
Fréttastjói'
Auglýsingastjóri
Rttstjóm og afgreiðsla
Auglýsingar
Áskriftargjald 165,00 kr.
f lausasölu
hf. Arvakur, Reykjavik.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen.
Eyjólfur Konráð Jónsson.
Þorbjörn Guðmundsson.
Björn Jóhannsson.
Árni Garðar Kristinsson.
Aðalstræti 6. Sími 10-100.
Aðalstræti 6. Sími 22-4-80.
á mánuði innarMands.
10,00 kr. ointakið.
NIÐURSTÖÐUR  KOSNINGANNA
Deykjavík hefur verið
*¦*¦ tryggð traust og samhent
stjórn til næstu fjögurra
ára. Þetta er sú niðurstaða
kosninganna á sunnudaginn
sem mestu máli skiptir. Fyr-
ir kosningarnar voru margir
uggandi um, að meirihluti
Sjálfstæðismanna í borgar-
stjórn    Reykjavíkur    mundi
-tapast og óvissa og glund-
roði skapast í stjórn höfuð-
borgarinnar. Reykvíkingar
tóku höndum saman um að
forða þeirri ógæfu og þess
vegna urðu úrslit borgar-
stjórnarkosninganna fyrst og
fremst sigur Reykjavíkur.
Um leið eru þau mikil trausts
yfirlýsing við Geir Hall-
grímsson, borgarstjóra. Hann
hefur nú gegnt starfi borgar-
stjóra um rúmlega 10 ára
skeið og á þeim tíma hafa
orðið hinar mestu framfarir
í sögu höfuðborgarinnar.
Kosningaúrslitin eru því
einnig viðurkenining á störf-
um borgarstjóra og til marks
um það traust sem borgar-
búar bera til hans.
Fyrir Sjálfstæðismenn
hljóta úrslit kosninganna að
vera fagnaðarefni. Á liðnum
misserum hefur það fallið í
hlut Sjálfstæðisflokksins að
hafa forystu um að leiða
þjóðina fram úr þeim geig-
vænlegu efnahagsörðugleik-
um, sem að henni hafa steðj-
að á þessu tímabili. Þetta
hefur ekki verið létt verk og
lítt fallið til þess að afla
Sjálfstæðisflokknum eða for-
ystumönnum hans vinsælda.
En á undanförnum mánuðum
hefur það komið berlega í
ljós, að aðgerðir ríkisstjórn-
arinnar undir forystu Sjálf-
'stæðisflokksins til þess að
ráða fram úr vandanum
hafa borið árangur. Hin hag-
stæðu kosningaúrslit fyrir
Sjálfstæðisflokkinn víðs veg-
ar um landið benda til þess
að kjósendur hafi viljað
votta Sjálfstæðisflokknum og
forystumönnum hans traust
fyrir það hvernig þeir hafa
haldið á málefnum þjóðar-
innar á erfiðum tímum.
Að loknum þessum kosn-
ingum er Sjálfstæðisflokkur-
inn sterkari og samhentari
*en hann hefur verið um langt
skeið. Því er ekki að leyna,
að margvíslegir erfiðleikar
hafa steðjað að Sjálfstæðis-
flokknum að undanförnu en
flokkurinn hefur komið
sterkur út úr þeirri þolraun.
Margir hafa lagt hönd á plóg
inn til þess að svo mætti
verða, ekki sízt þær þúsund-
ír fórnfúsra Sjálfstæðis-
manna   um   land    allt,    sem
hafa lagt mikinn skerf af
mörkum til þess að flokkur-
inn mætti ná þeim ánægju-
lega árangri, sern úrslit kosn-
inganna bera vott um. En á
engan er hallað þótt sagt sé,
að þar eigi formaður Sjálf-
stæðisflokksins, dr. Bjarni
Benediktsson, stærstan hlut
að máli.
