Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 141. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						22
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 30. JUM 1977
JMtogMStÞIafeft
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
hf. Árvakur. Reykjavfk.
Haraldur Sveinsson.
Matthfas Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Þorbjörn GuSmundsson.
Björn Jóhannsson.
Árni GarSar Kristinsson.
Aðalstræti 6, sfmi 10100.
ASalstræti 6, sfmi 22480.
Ritstjórnarfulltrúi
Fréttastjóri
Auglýsingastjóri
Ritstjórn og afgreiðsla
Auglýsingar
Áskriftargjald 1300.00 kr. á mánuði innanlands
í lausasölu 70.00 kr. eintakið.
Ljúf skylda

Almenn launakjör í landinu
eru samningsatriði, er
samtök launþega og vinnuveit-
enda semja um, án stjórnvalds-
stýringar. Það er grundvallar-
regla, sem á sér baeði lýðræðis-
lega hefð og lagalegan rétt í
þjóðfélagi okkar. Engu að síður
hafa mál þróazt á þann veg,
m.a. vegna smæðar og margs-
konar sérstöðu islenzks þjóðar-
búskapar, að samningaaðilar
hafa óskað eftir meiri og minni
afskiptum ríkisvaldsins af
samningsgerð. Sáttasemjari,
sem er opinber starfsmaður,
sáttanefnd, sem er stjórn-
skipuð, og einstakir ráðherrar,
einkum forsætisráðherra, eiga
því veigamikinn þátt í því að
koma á sáttum á islenzkum
vinnumarkaði og tryggja
stöðugleika í verðmætasköpun
í þjóðfélaginu, sem endanlega
verður að bera uppi lífskjör
þjóðarinnar, eyðslu hennar og
framkvæmdir. Hlutur núver-
andi ríkisstjórnar í því að
tryggja vinnufrið í landinu er
og meiri og drýgri en flestir
hyggja, sem ekki þekkja til,
hvern veg kjaramál hafa geng-
ið fyrir sig á undirbúnings- og
samningsstigi.
Það eru fleiri atriði en krónu-
tala launa sem hafa áhrif á
almenn lifskjör og sum þess
eðlis að heyra undir verksvið
pólitiskra valdhafa. Þar má
nefna skattamál, niðurgreiðslur
á nauðsynjum, almannatrygg-
ingar og löggjöf er snertir
vinnuvernd, öryggi og holl-
ustuhætti á vinnustað, svo
nefnd séu atriði, er tengdu nú-
verandi ríkisstjórn við lausn ný-
afstaðinnar vinnudeilu. For-
ystumenn Alþýðusambands ís-
lands hafa og viðurkennt, að
hafa mætt skilningi og velvilja
ríkisstjórnar Geirs Hallgríms-
sonar i þeim þáttum kjaravið-
ræðna, er stjórnina snertu.
Einn af þeim þáttum, sem
ríkisstjómin lagði til lausnar
vinnudeilunnar, vará vettvangi
almannatrygginga. Er þar
annars vegar um að ræða
tvenn bráðabirgðalög: um
hækkun fritekjumarks tekju-
tryggingar og breytingu á lög-
um um eftirlaun aldraðra í
stéttarfélögum — og reglu-
gerðarbreyting um hækkun al-
mannatrygginga til samræmis
við kaupgjaldshækkanir á al-
mennum vinnumarkaði.
Reglugerðarbreytingin felur í
sér 27,5% hækkun trygginga-
bóta. Samkvæmt því mun
barnalifeyrir hækka að meðal-
tali á mánuði úr 12.239 krón-
um í 15.605 krónur og tekju-
trygging og ellilífeyrir hækka
um 12.350 krónur á mánuði,
eða    úr    44 911     krónum    I
57.262 krónur. Fyrir ýmsa þá,
sem búið hafa við skertan líf-
eyri er hækkunin enn meiri
vegna hækkunar fritekjumarks-
ins. Samkvæmt fyrirheitum
ríkisstjórnarinnar mega aðrar
árstekjur lífeyrisþega vera 168
þúsund krónur í stað 120 þús-
und krónur áður hjá einstakl-
ingum án þess að það skerði
rétt þeirra til uppbótar á lifeyri
— og hjá hjónum 252 þúsund
krónur í stað 168 þúsund
króna áður, frá 1. júlí nk. að
telja.
