Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31 . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 240. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ. LAUGARDAGUR 29. OKTÓBER 1977
27
Þjóðvegir í snjóahérudum:
Of mikil bensínhækkun
hæpin f járöflunarleið
— sagði Ingólfur Jónsson á Alþingi í gær
Uppbygging
þjóðvega í
snjóahéruðum
Ingi Tryggvason (F)
mælti í gær í sameinuðu
þingi fyrír tillögu til
þingsályktunar um að
flýta uppbyggingu þjóð-
vega í snjóahéruðum
landsins. Tillöguna flyt-
ur hann ásamt 7 öðrum
þingmönnum Sjálfstæð-
is- og Framsóknarflokks
úr svokölluðum strjál-
býliskjördæmum. Tillag-
an felur það í sér að
ríkisstjórnin láti gera
kostnaðaráætlun         um
uppbyggingu þjóðvega-
kerfis í snjóþyngri hér-
uðum landsins með það
fyrir augum að þjóðvegir
verði byggðir upp og
gerðir vetrarfærir á
næstu 4—6 árum. Kostn-
aður verði greiddur úr
Vegasjóði en fjár til
framkvæmda aflað með
innlendum og erlendum
lántökum.
Þingmenn, sem til máls tóku,
Tómas Arnason (F), Sigur-
laaug Bjarnadóttir (S), Ingólf-
ur Jónsson (S), Karvel Pálma-
son (SFV) og Öddur Ólafsson
(S) voru velviljaðir þeim til-
gangi, er í tillögumii felst. Sum-
ir fögnuðu aukinni tekjuöflun
til Vegasjóðs gegn um hækkað
benzinverð. Oddur Ólafsson
(S) vakti þó athygli á því, að
fjöldi fólks í þéttbýli þyrfti að
aka allt að 15 til 20 km til og frá
vinnu. Þetta fólk greiddi
bróðurpart tekna Vegasjóðs
gegnum bensfnveró. Eðlilegt
væri því að tillit sé tekið til
aðstæðna þess sem og um-
ferðarþunga á vegum (þ.e. arð-
semi framkvæmda) við Tíma-
röðun verkefna i vegagerð.
Of mikil bensín-
hækkun kynni að
verka öf ugt
við tilgang    --
Ingólfur Jónsson (S),
fyrrv. samgönguráðherra, sagði
framkomna tillögu góðra gjalda
verða. Hins vegar væri slík
áætlun, sem hér um ræddi, til
hjá Vegagerð ríkisins. Þá áætl-
un þyrfti að vfsu að endurskoða
og færa út, miðað við aðstæður í
dag. Taka þyrfti tillit til hvors
tveggja: vegaþarfa í snjóþyngri
byggðum og varanlegrar vega-
gerðar á fjólförnustu stofn-
brautum. Fjárhagsgeta þyrfti
þó að ráða ferð framkvæmda.
Ingólfur sagði að ríkisstjórn-
in þyrfti að standa við fyrirheit
um endurskoðun vegaáætlunar
og fjármagnsaukningu til vega-
gerðar. Hins vegarer vafasamt,
sagði þingmaðurinn, að sú
hækkun bensingjalds, sem ráð-
gerð væri i fjárlagafrumvarpi,
væri heppilegust tekjuöflunar-
leið.
Hækkun bensínlftra um kr.
15.00, með tilheyrandi sölu-
skatti og álögum á verð, þýddi
sennilega allt að kr. 20.00
hækkun í reynd. Lög gerðu ráð
fyrir að bensín hækkaði i hlut-
falli      við   - byggingavísitölu.
