MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 26. SEPTEMBER 1978 15 tefjist aö ráöi þótt þeir leyti nýrra leiða á námsbrautinni Mjög er þaö til bóta, aö ætla nemendum mislangan tíma til aö Ijúka sama námsefni. FraBðsluráð fiijwnr ekki hvaö síst þeirri viðleitni, er í frumvarpinu felst, aö gera verk- og bóknámi jafnhátt undir höfði og væntir þess að þeirri stefnu verði fast eftir fylgt." # Reglugerð á . reglugerð ofan Enda þótt fræðsluráð væri megin- stefnu frumvarpsins sammála höfö- um við eitt og annað við gerð frumvarpsins aö athuga og töldum aö frumvarpiö þyrfti gaumgæfilegrar athugunar og mikilla breytinga við áöur en aö lögum veröur, eins og raunar kom fram víðar. Töldum það aö ýmsu leyti ófullkomið, bæöi hvaö snertir viss markmiö og þó einkum ýmis veigamikil framkvæmdaatriöi, sem kveða verður á um í lögum. Þegar frumvarpiö var lagt aftur fram á sl. vori, hafði því nokkuð verið breytt. uðu frumvarpi er þessi grein enn, en við hefur verið bætt: „Við samningu reglugeröa skal m.a. kveöja til fulltrúa frá framhaldsskólum, at- vinnutó 09 samtökum svettarfélaga." Athugasemd okkar fræösluráös- manna í Reykjavík var þannig orðuö: „Þetta (að frumvarpiö sé aö ýmsu leyti ófullkomiö) kemur Ijóslega fram í frumvarpinu, þar sem þess er getiö viö allflestar greinar þess aö setja skuli reglugerð um þá þætti, sem veriö er aö fjalla um hverju sinni. Fræösluráöi er vel Ijóst aö ekki veröur hjá því komist aö setja reglugeröir um viss atriði fræðslulög- gjafar, en relgugeröum skal í hóf stillt og ekki út gefnar nema brýna nauösyn beri til. Helst þegar þess er kostur, ætti að bíða meö aö setja reglugerö, þar til reynsla í fram- kvæmd fræöslulaga kallar á hana. Öll helstú grundvallaratriöi í stefnu og starfi veröa að koma fram í löggjöf um jafn margslunginn og örlagaríkan málaflokk sem fram- haldsmenntun þjóðarinnar allt aö háskólastigi. Eins og þetta lagafrum- atvinnu og staöhætti heimabyggöar nemenda. Námsefni, sem beinlínis snertir sögu, mannlíf og umhverfi byggöar eöa héraös nemenda eykur áhuga og tengir þá með hertfai igðum hætti heimahögum. Fræösluráö telur nauösynlegt og sjálfsagt að í lögum sé beínlínis fram tekiö að á fram- haldsskólastigi sé rækilega fjallað um umhverfis- og landverndarmál í víötækum skilningi. • Heljarmikil hirð ráðgjafa í tíliögum til framhaldsskólalaga til alþingis er kafli um stjórn þeirra mála, þar sem fjallaö er um fram- haldsskólaráö, námssviðsnefhdir, námsbrautanefndir og störf þeirra. Get ég þrátt fyrir allt ekki látið hjá líða aö taka hér upp fyrsta kaflann, sem ég skil satt aö segja ekki hvernig aö aö framkvæma meö viti. Og aö enn skuli vera óbreyttur í nýrri útgáfu af frumvarpinu, en þar segir: „Menntamálaráöuneytiö fer meö yfristjórn þeirra málefna er lög þessi sem ekki fá þarna fulltrúa á borð viö fyrirtæki SÍS eða Vinnuveitendasam- bandiö eöa Stéttarsamband bænda. Þeir eru fjölmargir. Ráögjöf úr ýmewn áttum er góðra gjalda verð, en ætli ekki (ef menn vilja) væri heppilegri og minna flókin sú lausn, sem Kristján J. Gunnarsson leggur til í sinni umsögn um þessa grein: „Tel aö leita ætti einfaldari lausnar varöandi yfirstjórn, sem tryggi betur aö stjórnunin veröi virk og jafnframt ekki of þung í vöfum. Viröist mér að leysa mætti framhaldsskólaráö af hólmi meö ákvöröun í lögum eöa reglugerö um að þeir aðilar, sem þarna eru nefndir (og fleiri eins og t.d. fulltrúar kennarasamtakanna, sem eg tel nauðsynlegt að til séu kvaddir bæöi viö stefnumótun og til að leggja mat á hvort/eöa hvað til þurfi, svo mörkuð