Breytingin á lögum um eftir-
laun aldraðra félaga i stéttar-
félögum staðfestir annars veg-
ar samkomulag aðila vinnu-
markaðarins um uppbót á líf-
eyri og heimilar hins vegar
greiðslur til fólks, sem búið
hefur í óvígðri sambúð svo ár-
um skiptir, á makalífeyri, á
sama hátt og um ekkjur og
ekkla væri að ræða.
Enn er eftir að ganga frá
bráðabirgðalögum um sérstaka
heimilisuppbót á lífeyri allra
einhleypra einstaklinga, sem
búa einir á eigin vegum, eins
og það er orðað í gjörðu sam-
komulagi, en í fyrirheiti ríkis-
stjórnarinnar var gert ráð fyrir,
að hún yrði 10 þúsund krónur
á mánuði.
Það hefur löngum verið talið
megineinkenni um menningar-
stig þjóðar, hvern veg hún býr
að öldruðum, sem lokið hafa
starfsdegi sínum í þágu þjóð-
félagsins. Hér á landi hefur hin
roskna manneskja orðið illa úti
vegna sívaxandi dýrtíðar, sem
gert hefur að engu sparifé
hennar frá fyrri árum sem og
hækkanir ellilifeyris. Engir
þjóðfélagsþegnar hafa orðið
jafn illa úti i verðbólguflóðinu
sem hinir öldruðu og engir eiga
meira undir því komið, að tak-
ist að hægja á verðbólguhrað-
anum. Það sem nú bætist
öldruðum í formi tekjutrygg-
ingar og ellilífeyris er tvímæla-
laust sú kjarabótin, sem bezt
kemur niður og mest þörf var
á. En sú kjarabótin hefði bezt
reynzt þeim, sem verst eru sett-
ir, ef hægt hefði verið að vinda
áfram ofan af verðbólguhjól-
inu, og raunar öllum, þegar til
lengri tíma er litið.
Tekjutrygging og ellilífeyrir
hafa ekki í aðra tíð hækkað jafn
mikið og síðan núverandi ríkis-
stjórn tók við völdum. Þessa er
rétt að minnast og meta, þó
sjálfsagt megi enn betur gera.
Það á að vera Ijúf skylda þjóð-
félagsins og þegna að sjá svo
um að hin aldraða sveit, sem
unnið hefur landi sínu langa
starfsævi, geti notið öryggis og
góðs aðbúnaðar á efri árum.
Annaðværi þjóðarskömm.
HVERT EINAí
OG HRÓP f E
Hér fer á eftir fyrri hluti ræðu
dr. Sigurbjörns Einarssonar bisk-
ups við setningu prestastefnu
1977:
Velkomnir, bræður, til presta-
stefnu. Það er óblandin ánægja að
mega koma saman í nýrri og veg-
legri kirkju Egilsstaðasafnaðar og
eiga siðan i vændum samveru á
menntasetri Austfirðinga, Eiðum,
þar sem mikils metnir kirkjunnar
menn hafa starfað. Ég hef lengi
gengið með þá hugmynd að
kveðja saman prestastefnu hér
austanlands, þótt eigi hafi getað
úr þvi orðið fyrri en nú. Ég flyt
Austfirðingum hlýjar kveðjur vor
allra, sem hér erum saman komn-
ir. Og öllum áheyrendum bið ég
náðar og friðar frá Guði föður og
Drottni Jesú Kristi.
