Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 223. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 8. OKTÓBER 1977
29
Islenzk
mynt
Þótt íslendingar hafi nú búi5
hér i landinu I rúm 1100 ár, eru
ekki nema 55 at siftan fyrsta is-
lenzka myntin var tekin I notkun.
Fram til arsins 1922 var hér notuS
erlend mynt, aSallega dönsk, en
þó gekk hér einnig önnur NorSur-
landamynt. Á söguöld var hér not-
u8 silfurmynt. sú sem köllu8 hefir
veriS Vikingaaldarmynt, en fri þvi
um 1000 til um 1800 er afar
óljóst hvaSa eoa hvort peningar
hafa veriS hér i gangi. Yfirleitt var
verzlunin vi8 útlönd vöruskipta-
verzlun. Oftast var skortur hér é
mynt og er saga vörupeninganna
sem hér voru i notkun, fri um
1850 til um 1900. dœmi um þaS.
f sambandslögunum frá 1918 er
heimild til fslendinga a8 láta sli
sina eigin mynt. Þa8 dróst þó til
ársins 1922, a8 fyrsta islenzka
tnyntin kæmi. Þa8 ér voru 10 og
25 aura peningar settir í umferS.
300.000 stykki af hvorri tegund.
Fyrstu krónupeningarnir koma
svo Íri8 1925. Ári8 1922 höfðu
verið prentaSir 222.000 krónu-
seðlar og 20.000 stykki bættust
vi8 iri8 eftir. Krónumyntin er enn
þann dag í dag slegin, en heldur
hafa gæSi metalsins rýrnao upp á
si8kasti8, mi8a8 vi8 þaS sem var
1925.
ÁriS 1926 koma svo fyrstu
tveggja króna peningarnir og kop-
armyntin, einn, tveir og fimm aur-
ar kemur áriS eftir. Tveggja aura
peningar voru aSeins slegnir árin
1926. 1931. 1938, 1940 og
1942.
Svo Ii8ur og biSur til ársins
1967. en það ir er svo 10 króna
peningurinn settur í timfnrð. Er sá
peningur sleginn. óbreyttur, enn í
dag. Fimm króna peningurinn er
fyrst sleginn iríð 1969. Þa8 sama
1 EYRIR
Þvermál: 15 mm
Þyngd: 1,6 g
Málmur: kopar
Útgefinn: 1926-1966
2AURAR Þvermél: 19 mm Þyngd: 3,0 g Málmur: kopar Otgefnir: 1926-1942	^	^
5AURAR
Þvermál: 24 mm
Þyngd: 6,0 g
Málmur: kopar
Útgefnir: 1926-1966
10 AURAR
Þvermáí: 15 mm
Þyngd: 1,5 g, 1,25 g, 0,45 g
Málmur: kopar/nikkel, zink, ál
Útgefnir: 1922-1974
#®
25 AURAR
Þvermál: 17 mm
Þyngd: 2,4 g, 2,0 g
Málmur: kopar/nikkel, zink
Útgetnir: 1922-1967
50 AURAR
Þvermál: 19 mm
Þyngd: 2,4 g
Málmur: kopar/zink/nikkel
Útgefnir: 1969-1974
2KRONUR
Þvermál: 28 mm
Þyngd: 9,5 g
Málmur: kopar/zink/nikkel
Útgefnir: 1925-1966

Allar þessar myntstærSir eru nú fallnar úr gildi. SeSlabarrkanum var skylt
að innleysa myntina til irsloka 1976.
50 króna pe.tingur fri 1970 og minnispeningurinn fri 1968.
ir kemur fram garmurinn hann
Grimur, eoa 50 aura peningurinn.
Hann itti ekki langa ævi fyrir
höndum, verSbólgufjandinn si fyr-
ir því. Þessi mynt var slegin irin
1969, 1970, 1973. og 1974.
Fimmttu króna myntin var fyrst
slegin iri8 1968. en i peningun-
um meS þvi irtali er texti sem
minnir i 50 ira fullveldi íslands
þa8 ir. Á 50 króna peningum sem
slagnir hafa veriS siSan er þessi
texti ekki.
