Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 226. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						16
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR 13. OKTÓBER 1977
Umræóur utan dagskrár á Alþingi:
Jafnari og aukinn
kosningaréttur
Þingflokkanefnd kanni samstarfsvilja
um breytingar á yfirstandandi þingi
GEIR Hallgrímsson forsætisráðherra lýsti því yfir á
Alþingi í gær, í svari við fyrirspurn frá Gylfa Þ. Gísla-
syni, að ríkisstjórnin hefði ákveðið að beita sér fyrir
viðræðum milli stjórnmálaflokka, til að kanna hvaða
úrræði væru fyrir hendi til endurbóta á kosningalöggjöf
og stjórnarskrá. Jafnframt myndi stjórnarskrárnefnd
innt eftir skýrslu og greinargerð um störf nefndarinnar
almennt, þ.á m. því er lýtur að breytingum til jöfnunar á
kosningarétti (vægi atkvæða) og valfrelsi kjósenda milli
frambjóðenda á framboðslistum. Forsætisráðherra lagði
áherzlu á, að viðræður yrðu hafnar í þeim tilgangi að
kanna, hve víðtæk samstaða næðist meðal þingmanna á
þessu sviði. Ekki væri ástæða til að fara út í persónuleg
viðhorf sín nú, enda hefði hann þegar látið þau í Ijós á
opinberum vettvangi.
slíkra breytinga. Þingflokkur Al-
þýðublokksins bæri því fram
fyrirspurn til forsætisráöherra
hvaö rikisstjórnin hygðist gera í
þessum málum — á þessu þingi.
Hreyfi ríkisstjórnin því ekki
muni Alþýðuflokkurinn flytja
þíngsályktun, þar sem sérstakri
þingnefnd verði falið að semja
frumvarp um breytingar á stjórn-
arskrá og kosningalögum, sem
feli það í sér að kjósendur hafi
sem jöfnust áhrif á skipan Al-
þingis, án tillits til búsetu, og að
þeir hafi úrslitaáhrif á, hverjir
hljóti kosningu af einstökum
framboðslistum.
Þessari fyrirspurn svaraði for-
sætisráðherra svo sem að framan
greinir.
Jafn kosningarréttur
Fersónulegra kjör
Gyifi Þ. Gíslason (A) kvaddi
sér hljóðs utan dagskrár i neðri
deild Alþingis í gær og gerði að
umtalsefni jöfnun kosningarrétt-
ar í landinu og persónulegra val
sveitarstjórnarmanna og þing-
manna. Dráttur hefði orðið á
endurskoðun stjórnarskrár. Verk-
efni hennar væri og miklu víð-
tækara en þeir tveir þættir, sem
hahn nefndi hér. Að sínu mati
væri ástæða til að fela sérstakri
þingnefnd að fjalla sérstaklega
um þau mál, er lúta að kosningum
og rétti kjósenda, þannig að unnt
væri að afgreíða þau á þessu síð-
asta þingi kjðrtímabilsins. Til
þess væri tóm, ef vilji væri fyrir
hendi. Og svo virtist sem slíkur
vilji til breytinga á kosningalög-
um, í átt til aukins lýðræðis, væri
til staðar. Því væri ástæða til að
kanna nú, hve víðtækri samstöðu
væri   hægt   að  ná  á  Alþingi  til
Færar leiðir
til breytinga
Ingólfur Jónsson (S) kvaðst
hafa rætt þau mál, sem hér hafði
borið á góma, viö dr. Gunnar
Schram    prófessor,    starfsmann
Endurskoðun á
geðþóttaákvörðun
HIN fyrirvaralausa og með
öllu óvænta lokun Háskóla
Islands og menntaskólanna
hér i bænum, — vegna verk-
falls BSRB er ákvörðun sem
eðlilega hefur vakið undrun
og mikið umtal fólks.
