Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 226. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIB, MIÐVIKUDAGUR 4. OKTÓBER 1972
17
Forysfturnainmaskiprti hala
orðið í teifchúsuim höfuðibar'g-
ariirur»air í haust. Það er kuinm-
ara en svo, að imörg orð þurfi
að hafa þair um. Sveiinm Eiin-
arsson hefuir raú tekið við
slarfi Þjóðteifcbússtjóra eJBtir
raíu ána sbairf hjá L.R. Af því
tidiefmd ræddi blaðamaður
Monguinbliaðsins við Þjóðteifc-
hússtjóra.
—  Hver er að þinum dómi
gkilgireiiniimg á starfsgrumd-
velli   og   hluitverki   þjóð8ieik-
húss, Sveimn?
—  Bkki er ág viss um, að
ég kurani að svara þessari
spurmiiragu til hlitair. Sérstak-
liega þegar þess er gætt, að
nú er ríkjandi eiras konar
miUibiflsásifcainid. Starfisigruind-
völlur hússinis mium giörbreyt
ast við nýja löggjöf um þjóð-
tedfchús, sem rædd var lítil-
lega á þiragi í fyrra og verð-
ur vonamdi tekim upp affcur i
vetur og afgreidd. Þegar i
vœindum er ný l'agiasetmintg,
er kararaski út í bláimin að
reyraa að koma á umdam at
burðuraum. Bg hef huglieitt
með sjálfum mér, hver.iu ég
myradi svaira, vœri ég spuirð-
ur ál'ifcs um þessa löggjöf og
heki mig hafa íundið svör við
s'umum þeirra spurniiniga. Ég
var ekki alls kosibar sátbur
við frumivairpið í þeirri
mynd, sem það var. Bn það
genigu.r m.a. í einta áfct, 'sem ég
álit jákvæða. Það geriir ráð
fyrir          meiri          þátbtöku
starfsfólksiin,s i stefmiurnótum
teikhússiins, bæði hvað siniert
ir frumkvæði og ábyrgð. Því
fagnia ég. Ég hef s'tarfað við
leikhús, sem hefur að vissu
lieyti verið rekið á lýðræðis
legum girumdveliii. Af því
fékk ég margvistega reyraSl'U
og mesit góða. Ef velja skal
milli eiravaildsifyrirkomu-
lagsins og þess að þeir sem
verkiin virana, fái allir að
leggja orð i belg og koma sér
saiman um starfið, kýs ég síð-
ari kositimm. Hirvs vegar er
það gömul kemnimig, að i teik
húsi þurfi ákveðið eiraræði að
ríkja. 1 teifcsýraimigu er leik-
stjóri til dæmis ábyrgur.
Haran er l'iisitrænin mót-
amdi sýraintgar sininair. Þagar
margar sýrainigar eru og með
ólíkum stjórnenduim hljóta að
koma fram fjölþætt sjómar-
mið í vi'Wniubrögð'um og túlkum
um. Um það er flest gott að
segja. En við getum ekki
leitt h.iá okkur þá staðreymd,
að þessd starfsgrein er svo-
lítið grimmileg; þó að umindð
sé að ákveðrau verki geta
teikarar ekki alltaf fenigizt
við það, seim þeir kysu helzt.
Sl'ikt eir hægt í hópvinmiu —
og það form er skemmtilegt,
en það leysiir ekki alliam
vanda. Og í hópviimmu verð-
ur reyndin einmig sú, að þar
eru alltaf einhverjir, sem
hafa meira frumkvæði en aðr
ir. En ég áliít tvímæialaust að
það verði til bóta að þeir sem
starfa samam í leikhúsi fái að
hafa sin áhrif, hver og eimm
og velja sér þá sem séu i
skufcmium, þegiar listræn
stefna er mótuð..
Gömlu lögim um Þjóðleik-
húsið voru mótuð af hug-
myndum, sem nú eru á und-
anihaldi. Nú er reynt að
vimnia af meiri samábyrgð en
áður. Það er vitaskuld ekki
ný hugs'un í sjálfu sér. Við
búum við lýöræðislegt þjóð-
skipuiag, og það ætti að ná
til sem fliegt.ra greima þjóðfé-
la.g's'i'nis.
Að taka þátt
í umræðu
samfélagsins...
Hvað viðvíkur Mutverki
leikhúss — hvort sem um er
að ræða þjóðileikhús eða ekki
— hlýtur það að vera að
taka þátt í þeirri umræöu,
sem fraim fer á hverjuim tima
í samfélagimu. Varpa fram
gpurnimigum, sem skipfca máli
og eru ofarlega á baugd fyr-
ir samtiðima. Og hailda iafm-
framt í heiðri sögulegum hefð
um þeirrar forfcíðar, sem hef-
ur verið undamtfari þróumar
mútimans,
—   Eru fyriirbugaðar breyt
imgar á rekstri og verkefma-
vali?
—  Tæpliega er tímabært að
fara nákvæmiega út i það.
