Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 65. tölublaš og Ķžróttafréttir 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 22. MARZ 1977
31
Rekstrar- og afurðalán bænda:
Lánafyrirgreiðsla
beint til bænda
Tveir þingflokksmenn stjórnarandstöðu lýstu
stuðningi við tillögu til þingsályktunar þar um
Eftirtektaverðar umræður fóru fram f sameinuðu þingi
sl. fimmtudag um tillögu Eyjðlfs Konráðs Jónssonar um
greiðslu rekstrar- og afurðalána f landbúnaði beint til
bænda. Formenn þingflokka stjórnarandstöðunnar
(Lúðvfk og Gylfi Þ.) lýstu yfir stuðningi við tillöguna,
en landbúnaðarráðherra taldi tormerki á framkvæmd
hennar. Framsaga Eyjólfs Konráðs var birt f heild á
þingsfðu blaðsins sl. föstudag og vfsast til hennar um
nánari efnisatriði tillögunnar Hér á eftir verður laus-
lega rakinn efnisþráður úr ræðum annarra þingmanna
en aðeins stiklað á þvf stærsta f máli þeirra. En umræðu
var frestað voru nokkrir þingmenn á mælendaskrá.
Umræðunni verður sennilega fram haldið f sameinuðu
þingi á morgun.
marksútborguri sláturleyfishafa,
sem er 75% grundvallarverðs, en
gat þess aö Kaupfélag Borgfirð-
inga hefði greitt allt upp í 83% af
innleggi að hausti og stefnt væri
að 90% greiðslu á komandi hausti
— eða því næsta. Vextir væru
reiknaðir að fullu á þaó, sem
ógreitt væri.
Séu dregin saman þau atriði,
sem ráðherra taldi nú unnið að í
lagfæringarátt, eða þegar leiðrétt,
voru þau þessi:
„1. Að fá endurkaupaprósent-
una hækkaða.
2.  Að fá endurkaupalán á allar
afurðir landbúnaðarins, en þetta
hafi að hluta til fengizt 1971 og
1972.
3.   Að fá lánaútreikninga leið-
rétta á árinu vegna verðlagsbreyt-
inga, sem kunna að verða. Þetta
hefur verið gert fyrir mjólkuraf-
urðir (leiðrétt i marz), en ekki
sauðfjárafurðir.
4. Að f á leiðréttingu á vöxtum.
5.  Að viðskiptabankarnir veittu
sín lán í heilu lagi.
6.  Að endurkaupalán fengjust á
kartöflur í líkum mæli og aðrar
búvörur.
7.   Að fá afurðalán við fram-
leiðslu á heykögglum í græn-
fóðurverksmiðjum, sem hefur nú
tekizt.
Ráðherra ítrekaði að ýmsir ann-
markar væru á framkvæmd þeirr-
ar tillögu, er Eyjólfur Konráð
hefði nú flutt. Vitnaði hann i því
efni til viðræðna sinna og seðla-
bankastjóra. Drap hann i þvi sam-
bandi m.a. á nauðsynlegar veð-
setningar. Hins vegar þyrfti að
vinna að því að rekstrarlán
greiddust sem beinast viðkom-
andi bændum. En samhengi
þyrfti að vera í töku rekstrar- og
afurðalána, því afurðalánin
leystu rekstrarlánin af hólmi,
þegar framleiðsluvörur væru
komnar til sölumeðferðar. Ráðu-
neytið myndi vinna áfram að leið-
réttingu þessara mála. Slátur-
leyfishafar þyrftu að geta greitt
bændum 90% af afurðarverði
strax við innlegg.
UNNIÐ AÐ ENÐURSKOÐUN
LANAFYRIRKOMULAGS.
Halldór E. Sigursson land-
búnaðarráðherra vék m.a. að
gjaldeyristekjum þjððarinnar af
útfluttum landbúnaðarafurðum,
einkum af ullar- og skinnavörum,
en einnig af kjöti. Tekjur rfkis-
sjóðs (innflutningsgjöld) af að-
föngum, sem þessi gjaldeyrir
stæði undir, hefði skilað rfkis-
sjóði á aiinan milljarð umfram
það, sem margumtalaðar útflutn-
ingsbætur á landbúnaðarafurðir
hefði kostað hann. Utflutningur
hefði numið 5VS milljarði króna.
Aðflutningstekjur         rfkissjóðs
hefðu numið um 50% af þeirri
fjárhæð.
