Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐH), ÞRH>JUDAGUR 27. OKTÓBER 1970
23
Fulltrúar á formanna- og flokksráðstefnu.
— Sjálfstæðis-
stefnan
!• rjmhald af bls. 32
kvaðfat ekki teljia emidurimiatts þörf
á gildi Sjáltfstæffliisistiefniunmiar. Ég
vil byggjia á þeim gruiranii, sem
ég hef séð lagðain og byggt á siíS-
ar atf trauistuim höinidtuim nnætiuisitu
föirvíigisimiamma íslanzku þjóðar-
inmiar og Sjálfstæðistflokkisiins,
sagði Jóhiairan Haflsteiin. En bann
xniiraruti uim laið á, að Sjálfsitæðiis-
stafiniain hefðli ætíð verið frjáls-
lynd oig fioidiómiaiaius og aðbæft
sig kalli tímiainB bverju sinni.
Þetta væri eitt hiöfuBigiMi stefnu
Sjálfstæðistfloklkisiins, siam væri
þesis vagnia í eðli síiniu í sífelldri
uimisfcöpuin oig mótuai.
í ræðu sirani fjallaði Jóhainm
Hafsitein uim þaran bata, siem orð-
inm væri í efniabagslifiiniu, em
benti á beettiurniar, seim væru á
niæista iaiti, ef ek'ki vænu settar
bömiur á verðbóiguforóuintijna. Um
fyrirbugaðiar aSigerðiir í því efini
iagði forsiæitisiriáðlberra áiberziu á
að rítoisstjórmin vildi saimistarf,
an húin imiyinidi ekki hika við mauð
syiniagair alðlglerðir, bvað sieim af-
stöðu ainnarra liffli. Ríkisstjórnin
ólsikaðii eftir siaimsitarfi við laium-
þega og ativiminulífið til þeisis að
forðia því, að þasisiir aðilar yrðu
fyrir emin mie&ri áföliuim en ella
vagina verðtoóiguþróuiniairiniraar,
sem án aðgerfflia mymidi ieiða til
iniranfcainidi kaupmiáttar laiuma oig
versniairadi sitöðu atviranuiveigainmB.
A'ð lofcimini ræðiu Jáhainins Haf-
steimis, fhiitti Raldviin Tryggva-
som, formiaður sfcipulagsiraetfndar
f loikksiins, ræffliu uim skipulaigsimál
og flokkissitarfið,  en  sáðain  ucrðu
— Seltjarnarnes
Framhald a{ bls. 10
um þeim er bárusit, og fer hún
fram í anddyri íþróttahússins
laugardagiran 31. október klufck-
ani 3'—7 og suinnudagiran 1. nóv-
enuber klukfcan 2—6.
Þess sfcal getið, að breppsniefnd
in bafuir anm ekki ákveðið hvaða
merki verðuir valið fyrir hrepp-
iran.
ailmieniniar uimræðiur. Umræffluhóp-
ar störtfuðu ag ályfctianir voru af-
grieiddiar á siuininodiaig. Er álytotun
fumdariras birt á fonsiíðu Mbl. í
daig.
Girðingarstaur í
kvið hestsins
Hveragerði, 25. okt.
ÞAÐ slys varð hér er húseigandi
var að reka hest út af lóð hjá
sér, að girðingarstaur rakst upp
í kvið hestsins er hann stökk
yfir girðinguna, með þeim af-
leiðingum að hesturinn lézt á ör-
fáum mínútum. Ekki hefur fund-
izt eigandi að hesti þessum, sem
var rauður, aðeina ljos á fax,
járraalaus og ómarkaður.
Það er leitt til þess að vita
að þarfasti þjónninn, eins og
hesturinn          hefur          lóngum
verið kallaður, skuli vera látinn
flækjast umhirðulaus í byggð, en
hér er oft rnikið af flæfcingshest-
um. — Georg.
Samuelson f ékk
Nóbelsverðlaunin
i hagfræði
StoiklkmólirraL 26. október
— AP-NTB
SÆNSKA Vísindaakadeniáan
tilkynnti í dag, að bandaríska
hagfræðiprófessornum Paul
Samuelson hefðu verið veitt
Nóbelsverðlaunin í hagfræði.