Messa var sungin hér I kirkj-
unni fyrir stundu. Ég færi þakkir
öllum þeim, sem þjónuðu að
henni, organistanum áhugasama
og ágæta, söngfólki og prestum og
öðrum, sem aðstoð veittu. Hér var
kynntur nýr messusöngur. Hann
er þó ekki nýsaminn, þótt höfund-
ur hans sé samtimamaður. Og
ekki er hann heldur alveg ókunn-
ur hér á landi, því söngmálastjóri
vor, Haukur Guðlaugsson, hefur
með aðstoð prests síns og kórs á
Akranesi kynnt hann áður nokk-
uð og hans verk er það að setja
þennan söng við texta þeirrar
messu — eða eina gerð þeirrar
messu, — sem fyrir liggur í þeim
drögum að tillögu til messubókar,
sem lögð var fram á prestastefnu í
fyrra. Ég þakka þau viðbrögð vió
þeirri tilraun, sem mér eru kunn.
Mikil hátíðabrigði voru það að
geta boðið sr. Eiríki H. Sigmar
stólinn við þetta tækifæri. Hann
og konu hans.frú Svövu, og dótt-
ur þeirra, Elinu, bjóðum vér vel-
komin með heilshugar gleði og
þökk fyrir komuna hingað um
langan veg. Það er orðið of langt
siðan þessir frábæru og vinmörgu
fulltrúar vestur-íslenzkrar kristni
heimsóttu gamla landið, en það er
einmælt með öllum þeim, sem
þekkja þau, að slíkar séu samvist-
ir við þau jafnan, að allir vildu
sem oftast njóta. Vér væntum
mikils af viðurvist þeirra þessa
samverudaga. I fersku minni er
koma sr. Haralds Sigmars og konu
hans, frú Kristbjargar, og þátt-
taka þeirra í prestastefnu fyrir
f jórum árum. Þó að nemendur og
vinir sr. Haralds hér þekktu sr.
Eirík ekki að öðru en að vera
bróðir hans, væri það eitt nóg til
þess að vekja tilhlökkun. En eigi
þarf vinur vor, sr. Eiríkur,
að styðjast við ættartengsl né
alkunnugt álit sitt vestan hafs til
þess að vera tekið opnum örmum
hér. Til þess hefur hann allt af
sjálfum sér. Velkomnir veri þess-
ir aufúsugestir kirkju vorrar.
Þökk fyrir það, sem sr. Eiríkur
hefur þegar gefið. Fyrirfram
þakka ég það, sem hann á eftir að
miðla.
Eins og endranær hef ég hugs-
að til þess með eftirvæntingu að
vera með yður, bræður mlnir,
þegar vér eigum stefnu saman. Ég
fagna því ævinlega að fá að sjá
hópinn saman kominn, þennan
hóp, sem ég svo oft leiði hugar-
sjónum og minnist á einveru-
stundum. En hvort sem ég hef
þennan hóp fyrir augum sýnileg-
an og nýt likamlegra návista við
hann, eða ég hugsa um hann
dreifðan um sameiginlegar vig-
stöðvar, þá beinist hugur jafnan
að einum. Það er traust og styrk-
ur að dvelja við nöfnin mörgu I
þeirri bræðrasveit, sé ég tilheyri.