Það sem að öðru leyti vek-
ur athygli í niðurstöðum
kosninganna er það áfall,
sem Alþýðuflokkurinn hefur
orðið fyrir í Reykjavík, þótt
hann hafi víða annars staðar
á landinu hlotið mun betri
útkomu. Þessi misjöfnu kosn-
ingaúrslit fyrir Alþýðuflokk-
inn styrkja þá skoðun, sem
Morgunblaðið setti fram fyr-
ir kosningar, að þeir nýju
menn, sem höfðu forystu um
kosningabaráttu         Alþýðu-
flokksins í Reykjavík hafi
farið inn á rangar brautir og
að ábyrgðarleysið hafi komið
þeim í koll. Þótt Framsókn-
arflokkurinn hafi bætt við
sig borgarfulltrúa í Reykja-
vík hljóta úrslit kosninganna
að vera Framsóknarmönnum
áhyggjuefni. Þegar á heild-
ina er litið hefur Framsókn-
arflokkurinn staðið í stað og
víða farið heldur halloka.
Þetta er athygrisverð stað-
reynd í ljósi þess, að Fram-
sóknarflokkurinn hefur verið
í stjórnarandstöðu á annan
áratug og ekki þurft að bera
ábyrgð á óvirusælum stjórnar
athöfnum. Kosningaúrslitin
ættu því að verða Framsókn-
armönnum tilefni til að
íhuga, hvort ekki sé hyggi-
legra að sýna meiri ábyrgð í
stjórnarandstöðunni en flokk
urinn hefur kosið að gera
fram til þessa.
Samtök frjálslyndra og
vinstri manna hafa náð
þeim árangri að fá fulltrúa
kjörna alls staðar, þar sem
boðið var fram. Þetta er í
sjálfu sér eftirtektarverður
árangur og til marks um hve
óánægjan hefur verið rík
meðal vinstri manna. Komm-
únistar hafa orðið fyrir um-
talsverðu áfalli. Þeir eru
ekki lengur áhrifamestu and
stæðingar Sjálfstæðismanna í
borgarstjórn Reykjavíkur og
áhrif þeirra þar verða hverf-
andi frá því sem verið hef-
ur.
Kosningaúrslitin í heild
sinni sýna, að kjósendur
kunna að meta ábyrga stefnu
og heiðarleg vinnubrögð.
Sjálfstæðisflokkurinn nýtur
nú ávaxtanna af því, sem
gert hefur verið á erfiðum
árum. Flokkurinn er í nýrri
sókn.


^uzz
rxsz
3E






(i
KviklZl.3rEld.iX*
EFTIR
BJÖRN VIGNI SIGURPÁLSSON
FRAN9KI leikstjórinn Costa Gavras og
félagi hans, spánski handritalhöfundur-
inn Jorge Semprun, setm heiðurinn áttu
a'ð Óska'rsverðlaunaimyndinni „Z", hafa
fyrir skemimistu látið nýja mynd frá sér
fara, og ber hún heitið L'Aveu eða
Játningin. Báðar eru þessar myndir af
pólitístoum toga spuinnar, en gjörólíkar
þó. „Z" fjallaði um pólitískar ofsókniir
og morð í Grikklandi og lýsti aðdraig-
anda valdatö(ku herforingjafkllkiunnar
þar. Ber hún stjórnimálaslkoðuinuim höf-
unda sirana glöggt vitni, enda hefur hún
verið blámsitrandi rós í hmappagötum
kommúnista á Vesturlönduim. Yfirleitt
hefur hún fengið frábæra dóma, bæði í
V-Evrópu og í Bandaríkjumuim, en þó
hafa nokkrir gagnrýnendur talið áróð-
ursþátt myndarinnar of stóran. Hafa þeir
þá umsvifalaust verið úthrópaðir sem
fasistar, þ.á..m. hinn virti kvikmynda-
gagna-ýnandi The Guardian, Dereik Mal-
colm.