Slíkt þarf engan að undra,
því ekkert smámál er það
fyrir þúsundir nema við þess-
ar menntastofnanir að rjúfa
starfsfrið þeirra að ástæðu-
lausu og skipa þeim út á
götuna. Ekki eru kennarar
þessara skóla aðilar að verk-
fallínu
Engu er líkara en að
menntamálaráðherra geri sér
enga grein fyrir því, sem
þessí röskun hefur í för með
sér. — Það er eins og hann
haldi að lokun skólanna sé
eitthvað í líkingu við að
hætta við að fara í fimmbíó.
Ráðherrann hlýtur að gera
sér grein fyrir að nemendur
þessara skóla þurfa að skila
fyrirframákveðnu námsefni á
ákveðnum tímum skólaárs-
ins. Svona lokun getur því
hæglega haft í för með sér
m.a. að fara verður hraðar
yfir námsefnið en forsvaran-
legt getur talizt.
Einn er sá staður, þar sem
ég hélt að þetta myndi vekja
mikla   athygli   og   umræðu,
það er í sölum Alþingis. Þó
ekki séu margir dagar síðan
þingið kom saman, er engu
likara en að lokun marg-
nefndra skóla hafi farið fram-
hjá þeim sem þar starfa. Eng-
inn hefur beðið menntamála-
ráðherrann um að gera þing-
heimi grein fyrir þessari geð-
þóttaákvörðun sinni á þriðju-
daginn var.Hvar eru rökin?
Nei, enginn hefur spurt um
það og er það miður farið.
Lokun skóla með þeím
hætti sem hér virðist hafa átt
sér stað getur ekki og má
ekki vera ákvörðun eins ráð-
herra í heilli ríkisstjórn á Is-
landi. Slíka ákvörðun verða
allir ráðherrar hennar að taka
sameiginlega.
Fullyrða má að mikill meiri-
hluti þeirra háskólastúdenta
og menntaskólanema, sem
voru reknir út á götuna um
daginn, vilji beina þeim til-
mælum til allrar ríkisstjórnar-
innar i heild að taka ákvörð-
un menntamálaráðherra til
endurskoðunar; opna skól-
ana og tryggja þar með
skólafólkinu starfsfrið á ný-
byrjuðu skólaári. — Nógur
er            innanlandsófriðurinn
samt.
Sverrir Þórðarson.
stjórnarskrárnefndar, m.a. hverj-
ar breytingar væru tiltækar með
umfjöllun á kosningalögum. Vafa-
mál væri að tími ynnist til að
breyta stjórnarskrá með þeim
hætti, sem eðlilegt væri að standa
að slíkum breytingum, fyrir kom-
andi alþingiskosningar. Hins-
vegar væri til athugunar, hvort
vilji væri fyrir hendi til breytinga
á kosningalögum. Þær leiðir, sem
færar þættu í því efni, væru þess-
ar:
1.  Ef vilji væri fyri hendi mætti
gera þá breytingu á 122. gr. kosn-
ingalaga, að uppbótarþingsætum
yrði úthlutað eftir atkvæða magni
einu saman en ekki hlutfalli át-
kvæða.
2.  Þá mætti og fella niður það
ákvæði, að aðeins 1 uppbótarþing-
maður mætti koma í hluta sama
flokks í hverju kjördæmi.
Hagstofan hefði reiknað út að
þessar breytingar myndu flytja
uppbótarþingmenn yfir til
Reykjavíkur- og Reykjaneskjör-
dæma, — og leiðrétta misræmi
milli vægis atkvæða í kjördæm-
um, úr 1 á móti 4 — eins og það
hefði mest reynst 1974 — í 1 á
móti 2. Miðaö við síðustu kosn-
ingatölur hefðu, með þessum
breytingum, verið 2645 atkv. að
baki hvers Reykjavíkurþing-
manns, 2876 i Reykjanesi, 2235 á
Norðurlandi eystra en undir 200 í
öðrum kjördæmum.