Eims og ég segi verður þetta
varla ljóst, fyrr en nýja lög-
gjöfin hefur tekið gildi. I
henmi er meðal anmiars gert
ráð fyrir að ekki sé eimivörð-
umigu  iteiikið   á   aðalisviði  leitk-
Að taka þátt
í umræðu
samfélagsins
og varpa
f ram spurn-
ingum, sem
máli skipta
Blaðamaður   Mbl.   ræðir   við   3\ein   Einarsson   Þjóðleikhússtjóra.
hússims; eirasfcakir hópar geti
jafn'vel leikið utanhúsis. Til-
rauniasitarfsemi verði meiri en
áður og fiieira mætti nefma.
Þefcta opniar al'Ht möguleilka,
i samræmi við margt, sem er
verið að gera erlendis. Þar
með er ekki sagt, að við eig-
um að eltast við erlendar
tízkusifcefniuT í eimu og öWiu.
En hræringar umheimsims
hljófca að berast til okk-
ar. Og við hvorki gefcum mé
viljum leiða umheiminin hjá
okkur — allira siizt í leikhúsi.
Gegraum alla leikli'starsög-
una sjáum við, að reynd hafa
verið ýmis form, hrinigsiviðið,
leikur á auðu sviði og aJ'lt
möguliegt. Þar með er ekki
sagt að eibt form sé öðru réfct
ara, heldur gkal hvert form
þjóna siinmi samitið. Nú eigum
við ísleindinigar þefcta Þjóð-
leikhús og við eiguim að
nýta það til góðs.
— Meðan Þjóðleikhúsið var
i byggimgu voru miklar von-
ir við það bundnar, bæði af
hálifu leikara og áhorfenda.
Það varð eiiras konar
óskabarn þjóðariniraar. Hefuir
þefcta leiikhús öðlazt þanm
sess í hugum almemmiings og
þá hylli, sem öll efni virfcust
standa til á símum tíma?
Þegar leikararndr
horfðu fram til þjóðleikhúss
var þeim semnilega efst í
huga sá mikli aðsitöðumiumiur,
sem yrði við tilkomu þess.
Hvað aðstöð'U leiikairanma
snertir hefur d'raumurinm
rætzt. Á því er enigimin vafi.
Þá voi-u lieikarar eimnig við-
urkenmdir af • sa.mfélagiiniu;
þeim var nú gert kleiift að lifa
af Hflt sir»nii. f>eir urðu hlut-
gjemgir í þjóðféliagiimu. Fyrsifcu
árin var áreiðamleg'a mikdð
kapp i leikhúsim'U. Þá blómistr
uðu margir þeirra leikara,
sem gátu nú siranit leikli'Stiirvni
eimni samain. En sumt af
þessu fóllki hafði unmið tvö-
falda vinimu árum samiain og
við það óheyrilega álag beð-
ið tjón á heilsu sirarai. Og það
hlaut að segja til sím. Ég er
svo eiminig þeirrar skoðunar,
að þeir sem eiga að veita list
ræma forystu og þeir, sem
vinma heimilisverkin, verði
að virana mei.ra saman. Sam-
virana er okkur ðllum nauð-
syn. Þá verður uppskeran
mest og bezt. Ég hef þá fcrú,
að það sé um margt heppi-
leora að hafa á reksifcrd og
st.iórnun hússiims lýðræðis-
liegra form, en gömlu lögim
gerðu ráð fyrir.
íslenzk verk f á
meiri hljómgrunn
—      Hefur Þjóðleikhúsið
rækt gkylidur síraair við is-
lenzkar leikbókmenmit.ir og
hlúð að hemirai, eims og því
var ætlað ?
—  Á þeim árum, sem þjóð-
leikhús var að risa dreymdi
meran uim að blómaskeið í ís-
lenzkri leikritum hæfist þeg-
ar það tæki til starfa. Bn það
gerist ekki á svo einifcaldan
hátt. Kammsiki hefur Þjóðleik-
húsið helduir ekki borið
gæfu til þess eran að vera
grundvöllur þeirrair öldu,
sem efnd stóðu til. Marga
dreymir enin þetfca blóma-
sikeið. Og ég tel það eiitt af
hðfuðhlutverki            þjóðleik-.