Mennirnir, sem stóðu að gerð ,,Z" —
Gavras, Seimprun og kvikmyndaleikaT-
inn Yves Monstand — voru nánast tekn-
ir í dýrlingatölu af frönsfkum komimún-
isituim eftir að sýningar á myndinini hóf-
ust og hafnir til skýjana til Skamnis
tíma — mánar tiltekið þar til L'Aveu
kam fram á sjónairsviðið. Hún tekur nefni
lega Slandky-réttarhöldin í Tétokóglóvate
íu til meðforðar; eina myrkustu daga í
sögu kommúnisimanis nú á síðairi tímum.
Tugþúsundum          kviikimyndahúisagesita
gefst nú kostur á að fylgjaist
með afdrifum 14 leiðtoga téklkn-
estora kommúnista fyrir aðeins
18 árum. Allir voru þeir dregn-
ir fyrir dómstóla saklausir, og daamdir
fyrir að hafa verið handbendi vestrænna
leyniþjónusta. Rudolf Slamsky, aðalritari
tékfaneska kommúnistaflokksinis, og tíu
aðrir voru teknir af lífi, en þríir hlutu
ævilanga fangelsiavist.
Áætlað er, að á næstu áruim komi um
2 milljondr mamna um allan heim til tmeð
að sjá myndina og fái þar með naisiaþef-
inn af hinni óhugnanlegu tilhögun og
fram'kvaamd réttarhalda á dögum Stal-
íns. Að sýningu hennar lokinni „fer ekflu
iijá því alð hugsandi fólk spyrji sig þeirr
ar spuirningiar, hvort það sé einungis
glappaskot stalíniamams, hvernig rétt-
lætið var fótum troðið í þetta sinn, eða
hvort einhverjir al'varlegir vankantar séu
á hinu komimúnistíska þióðslkipulagi",
eims og einn gagnrýnandinn oriðaði það.
L'Aveu er mikið áfall fyrir fransika
kommúnista, og hefur ekki orðilð til
þess að draga úr klofningnuim, sem rík-
ir innan flokks þeirra — þvert á móti.
Kommúnistaleiðtogar þarlendir eiga í
mikluim erfiðleikuim; þeir geta ekki for
dæmt myndina sem fasistíska áróðurs-
mynd og sögufölsun — til þess eru sömn
unargögnin, sem rnyndin byggir á, of
sterk. Hún sæikir efni sitt í bók eftir Art
hur Lomdon, fyrruim aðstoðarutamríkis-
ráðherra Tékkóslóvakíu, en hann var
einn hinna þriggja, sem hlaut líístíðair-
Eamgielsi í Slainsky-réttarhöldiuinfujm. Bók
in var gefin út 1968, og þar lýsir London,
því, hvernig farið var með mál hains
fyrir dómstólum og hvernig hann játaði
á sig afbrot, sem aldrei voru framin, eft
ir að hafa þolað pyntingar og sult í
fangelsi í Slansky-réttarhöldunum. Bók
fékk uppreisn ári síðar. Hann lítur enn
á sig sem kommúinista.
Þó að hanm hafi verið búsettur í Frakk
landi frá því 1963, vildi hann ekki gefa
út bóik sína fyrr en útgáfa hennar væri
tryggð í Tékkóslóvalkíu. Örlögin höguðu
því þaninig, að hann kom með handrit
sitt að bókinni til Prag daginn sem sov-
ézka innrásarl'iðdð hélt inn í borgina.
Tékikar höfðu sjálfir hug á að kvik-
mynda bó'kiina. Þeim barst svo til eyrna,
að Gawas hefði áhuga á aið stjórna mynd
inni, og buðu þeir homum þá til Prag
vorið 1968, þar sam samkomulag varð
um fransk-tékkneslka samvinnu. Þegair
leið á sumarið breyttuist þó allar ráða-
gerðir. Yfirstjórn tékknesíkirar kvik-
myndagerðar var sparkað eftir innrás-
ina, og eftir það var ekki meira minnzt
af Ték'ka hálfu á töku L'Aveu. Gavras á-
kvað þá að gera hana án aðstoðar Tékka.