Unnt myndi og að koma á per-
sónubundnum kosningum með
lagabreytingum einum saman. 1)
Einfaldasta leiðin væri að lög-
festa ákvæði um að nöfnum a.m.k.
aðalmanna á framboðslistum
skyldi raðað i stafrófsröð, ekki í
númeraröð eftir flokkaákvörðun
eins og nú tíðkast. Kjósandi tölu-
setur síðan nöfn frambjóðenda á
þeim lista er hann kýs að eigin
geðþótta. Þannig er málum háttað
í írlandi. Einnig í framkvæmd í
Danmörku, þar sem slíkt er þó
ekki lögskylt. Sl. 10 ár hafa allir
flokkar þar boðið fram óraðaðan
framboðslista, nema kommún-
istar og Vinstri-sósíalistar. 2) Þá
mætti og setja í lög heimildar-
ákvæði til flokka um sjálfræði
þeim til handa, um framsetningu
raðaðs eða óraðaðs lista, eins og
tiðkast í Danmörku. 3) Breyta
mætti 110 gr. kosningalaga, þann
veg, að breyti kjósandi röðun á
lista, hafi sú breyting fullt gildi í
stað 'á gildis, eins og nú er. Jafn-
vel mætti hafa gildi breytingar
tvöfalt, til að vega upp á móti
valdi flokks við rööun á lista. 4)
Innleiða mætti hliðstætt fyrir-
komulag og dönsk lög gera ráð
fyrir. Núverandi kjördæmaskip-
an yrði þá óbreytt og heildarmagn
atkvæða flokki til handa í hverju
kjördæmi réði úrslitum um þing-
mannatölu hans. Hins vegar yrði
kjördæmum skipt upp í einmenn-
is eða tvímennis kjörsvæði. Sömu
frambjóðendur yrðu í framboði i
öllum kjörsvæðum en ekki i sömu
röð. Þeir frambjóðendur, sem
flest fengju persónuleg atkvæði
myndu síðan deila með sér at-
kvæðum viðkomandi flokka í
kjördæminu. Með þessum hætti
væri að hluta haldið í kosti ein-
menniskjördæmis, þótt áfram
yrði kosið hlutfallskosningu í
stórum kjördæmum.
Þetta væru hugsanlegar leiðir,
sem kanna þyrfti, bæði efnislega
og með tilliti til hugsanlegrar
samstöðu í þinginu. Stjórnar-
skrárnefnd myndi koma saman,
að'sögn formanns hennar (Hanni-
bls Valdimarssonar) mjög fljót-
lega, og yrðu þessar leiðir að sjálf-
sögðu einnig ræddar þar.
Sýnt hvert stefnir
Ellert  B.  Sihram   (S)  þakkaði

<ieir
HallKrfmsson
Gvlfi Þ.
Glslason
lni-ólfiii                             Ellert B.
Jonsson                            Schram
Þorarinn
Þórarinsson
Gylfa fyrirspurn og ríkisstjórn
þegar tekna ákvörðun um þing-
flokkanefnd. Sýnt væri, hver vilji
þingmanna er í þessu efni, enda
þegar komin fram bæði þings-
ályktunartillaga og frumvarp að
lögum, sem ganga í svipaða átt.og
fyrirspurn Gylfa. Hann minnti og
á tillögu til þingsályktunar, sem
hann og 15 aðrir þingmenn hefðu
flutt um þetta efni á sl. þingi.
Jafnt vægi atkvæða, eða sem jafn-
ast vægi þeirra, og valfrelsi kjós-
enda milli frambjóðenda á sama
framboðslista væru spor að auknu
lýðræði í landinu. En ekki væri
Framhald ábls. 21.
Þingfréttir
í stuttu máli:
18 ára
kosninga-
aldur til
sveitar-
stjórna
I GÆR voru lögð fram eftirfar-
andi þingmál:
% — Frumvarp til laga, flutt af
Benedikt Gröndal (A), þess efnis
að kosningaréttur til sveitar-
stjórna skuli miðast við 18 ára
aldur (í stað20 ára nú).