En fyrst og fremst vegna þess, að
nafnið eina stendur á bak við
nafnið hvert og yfir fylkingunni
allri með þeim margvislegu ein-
staklingsdráttum, sem hún geym-
ir og virðir. Það má vekja þökk og
styrkja þor að vita svo marga
vígða til fastrar þjónustu I kirkj-
unni. En þvi aðeins verður sú
kennd ekki fölskva slegin né rót-
arslitin, að einn er sá þjónn, sem
er fullkominn, ein er sú þjónusta,
sem tilvera og líf kirkjunnar er
sprottin frá og byggist á. Og sú
þjónusta, sá prestur bregst ekki
kirkjunni minni og þinni. Bróðir
sá, sem reit bréfið til Hebrea,
hugleiðir þetta á sinn djúpsæa
hátt út frá forsendum slnum og
lesenda sinna og bendir á sígildar
niðurstöður. Ég las I upphafi máls
míns kafla úr bréfinu hans. Bréf-
ið snýst um prestinn eina. En
hann ræðir llka um prestana
mörgu. Hann gerir það af því, að
hann er að leitast við að ljúka upp
fyrir lesendum sínum einhverju
af þeim háa og djúpa leyndar-
dómi, sem fólginn er I Hfi, starfi,
dauða og sigri Jesú Krists. Hann
notar prestana sem vísbendingu
eins og lesendur þekktu stöðu
þeirra og hlutverk og viður-
kenndu almennt. Tökum eftir þvi,
að uppistaðan í þeirri vísbend-
ingu er sú staðreynd, að hugsjón
prestsins kemst hvergi í mark.
Hann á að nálgast Guð sem full-
trúi syndugra manna. En sjálfur
er hann syndugur maður. Hann
er kvaddur tii þess að standa við
mærin, þar sem hin heilaga full-
komnun mætir sekri veröld ófull-
komleikans. Og sjálfur er hann
veikleika vafinn, þarf þess engu
slður en aðrir, að synd hans sé
sýknuð. Svo var um hvern prest,
einnig hinn æðsta helgiþjón i
musteri hins gamla sáttmála. Og
hvergi var það altari I heimi, sem
meðtók neina þjónustu úr hrein-
um, flekklausum höndum.
Samt voru ölturu um allt. Hvar
sem farið var um hinn forna
heim. Og svo er enn. Altari er
reyndar I hvers manns hjarta, oft
fleiri en eitt. Og þó er það einum
ætlað, altari I mannsbarmi. Ég er
Drottinn Guð þinn. Þú skalt ekki
aðra Guði hafa. Og í augum hins
helga höfundar er hvert einasta
altari eins og hróp I himininn
upp. Og nú hefur það hróp fengið
svar. Og Jesús Kristur er svarið.
Það sem þér dýrkið óafvitandi,
það boðurn vér yður, sagði Páll i
Aþenu. Og það sem hann boðaði
var sá, sem hafði fórnað sjálfum
sér á þvl altari, sem var kross,
sem hafði ofan frá stigið yfir
mærin, sem skilja jörð og himin,
duft og eilifð, líf og dauða, heilag-
an Guð og sekan mann.
Prestur I kirkju íslands er ekki
meðalgangari milli Guðs og
manna, eins og niðjar Arons áttu
að vera og margir aðrir, að
breyttu breytanda. Prestar krist-
innar kirkju færa ekki fórnir af
því tagi, sem Hebreabréfið hefur
I huga. Menn sjá ekki Krist I
skuggsjá fórnarprestsins á sama
hátt og lesendur fornir. En Hta
þeir ekki samt til prestsins I þvi
skyni að koma auga á Krist, finna
Guð? Hugmyndin um mannlega
meðalgöngu milli Guðs og manna
er vlsast nokkuð djúprætt, þótt
dulin sé og ómeðvituð. Hún kem-
ur stundum fram. Ekki sízt i
þeirri neikvæðu mynd, að menn
segjast hafa misst trúna af því að
þeir urðu fyrir vonbrigðum af
kirkjunni eða einhverjum fulltrú-
um kirkjunnar. Tilgreina gjarnan
prest I því sambandi, nefndan eða
ónefndan. Þótt þessi hugsun sé á
villigötum er hún fyllsta alvara.