Hækki byggingavísitala á
næsta ári um 35%, þýddi sú
vísitöluhækkun bensínhækkun
um tugi króna. Enn gæti bætzt
við verðhækkanir vegna gengis-
sigs íslenzkrar krónu og verð-
hækkana erlendis. Með þessu
væri stefnt i bensinverð, sem
fólk réði naumst við, og leitt
gæti til verulegs samdráttar i
kaupum og notkun þess. Tæp-
lega yki slíkt tekjur vegasjóðs
til að standa undir stórátaki i
vegamálum. Athuga þyrfti þvi
m'jög vel, hverjar leiðir aórar
væru tiltækar til að afla Vega-
sjóði nauðsynlegi'a tekna.
dilkinn, þá endar það líka i ófarn-
aði, því að frá upphafi vega hafa
þessar listgreinar stutt hvor aðra.
Tónlist hefur komið við sögu við
hvers konar leiklist, hvort heldur
orð eru þar viðhöfð eða um leik-
ræna líkamstjáningu er eina að
ræða eins og í dansi og látbragðs-
Ieik. Enda er gert ráð fyrir því í
frumvarpi, sem fyrir liggur, að
hluti af vinnuskyldu sinfóníu-
hljómsveitarmanna skuli leystur
af hendi með störfum fyrír Þjóð-
leikhúsið. Ég get ekki fallist á það
með          hæstvirtum         síðasta
ræðumanni, hæstvirtum 8.
landsk., (Sighv. Björgvinssyni)
að þetta hljóti endilega að koma
svo misjafnt niður á tónlistar-
mönnunum, að slíkt verði ófram-
kvæmanlegt af þeim sökum, þvi
að kröfur leikhússins eru svo fjöl-
breyttar, að þó að eitt leikverk og
tónlist, sem þ'ví fylgir, krefjist
ákveðinna hljóðfæraleikara, þá
krefst tónlist með öðru verki allt
annarra hljóðfæraleikara, svo að
þetta er að mínu viti ekki gild
ástæða til þess að þetta
frumvarpsákvæði þurfi að standa.
En enn er eitt, sem hæstvirtur
5. þingmaður Vesturl. klykkti út
með í ræðu sinni, að það væri nú
eiginlega til mikils vansa, að
sinfóníuhljómsveitin væri sífeilt
að leika gamla meistara og þar á
ofan steindauða, enxekki íslensk
lifandi tónskáld. Ég sé síður en
svo ástæðu til að amast við því, að
í tónleikasal komi mjög við sögu
fyrri menn af liðnum kynslóðum,
sem aldirnar hafa sýnt, að hafa
borió af öðrum f Iistferli þeirra
þjóða, sem aðhyllast sömu tón-
listarmenningu og við. Þetta á
ekki síður við um leikhúsið eins
og hæstvirtur þingmaður hlýtur
að sjá af sinni miklu þekkingu á
leiklist, ef hann leiðir að því
hugann. Þá hefur hæstvirtur
þingmaður sýnt það með vali tón-
listar, sem hann hefur sjálfur
annast við sín leikverk, að hann
er ekki fyrst og fremst að hlaupa
til íslenskra tónskálda sem nú
starfa til að afla þeirrar tónlistar.
Hann fer að visu ekki heldur til
gömlu meistaranna, en til
samtimamanna þeirra, þeirra tón-
listarmanna í Irlandi og á Bret-
landi, sem á miðöldum og á Elísa-
betartimanum og á tímum Karl-
anna 1. og 2. bjuggu til tónlist sem
lifað hefur á vörum fólksins alla
tið siðan og hefur hrifið hv. 5.
þingmann Vesturl. svo, að hann
hefur gert hana að meginuppi-
stöðu í leikverkum sinum, ásamt
auðvitað þeim texta, sem hann
hefur samið af sinni kunnu
leikni.
Eg vil einnig vara sérstaklega
við þvi viðhorfi, sem kom fram i
máli hæstvirts 5. þingmanns
Vestf. (Karvel Pálmasyni) að það
skipti ekki höfuðmáli fyrir starf-
semi sinfóníuhljómsveitar, hvort
þar starfi fleiri menn eða færri.