% — Frumyarp til laga, flutt af
Sighvati   Björgvinssyni    (A)   og
tveimur öðrum þingmönnum Al-
þýðuflokksihs, þess efnis að kom-
ið verði á fót samstarfsnefndum
starfsfólks og stjórnenda fyrir-
tækja og stofnenda, sem hafa í
þjónustu sinni 40 starfsmenn eða
fleiri (undanþegin er áburðar-
verksmiðja og sementsverk-
smiðja). Nefndirnar skulu vera
stjórnendum til ráðuneytis um
vinnuaðstöðu, vinnutilhögun og
starfsumhverfi.
#  — Frumvarp til laga, flutt af
sömu þingmönnum, um breytingu
á hlutafjárlögum, þess efnis, að
starfsfólk fyrirtækja, þar sem
vinna 40 eða fleiri, öðlist rétt til
að kjósa úr sínum hópi fulltrúa í
stjórnir fyrirtækjanna.
#  — Tillaga til þingsályktun-
ar, flutt af IVIagnúsi Kjartanssyni
(Abl), þess efnis að Alþingi skori
á rikisstjórnina og fulltrúa Is-
Iands i Norðurlandaráði, að beita
sér fyrir því að Grænlendingar fái
fulla aðild að Norðurlandaráði.
0 — Tillaga til þingsályktun-
ar, flutt af Benedikt Gröndal, um
allsherjarathugun og úttekt á ör-
yggi og hollustuháttun aæ vinnu-
stöðum.
% — Tillaga til þingsályktun-
ar, flutt af Helga F. Seljan (Abl),
og fleiri samflokksþingmönnum,
þess efnis að ríkisstjórnin undir-
búi frumvarp til laga, er tryggi
innlendri lyfjaframleiðslu „for-
gang umfram innflutt lyf, sé hún
fyllilega samkeppnisfær."
Nefndakjör
á Alþingi
1 GÆR var kjörið f þingnefndir
— bæði í Sameinuðu þingi og
þingdeildum.          Þingnefndir
verða þann veg skipaðar.
SAMEINAÐ ÞING.
Fjárveitinganefnd: Steinþór
Gestsson (S), Pálmi Jónsson
(S), Lárus Jónsson (S), Ellert
B. Schram (S), Þórarinn Sigur-
jónsson (F), Ingi Tryggvason
(F), Sighvatur Björgvinsson
(A), Geir Gunnarsson (Abl)og
Helgi F. Seljan (Abl). Breyting
frá fyrra þingi: Ellert B.
Schram kemur í stað Jóns heit-
ins Arnasonar, þingmanns
Vestlendinga.
Utanríkismálanefnd: Jóhann
Hafstein (S), Friðjón Þórðar-
son (S), Guðmundur H.
Garðarsson (S), Þórarinn
Þórarinsson (F), Tómas Arna-
son (F), Gylfi Þ. Gíslason (A)
ogGiIsGuðmundsson (Abl).
Varamenn:            Ragnhildur
Helgadóttir (S), Eyjólfur K.
Jónsson (S), Pétur Sigurðsson
(S), Steingrímur Hermannsson
(F), Ingvar Gíslason (F), Bene-
dikt Gröndal (A) og Magnús
Kjartansson (Abl).
Atvinnumálanefnd:         Guð-
mundur H. Garðarsson (S), Jón
G. Sólnes (S), Sverrir
Hermannsson (S), Steingrímur
Hermannsson (F), Páll Péturs-
son (F), Karvel Pálmason
(SFV) og Gils Guðmundsson
(Abl).
Allsherjarnefnd: Lárus Jóns-
son (S), Ölafur G. Einarsson
(S), Ellert B. Schram (S), Jón
Skaftason (F), Jón Helgason
(F), Magnús T. Olafsson (SFV)
og Jónas Árnason (Abl).
Þingfararkaupsnefnd: Sverr-
ir Hermannsson (S), Friðjón
Þórðarson (S), Sigurlaug
Bjarnadóttir (S), Ingvar Gísla-
son (F), Gunnlaugur Finnsson
(F), Eggert G. Þorsteinsson
(A) ogHeigi F. Seljan (Abl).
Frá nefndakjöri í þingdeild-
um verður greint á þingsíðu
Mbl. síðar.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36