Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 218. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						14
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 2. OKTÖBER 1977
Sigurgeir Ólafsson plöntusjúkdómafræðingur:
Vörtukláði, alvarlegur
kartöfl us j úkdómur í ár
Mörgum kartöfluræktendum
varð heldur betur bilt við, er þeir
hugðu að uppskeru sinni á þessu
hausti. Voru margar kartöflur al-
settar vörtum og vanskapaðar og
var þetta í mörgum tilfellum svo
slæmt, að uppskeran var næstum
onýt. Gildir þetta einkum um
gamla heimilisgarða á suðvestur-
horni landsins. Þar sem fyrir-
spurnum hefur nánast rignt yfir
Rannsóknastofnun landbúnaðar-
ins út af þessu og margir ná-
grannar álversins hafa ottast, að
mengun þaðan gæli verið orsökin,
þykir rétt að gera nokkra grein
fyrir, hvað hér er um að ræða.
Sjúkdómur þessi heitir vörtu-
kláði og veldur honum sveppur,
Spongospora subterranea. Þessi
sjúkdómur hefur verið hér lengi
og yfirleitt gerl lilinn skaða, en
hefur blossað upp öðru hvoru í
votviðratíð. Sjúkdómurinn þrífst
best við rök og svöl skilyrði, og
hefur verið tengdur illa fram-
ræstum jarðvegi. Það er varla
vafi á þvi, að hin mikla úrkoma,
sem fallið hefur undanfarin sum-
ur. er aðal orsökin fyrir því,
hversu alvarlegur þessi sjúkdóm-
ur er nú.
Yfír 2700 bílar
aka með
Lume
á Islandi í dag
Platínulaus
transistorkveikja er
r      r
Það skal þrennt til þess, að
sjúkdómurinn komi fram; i fyrsta
lagi þarf sveppurinn að vera til
staðar, í öiiru lagi þurfa skilyrðin
til smitunar að vera hagstæð og í
þriðja lagi þarf kartaflan að vera
móttækileg. Þau afbrigði, sem við
ræktum hér, eru öll mottækileg.
Smitefni finnst viða i görðum i
formi hvildargróa, sem geta lifað
5—6 ár, en magnið er auðvitað
breytilegt. Mest er það sennilega í
gömlum heimilisgörðum, sem
hafa verið í samfelldri ræktun í
tugi ára og í illa framræstum
görðum. Reikna má með, að mikil
aukning á magni smitefnis hafi
átt sér stað undanfarin sumur og
ef til vill hefur smitmagnið tak-
markað sjúkdóminn áður. Smit-
unin fer fram við myndun kart-
aflanna í jarðvoginum. Hvíldar-
gró, sem legið hvfa í jarðveginum
eða borisl með útsæðinu, spíra og
það myndast lífvera, sem getur
synt inn um loftaugun á'kartöfl-
unum. Þar framkallar hún frumu-
skiptingu og frumuvöxt i kart-
öfluvefnum, svo Ijósar vörtur
geta myndast á yfirborðinu.
Seinna fjölgar sveppurinn sér og
Framhald á bls. 19.
!'"¦.¦.' vtðurkenning ei
.irti-iri'. veitl i-iriurn
aðila ar hvert fyrif
Iramurskarandi <¦•¦>¦ m
nýjung.
NUTIMA-LAUSN
4- STAOREYND: Frá þvi augnabliki,
sem nýjar platínur eru settar i kveikj-
una, þá byrja þær að brenna og plat-
inubiliðaö breytast. óumflýjanleg af-
leiðing er orkutap og aukin benzín-
eyðsla.
já. STADREYND: Með notkun LUMEN
ITION er „veikasti hlekkur" kveikju-
rásarinnar (platinur og þéttir) endan-
lega úr sögunni. Að þessu leyti trygg-
ir LuMENITION hamarks orku- og
benzinnýtingu, sem helzt óbreytt.
jf STAOREYND: I LUMENITION eru
engir hlutir sem slitna eða breytast við
núning.
if STAÐREYND: Platinulaus kveikju-
búnaður var á sinum tima kynntur i
sjónvarpsþættinum „Nýjasta tækni og
visindi" og þar kom fram, að slikur
búnaður væri algjör bylting afi þvi er
varðaði benzínnýtingu og almennan
reksturskostnað.
jf STAOREYND: Platinulaus kveikju-
búnaöur var lögleiddur í Bandaríkjun-
um 1975 eftir að opinber rannsókn
sannaði, að óþorf mengun (— benzin-
eyfisla) vegna ástandsbreytinga á
platinum var úr sögunni með notkun
sliks búnaðar.
)f STAÐREYND: Astandsbreyting á
platinum er langalgengasta orsök
orkutaps  og   aukinnar   benzineyðslu.
>f STAOREYND: Slæmtástandá Platin
um er algengasta orsök þess að vélin
fer ekki i gang, sem oft hefur i för
með sér aðkeyptan akstur og vinnu-
tap.
jf STAÐREYND: Missmiði eða slit á
kveikjuknöstum, svo og slitnar
kveikjufóðringar, hafa mjög trufUndi
áhril á gang vélarinnar. Jafnvel nýjar
vélar geta haft slípunargalla á
kveikjuknöstum.