sé stefna sé framkvæmanleg), séu t.d. árlega kvaddir á ráöstefnu um framhalds- skólann. Ef gengiö er út frá aö innan menntamálaráðuneytisins sé efld deild, sem hefur meö höndum stjórnun framhaldsskólastigsins virö- Hlutur verknáms er stóraukinn í frumvarpi að framhaldsskólalögum. Hér er nýtt verkkennsluhús í fjölbrautaskólanum í Breiðholti. Ekki sýnist mér þó reglugeröafarg- anið, sem ég leyfi mér aö nefna svo, hafa minnkaö. En í flestum greinum laganna er gert ráö fyrir því að nánari ákvæöi til skilgreiningar komi í reglugerö. Iðulega er ákaflega erfltt að gera sér grein fyrir því hvað lagagreinin á að tákna áður en slík reglugerö er komin. Og hygg ég aö alþingismenn, sem um eiga aö fjalla, veröi aö minnsta kosti aö skilja þannig við löggjöfina aö Ijós stefnu- mörkun felist í henni, sem ekki sé hægt að teygja og toga meö reglugerðum er settar verða af embættismönnum í menntamála- ráðuneytinu síðar. Ofan á allt annað ber ein af lokagreinum frumvarpsins yfirskriftina „reglugerðir" og hljóöaöi svo: Menntamálaráöuneytiö setur nánari ákvæöi í reglugerö um framkvæmd laganna. Reglugerö get- ur tekiö til framhaldsskólastigsins í heild eöa einstaks námssviös eða námsbrautar. Auk þeirra atriöa, sem vísaö er til reglugeröar í elnstökum greinum laganna, skal reglugerö m.a. kveöa á um undlrbúning og forræöi byggingarframkvæmda fyrir fram- haldsskóla, svo og um skólareglur". Og liggur viö að maöur spyrji sig til hvers sé allt þetta bardús alþingis viö aö setja lög, úr því reglugerðir skuli kveöa á um hvaö, eina. í endurskoö- varp er aö heiman búiö skortir á aö þessu meginskilyröi sé fullnægt. Samkvæmt frumvarpinu er því miöur ekki unnt aö gera sér Ijóst hvert stefnir meö framhaldsskólana í náinni framtíð, hvorki er snertir fræöslu- né fjármál. Fræösluráö telur einsýnt og varar fastlega viö aö frumvarpiö veiti alltof mikið áhrifa- vald í krafti reglugeröa aö lokinni lagasetningu." Og mér sýnist frum- varpið enn meö þessu slæma marki brennt, og vona að alþingismenn kippi þar í tauma, svo þeim sé aö minnsta kosti Ijóst viö afgreislu hvernig tekið veröi á framkvæmd í meginatriöum og hver kostnaöaráhrif þeirra verði á ríkissjóö og sveitarfé- lögin, þannig aö lögin veröi ekki pappírsgagn eitt. Við bentum t.d. á aö forræöi byggingarframkvæmda þurfi augljóslega aö binda í lögum. Ekki ætla ég hér aö fara aö rekja athugasemdir viö einstakar greinar frumvarpsins og vísa þar til umsagn- ar fræösluráös og fræðslustjórans í Reykjavík sem birt er með frumvarp- inu. Vil þó af persónulegum áhuga á þeim þætti vekja athygli á athuga- semd okkar við greinina um náms- efni og skilgreiningu á því, þar sem sagði: „Hér þarf aö kveöa á um þaö aö við námsval skuli að hluta til, eftir því sem viö verður komið, miöa viö taka til nema örðuvísi sé ákveöiö í lögum um einstakar námsstofnanir. Ráöuneytinu til aðstoöar viö mótun og samræmingu meginstefnu í mál- efnum framhaldsskóla og áætlana- gerð skv. 12. og 16. gr. er framhalds- skólaráö, skipaö fyrir grunnskóla og öðrum fyrir háskóia, tveimur fulltrú- um tilnefndum af Alþýöusambandi íslands, tveimur tilnefndum af Vinnu- veitendasambandi íslands, einum tilnefndum af Stéttarsambandi bænda, einum tilnefndum af Kvenfé- lagasambandi íslands, tveimur til- nefndum af Sambandi ísl. sveitarfé- laga, einum tilnefdnum af Sambandi íslenzkra samvinnufélaga, átta til- nefndum af nemendum við fram- haldsskóla, tveimur tilnefndum af samtökum kennara á framhalds- skólastigi, einum tilnefndum af sam- tökum skólastjóra við framhalds- skóla, einum