Samuelson er prófessor vio"
Massachusetts Institute of
Technology og einn af virt-
ustu kennurum þeirrar stofn-
unar.
í tiikyruningu akaidemíiuininar
segir, að próf. Saimiuielson
hafi   verið   veitt   verðdaumin
fyriir vísiinidasitörf, sem hann
befuir unniffl til að þróa fræði-
kenniingar um jafnrvæigi og
framivmdu ag eininig fyrir hið
miifcla framlag hainis til enidur-
bóta á rarawsiókiniariaðfierðiuim í
baigfræði.
Paiul Samiuielson er einn
louniniasti haigfræðlimgiur Bianida
rílkiannia og var m.a. aflniabaigs
rá'ðigjiafi forlsieitaminia Jobns F.
Kenmedys og Lynidons Jobn-
sons. Hann er 56 ára að aldri,
kvænitur og sex barnia falðir.
Húnavatnssýsla:
Aðalfundur Varðar
AÐALFUNDUR Sjálfstæðisfélags
ins Varðar í Austur-Húnavatns-
sýslu  verður  haldinn   í   Félags-
Laust prestakall
BISKUP íslands befur auiglýst
BólstaðalMiíðairpres'tialkaíÍl í Húna-
vaitnspróflaistsdæmi iiaiust til uim-
sðkraar og er uimsókraarfrestiur til
15. nóvember mæstkomanidi.
heimilinu á Blönduósi laugardag-
inn 31. október n. k. Funduröm
hefst kl. 14.00 og á dagskrá eru
venjuleg aðalfundarstörf.
Þökikum inniiaga aufflsýnda
samúð viffl aorndlfát og jarð-
arför,
Helga Pálssonar.
Ingveldur Bjarnadóttir,
Bjarni Helgason,
Helga Helgadóttir,
Kristinn Ketilsson,
Guðlaug Helgadóttir,
Ivar H. Friðþjófsson
og barnabórn,___________
Eiginmaiðiur miiran, faðir oikkar
og temigdiafafflir,
Sveinn Ólafsson,
Safaniýri 50,
andafflist  að  heitmili  sírau  25.
þjm..
Jairffliarförin ákiveðin síffliar.
Hansína F. Guðjónsdóttir,
Þröstur Sveinsson,
Sunna Emanúelsdóttir,
Rúnar Sveinsson,
Gígja Arnadóttir,
Inga B. Sveinsdóttir,
Bragi Sigurþórsson,
Halldór Sveinsson,
Gréta Sturludóttir.

















— Stokkhólmsbréf
Framhald af bls. 16
aiktúel sem slífc í umhverfi samtímans,
heldur fiáist þaiu við vandamiái sem er
sígilt: Manininn sjáifan gegn hiniuim ó-
s*kýrðu öfiuim 'tiDverunnar. Absuird-leik-
húsið er því 'Mfvænilagra en varfc sem fást
við dæguirmiál, sem anu ofarlega á baiugi
í dag en verffla gleymd og eruginn hefuir
éhuga á á moriguin. Um leið og vanda-
mál það sam sbk verk fást við eru úr
sögurani, sitamda þau aðeinis sem táfcn um
horfraa tímia en eiga ekkert erindi upp
á leiksviðið leniguir.
Það er í raunirani orfflið aktúelt, sam
hefur þjiáð laifchúsið allt frá dögum
þeirra böfuirada eir fyrstir byrjiufflu að
Bkrifa um daeguirmál samtímans. Þeir
gerðu þar með leikbúsið að eins konar
dagblaði sem við lesuim í dag en fleygj-
Uim á monguin.
Leiðin liggur frá Euigérae Seribe og
Friedrieh Hebbell til Alexiandre Dumias
og Emile Augiiar og lýkuir ineð Strind-
berg og Ibsen, Þetta leikriit tefcur síðan
eran þjóðtfélagslegri stefniu með nýjuim
tilbrigðum í Breöht og sociabeailismanv
uim. Þessi þróun QieikritsinB fæddi af sér
orðið afctúeM-leifchús.
Absuird-leikhúsið er algjör andstæða
þess. í stað þess að reyna að bafa áfcveð-
in áhrif á áihorfendur og mynda mieð
þeim sérstaka skoðun, sem sett er fram
í verkinu — garir aibsuird-leikbúsið á-
horfaindaran affl hluitlausum áborfanda
og hj'álipar honum að sjá og upplifa sina
eigin mannlegu tilveru í nýju ljósi.