Hver er ekki að leita að ein-
hverju, sem bendi skýrum stöfum
til Guðs? Og hve margir eru þeir,
sem leita afsökunar á þvl, að þeir
stjaka frá sér hinni áleitnu spurn-
ingu um Guð? Hlýtur ekki ein-
hvers staðar að vera handsaman-
legur grípanlegur þráður milli
mín og Guðs? Hvar er sú tenging,
að ljósið að ofan geti kviknað á
altari hjartans. Hvar er hið
hreina I flekkuðum heimi? Hvar
bjarmar fyrir hinu góða, fagra og
fullkomna? Hvar er þann mann
að finna, sem gefi mér hugboð,
ótvírætt hugboð um Guð?
Ef mönnum finnst þeir gripa I
tómt, þegar þeir leita þangað, sem
liklegt mátti telja, að svar væri að
fá, eða þeim finnst þeir þreifa á
allt öðru en hugur vænti, hvað
gerist þá? Gjarnan það, að menn
telja sig hafa fundið rök fyrir
innri afstöðu, sem stendur dýpra i
leynum mannlegs sálarlifs en
menn varir: Það eru fundin rök
fyrir þvi, að Guð sé ekki til, að
kirkjan sé marklaus, að prestar og
trúmenn og allt þeirra athæfi sé I
lausu lofti, svífandi á þokuhnoðr-
um Imyndunar og blekkinga.
Hitt er annað, að slik niðurstaða
er að jafnaði næsta tvíráð inni
fyrir. Það sést á því, hve rökin og
niðurstaðan er einatt kærkomið
umræðuefni og hilam.il.   -
Ekki þarf að fara orðum um
það, til hvers Nýja testamentið
ætlast af þeim, sem bera kristið
nafn, hvort sem prestar eru eða
ekki. Um köllun sinna manna hef-
ur Drottinn sjálfur, Jesús Krist-
ur, sagt stærri og sterkari orð en
nokkur annar, sem kvatt hefur
menn undir merki sin. Hann
sagði háleit orð jákvæð, sem vér
þekkjum allir og kunnum. Og
einnig nístandi alvöruorð nei-
kvæð. Vei þeim, sem hneyksla,
vei þeim, sem verða öðrum, að
falli. Vei þeim sem véla og blinda.
Betra væri þeim að hafa aldrei
fæðst.
Vér þekkjum einnig þessi orð
og kunnum þau.
Minnisstætt er mér það, sem ég
las einu sinni i minningabók eftir
danska konu, sem dvaldist lengi I
Kenya meðan það land var ný-
lenda. Hún réð sér svartan þjón,
sem reyndist vel á alla grein. En
eftir þrjá mánuði sagði hann upp
starfi slnu og vistaði sig hjá
Araba einum. Konan spurði, hvað
kæmi til, hvort honum hefði f allið
vistin illa, byðist hærra kaup eða
önnur fríðindi meiri en hann nyti
hjá sér. Nei, sagði svertinginn. En
kristnir menn boða Guð og Arabar
boða Guð. Nú langar mig að vita,
hvar hann ér I raun og veru. Þar
ætla ég að vera. Þess vegna hef ég
verið 3 mánuði hjá þér og nú ætla
ég að vera aðra þrjá hjá manni,
sem fylgir Múhammeö.
Konan segist ekki hafa gleymt
þessum orðum. Sífellt sótti þessi
hugsun að henni: Hefði ég aðeins
vitað, að það var maður hið næsta
mér, sem daglega var að gefa mér
gaum af þvi að hann var að leita
að Guði hjá mér, hversu allt öðru-
vísi hefði ég þá ekki komið fram
margoft en ég gerði.
Hvaða prestur má ekki hugsa á
þennan veg og athuga boðun sína,
dagfar, orð og gjörðir I þessu
ljósi?
Ég var einu sinni sem oftar að
vlsitera. í einni fátækri kirkju
rakst ég á tvær styttur fornar.
Þær eru skornar í tré, helgra
manna bilæti, hafa einhvern tíma
verið fagurlega pentaðar en nú
eru litirnir máðir og öll eru þessi
listaverk úr sér gengin, enda að-
eins ritjur úr samstæðu, sem end-
ur fyrir löngu hefur prýtt þennan
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44