Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 240. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ. LAUGARDAGUR 29. OKTOBER-1977
15
UM DAGINN hitti ég á förnum
vegi hér í Miðbænum séra Jón
Thorarensen,' fyrrum Nes-
sóknarprest hér í Reykjavík.
Við spjölluðum dálitla stund
saman. Sagði hann mér að nú
hefði hann betri tíma tii að
sinna hugðarefnum sínum.
M.a. sagði hann mér að nú væri
ný bók og prentun hennar að
ljúka. Þessi bók er Svalheima-
menn.
Við löbbuðum saman nokkra
stund. Sagði Jón nokkuð nánar
frá þessari bók sinni. Ég spurði
hann um heiti hennar, Sval-
heimamenn? Eru það pólfarar,
sem þú ert að segja frá? Nei,
nei, þetta er ættarsaga og sögu-
sviðið í sunnlenzkum verstöðv-
um og austur « í Árnessýslu.
Sögupersónurnar eru all-
margar, svo sem kollegi minn
úr prestastétt, stórbændur og
útvegsbændur. Þá eru systur
sem skipa allmikið rúm i
sögunni, og kallaðar Sandgarós-
systur, dönsk ungfrú, Daniel-
sen, úr Stakksvfk. Ættarsaga —
með átökum um glæsimenni. í
söguþræðinum er að finna þjóð-
háttalýsingar með t.d. lýsingu á
skipum hinna fornu útgerðar í
sunnlenzkum verstöðvum o.fl.
Hverjir eru nú helztu
heimildamenn þinir, séra Jón?
Þar koma hreint ekki fáir við
sögu. Fyrst verð ég að nefna
Odd Oddsson, sjómann, fræði-
mann, gullsmið og miklu seinna
símstöðvarstjóra á Eyrarbakka.
Það fer ekki milli mála, sagði
séra Jón, að Oddur, sem lézt
árið 1938, ber ægishjálm yfir
alla, sem ég hefi kynnzt, að
fróðleik og minni. Hann var
ótæmandi. Þegar ég var prestur
austur í Hruna var Oddur þar í
nokkra daga hjá okkur
hjónunum. Skrifaði ég þá upp
eftir Oddi allt það, sem ég gat.
Mér virtist hann ákaflega
fróður þessi merki fræðimaður.
Aðrir heimildamenn þessarar
ættarsögu minnar eru amma
min, Herdis Andrésdóttir,
skáldkona, d. 1938, Helgi
Ágústsson, tengdasonur Odds,
og Einar Jónsson, óðalsbóndi i
A myndinni er séra Jón Thorarensen rithöfundur að gera að gamni sfnu við einn gainlan Suðurnesja-
mann og ættfræðing, Guðmund A. Finnbogason f Innri-Njarðvfk. 1 flestum bóka sinna sækir séra Jón
efniviðinn til Suðurnesjamanna. Sjálfur er séra Jón alinn upp á Suðurnesjum, en segist þó samt ekki
þora að telja sig ekta Suðurnesjamann. — Og hér bætti hann við vfsu. Er hún frá þeim tfma er séra Jón
var prestur austur f Hruna og gestir f heimsókn hjá hoiiiim og Ingibjörgu konu hans. Þegar maddaman
hafði gefið þeim steik kom þessi vfsa fram hjá þeim. Meðal gestanna var Pálmi Hannesson er þá var
rektor Menntaskólans f Reykjavfk. — Visan er svona:  Marga gesti hefur hresst,
Hrunaprestur slyngur.
A þvf sést það ailra bezt,
er hann Vestfirðingur.
»
Svalheimamenn
99
Reykjadal í Hraunasókn. Loks
er mér óhætt að hafa með í
þessari upptalningu vinnu-
fólkið á æskuheimili minu,
suður í Kotvogi í Höfunum. Eg
var nánast sagt i verklegu námi
hjá þessu fólki, þar sem það
gekk að daglegum störfum
sinum.