Það er ekfci ótrúlegt að ölfl. leikritiun
tfró Soribe til Breöht sé dauðadæmd.
Tímimn muin sýna affl þetta ieikhús bef-
ur naumaist fætt aif sér eitt einiaata verfc,
sem komandi kynslóðir geta skilið og
gert að sínu leikhúsi.
Hvers vegna kynrni einhveir að spyrja
undrandi. — Við þessu eru rniörg svör,
sem stetfraa öll að eirarai niðuinstöðu:
I.    Nút'imaleikritið (að absurd-leik-
ritiniu umdaniskiidu) hefuir yfÍTigefið hið
upprunalega í leilkbúsinu sjálfu: ímynd-
unairaflið — en stirðnað í þrönigu fonmi,
sem léitast viffl að endurspegla þjóðfé-
lagið en getuir það ekki vagna missfciln-
inigs á eðll leiksinis sjálfs: dansinium,
hreyfingunni, galdrinum — og togstreitu
lifs og dauða, Dionysus — því guffldóm-
laga sem Grikkir byggðu leikrit sín á
og gerir olkkur mögulegt að skilja list
þeirra í dag.
II.    Núitímaleikrit þeikkiir ekki Jtfóðið,
en raotast við dagblaðaistagl þar sem per-
sónurraar segja aðeins það sem kemur
heim og samam við dagiegt líf. Persónur
Shakespearas túlka tilfiraniragar síraar í
ljóðirau og segja hugsandr sínar beint
fnam í moraollogum. Þetta brýtuir í bág
við reglur niútímaleikritsinis, þar sam
ekki ar hægt að beimfæra huigsamaltal
upp á daglegt iíf. Hér hafnar nútíma-
leikritið einum af aðal líflsneistum
Shaikespeares-leikritsinis. Allardyce Nic-
oll befur tekið þetta varadamál til meffl-
ferðar á ógleymairalegan hiátt í bók sinni
The theatre and dramatic theory — tel-
ur hann að daufflahryglur þæir, sem nú-
tímaileikritið tekur, séu að kennia að þaffl
þakki ekki ljóðið. Hann bendir á að þó
T. S. Eliot og fl'eiri nútim'ahöfundar hafi
reynit að enduirvekja ljófflið í Ileikritun,
hafi þeir fariffl raragt að og tekiffl upp
form, í stað þess að leita etftir hirynjandi
málsins og orðairaraa sjálfra. Absurd-leik-
húsið fer hinis vegar þá leið sem Nicoll
bendir á. Nægir þar að benda á vetrk
eins og Beðið eftir Godot, sem er lýrisk
særíng, byggð á mállirau sjálfu. Það sam
gerir absurd-leikhúsið þó öðru lífvæn-
legra, er að persónuir þess gera höfuntí-
inuim kleift að Mta þær segja allt sem
horaum dettur i buig, og enduirheimtir
þaranig á sinn bátt frelsi Shakespearies-
ieikritsinis.
Áharageradur niút'ímaleikritsins hafa þó
skapað vark saiwhliða hinu realiska nú-
tímaleikriti sam telja má klassísk. Pét-
ur Gautur er gotit dæmi um þetta, en
því miðuT einisdæmi meðal vertoa Ibsens.
Það er dæmigert að Ibsen bafnaði Pétri
Gaut sáðar á lífsferli sínum. — Altfred
Jarry, höfunduir Buibba konunigs ag einn
af brautryðjenduim aibsuird-Ieikritsins,
þótti Ibsen áfcaiflliega iieiðinlfeguir, að und-
anskildum Pétri Gaut. Þetta er í sjálfu
sér táknirænit. Það sem er þó athyglilegast
við Pétur Gauit er að hann er eitt meiri-
háttar leitorita Ibsanis, sem storifað er í
Ijóðuim og brýtur að öilu leyti reglur
nútímaleikritsinB. Þetta verk mium án
efa reynast lífseigaist leikrita Ibsens.