tilnefndum af Bandalagi starfsmanna ríkis og bæja, einum tilnefndum af Bandalagi háskóla- manna svo og fulltrúa menntamála- ráöuneytisins og er hann formaöur ráösins. Menntamálaráðherra skipar framhaldsskólaráð til fjögurra ára í senn. Varamenn skulu skipaöir meö sama hætti..." Mér er ekki Ijóst hvernig svona hirð ráögjafa mundi starfa, og raunar hvers þeir eiga aö gjalda í landinu ist mér aö námssviösnefndirnar séu mun nauösynlegri sem fastir sam- starfsaöilar viö hana heldur en framhaldsskólaráö..." Aö lokum: „Við erum aö móta löggjöf, sem bæði á eftir aö kosta ómældar upphæöir og hafa óendan- lega mikil áhrif á lífiö þessu landi um ókominn tíma — en er jafnframt til skaöa meö því aö vera ekki til. Um leiö og henni veröur aö flýta sem kostur er, þá veröur til aö vanda og lögin aö vera svo Ijós að fram- kvæmdin verði séð fyrir. Grunnskóla- löggjöfin hefur nú fengiö nokkra reynslu og þarna er veriö aö prjóna ofan á, þyggja upp næsta skref. Mikilvægt er aö hafa heildarsýn, bæöi hvaö snertir þaö sem á undan er komiö og það sem tekur við, næsta menntastig fyrir ofan, háskól- ann, og sérmenntun alla. Þaö hlýtur aö vera næsti áfangi og lofar satt að segja ekki góöu hvar sá kapituli er staddur. í svo fámennu og fjársnauðu landi er mikilvægt að hver þáttur menntunar verði eins eölilegt fram- hald af hinum næsta á undan og mögulegt er, meö sameiginlegri og tengdri nýtingu á skólahúsum, kennslugögnum og starfsliði, en ekki nýju bákni við hvert skref og hverja sérgrein. Aö því er stefnt, en hliöarsporiö æði mörg. — E.Pá. Steinar hf. gefa út barna- plötuna Pétur og úlfurinn Bessi Bjarnason les, Ormandy stjórn- *\r hljómsveitinni HLJÓMPLÖTUÚTGÁFAN Stein ar h.f. hefur ráðist í útgáfu á nýjum flokki — vönduðum barna- píötum. Lögð er áherzla á að bjóða börnunum upp á vandaða tónlist og flutning. jafnframt því sem útgáfan leitast við að halda verði platanna eins lágu og kostur er. að því er segir í fréttatilkynningu. Fyrsta platan í þessum flokki er „Pétur og Úlfurinn" eftir Sergei Prokofiev en þaö er Fíladelfíu sinfóníuhljómsveitin sem leikur undir stjórn Ormandys og er þessi upptaka ein hin bezta sem til er af verkinu, segir ennfremur í frétta- tilkynningu frá Steinari h.f. Upp- takan er keypt frá CBS-hljóm- plötufyrirtækinu, en Steinar h.f. hafa yerið stærsti innflytjandi CBS á íslandi í nokkur ár. Bessi Bjarnason leikari er sögu- maður á plötunni, Karl Sighvats- son sá um skeytingu texta við hljómlistina og aðra framkvæmd hér heima en lesturinn fór fram í Hljóðrita undir vélstjórn Tony Cook. í fréttatilkynningunni kemur fram, að þessi útgáfuflokkur barnahljómplatna muni bera númeraröðina SMÁ 201 og upp úr. Pétur og úlfurinn er þannig nr. 201 en næsta plata fær númerið 202. Það er ný plata með Emil í Kattholti og kemur einnig út á þessu ári. Hljómplötuútgáfan Steinar h.f. á í fórum sínum meira af barnaefni, sem verður gefið út á næstu plötum í þessum útgáfu- flokki. Aðeins hugmjndir — ekkert ákveðið segir fríhafnarstjóri — ÞETTA eru aðeins hugmyndir, sem skotið hefur verið fram og ekki hafa veriö ræddar mjög mikið, sagði Ólafur Thordersen fríhafnarstjóri um þá hugmynd hvort eingöngu yrði selt vín og tóbak í Fríhöfninni í framtíðinni og aðrar vörutegundir e.t.v. seldar af ýmsum aðilum. — Það er nánast útilokað vegna húsnæðisins að taka upp þann hátt eins og er í sumum erlendum fríhöfnum, að margir aðilar selji hinar ýmsu vörutegundir, en það mætti þó vel hugsa sér að í framtíðarhúsnæði yrðu gerðar einhverjar breytingar í þá átt.
Beinir tenglar