Fortíð Gavras hefur gert lei'ðtogum
franskra kcimmúnista það ókleift að rfið
ast á myndina með sínum gömlu vopn-
u.m — þ.e. stiimpla hana sem fasistístea
áróðursmynd. Sairrua gildir um aðra höf
uðpaura myndarinnar. Yves Momstand,
sem fer með hlutverk London, hefur um
langt skeið verið trúr flokksmaður, þó
að hann teljist í röðum hinna frjáls-
lyndari. Semprun hefur jafnan verið
mjög vinstrisinnaðuT í skoðun'um og því
engin leið a0 taka steyndilega að kalla
hann  hægri  sinmaðan  áróðuirs-segg.
Eimkuim hefur eftirm'áli myndarinnar
farið í taugarnar á kommúnistum, en
þar sést hvair sovézkir skriðdrekar aka
inn í Prag surnairið örlagarílka, 1968. Með
því eru beinlínis gefin í skyn tengsl miilli
Slansky-réttarhaManna og imnrá<s'a'rin.n-
ar. í lokaatriði mydarimnair sjást tékk-
neslkir stúdentar mála á vegg orðin „Len
ín, vakna þú. Þeir eru gemgnir af göfl-
unuim".
Þetta atriði er ekki úr bóik Londons,
en mjög í anda hans, því að í henni for-
dæmir hann innTásiina harðlega. Höfund
ar myndarinnar telja hana þó ekki and-
komúnístírlkra: „Við hölduim okkur al-
gjörlega innan ramma kommúnismanis.
Myndin er aðeims beint gegn stalínisma".
segir Seimprun til að mynda og eftir
Monstand er haft, að ,,úr því að við gerð
um mynd um grísku hershöfðingjana,
verðum við líka að gera eina um ógnir
sitalínismams".
Strangtrúaðir kommúnistar í Frakte-
landi líta þó öðruim augu/m á myndima.
í máligagni þeirra L'Hum^anite veltir
Francois Maiurin því fyrir sér, hvort
myndin sé sönn eða sögufölsun. Hann
'heldur þv'í fram, að London talki skýrt
fram í bók sinni, að flokkurinn eigi ekki
söte á meðferðinni á honium, helduir hafi
það verið ríki í ríkimu — öryggislögregl
an — er fór öllu sínu fram án þess að
miðstjórn kæmi þar næirri.
„Hvergi í bókinni finnst nctekuð það,
sem lýsir þessu ríki í ríkinu sem rétt-
bormu afkvæimi sósíalismains", sterifair
Maurin, ,,en Gavras og Semiprun leitast
eimmitt við að sanmfæra okkur uim það".
Hann heldur því fram, að mynd-
inni sé í rauninnd beint gegn franska
kommúnisitaflökknum, og bendir á í því
sambandi, að í myndinni sé fulltrúi
franskra komimúnista látinn vera við-
staddur réttarhöldin.
Hins vegar er það satmdóma álit allra
þeirra gagnrýnenda, sam ekki hafa hags
muna að gæta í þessu hugmyndafirseði-
lega stríði, að myndin styðjist við bók-
ina af þeirri nákvæmnd, sem mögulega
verði við komið.
(Heimild: The Observer; Information)
3CST








=CK^J
Þjóðmálaumræður dagblaða
|\agblöð eiga að hafa skoð-
*^ anir, þau hljóta að hafa
þær, því að þau eru vett-
vangur þjóðmálaumræðna.
En það eru margar leiðir fær
ar fyrir blöðin til þess að
koma þessum skoðunum sín-
um á framfæri. I kosninga-
baráttu kemur það ef til vill
skýrast fram, hvaða leið
hvert dagblað telur bezta í
þessu efni. í þeirri baráttu,
sem nú er lokið, hefur þetta
komið    skýrt    fram.    Sumir
hafa flúið í skjól rang-
færsina, aðrir hafa gert róg-
inn að helzta vopni sínu.
Hvorugt hefur borið þann
árangur, sem að var stefnt.
Þess vegna er ástæða til að
vona, að í framtíðinni verði
meiri menningarbragur á
þjóðmálabaráttu dagblað-
anna á íslandi en hingað til.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28