Hann komst svo að orði, ef ég hef
tekið rétt eftir, að tiltölulega
myndarleg sinfóníuhljómsveit
gæti leyst af hendi störf sin með
tiltölulega fáum«hljómlistarmónn-
um. Nú veit ég ekki, hvað hann
telur vera tiltölulega myndarlegt
og tiltölulega fáa menn í þessu
sambandi. En hann útskýrði þetta
með því, að þarna þyrfti bara að
reyna meira á hvern einstakling
og af því hefðu þeir nú bara gott
að spreytasig á þennan hátt. Það
. er ekki ástæða.til að efast um það,
að í sinfóníuhljómsveit Islands er
fjöldi afbragðs tónlistarmanna,
það hafa menn fengið að reyna á
liðnum árum, sem sótt hafa tón-
leika hennar. En að þeir séu slikir
afreksmenn, að þar séu til að
mynda fiðluleikarar, sem hafi
hæfileika til að leika á tvær eða
fleíri fiðlur samtimis, því á ég
mjög bágt með að trúa, svo ekki sé
nú talað um sellóleikara sem
tækju að sér tvö selló eða blásara
sem tækju að sér tvær eða fleiri
lúbur. Þó að sjálfsagt sé að gera
háar krófur og strangar til lista-
manna, þá er fjarstæða aó ætlast
til þess að þeir geri það sem allir
sjá við nánari athugun, að er gjör-
samlega ómögulegt.
Mergur málsins varðandi mann-
fjölda   í   sinfóníuhljómsveit   er
auðvitað sá, að það fer eftir fjölda
hljómlistarmanna,    sem    hljóm-
sveitin   ræður  yfir,   hvaða  verk
hún getur valið, og þetta hefur
breyst í sögu tónlistarinnar. A 18.
öld var samin sinfónísk tónlist,
sem gjarnan má flytja með sin-
fóníuhljómsveitum,      sem      eru
skipaðar        tiltölulega        fáum
mönnum. Smátt og smátt þróaðist
gerð sinfónískrar tónlistar á þann
veg, að meiri og meiri fjölbreytni
og margbreytni varð í hljóðfæra-
vali.   Það   var   sóst   eftir   fleiri
strengjaleikurum,   það   var   sóst
eftir margháttaðri blásturshljóð-
færum   á   19.   öldinni   og   þetta
hefur haldið áfram í sama farvegi
svo sú tónlist þessarar aldar, sem
þegar      hefur      hlotið      viður-
kenningu,    t.d.    tónlistarmanna
eins og Mahlers,  Stravinsky og
Schönbergs   og   annarra   slikra,
gerir kröfur til enn fleiri hljóð-
færaleikara í sinfóniskri  hljóm-
sveit  heldur en t.d. þarf til  að
skýra þær, sem fá ráðið við verk
manna   eins   og   Beethovens   og
Brahms   frá   síðustu   öld.   Þetta
úrlausnarefni   er   fólgið   í   eðli
þeirrar litgreinar sem  tónlistar-
menn fást við, og þetta er mál,
sem menn verða aó líta á, þegar
ákveðið er hversu miklu fé eigi að
verja   til   starfsemi   sinfóniskrar
hljómsveitar.  Það  er  inntakið  i
því ákvæði, sem hér hefur verið
mjóg   rætt,   hvort   hægt   er   að
tryggja      sinfóníuhljómsveitinni
ákveðinn   fjölda   starfsmanna   í
lögum eða hvort það  á að vera
undir hælinn lagt frá ári til árs,
hvort   hljómsveitin   blátt   áfram
vegna   starfsmannafjölda   ræður
við ákveðin verk eða jafnvel verk
frá heiium timabilum í tónlístar-
sögunni.  Eg  hef nú orðið  lang-
orðari um þetta efni en ég ætlaði
mér, þegar ég kvaddi mér hljóðs,
en ég tel  mjög brýnt  að menn
misskilji    ekki,   þegar   um   svo
þýðingarmikið mál er fjallað sem
starfsemi     sinfóniuhljómsveitar-
innar, gruftdvallaratriði varðandi
starfsskilyrði,   sem   sú   listgrein
skapar   sem   sinfóniuhljómsveit
færir mönnum í þeim veglegasta
búningi sem tónskáld hafa valið
verkum sínum.