Ráðherra sagði að rekstrarlánin
gerðu bændum kleift að fjár-
magna kaup á rekstrarafurðum,
s.s. kjarnfóðri og áburði, en
Áburðarverksmiðjan lánaði 50%
af áburðarverði með baktrygg-
ingu í afurðalánum. Rekstrarlán-
in væru og framfærslueyrir
bændafólks unz andvirðí fram-
leiðslu fengist greitt. Ráðherrann
rakti síðan þá þróun sem orðið
hefði í meðferð rekstrar- og af-
urðalána til bænda gegn um árin,
en mál þessi voru í sífelldir
endurskoðun.
Ráóherra sagði að unnið væri
að því að viðskiptabankarnir
veittu sín viðbótarlán (30% ofan
á lán Seðlabanka) í einu lagi, f
stað þriskiptrar greiðslu. Ef
reiknað væri með vísitölu búvöru-
verðs 100% 1970 væru afurðalán
komin í 358% 1975. Þau hefðu
aukizt að verðgildi um 47,2% um-
fram það, sem verðhækkanir hafa
verið. Afurðalánin veitast út á
veð í afurðum, sagði ráðherra; því
verði afurðasölufélögin að taka
þau og ábyrgjast greiðslur þeirra.
Ráðherra sagðist hafa rætt
þann möguleika við seðlabanka-
stjóra að lán þessi yrðu greidd
bændum beint. Það hefði korhið
fram, að slíkt myndi reynast mjög
erfitt í framkvæmt, „þvi einhver
yrði að vera ábyrgur aðili líka, og
að þeirra mati gat það nú ekki
verið annar en sláturleyfishafi",
sagði ráðherra. Hins vegar mætti
e.t.v. koma þessu betur fyrir en
nú er, og samræma sjónarmið,
sem fram kæmu i tillögu Eyjólfs
Konráðs og þau , er ríktu hjá
ráðuneytinu. Ráðherra ræddi síð-
an um leiðir, sem athuga þyrfti í
þessu sambandi, og rakti jafn-
framt dæmi þess, að seljendur
væru „búnir aðfá hjá sínum við-
skiptafyrirtækjum meiri fyrir-
greiðslu heldur en þau hjá sínum
viðskiptabönkum."
Síðan ræddi ráðherra um lág-
fliÞinci
SÖMU LANAREGLUR FYRIR
BUVÖRU OG AÐRA
FRAMLEIÐSLU I LANDINU.
Lúðvfk Jósepsson (Abl) minnti
á f jölmenna bændafundi víðs veg-
ar um land, sem haldnir hefðu
verið á sl. hausti, einkum um
lánamál landbúnaðar. Það er mín
skoðun sagði Lúðvik, að taka
þurfi lánamál landbúnaðar fyrir
með nýjum hætti og breyta þeim í
grundvallaratriðum til samræmis
við giidandi reglur i öðrum at-
vinnugreinum í þjóðarbúskapn-
um. Bankakerfið á að sjálfsögðu
að lána hverjum bónda eðlilegt
rekstrarlán frá ársbyrjun og fram
i sláturtíð; þannig, að tryggt sé, að
bóndínn fái laun sín greidd með
eðlilegum hætti þar til afurðir
hans eru yfirteknar af kaupanda
til dreifingar. Eftir sláturtið sé
eðlilegt að rekstrarlán séu leyst af
hólmi með afurðarlánum, þann
veg að sláturleyfishafi geti gert
sómsamlega og tímanlega upp við
innleggjendur. Þannig væri fram-
kvæmdin í öðrum atvinnugrein-
um framleiðslunnar í landinu.
Nú væri hins vegar sá háttur á
að aðrir aðilar en bændur fengju
fyrst í hendur rekstrarlán bænda,
og hin ýmsu aukalán, en síðan
væru bændur í viðskiptum við
þessa aðila með þvi „eldgamla
fyrirkomulagi, sem þekktist
reyndar áður hjá fleirum en
bændum, þ.e. innskriftafyrir-
komulaginu". Bændur fá að vísu
sitt, stundum seint og síðar meir,
„en þessum fjármunum er bland-
að saman við margvíslegan rekst-
ur þessara aðila". Það kom og
fram á umræddum bændafundum
„að sumir sláturleyfishafar hefðu
skilað bændum þessum fjármun-
um lakara en aðrir". sagði
þingmaður.