STADREYND: Slit eða gallar á
kveikjuknöstum hala engin áhrif á
gang vélarinnar með notkun
Lumenition. Jalnvel minni háttar slit
á tóðringum helur ekki trullandi
áhrif.
SfADREYND: Lumenition kveikju-
búnaður er ónæmur gagnvart raka.
HABERG hf
Sktifunní 3eSimi33345
Vesturlönd gera
sér ranga mynd
af Sovétríkjunum
Stærðfræðingurinn Vladimir Bukovski, einn þekktasti
rússneski flóttamaðurinn, sem sloppið hefur af geð-
veikrahæli í landi sínu, var nýlega í París. Eftir níu
mánaða dvöl á Vesturlöndum hefur hann myndað sér
skoðanir á því hvaða augum Vesturlönd líta Sovétríkin.
Um þær fjallaði hann m.a. í eftirfarandi viðtali við
Jean-Francois Revel í Express.
J.F. Revel: Nú ertu búinn að
dvelja i niu mánuði hér á Vestur-
löndum. Hvaða hugmyndir sýnist
þér Vesturlönd gera sér utn
Sovétrikin?
Bukovski: Hér er mikið af upp-
lýsingum. En þær upplýsingar
eru nokkuð valdar. Sérhver mað-
ur heyrir aðeins það sem hann
vill heyra.
J.F. Revel: Og hvað finnst þér
viö helzt heyra?
Bukovski: Þið hafið gert ykkur
mjög rótfasta mynd.
Revel: Dæmi?
Bukovski: Til dæmis um Rúss-
land ðg sögu þjóðarinnar. í stuttu
máli þetta, Rússland hefur aldrei
verið frjálst, Rtissar hafa alltaf'
verið undirokaðir. Þess vegna er
engin furða þó sósíalisminn hafi
mistekizt i Rússlandi. t öðru
landi, frjálsu landi, gæti sósíal-
isminn orðið annar.
Revel: En sýnist þér ekki að
atburðir, svo sem Honoluluráð-
stefnan, sýni að Vesturlönd séu
að byrja að skilja. .. í fyrsta skipti
hefur nú verið fordæmd notkun
geðlækninga til að halda fólki
niðri í Sovétríkjunum.
Bukovski: Jú, Honoluluráð-
stefnan er nýjung. Það tók sjö ár
að ná þeim tímamótum. Og þau
sjö ár voru býsna bitur. Fyrsta
viðbragð Vesturlanda sýndi þenn-
an sígilda ótta þeirra við að særa
Sovétríkin, Þið vitið hvernig
þetta er. . . ekki má móðga, betra
er að beita diplomatískum leiðum
bak við tjöldin. Opinber mótmæli
gera ekki annað en auka vand-
ann. Menn segja við sjálfa sig,
hjálpum dúfunum í Sovétstjórn-
inni til að ná yfirhöndinni yfir
haukunum. Allt þetta hjal kemur
frá fólki, sem þekkir ekki lifið í
Sovétrikjunum. Hér á Vestur-
löndum búa menn sér til ímynd af
dúfum og haukum, og yfirfæra
hana svo á Sovétríkin, þar sem
hvorki eru til dúfur né haukar.
Fyrra Heimsþing geðlækna í
Mexieo 1971 neitaði að taka málið
til meðferðar. Afleiðingin varð
sú, að strax í kjölfarið blómstraði
misbeiting geðrænnar meðferðar
og sérhæfðum geðsjúkrahúsum
fjölgaði. Jafnframt fjölgaði þeim
manneskjum, sem lagðar voru inn
á þessi geðsjúkratús. Og það sem
meira er, þessi aðferð til að halda
fólki niðri færðist út til annarra
sósialistískra rikja. Allir þeir,
sem lýstu sig mótfallna þessari
misnotkun, voru sakaðir um und-
irróðursstarfsemi og lokaðir inni.
Þess vegna eyddi ég mörgum ár-
um á slíkum himnaríkisstað —
vegna þess að vestrænir geðlækn-
ar höfðu ákveðið að hjálpa ,,dúf-
unum" í Sovétríkjunum. . .
Revel: A Vesturlöndum rikja
fordómar, sem ganga út á það að
hættulegt sé að verja mannrétt-
indin. Af þeim sprettur fordæm-
ing á Carter og baráttu hans.
Frakklandsforseti lét hafa eftir
sór i Newsweek ummæli, sem
gagnrýna stef'nu Carters.