húss að eflia af ölluim mætbi
íslenzka leikritun. Þau verk,
sem    eru    sprottin    úr    okk
Rætt við
Svein Einars-
son, í»jóöleik-
hússtjóra
ar gamfélagi, eigin umhverfi,
eigia iðulega meira erimdi til
okkar og fá meiri hljóm-
gruran hjá áhorfendum em er-
lend verk, hve.rsu á-gæt sem
þau eru. Stundum gerast
ölduhreyfiraga.r i þessu sem
öðru. Ég álít til að mynda
að mun meiri grógka sé niú i
iglenzkri ieikritum en fyrir
einum áratug. Siðustu
ár hafa að þvi leyti verið
mikliu meira gperaraandd en
tugurinin þar á umdam. Fleiri
höfumdiaT fasit við leikritum
en áður og sumir hafa máð
hærra en nokkrir síðan þeir
Jóhanm Siigurjónisson og Kamb
am voru og hétu. Em í raum
og veru gkrifuðu þeiir ekki
fyrir íslenzkt leikhús. Þeir
höfðu erlenda leikhúsmenin-
imgu í öðru augamiu að
miininsta kosti. Ég sé ekki
ágtæðu til aranars en við get-
um eignazit mjög frambærileg
íslenzk lelkskáld; það er
ekki fámerani eða margrraemmi
sem úrsldtuim ræður. Við eig-
um þegar nokkra góða lei'k-
rifcahöfunda og ég bel ákaf-
legia brýnit að Þjóðleikhúsið
viinni fyrir islenzka höfumdia
og með þeim. Ég legg mjög
mikla áherzl'u á náma sam-
vinmiu höfumdar og leikstjóra.
Þamniig hef ég umimið og séð
umniið undamfarin ár. Og marg
ir mírwr sbarfstfélagair. 0% það
hefur ónieiibainilega gefdð góða
raun. Ég ll'nt svo á að leikrita
höfumdar eigi að vera heima-
meran i lieiikhúsi'mu og ek'ki
gestkomandi. Hvermig búa
eigi befcur í hagimin fyrir is-
lenzka höfumda er svo amm-
að mál. Það má eflaust gera
m,eð ýmsu móti. Það má bil
dæmis fasbráða höfunda. Er-
lendis hefur þó orðið mis-
jafn árairagur af slíku. Himn
svokaliaði inm'blásitur kemiur
ekki alltaf yfir höfumida, þó
svo þeir séu fastráðrair. Ea
ýmsar hugmyndir þessu lút-
andi koma fram i nýja frum-
varpirau. Og við verðuim að
flnma ieiðir, sem geta stuðd-
að að því að memn geti siit-
ið sig frá hversdaigs'legu
basli og uraraið að sínium hug-
verkum.
—      Ballettskóli leikhúss-
iras hefur verið umdeiilduir.
Hvað   viltu   segja   um   hamm?
—  Skóliiran hefur búið við
erfiða aðstöðiu. Ég hef i raum
og veru hugsað mér, að hér
verði alllis ekki rekiran sfflikur
skóli iranan vébanda leikhúss
ins. En við eygjum mú von-
amdi nýjan ríkisleiklist-
arskóla. Ballettskóíl'imtn geeti
verið iranan haras ramma eða
sjálfstæður í tenigslu'm við
haran. Þá gæti ver'ið sam-
vimraa m'iilli leikhússims og
skólams, svo að raememd-
ur fengju að koma fram i
sýndnigum. Bn umz aðrir kost-
ir eru fyrir hemdi rekum við
skólann hér i leikhúsiirau.
í kjölfar nýrra iaga uim
þjóðieikhús hlýtur eimnig að
koma reglugerð fyrir leiklist
arskólianm. Þvi sjáum við
ekki ástæðu til að taka nýja
raemenidur imn í ÞjóðHeikhúss
skólamn nú. En það fer að
verða ótrúlega aðkaliamdi að
ieysa þessi mál, svo að við
missum ekfci úr eina kyraslóð
leikara.
Samkeppni áfram
- en meiri
samvinna
—    Hvað mieð samkeppmii
leikhúsamima tveggja? Stund-
um hefur andað köldu miM-
um þeirra. Býstu við að þar
verði breyting á?
—   Samkeppni verður auð-
vitað eftir sem áður. Hún er
sem sMk holl og örvamdi. Bn
vomandi verður meiri sam-
vinraa. Það er ekki fjarri lagi
að hugsa sér að leifcarair
verði hreyfanlegri en áður,
þar á ég við að þeir flari
k'aniraski milli leitohúsanma ár
í seran. Slífct gæbi verið gobt
fyrir alla aöila. Sama máli
gegndi þá eiranig um aðra
starfsmenm leilkhússins, svo
sem leifcsitjóra og lei.kmynda-
teiknara. Kamraski leikhúsdn
gætu komið sér meira samiam
og forða-zt að leita á sömu
mið samitimis.
—  Hvað vill fólk sjá i leik-
húsi, Sveiran?
—   Hvermig á ég að svara
því? Ég sagði áðan að ístenzk
verk femgju að öliium jafmaoi
meiri hljómgrumm em erlend
— af þjóðfélagi þírau ertu
kominm og þairagað skallbu aft
ur leita. Uragt fólk, sem kem-
ur i leikhús leitar eftir þvi
að verkið segi því eitthvað,
veki það til umhuigsurnair.
Það er ekki einíhl'ítt að halda
því fram, að ákveðinm hópur
sæki gamaniteiki og aminair
dramatískairi verk. Ég hygg
að hjá okkur komi breiðari
hópur áhorferada í leiikhús
en víða aranars staða.r. Sbund
um firansit mér líka of
Mtið  gert  úr  góðum   gamam-
Framhald á bls. 19
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32