Ég tel að þessi nýja saga mín
eigi þvi það sammerkt með Ut-
nesjamönnunum    minum    frá
Ný bók eftir
séra Jón
fyrrum Nes-
sóknarprest
Stutt samtal
við höfundinn
árinu 1949, að vera sproltin upp
úr jarðveginum kringum
vinnandi fólk til sjávar og
sveita, sem hafði ólrúlega verk-
menningu og verksnilld lil að
bera. Og sem ofaná þetta hafði
á harðbergi ótal orðatillæki og
hið hreina mál atvinnulífsins.
Þessi nýja bók séra Jóns
Thorarensens, er rúmlega 400
bls. Kápumyndina og skreyl-
ingar    við    upphaf    kaflanna
f jóra, sem bókin skiplist i, gerði
dóttir séra Jóns, Elin, en hún
lærði við listahásköla suður I
Madrid á Spáni. Svalheinia-
menn séra Jóns Thorarensens
verður fimmta bók hans. Rit-
höfundarferill hans nær nú
orðið alllangt aftur í límann.
Fyrst kvaddi hann sér hljóðs
árið 1929, en þá fóru að birtasl
eftir hann þjöðsögur, sagna-
þæltir og annálar. Hér var um
að ræða Rauöskinnu, sem hann
kallaði svo, en R:uðskinna koni
út i 12 heftum, hið síðasla
þeirra kom út árið 1961. Árið
1945 skrifaði séra Jón endur-
minningar Erlends á Breiðaból-
slað á Alftanesi Björnssonar.
Sögusviðíð er Alftanes. inann-
líl'ið þar kringum aldaniólin
siðuslu. Næsl kom úl skáld-
verkiö Utnesjamenn. Það telur
séra Jón vera fyrstu tilraun
sína til að skrifa skáldverk.
Sögusvið Ulnesjamanna eru
Suðurnesin, aðallega Hafna-
hreppur og Miðnes — við get-
um lika notað annað heiti yfir
hinn landfræðilega íanuua Ul-
nesjamanna og sagl Kirkju-
vogs- og Hvalsnéssókn. Eitl
áhrifamesta atriði sögunnar er
þegar stórflóð eyðilagði Bás-
endakaupstað árið 1799. Ut-
nesjamenn hafa nú komið úl í
þriðju útgáfu sagöi séra Jón,
reyndar fyrir fjórum árum.
Annað skáldverk séra Jóns koin
úl árið 1960. Það er skáldsagan
Marina. Söguheljuna i bókinni,
Marinu, lælur Jón eiga heima á
Gulltjörn i Hafnahreppi Önnur
útgáfa af þessari bók séra Jóns
kom-út fyrir 8 árum.
Verk á undan Svalheima-
mönnum var lika heildarúlgáfa
á Rauðskinnu-heftunum tólf, í
þremur bindum, en bætt við
þjóðhátlaþáUum. Þeir eru m.a.
Odds Oddssonar, fræðimanns á
Eyrarbakka.
Bækur Jóns Thorarensens.
sem hér hafa verið upptaldar.
komu úl á vegum ýmissa bóka-
forlaga. Svalheimamenn gefur
höfundur sjálfur út. Er bókin
prenluð og unnin hjá Prent-
smiðjunni Odda hf.           Sv.Þ.
Gunnar Örn Gunnarsson
sýnir   á   Kjarvalsstöðum
GUNNAR Örn Gunnarsson held-
ur málverkasýningu á Kjarvals-
stöðum dagana 29. október til 6.
nóvember nk. A sýningunni eru
68 verk, sem listamaðurinn hefur
að mestu unnið tvö sfðustu ár.
Gunnar, sem er aigerlega sjálf-
menntaður listamaður, heldur
þarna sína 9. einkasýningu, en
áður hefur hann haldið sex sýn-
ingar hér heima og tvær í Kaup-
mannahöfn.