Bukovski: Harðlinumenn og
frjálslyndari eru ekki til i Sovét-
n'kjunum, og slíkar stefnur gætu
ekki myndazt af' þeirri einföldu
ástæðu að við höfum einsflokks-
kerfi og þar er skipting i hópa
útilokuð. Um leið og örlar á mis-
ræmi, hefjast innandyra hretns-
Vestrænar þ.jóðir mega ekki fela
skoðanir sínar þegar þær tala við
Sovétríkin.
anir, mannfall, sprengingar í
flugvélum o.s.frv. Jafnvel þó mað-
ur gerði ráð fyrir því að í Sovét-
skipulaginu séu einhver brot
harðari og önnur mildari þá get
ég ekki skilið tal manna eins og
Giseards, Schmidts og annarra.
Þvi hvernig ætti einhver hörð af-
staða á Vesturlöndum að geta
hert stefnuna í Sovétríkjunum?
Þvert á móti ætti hörð afstaða á
Vesturlöndum að hjálpa þeim,
sem taka afstöðu með tilslökun i
Sovétríkjunum. Hún ætti einmitt
að leggja þeim rök í hendur.
Við getum ekki vitað nákvæm-
lega hvert stefnir i sovézkum
stjórnmálum, því það er algert
myrkraherbergi. En við getum
óbeint gert okkur hugmynd um
það af endurskini þess í viðhorf-
um stjórnenda hinna landsmanna
í sovézku blokkinni. Þau sýna
næstum öll áhuga á því að Vestur-
lönd taki upp harólínustefnu. Þau
reyna alltaf að nota haröa stefnu
Vesturveldanna til að reyna að
þrýsta á Sovétstjórnina, og sýna
henni hve óraunhæf stjórnmála-
stefna hennar er. Að auki ættum
við að láta okkur skiljast, og það
er kannski hvað mikilvægast þeg-
ar talað er um stefnu Sovétríkj-
anna, að geð stjórnenda Sovét-
ríkjanna er það sama sem
Mafiunnar. Það er ekki geð
stjórnmálaflokks eða opinberra
stjórnenda. Það bezta sem Vestur-
lönd gætu gert, væri að skipa
gamlan góðan lögreglustjóra frá
Chieago til að eiga viðræður við
Sovétríkin, mann sem hefði
grundvallarþekkingu á sálarlífi
glæpamanna.
Þegar Brandt segir að maður
verði að viðurkenna pólitiskar
staðreyhdir, þá er það alrangt.
Fyrir okkur, sem i Sovétríkjunum
búum, táknar viðurkenning á
pólitískum staðreyndum það eitt
að ganga i Flokkinn eða vinna
með KGB, ekkert annað. Frá
þeirri stundu gæti engin mann-
réttindahreyfing svo mikið sem
hafizt í Sovétríkjunum.
Revel: Telur þú að í Sovétrikj-
unum sé nægilega sterk and-
spyrnuhreyfing meðal fólksins,
til að hún geti náð fótfestu?
Bukovski: í Sovétríkjunum eru
um það bil hundrað þjóðir, eins
og þið vitið. Það er siðasta ný-
lenduveldið á hnettinum. Saga
síðustu sextíu ára hefur kennt
okkur að kúgaðar nýlenduþjóðir
gera allt sem í þeirra valdi stend-
ur, gera jafnvel örvæntingarfull-
ar tilraunir til að af'la sér frelsis.
Revel: En hvaða raunhæf ráð
eru þá til að ná árangri, sem hönd
er áfestandi?
Bukovski: Eins og er höfum við
fá vopn. En eitt vopn hefur þó
reynzt vera meira ógnvekjandi en
önnur, ef á heildina er litið. Þar á
ég við upplýsingamiðlun, það eitt
að tala. Það hefur komið á daginn,
að það vopn skelfir mest, liggur
við að það skekji kerfið, og kemur
á framfæri — jafnvel við stjórn-
endur Sovétríkjanna — vissum
nýjum viðhorfum.
Revel: Vesturlönd hafa þá
stóru hlutverki að gegna?
Bukovski: Geysistóru hlutverki.
Samkvæmt sovézkum upplýsing-
um hlusta 40 milljónir manna á
BBC. Frakkar lokuðu eins og
góðu börnin þeirri deild franska
útvarpsins, sem sendi til Sovét-
ríkjanna.
Revel: De Gaulle var góður vin-
urNikita Krusjeffs.
Bukovski: Já, vegna þess að
hann vildi vera óvinur Bandaríkj-
anna. Hann hugsaði eins og menn
gerðu á 19. öld. Hann leit á óvin
óvinar sins eins og væri hann
vinur. Það er ekki okkar skoðun.
Við eigum okkur málshátt:
„Sendið ekki úlfinn gegn hund-
unum". Vel á minnzt, Giscard
d'Estaing er nýbúinn að gefa yfir-
lýsingu, sem kom okkur gersam-
lega á óvart. Hann sagði í viðtali I
IEITIB tJlojdrar OG VID MUNUM FIHMfl húseiqn viD rðar hæti
Sölustjóri: Sigurður Benediktsson  Haraldur Magnússon Viðsk.fr.
Verðmetum íbúðina samdæqurs, vður að kostnaðarlausu oa án skuldbindinqa. Ooið 9-12 OQ 13.30-18 Kvöldsími 4261 8

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32