Bf athuiguð er salga lei'kritsine refcumst
við á óteljandi tegumdk leikriita, sem
hinir óláfcu tímar hatfa fætt atf sér. Sum-
ar af þessum stefnuim hafa verið svo niá-
tengdar samtíma sínum að seimni kyra-
slóðir hafa hafnað þeim í heild sinni
eða hreinlega efcki sfcilið þær. Sem
dæmi um þetta miá nafna, imielodramað,
restorationskomedíunia,         sanitimental-
dramað, comedies of mamners. Allar
þessar sitefnur tfæddu af sér humdruð
leikrita, en það heyrir til hreiraniar wnd-
aratekninigar ef eittbvert þekiria er leikið
í dag. Þau voru hrein börn samtímans
og dóu með honum. Hið realiska nú-
tírnaleilkrit mium hljóta sömu örilög, það
er barn samitímians og hvertfur með hon-
um. Absurd-leikhúsið er hins vegar
barn allra 'tiírraa ag á l'ífsvon sínia fólgraa
í því, eina og Geongie E. Well'waTith hetf-
ur berat svo ógleymanlega á í bók sinni
The íbeatre of protest and paradox.
Eragin stafna í leitoritun hefur breiðzt
jafn ört út á skömmum tíma og náð
jafn mifclum ladimeniraum virasæildum og
absuird-leilkritið. Hér er að vísu villandi
að nidta orð'ið steíiraa, því aíbsurd-höfund-
arnir hafa aldrei myndað sérstaka hópa
eða gefið út sameiginlegar yfirlýsingar.
Absurd-leifcritið kemur upp saimitímis
meðal óllíkra höfunda, sem eiga fá-tt
sameigiralegt inmbyrSlis, annað en að hafa
misst trúraa á nútimaleikritirau, sam þeir
upplifa sem yfirborðskaninda sáltfræði, í
þrönigu formi, sem berst við vindmyllur
þjóðfélaigsinis. Absurd-leikritið esr tiíiraun
til að nálgast hið upprumalega í leikraum
sjálfum: darasinm og ljóðið — og skapar
þanmig lei'khús fjöldans í anda Grifckj-
anna.
Leikhússtofniarnir, sfcólar og gagnrýn-
endur er nú smám saman að átta sig á
því að hið realiSka raútímaleikrit hetfur
lifað sitt fagursta sfceið. Breeht-þreyta,
eins og það ar kallað, garir stöðuigt meira
vart við sig meðal þeirra yragstu í leik-
húsirau og socialrealisminn er orðinm
jafn bragðlaus og staðið vatn.
Fólkið hefur fjarlægzt lei'khúsið og
galdur þess. Það er Ijóðið, seiðinaign
leiksiras og sýnir skáldsias, en efcki
blaðamanirasins og gagnrýraanidanis, sem
þarf að flytja aftur iran í leikhúsið, eigi
það að eiga von um framtíð.
Leikhúsgagnnýneradur heima lifa eran
í griárri ÆornieSkÍu — þó loks sé að rofa
til og veknienmitaður maður með þrosk-
aðan smietok hafi bætzt í hóp þeirra niý-
laga. Það er í raunirani ekfcert furðulegit
að dómur bans styngi algjörlega í stúf
við skoðanir annarra gagnirýnenda — og
er aðeinis til að uiradirstrika þau nýju
viðliiorf, sem haran hefur komizt í sniert-
ingu við.
Meðan íslenzkir gagnrýnendur japla
stöðugt á því að eitthvað leikrit eigi
ekki erindi til áhorfenda, að ekfci hafi
verið nlógu mikill Brecbt í ákveðinmi
sýniragu og þar fram aftir götunum, veit
ég ekki til að einn einasti þeirra haíi
mininzt á það simrauileysi og dotfa, sem
bbtist í því, affl efcki var tekið upp eitt
einasta verfc hjá leikhúsumum í fyrra
eftir Beckett, þegar bamn hlaut Nobels-
verðlaunin. Á miefflan kepptust öil helztu
leikhús áiifuranar við affl sýna verik þessa
snillirags, sam einn fárra leikritahöfunda
hafur lifað það að sjá venk sín viður-
kennd sem fclassíska iist.
Framtíð leikritsims er á þeim vegi sem
absuird-leikritið hefur opnað: vegi Ijóðs
og dans.


















					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32