Mannslíkaminn er viðfangsefni
listamannsins í flestum verkanna.
Gunnar Örn hefur málað meira og
minna síðast liðin 13 ár, en hann
hefur nú aðstöðu uppi á Korpúlfs-
stöðum tU að Ainna að verkum
sínum. Sagði listamaðurinn í við-
tali við Morgunblaðið, að það
hefði gjörbreytt allri aðstöðu
sinni til að mála þegar hann fékk
inni á Korpúlfsstöðum. T.d. gefur
það tækifæri til að vinna mun
stærri verk en áður. Einnig er þar
mun meira næði en inni i borg-
inni.
Sýning Gunnars Arnar er opin
daglega frá 16.00—20.00 nema um
helgar klukkan 14.00—22.00.
Ferming
FERMING í Garðakirkju á niorg-
un, sunnudag, kl. 10 árdegis.
Prestur séra Sigurður H. Guð
mundsson. Fermd verða:
Benedikt Ingþórsson,
Hjallabraul 11, Hafnarf.
Ingibjörg Oddný Karlsdóltir,
Laufási 1, Garðabæ.
Sigurbjörg Hlif Karlsdóttir,
Laufási l.Garðabæ.
ívar Örn Arnarson,
Miðvangi 157, Hafnarfirði.
Oddur Ingólfsson,
Lindarflöt 10, Garðabæ.
Viglundur Magnússon,
Smáraflöt 39, Garðabæ.
Seðlasafn afhent Orðabók
Háskólans til rannsóknar
TVÖ af höriuim sr. Jðhannesar L.
L. Jðhannssonar, Guðný og Ingvi,
hafa f samráði við Vilhjálm
Hjálmarsson menntamálaráð-
herra ákveðið. að seðlasafn úr
orðabókarverki sr. Jóhannesar
skuli afhent Orðabók Háskólans
til nákvæmrar rannsóknar, en
safnið var á sínuiii tíma falið
Landsbókasafni til geymslu án
nánari ákvörðunar að því er virð-
ist um framlíðarráðstöfiiii þess.
Þegar sr. Jóhannes lét af prest-
skap 1918, tók hann að vinna að
samningu visindalegrar orðabók-
ar íslenzkrar tungu sem sam-
starfsmaður dr. Björns Bjarna-
sonar frá Viðfirði (er lést siðla
árs 1918), en til þess verks hafði
verið stofnað á Alþingi 1917. Árið
1920 var birt á prenti álit og til-
lögur um vísindalega íslenzka
orðabók ásamt sýnishorni. Höfðu
þeir feðgar, sr. Jóhannes og
Jakob Smári magister, samið álit-
ið og tillögurnar árinu áður, en að
sýnishorninu, er tekið var saman
sumarið 1920, stóð ásamt^ þeim
Þórbergur Þórðarson.
Áætlunin um þetta orðabókar-
verk var mjög víðtæk, skyldi ná
til fornmáls, miðaldamáls og ný-
máls — og áhersla lögð á, að sa/n-
að skyldi sem mestu úr talmáli
víðs vegar að af landinu.
Sr. Jóhannes naut styrks úr
ríkissjóði um árabil til verksins,
en ýmsir lögðu honum jafnframt
lið, og má lesa um það í Fréttum
af orðabókarmálinu eftir sr.
Jóhannes, er hann birti í Verði, er
jafnframt komu út sérprentaðar
1928.
Við fráfall sr. Jóhannesar 6.
mars 1929 féll þetta orðabókar-
verk niður, en þráðurinn síðan
tekinn upp að nýju með Orðaljók
Háskólans.
(Frfll frá menntamálaráðuneytinu)
'   ^--^	andunnið sett			
			frá	1
			dKÍSr	
	¦'«-	GLIT GLÆSILEC		
	?¦¦             ' .   Mj|ÍjjjjJJjjfc:			
Greiðslukjör. Sendur		alista	Defco.	J

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40