Þa8 er stundum dalItiS mjótt
biliS milli myntar og minnispen-
ings. Mynt hefur verSgildi og er
löglegur gjaldmiSill. Minnispen-
ingur ekki. 50 krónurnar fri
1958. 500 króna gullpeningurinn
fri 1961, Jóns Sígurðssonar pen-
e**%ii
Mvnt
eftir RAGNAR
B0RG
ingurinn svo og 500 og 1000
króna siffurpeningarnir og 10.000
króna gullpeningurinn fri 1974
eru allt mynt. Þð veit ég engin
dæmi þess a8 nokkur þessara pen-
inga hafi nokkru sinni fariS i um-
fer8 sem gangmynt. SeSlabankinn
segir þetta löglega peninga. me8
þvi a8 gefa þeim verSgildi og
myntsafnarar   safna   þvi   þessum
peningum sem mynt. aö sjalt
sogðu ÖSru mili gegnir me8 Al
þingishitiSarpeningana fri 1930.
I rönd þeitta er slegið verSgildi.
tvær. fimm e8a tiu kronur. En þar
sem þa8 fórst fyrir a8 konungur
gjörSi þessa peninga löglega
mynt. er litiS i þi sem minnispen-
inga.
fslenzka myntin var slegin i
Danmörku fram til irsins 1940.
en þa8 ir voru 1 kronu peningar
og 2 eyringar einnig slegnir hji
Royal Mint. London. Þar hefur
myntin veriS slegin siSan. nema 1
krona 1971 og fyrri slitta 1 krónu
peninga 1973. sem slegnir voru
hji Royal Mtnt of Canada. SeSla-
bankinn tók við myntútgifunni af
Rikisfihir8iirí8l968.
.;t     BtSGtN h.ja
Árssett SeSlabankans 1977. Þetta eru þær myntstærSir sem nú eru í notkun.
LITIÐ EITT UM
BLÓMLAUKA    I
Nú stendur yfir sá tími
sem hvað ákjósan-
legastúr er til þess að
koma blómlaukunum —
haustlaukunum — niður
og         sennilega          er
ræktunarfólk þegar búið
að fá fiðring í fingur-
gómana við að hlusta á
allar þær auglýsingar
sem daglega klingja í
eyrum — 60 tegundir af
túlípönum fyrir utan
stórt úrval af hvers kyns
Iaukum öðrum —
heyrðist einhvers staðar
nefnt — skyldi mega
nota það?
Áhugi fólks á ræktun
blómlauka hefur greini-
lega   farið   vaxandi   hin
hversu vel tekst til með
ræktun blómlauka sem
og annarra jurta og í
miklum umhleypingum,
þ.e. þegar snögg og tíð
skipti verða milli frosts
og þíðu, hættir rótunum
við að slitna sem vitan-
lega kemur þá niður á
blómguninni. En sem
betur fer er það ekki oft
sem mikil brögð eru að
sliku og þvi engin ástæða
til annars en að líta
björtum augum og með
tilhlökkun til næsta vors.
Með því að velja skyn-
samlega þá blómlauka
sem nú eru á boðstólum
má hafa þá blómstrandi i
garðinum frá fyrstu vor-
Kaupmannatúlípaninn Hearts Delight (20 sm.) er
ljósrauður og gulhvítur. Hann blómstrar á sama
tíma og perlulilja (Museari) og fer mjög vel við
bláan lit hennar.
síðari ár og er það vel,
enda ætti enginn garð-
ræktandi — hversu litilli
holu sem hann hefur yfir
að ráða (og jafnvel þó
það sé ekki nema altan-
kassi) — að neita sér um
þá ánægju sem þessar
vinsælu,         litskrúðugu
jurtir veita.
Vinsældir sínar eiga
þessir blómlaukar vafa-
laust fyrst og fremst því
að         þakka         hversu
auðræktaðir þeir eru, má
heita að þeir geti þrifist i
hvaða jarðvegi sem er að
því tilskildu að hann sé
vel framræstur og þess
vandlega gætt að vatn
nái ekki að setjast að
laukunum. Auðvitað geta
verið   áraskipti    að   því
dægrum og alllangt fram
ásumar.
Fyrst skal þá t.d. nefna
vorboða og vetrargosa
sem mjög eru snemma á
ferðinni, oft áður en
snjóa leysir. Skömmu
síðar taka við smávaxin
afbrigði af íris og páska-
liljum         og         einnig
krókusar. Af krókusum
er úr miklu að velja.
Villitegundirnar         eru
fyrri til að blómstra en
•garðakrókusinn         kyn-
bætti sem hér er algeng-
astur í ræktun og ber
stærri blóm. Allir slíkir
smálaukar geta farið vel
hjá trjám og Vunnum en
fegurstir eru þeir þar
sem fullar sólar nvtur.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40