Varðandi framkvæmd breyttra
lánahátta sagði Lúðvík: „Auðvit-
að yrðu það opinberir trúnaðar-
menn, t.d. búnaðarfélags, sem
gæfu um það vottorð, áður en
bóndi fær rekstrarlán, hvað hann
á að. fá mikið og hvað stendur til
að hann geti staðið undir mikilli
greiðslu á haustdögum. Það ætti_
að vera hægt i landbúnaði, eins og
í smáiðnaði eða margbreytilegum
sjávarútvegi, að koma við við-
bótartryggingum frá hverjum
bónda, ef það er talið nauðsynlegt
til þess að tryggja þessi rekstrar-
lán". „Ég held satt að segja, að
bændur fái aldrei lausn á þessum
vandamálum fyrr en þessu skipu-
lagi hefur verið breytt.. . " — „Ég
fullyrði það, að ef aðilum í sjávar-
útvegi væri boðið upp á þetta
fyrirkomulag, þá yrði þar almenn
uppreisn. Menn gengju ekki inn á
það, sem reka fiskibáta í dag, að
þeim væri sagt: Vegna þess að
fiskurinn þinn er lagður upp i
þessu frystihúsi, þá tekur frysti-
húsið þau rekstrarlán, sem þú átt
að fá og þú skalt einfaldlega eiga
við forstjóra þess."
„Ég held líka, að til þess að ná
eðlilegum tökum á stóru vanda-
máli, sem kaupfélögin i landinu
standa frammi fyrir nú, varðandi
fjárhagshlið rekstrar, þá verði að
breyta þessu kerfi."
Lúðvik vék síðan nokkuð að all-
mennri lánsfjárpólitik í þjóð-
félaginu, sem þyrfti vendilegrar
yfirvegunar við. Lýsti hann síðan
Halldór     E.     Sigursson
landbúnaðarráðherra.
Luðvfk Jósepsson,
form.  þingfl.
Alþýðubandalagsins.
Gylfi Þ. Gisiason, form.
þingfl. Alþýðuflokksins.
stuðningi við framkomna tillögu
Eyjólfs Konráðs, þó að hann hefði
kosið, að tekið yrði á lánsfjár-
vanda bænda með viðtækara
hætti en i tillögunni fælist.
EINDREGINN STUDNINGUR
_______VIÐ TILLÖGUNA._______
Gylfi Þ. Gfslason (A) lýsti yfir
„eindregnum stuðningi minum
við þessa tillögu". Eðlilegt sé að
Alþingi   feli   ríkisstjórninni   að
hlutast til um, að viðskiptabankar
greiði rekstrar- og afurðalán land-
búnaðarins beint til bænda. Með
þessari tillögu lýsti Alþingi því
yfir, að bændur eigi rétt á því að
fá sjálfir, beint og milliliðalaust,
umráð yfir þeim hluta lánsfjár
landsmanna, sem bankar veita i
formi rekstrar- og afurðalána til
stuðnings íslenzkum landbúnaði.
„Auðvitað eiga bændur sjálfir að
fá þau lán, sem til búrekstrar eru
veitt, en ekki þeir milliliðir, sem
annast vinnslu úr afurðum þeirra
eða sölu á þeim. Milliliðir, hvort
sem eru vinnsluaðilar eða sölu-
aðilar, eiga að sjálfsögðu rétt á
nokkru rekstrarfé úr lánsfjár-
kerfinu." „En það sem bændum
sjálfum er ætlað til búrekstar síns
á að ganga beint til þeirra. .."
Gylfi sagði það e.t.v. þægilegra
fyrir bankakerfið að hafa fáa við-
skiptaaðila og stóra, og setti sig
þvi á móti hér um ræddum breyt-
ingum. Það væru þó ekki nægileg
mótrök að kerfisbreyting væri
„óþægileg" fyrir bankakerfið.
Það kæmi hins vegar á óvart að
landbúnaðarráðherra, sem „ætla
mætti að væri málsvari hagsmuna
bænda" héldi sig við „ímynduð
hagkvæmissjónarmið          banka-
kerfisins."
Gylfi sagði síðan: „Ég tel tví-
mælalaust, aó Alþingi eigi að sam-
þykkja þessa tillögu og tryggja
þar með, að þessu fyrirkomulagi
verði breytt. Ef Alþingi samþykk-
ir þessa tillögu, þá getur banka-
kerfið ekki annað en breytt um
fyrirkomulag og tekið upp það
form, að lánin verði greidd bænd-
um beint.. "
Gylfi vék síðan að staóhæfing-
um ráðherra um hagkvæmni út-
flutningsbóta á útfluttar land-
búnaðarafurðir. Niðurgreiðslur
innanlands væru að sjálfsögðu
fyrst og fremst styrkur til neyt-
enda og hagstjórnartæki, þó
bændur nytu að visu góðs af í
mun auðseljanlegri framleiðslu.