MOTTUR
Þegar ég var við garð-
yrkjunám í Noregi fyrir
3—4 áratugum vorum
við látin binda ósköpin
öll af mottum til þess að
skýla gróðrinum með.
Þar var líka af nógu efni
að taka þar sem hálmur-
inn var. Bestur til þess-
ara nota þótti rúghálmur,
hann var seigur og moln-
aði ekki eins fljótt og
bygghálmur.
Svo var það í snjóleys-
inu s.l. vetur að ég fór að
hugsa um það í alvöru að
koma mér upp einhvers
konar mottum til þess að
leggja yfir blómabeðin til
skjóls, en vandinn var
mestur að fá hentugt efni
í þær.
klippur af trjám og runn-
um, rótarsprota og hvers
kyns efni sem til fellur.
Til þess að binda með
notaði ég svokölluð
„baggabönd", en hálm-
motturnar voru bundnar
með tvöföldu segl-
garni.. .
Mottur hafa marga
kosti umfram ánnað sem
notað er til skjóls. Það er
fljótlegt að breiða þær
yfir og taka þær af. Þær
eru það gisnar aö plöntur
kafna ekki undir þeim,
einnig hlífa þær fyrir sól-
inni og draga þannig úr
þeirri hættu að jurtirnar
komi alltof snemma upp
og farist svo í næsta
hreti. Þá má og nota þær
til   þess   að   skýla   með
ZO - ZO -ZO-ZO    cm..
3ITI
-*-	'				
i					
		Ý	
v	\f		
			
PLANKI
Bandið er fest á naglana í bitanum að ofan og
brugðið um naglana í plankanum að neðan. Þá er
fyrsta viskin tekin og lögð ofan á naglana og bundið
að með einum hnút, fyrst miðbandið og síðan hin og
síðan koll af kolli eins og myndin sýnir.
En svo kom lausnin.
Þannig vildi til að ég var
að lesa söguna Svanirnir '
í Ævintýrum Andersens
og flaug mér þá allt i einu
í hug hvort ekki væri
reynandi að nota stöngla
af brenninetlu til þess að
vinda úr mottur. Ég setti
þegar upp langbönd og
fór að binda og gekk það
ágætlega. Síðan hef ég
reynt stöngla af fleiri
tegundum: regnfangi,
randagrasi og meira að
segja af njóla, en af hon-
um er víst nóg til, ekki
síst á höfuðborgarsvæð-
inu og ef hann væri skor-
inn áður en fræið þrosk-
ast og fýkur út um allt
sparaðist áreiðanlega
talsverð vinna í görðum
sem eru í nágrenni við
njólaskóginn. I motturn-
ar   má   einnig   nota   af-
snemmblómstrandi runn-
um. Norðmenn hlífðu
þeim með grenigreinum
en þær eru varla fáan-
legar hér á landi til slíkra
nota.
Fyrir þá sem sæmilega
aðstöðu hafa t.d. í bílskúr
eða geymslukjallara er
vel þess virði að reyna
við þessa mottugerð.
H.P., Fornhaga
Með teikningunni. sem
fylgir er gerð tilraun til
þess að gefa hugmynd
um aðferðina við að
binda motturnar. Þá
munu þeir sem áhuga
hafa getað fengið að sjá
sýnishorn á skrifstofu
félagsins á Amtmanns-
stig 2, Reykjavík. Skrif-
stofa G.í. er opin á mánu-
dögum og fimmtudögum
kl. 2—6 og á fimmtudags-
kvöldum kl. 8—10.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40