Utflutningsbæturnar væru hins
vegar meira en umdeilanlegar.
Ráðherra héldi því fram að rikis-
stjóður hefði um 50% að-
flutningsgjaldatekjur á innflutt-
an varning, sem fengist fyrir
gjaldeyri útfluttra landbúnaðar-
affurða (sem væri 5.500 m.kr)
eða um 2700 m. kr., en út-
flutningsbætur væru hins vegar
aðeins 1400 m.kr. Hér er um
fáránlega röksemdafærslu að
ræða, sagði þingmaðurinn. Við
skulum aðeins hyggja að hlið-
stæðu. Við fluttum út sjávaraf-
urðir í fyrra fyrir 53.000 m.kr.
Væntanlega hefur rikissjóður
hliðstæðar tekjur af þeim útflutn-
ingi. Sé það rétt að landbúnaður
eigi 50% gjald af útflutningi
landbúnaðarafurða, þá á sjávarút-
vegurinn væntanlega sama
hundraðshluta af sínum útflutn-
ingi, eða 26 — 27 milljarða króna.
Ef einhver útflutningsgrein í
Framhald á bls. 46
Tillaga til þingsályktunar:
Þ jódaratkvædi um af -
nám prestskosninga
ÞRÍR þingmenn, Þorvaldur
Garðar Kristjánsson, forseti
efri deildar Alþingis, Asgeir
Bjarnason, forseti sameinaðs
þings, og Ragnhildur Helga-
dóttir, forseti neðri deildar,
hafa lagt fram tillögu til þings-
ályktunar um þjóðaratkvæði
um prestskosningar.
Tillagan        hljóðar        svo:
„Alþingi ályktar að fela rfkis-
stjórninni að láta fara fram
þjóðaratkvæði, jafnhliða næstu
alþingiskosningum, um það,
hvort afnema skuli beinar og
almennar prestskosningar.
I greinargerð er vitnað til
þess, að 3ja kirkjuþing þjóð-
kirkju islands hafi samþykkt,
árið 1962 frumvarp að lögum
um veitingu prestakalla, þar
sem gert var ráð fyrir afnámi
beinna og almennra kosninga.
Frumvarp þetta var lagt fram á
Alþingi 1962—1963, aftur 1964
enn  á ný  1972—1973 og loks
1973—1974. I hið siðasta skiptið
var málinu visað til rikisstjórn-
arinnar en varð ekki útrætt i
hin fyrri skiptin. Af hálfu þjóð-
kirkjunnar hafa verið færð
fram þau rök fyrir nýrri skipan
um veitingu prestakalla, „að
prestskosningar í núverandi
mynd reynast einatt illkynjuð
þolraun fyrir söfnuðina og þær
geri prestum óeðlilega erfitt að
færa sig til á starfssviði sinu."
Kirkjuþing hefur itrekað
áréttað afstöðu sína.
Þá er þess getið að á siðasta
þingi hafi verið lögð fram til-
laga til þingsályktunar um
skipun nefndar til að endur-
skoða lög um veitingu presta-
kalla, en ekki hlotið afgreiðslu.
Þessi tillaga hefur nú verið
endurflutt á yfirstandandi
þingi. Ljóst virðist að djúp-
stæður ágreiningur sé milli
Kirkjuþings og Alþingis um
gildi prestskosninga og hafi svo
verið sl. 15 ár. Málið sé því i
sjálfheldu og æskilegt að finna
lausn sem fyrst. Orðrétt segir í
lok greinargerðarinnar: „Þjóð-
kirkjan nýtur sérstakrar
stjórnarskrárverndar, og breyt-
ingar á kirkjuskipun rikisins
skulu samkvæmt stjórnar-
skránni lagðar undir þjóðarat-
kvæði til samþykktar eða
synjunar. Af þessu er ljóst, hve
stjórnarskráin leggur mikla
áherzlu á, að almenningur i
landinu sé hafður með í ráðum
um kirkjuskipunina. Tillaga sú,
sem hér er borin fram, skal
ekki heimfærð beint undir
þetta stjórnarskrárákvæði, en
samt er hún vissulega i bezta
samræmi við það tillit. sem þar
er tekið til fólksins, sem þjóð-
kirkjan á að þjóna. Og svo bezt
eflum við kristni og kirkju í
landinu, að samráð verði haft
við fólkið sjálft. í trausti þess
er þessi tillaga til þingsályktun-
ar fram borin."
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
24-25
24-25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48